Worden we allemaal ongelukkiger van al die perfecte beelden op sociale media?
19m 48s
In deze podcast wordt de vraag onderzocht of perfecte foto's op sociale media jongeren ongelukkig maken. Communicatiewetenschapper Katrien van der Heyden legt uit dat het plaatsen van strategische, positieve beelden menselijk is en vergelijkbaar met offline zelfpresentatie. De impact hangt af van de dagelijkse stemming: op slechte dagen kan het vergelijken met perfecte plaatjes leiden tot kortstondige onzekerheid, maar op goede dagen kan het juist inspireren. Langetermijneffecten op zelfvertrouwen of perfectionisme zijn niet aangetoond in longitudinale studies. Jongeren zijn cognitief mediawijs, maar missen vaak de affectieve vaardigheid om in negatieve buien actief te stoppen met scrollen. De norm verschuift van perfectie naar authenticiteit, maar dit wordt soms vertaald naar een nieuw ideaal van 'uniek zijn', vooral bij hogere sociale klassen. Desondanks gebruiken jongeren sociale media voor uiteenlopende positieve doelen, zoals contact met vrienden, entertainment en nieuws. Conclusie: nee, niet iedereen wordt diep ongelukkig; het effect is tijdelijk en contextafhankelijk.
Dit is de podcast van de Universiteit van Vanaar. Met coofilet. Online zien jongeren alleen maar perfecte liggen en succesveralen. En dat maakt de jeugd ongelukkig. Dat is zo'n de klicie, uitspraak je over het sociale media gebruik van kinderen. En we vragen ons vandaag of dat we er klopt. Laten we ervan de bus, communicatiewetenschappen van de Universiteit van Leuven. We studeren het media-effekten en het effect daarvan op het lichaansbeelde van jongeren. Die doet onderzoek naar de vraag die ons vandaag stellen. Wordt iedereen diep ongelukkig van die perfecte foto's op sociale media. Proficial aan de mocht. Het gaat over de effecten. Dus bij de mensen die kijken naar die beelden, maar het lijkt mij zinvol om te beginnen bij de mensen die die beelden op de sociale media zetten in de motivatie. Waarom die dingen op sociale media zitten? Want toen je zit alleen maar positief in een leuke en mooi dingen op Facebook, Twitter en TikTok. Wat heb je allemaal? Ja, dat klopt. En dat is ook heel menselijk. Dat we dat soort perfecte plaatsjes online plaatsen. Want als we kijken hoe mensen zich op die sociale platformen gedragen, is dat niet zo anders dan hoe ze zich offline zouden gedragen. Wanneer we de kans hebben om onze eigen zelfpresentatie te bepalen, dan is dat ook heel menselijk dat je daarover gaat nadenken. En hoe dat je je zelf gaat presenteren, gaat afstemmen afhankelijk van welk publiek je voor ogen hebt. Ja, en dat je ze goed zo positief mogelijk hebt. Absoluut, we hebben menselijk een drank. Om vooral gaat preseer te worden door anderen. Om om gelieft te worden. Dus we proberen dan ook altijd na te denken wat is de meest wenselijke presentatie in een bepaalde omgeving en bepaalde context. En dat zie je ook heel sterk terugkomen op sociale media. Dus een beetje naïefweg, denk je dat je intuitief bezig bent van ik smijt er nog eens een foto op, maar eigenlijk zit daar een soort van strategie achter. Ja, vaak is die zelfpresentatie strategisch. Let's well op, dat hangt heel sterk ook af van over welk platformen. Want elk platform heeft zijn eigen dynamiek. Zo zie je dat bijvoorbeeld op Instagram wat een platform is waar we vaak postset met een veel breder publiek, dat daar veel vaker die perfecte plaatsjes voorkomen. Dan manier je bijvoorbeeld op Snapchat een post gaat plaatsen, waarbij het vaak informeler dan toegat. Je post aan een kleine groep vrienden, je bent selectiver. Dus kan het ook minder bewerkt, minder strategisch. Ja, precies. Dus je past je houdt rekening met je publiek online, zoals je dat in het daarlijkse leven ook doet, dit tegen je baaspraat, je anders een tegen je buurman of tegen je vrienden. Ja, dat is correct. En natuurlijk helpt die technologie om die zelfpresentatie aan te passen, want we zien natuurlijk ook. - Omdat ik het niet aan te doen. Ja, ja. - Ja, ja. Of bijvoorbeeld je communicatie is soms ook als zien groen, maar wil het zeggen dat het niet altijd live is en je dus meer tijd hebt om erover na te denken. Andere Kenmerken zijn dat je bijvoorbeeld zelf je publiek aan kiezen, ga je op Instagram enkelijn je best friends posten, of ga je een permanenten post plaatsen, wil je een liever een story plaatsen die ook later opniever duint. Dat zijn allemaal Kenmerken van platformen die ons helpen bij het nadenken over die presentatie en de stools die je in het echte leven bij communicatie in het echte leven niet hebt. En op heel veel niet op alle, maar op heel veel van die sociale media is het een kwestie van zo veel mogelijk likes te halen, het is bijna een sport. Likes, die horen bij het platform natuurlijk. Je moet te bedenken dat dat een soort van bevesting is. En dat is initial, was dat een leuke feature om het zo te zeggen, die dat de reaking waren, omdat je dan kunt uitreken aan andere dat je hun post fijnvond. We zien ook dat likes als je dan kijkt hoe mensen daarmee omgaan, dat ze daar vaak wel een positief gemoed van krijgen. Maar als je erger afhankelijk wordt van die likes, dan zien we dat op lange termijn, zo iets wel eerder jezelf vertrouwen gaat schade, omdat je dan ook daarvan van wordt. Ja, de beginvraag ging over jongen en kinderen zelfs. En want mensen zitten heel vroeg op sociale media. Wat u tot hier toe heeft verteld gaat niet specifiek over jongeren. Dat gaat over alle sociale media gebruikers. Daar klopt die features die op sociale media worden aangeboren, worden gebruikt door jong en oud. Maar we zien natuurlijk wel dat sociale media vooral populair zijn bij jongeren en jongen wassenen, omdat ze ook mooi passen met hun ontwikkelingsnoren. Jongeren kinderen worden onafhankelijker van hun ouders, omdat ze de adolescents starten. Ze gaan zich veel meer richten op die leeftijdsgenoten, de zogenaamde piers. Je ziet eigenlijk dat sociale media heel mooi passen in dat ontwikkelingsverhaal, omdat zij natuurlijk de kans bieden om op elk moment van de dag in contact te staan, met hun leeftijdsgenoten, om verhalen te delen, belevenisten verder te verdiepen. Ja, dat wel. Maar ze zien alleen maar de positieve kant van het leven van die vrienden op sociale media. En dan komen wij het probleem. Je gaat die zelf vergelijken. En je kan daar eigenlijk niet tegen opgedagelijkse lemies veel saaier dan. Ja, het perfecte plaatje leeft zeker op sociale media, maar die is ook belangrijk om mee te nemen dan niet alle jongeren daar even sterken, dan worden blotgesteld of even sterken zelf posten, jongeren versielen daar ook in. Dat hangt ook heel sterken af van hun sociale media weesheid. Wel is het zo dat als ze dat perfecte plaatje zien en ze hebben de neging om ze daarmee te vergelijken, dat ze dan zich zelf meer onzeker gaan voelen, op korte termijn en vooral, want ze er een slechte dag hebben. Dus dat is belangrijk om mee te nemen dat dat vergelijken na aspect dat is ook heel menselijk om ons gaan vergelijken met andere. Dat doen we in het offline leven ook. En we gaan ons altijd proberen te positioneren in een bepaalde groep van mensen. En dat gebeurt ook online en manier je dat toe. En je doet dat vooral op een dag dat je al bijvoorbeeld een slechte test hebt gehad op school. Je hebt al ruzig gemaakt met een vriendin. Dan zien we dat op die dag je eigenlijk slechter gaat voelen, maar op andere dagen als je je net goed in je wel voelt, dan kan dat net jou ook inspireren die dag dat kan dat net een motivatie worden om ook voorbeeld. Meer interzetten op sport. Dus het is wel belangrijk om naar de kant tekening bij te plaatsen dat dat twee richtingen kan uit zijn. Je hebt een heel genuanscheerd antwoord wat doorgaans wordt er vanuitje gaan. Dat u zegt het heeft op korte termijn effect, maar door nogal makkelijk vanuitje gaan, dat je character daar door wordt gevoerd als zongen in negative zin, dat je onzeker gaat worden dat dat op depressie zijn zelf gevoerd kan rijden. Ja, dat zien we eigenlijk niet terugkomen, maar dus we zien eigenlijk. - Dat is dus specifiek onderzoek naar beneden. We hebben daar gevolgd bij meer dan 1000 jongeren in verlaanderen over de loop van een jaar, onder tussen alleen twee van dergelijke longitudinal studies, en we zien eigenlijk niet dat dat op lange termijn een verandering te weeg brengt in wel zijn zwaktoren, zoals zelfvertrouwen, alszo ook bijvoorbeeld perfectionisme. Wat we wel zien is bijvoorbeeld jongeren die heel sterk de neiging hebben om perfecte willen zijn en te voldoen heel hoge eisen aan zichzelf stellen in het leven, dat dat jongeren zijn die ook veel meer bloot gesteld worden aan die perfecte beelden op sociale media. Dus daar is eigenlijk geen kou gesealen effecten, waarvan we zien, maar we zien wel dat die jongeren een soort van media gebruik hebben, waarbij ze gewoon ook vaker bloot gesteld worden aan dat perfecte plaatsje, waarschijnlijk omdat ze zelf ook dergelijke hoge eisen aan zichzelf stellen, hebben ze ook meer interesse in dergelijke, ja, geposten beelden van anderen, en zelf wel voeden, maar belangrijk, het versterkt elkaar wel niet. - Nee. Dat hoot ook vaak je pleit voor het aanleer aan jongeren van media wijzheid. Dat zou zelfs een scholvak moeten zijn, wordt dan, je zegt, misschien niet het wel eens scholak, geen kinderen meer, die scholz. Maar zo kinderen in jongeren zitten zo vaak op sociale media dat we wel eens zou kunnen zijn, dat ze daar beter de wetmatiggeerden van kennen dan wij volwassen. Ja, dat klopt eigenlijk. Ik denk als we kijken naar ons onderzoek, ook hier in Vlaanderen, wanneer we kijken naar die cognitieve sociale media wijzheid. Dus in welke maten hebben ze ik kennis van alles wat de privacy functies van sociale media behelst, maar ook bijvoorbeeld, ja, voelen zij die normen aan van wat is gepast hem op sociale media te plaatsen. Zij weten dat Instagram een heel publiek platform is, waarin wij je niet die alle dagse feitjes deelt dat toen je eerder op Snapchat, dergelijke ongeschreven regels, kennis zijn eigenlijk heel goed. Plus ze zijn ook heel kritisch dan voor bijvoorbeeld die perfecte peelde op Instagram. Zij weten dat het de gewoonte is om op dat platform een heel strategisch beeld van jezelf te presenteren. Dus daar zien we eigenlijk dat jongeren erg hoog scoren op die sociale media wijzheid, wat ze wel lijken te missen en wat we hebben gezien, dat ook wel echt een invloed heeft op bijvoorbeeld hunzelfvertrouwen, als we ook heel aanlegd dat ze schienken aan die perfecte beelde
zelf perfecte beelden plaatsen op sociale media is een affectieve sociale media. We hebben ze het. De skill om te kunnen activeren dat je kritisch bent over sociale media. Dus een voorbeeld om te illustreren, je bent de sociale media aan het gebruiken en je hebt bijvoorbeeld die dag die slechte toets gehad, je voelt je al negatief in je wel en je besluit om dan je verveelt je te scrollen door Instagram en je ziet daar alle je vrienden leuke dingen te doen plezier te maken, zei je lijken het veel beter te hebben dan jou. Op dat moment ga je een negatieve vergelijking doen en ga je slecht in je wel voelen. Jongeren die affectieve sociale media wijsheid hebben die hebben eigenlijk de reflex om te weten van ja, als ik nu op sociale media ga tijdspaneren ga ik mij naar eigenlijk slecht doen voelen. Ik ga daar niet doen. Ik ga fietsen, ik ga mijn vrienden voetballen, ik ga iets anders zoen of die gaan bijvoorbeeld enkel grappige miem's uitzoeken, komt een twaars blij van worden. Jongeren die geen affectieve sociale media's wei hebben en dus niet actief reageer op de situatie waarin ze zich bevinden en die kritische kennis toepassen die blijven gewoon scrollen en blijven zich negatief voelen, hoeveel als ze ook wel weten dat ze daar ongelukkig van worden op dat moment. Nu meen ik toch dat er iets aan het veranderen is. We gaan nu vanuit op sociale media wordt een veel positieve beeld van je leven, van je personenkeid gescheid dan de realiteit. Je ziet toch vaker en vaker dat mensen ook op sociale media iets zeggen over negatieve gevoelens, over onze zekerheden, dat spreken een beetje tegen de begin situatie waar we dit gesprek van begonnen zijn. Ook in publieke debat leeft de kritiek op de schoenen schijnen op sociale media en dat zien we ook terugkomen en daar wordt opeel over bekritiseerd. Je ziet bijvoorbeeld celebrities of influencers die daar foto's van het echt te leven, laatste versies Instagram reality versies zijn, de echte leven, bijvoorbeeld dat zie je ook heel sterk terug in het kader van de body positivity beweging die dat probeert om me meer diversiteit van die gamen op die sociale media te brengen, diversiteit van uiterlijke geren, geen makeup en dergelijke en dat is eigenlijk heel positief in de essensie van wat die beweging probeert uit te dragen, een meer echte uiterlijk en daarbij horen de ook liefde voor het eigen lichaam. Het problem is in teorie, is vaak heel positief, net als bijvoorbeeld iets zoals fit influencers, heel positief zijn om mensen te inspireren om me sportief te worden, maar om echt dat positieve effect wel te hebben, we zien we wel dat het heel belangrijk is om na te gaan wat om motieve zijn voor iemand om die positiviteit uit te dragen en welke reputatie of welke lichaamsformen uiterlijk heren die personen hebben. Ja, ja, de meest kritische kans van mezelf kijkt daar naar ook weet je achter het dochter, want die beelden over het body positivity die passen ook in een soort van modieuze wetmatigheid, laten zien dat je inclusief bent, hoort ook bij het verwachtte beeld en bij voldoen aan moderne maatschappelijke generatie. Ja, en dat zie je ook dat betrijven dat bijvoorbeeld over nemen en body positivity meenemen in hun marketing en eigenlijk op dat moment kan body positivity dat is natuurlijk positief, dat zijn niet meer alleen die enge maagere of gespeerde modellen gaan gebruiken en meer gaan werken met echte liefjamen, maar wat in het negatief is, want er zijn body positivity louder als een commerciale techniek gebruiken, zo is dat ook bij influencers, zien we eigenlijk bijvoorbeeld wat neer zijn no makeup selfies of andere body zelflofbootschappen uitragen in post, dat die eigenlijk enkel positief worden gevonden, wanneer ze ook worden gedraagd door een influencer met een plusseis lichaam, om dat te meesten influencers blijven erg slank zijn, ook zelfs zonder makeup te voldoen aan die standaard ideale van hoge jute benderen vol de liepen, dus dat blijft eigenlijk, ze blijven vol doen aan die hersen nootioneze ideale en om echt die diversiteit te krijgen, is het echt wel nodig dat er andere lichaam, andere gezichten in beeld komen en die boodschappen uitragen. Ja, eigenlijk komt wat u verteld, eigenlijk komt het op neer, het moet autentiek zijn, wat je post. Absoluut in teorie moet het autentiek zijn, maar natuurlijk wat is autenticiteit en daar zien we toch ook grote versielen in wat wij als onderzoekers autentiek bestempelen, versus wat subiektieve autenticiteit is, subiektieve autenticiteit is wat iemand zelf als autentiek bestempeld en daar knelt op dit moment het schoenje eigenlijk, omdat we eigenlijk zien dat er is heel lang popular geweest om het perfecte beeld op Instagram bijvoorbeeld te posten, maar we zien eigenlijk dat die norm nu aan het veranderen is daar iets kritiek opgenomen, dat wordt niet langer gezien als acceptabel, nu wordt steeds meer in de klemtoon gelegd op je moet je zelf zijn, wat wij als onderzoekers eerst als een heel positieve trend om helsten, zijn we nu toch weer kritisch erover geworden omdat we zien dat het opzien naar een nieuwe ideal in sommige sociale groepen en dat bedoelen we meer dat zij gaan autenticiteit eigenlijk definieren als je moet uniek zijn, je moet elke dag opnieuw iets speciaal doen, je moet een hele unieke persoonlijkheid ontwikkelen en dat bestempelen wij in onderzoek, in literatuur als een vorm van expressief individualisme terwijl het perfecte plaatje eerder past binnen utiliteir individualisme, utiliteir individualisme betekent dat je gaat streven, naar bepaalde doelen en heel sterk gaat presteren zoals in het perfecte plaatje zorgen we over dat we veel vrienden hebben, dat we mooi zijn dat zijn allemaal doelen die we behalen, ga je bij expressief individualisme eerder individueel streven naar een heel individuele rijke persoonlijkheid te worden die er bovenuit springt net omdat helfsij zo bijzonder is, natuurlijk wordt dat een nieuw ideal dan, want wie is er elke dag op elk moment heel bijzonder dat match niet echt met de allerdaagse realiteit met het echt te leven, wat wij eigenlijk als onderzoekers aan bedoelen met objectieve autenticiteit dat is gewoon het echt te leven geen filter gewoon hoe het is, wordt vandaag door jongeren steeds meer interpreteerd als uniek zijn, bij zonder zijn en tonen hoe bij zonder jij bent op sociale media, leidt op dat is een trend die we zien optreden vooral afhankelijk van welke cultuur je hebt jonge meisje, maar ook bijvoorbeeld sociale klassespeeltaar een rol in waarbij we zien dat die trend echt heel sterk leeft bij jongeren van hogere sociale klasses, dat met stok met het idee dat zij al langer die perfecte beelden posten, dat is ook makkelijker haalbaar we voor hun zij bevaken de financiële middelen om beveer wil t vaak te reizen de moden te volgen die alle uitfiets, dus dat is binnen handbrek, dat maakt hij. Ze zijn met het nieuw manier, maar het is een luxe situatie. Absoluut en we zoeken altijd ideale met de mens dat hij eigen aan de mens zet, bij lageren sociale klasses zien we wel of bij minder gelutter de sociale media gebruikers, dat dat perfecte te plaatsje wel nog veel meer de normis om na te streven en te posten op sociale media. Ja, al bij al uit wat u vertelt over jonge sociale media gebruikers lijkt het me dat die zeer media wij zijn, dat ze wel weten wat de wetmatige de zijn. Ja, dat klopt, jonge kunnen eigenlijk heel goed uitleggen, waarom dat ze soms drukker waren van sociale media, maar ook waarom zij zo graag tijd spenderen op sociale media, zij spenderen ook een diversiteit van activiteiten op sociale media, ze gaan niet alleen met vrienden interageren, ze gaan ook bijvoorbeeld entertainment opzoeken, maar ook bijvoorbeeld newskonsumeren, jonge gebruikers, en die regentraditionelen niks kanalen meer, zij krijgen eigenlijk hun kennis via sociale media, dus er is een diversiteit van de orde, die wordt vervuld door sociale media en die dat ze ook heel positief bestempelen. Dus dan herinner je nog even de vraag die je proberente bij antwoordingen in deze podcast wordt iedereen diep ongelukkig van al die perfecte foto's op sociale media? Nee, op kortetermijn hangt het vooral af of dat de jongeren een positieve of een slechte dag geeft en of dat hij heeft zet dan ja het scroele door sociale media in veel perfecte plaatsjes te zien krijgt. Als dat zo is en hij activiert of zij actie werd niet zijn haar sociale media wijset, dan gaan we zien dat hij of zij ongelukkig zal worden. Op lange termijn hebt ziet effecten weg en zien we dat eigenlijk niet optreden in lange termijn effecten op het wel zijn. [muziek]
Podcast Summary
Key Points:
Jongeren plaatsen bewust strategisch perfecte beelden op sociale media, afhankelijk van het platform en publiek.
Kortetermijnvergelijking met perfecte plaatjes kan negatieve gevoelens veroorzaken, vooral op slechte dagen, maar op lange termijn zijn er geen blijvende effecten op welzijn.
Jongeren hebben hoge cognitieve sociale mediawijsheid (kennis van regels en privacy), maar missen affectieve wijsheid (actief kritisch toepassen) om negatieve scrollmomenten te vermijden.
De norm verschuift van perfecte plaatjes naar 'authenticiteit', maar dit wordt vaak geïnterpreteerd als uniek en bijzonder zijn, wat een nieuw ideaal creëert.
Sociale media vervullen diverse behoeften bij jongeren, zoals interactie, entertainment en nieuwsconsumptie, en worden overwegend positief ervaren.
Summary:
In deze podcast wordt de vraag onderzocht of perfecte foto's op sociale media jongeren ongelukkig maken. Communicatiewetenschapper Katrien van der Heyden legt uit dat het plaatsen van strategische, positieve beelden menselijk is en vergelijkbaar met offline zelfpresentatie. De impact hangt af van de dagelijkse stemming: op slechte dagen kan het vergelijken met perfecte plaatjes leiden tot kortstondige onzekerheid, maar op goede dagen kan het juist inspireren.
Langetermijneffecten op zelfvertrouwen of perfectionisme zijn niet aangetoond in longitudinale studies. Jongeren zijn cognitief mediawijs, maar missen vaak de affectieve vaardigheid om in negatieve buien actief te stoppen met scrollen. De norm verschuift van perfectie naar authenticiteit, maar dit wordt soms vertaald naar een nieuw ideaal van 'uniek zijn', vooral bij hogere sociale klassen.
Desondanks gebruiken jongeren sociale media voor uiteenlopende positieve doelen, zoals contact met vrienden, entertainment en nieuws. Conclusie: nee, niet iedereen wordt diep ongelukkig; het effect is tijdelijk en contextafhankelijk.
FAQs
Op korte termijn kan het negatieve gevoelens veroorzaken, vooral op een slechte dag. Op lange termijn zien we geen blijvende effecten op het welzijn.
Het is menselijk om jezelf positief te presenteren, strategisch afgestemd op het publiek. Dit doen we offline ook, maar online hebben we meer controle.
Ja, jongeren scoren hoog op cognitieve mediawijsheid, zoals kennis van privacy en platformnormen. Ze missen vaak affectieve mediawijsheid: het vermogen om kritisch te handelen als ze zich slecht voelen.
Instagram is publiek en strategisch, met perfecte plaatjes. Snapchat is informeler, voor een kleine vriendengroep, dus minder bewerkt.
Likes geven positieve bevestiging, maar als je er afhankelijk van wordt, kan dat op lange termijn je zelfvertrouwen schaden.
Body positivity probeert diversiteit en echte lichamen te tonen, maar wordt soms commercieel gebruikt. Het werkt alleen positief als het authentiek is en door diverse personen wordt gedragen.
Chat with AI
Loading...
Pro features
Go deeper with this episode
Unlock creator-grade tools that turn any transcript into show notes and subtitle files.