Wie wint in Hongarije? Verkeersinfarct in Antwerpen en chimpansees in oorlog

Vind je favoriete podcast op Verteem Max? Het is eigenlijk voor de eerste keer sinds lang spannend. De inzet is heel hoog. 16 jaar lang is Orban aan de macht geweest. Ik denk Orban is een heel groot tevreden. Als dat veranderd, dan is dat echt wel een archisch juiving hier in Hoogarijen. Peter Mathjar of toch opnieuw Victor Orban. Waarom zijn de verkiezingen in Hoogarijen zo spannend? De e313 gaat voor vijf dagen hermaal dicht. Gaat hierom een van de drukste verkeers punten van het land? En dat is een liefwerkje. Wij graag hebben daar niet meer in Brussel in Gent. Iedereen krijgt dan ook de raad om zijn voorzorgte te nemen. Ben Orban die nam altijd een koekskemeer. Hoe hou je het grootste verkeers in Vart van het jaar onder controle? Nu is er een burgerlorlog uitgeboken binnen die groeps in Panzees. In Ogan, het is rillig gruelig. Dus die morden elkeaar echt uit. Ik denk dat daar gewoon een purgevolg is van dieren die in groepen leven. Het kan niet altijd een pijs en vrije zijn. En waarom vechten Shin Panzees een bende oorlog uit in Ogan da? Dat zijn de dingen die je wil weten op een vrijdag in april. Ik ben Katrin Bonn en ik ga op zoek naar Antwoorden. Ik heb al ingesprek vastgelegd. Pauline Lambert is in Hoogarijen omdat daar zonder verkiezingen zijn. Katrin, die zou moeten zien waar we zitten. We zitten Paul voor het Parlement. Wow. Hoogarijs het Parlement. En we zitten in Europa-mbank in het zonnertje. Dus we zitten in het hart van de Hoogarijs het democratie. Hoogarijen dus als 16 jaar is Premier Victor Orban er met zijn fietspartij aan de macht. Radical rechts, conservatief, antiimmigracie en anti-Europa. En voor terst in al die jaren staat Orban tegenover een stevige uitdager. Peter Madjar, die uit fiets stapte en zijn eigen partij heeft opgericht. Pauline bent al enkele dagen aan het rondrijzen door Hoogarijen. Leeft het daar sterk de verkiezingen die er zonder aan komen? Ja, heel erg. We hebben eigenlijk al de twee kante gehoord. Ik heb het eerder gezet dat de mensen die veranderen willen, die tegen Orban zijn, tegen zijn partij fiets en die heel erg uitkijken naar die verkiezingen die het ook heel spannend vinden. En die partij die zei en Peter Madjar, het lijkt dat hij is een veranderde voor candidate, hij is een persoon, hij is voor ons en niet voor de money. De andere kant hebben ook mensen gesproken die heel erg van overtuigd zijn dat Premier Orban wel gewoon aan de macht zal blijven en die ook heel erg hopen dat dat zo blijft. Op het plattaland zijn we naar een klein dorp geweest waar mensen ons dat vooral vertelden dat ze vooral willen, dat Premier Orban aan de macht blijft. Binnen ontmoeten we last lo en er zee bed en gepensioneert koppel. Zij stemmen voor Orban. Nemen ik het die bij Migraar shopkant. Ze vinden hem een goede premier die geen migranten binnen laat over zorgt dat hun gerei en niet in een oorlog terechtkomt en ook gepensioneerde helpt. Wat een Orban, een redig neem, zet die poortje. Van hieruit gezien vanuit de verten dus voor ons lijkt het erop dat Victor Orban wel is zou kunnen verliezen voor het eerst in zesteen jaar. Hoe zie jij dat daar? Je pijlingen natuurlijk heel veel pijlingen die zetten Peter Magyar zijn partijt die ze op een voorsprong. Dus volgens de pijlingen zou ik moeten zijn dat Magyar zou winnen. Is dat ook zo? Ja, dat is altijd afvachten tot verkiezingsdag zelf. Maar nog eens ja de mensen die achter Peter Magyar staan, die zijn eigenlijk wel over het ogenmeen hebben die er wel vertrouwen in. Misschien is dat een beetje de mengeling tussen hopen en vertrouwen, omdat ze zo erg willen dat er verandering komt. Nu, Orban heeft er de afgelopen Amsterdam wel voor gezorgd dat hij zelf zo stevig mogelijk zitten. Ja, de partij van Orban, Vides heeft een absoluut meederheid in het parlement. Wat er voor zorgt dat zij de grondwet kunnen aanpassen, dat is eigenlijk al gebeurd in de eerste Amsterdam van Vides. En de grondwet is aangepast de kieswet ook daarmee in het voordeel van een groter sterkende regier in de partij. Er is bijvoorbeeld een hogere kiesdrampel voor opozisiepartijen, voor opozisie cartels. Als die samen willen werken, dus op die manier is de kiessysteem wel aangepast aan de noden, zeg maar van Vides. Dus dat maakt het ook veel moeilijker. Maar nu heb je echt een nieuwe beweging die partij Tissa is twee jaar geleden eigenlijk uit het niets. Uitgebouwd door Peter Magyar heeft eigenlijk twee jaar lang bijna onafgebroken, kampanje gevoerd. Hij is heel het land te voet ook doorgetrokken. Om met mensen te gaan praten, dus die partij is nu staat veel sterker, omdat dat ook dus één partij is. En niet zeg maar een samenraapsel van opozisiepartij die de krachten bundelen, maar dus echt een nieuwe beweging zeg maar. Maar dan nog lijkt het mij niet evident om op de bokse tegen dat hele apparat rond orban. Dat is zeker zo, want de propaganda, de kampanje is echt heel hard. Hier overal hangen er heel speciaal afvishes, zou je kunnen zeggen afvishes van Vides waar je Peter Magyar opziet afgebeeld staan. Samen met president Zelenski van Ukraine, waar dan opstaat van dit zijn gevaarlijke mensen. Er zijn ook posters met Magyar Zelenski en Vonderlaië, de Europese Commissie voorzitter, waar je ook een gouden toiletpot opziet staan, waar allemaal geld wordt ingekapt. Wat aan de slogan is van "Ja, Peter Magyar gaat alles geld aan Ukraine en aan Europa geven". En je hebt natuurlijk ook de staatstelevisie, heel veel media kanalen, krant de staatstev zijn in handen van Vides. Dus heel veel mensen krijgen alleen die boot, schap vooral op het platte land, hebben mensen dat horen zeggen. Dat er vooral naar de tv gekeken wordt, waar ze dus die overheid spropaganden teelke schrijgen. En we hebben ook gemerkt dat mensen eigenlijk die slogan bijna letterlijk herhalen. Dus je merkt wel dat dat ook door drinkt, dus ja een harde kampanje. Maar conclusie wordt spannend zondag. Het wordt heel spannend. 16 jaar lang is Europa aan de macht geweest, als dat veranderd, dan is dat echt wel een aardschersjuiving hier in hogerijen. Het is aan afwachten wat de gevolgen van de zijn voor het land, wat dat zal betekenen voor, bijvoorbeeld de samenwerking met de Europese Unie voor de rechtsstaat hier in hogerijen. Dus dat is allemaal afwachten de pijlingen, zeggen dat het kan. En we gaan moeten zien wat er uiteindelijk van komt deze zondag. Deze lente komt het ergste wat antwerpen ooit zag. Ied uit de lucht, niet uit de zee. Uit, wommel gem. 150.000 voertuigen per dag, een afrit, null snelweg. Ze noemde het, geplande werken, maar het werd. karmig gedemd. Het wordt gewaarschuwd voor lange wachthijden en aangeraad om water en snex mee te nemen. Ja, je gaat het nodig hebben. Oké, we hebben wat veel bombast boven gehaald, maar het gaat hier over een van de drukste verkeersknopenten van Belgien. De snelweg 133 gaat helemaal dicht tussen antwerpen Oost en Wommel gem. Alle wegen rond antwerpen gaan dichtslipen. Vijf dagen lang. Het dagenschap heeft die vijf dagen nodig om twee oude bruggen van de E3-13 over lokale wegen in deur te vervangen. Het is een noodzakelijke en uitzonderlijke operatie, maar wel een die het verkeer rond antwerpen bijna een week lang lang berechten liggen. Om zo'n verkeer zinvarkt te vermijden, heb je een heel team nodig. Stefanie Nagels van Agentschapwege en Verkeer zat mee aan tafel bij de voorbereidingen. Ja, dat klopt. Dat werk is niet gisteren begonnen. Ja, dat is al een hele geruimte tijd geleden. Zo'n werven, dat begint jaren op vorigand, maar begint 25 en 20 dan zijn wel echt die eerste gehoten overleggen. om gewoon over bijvoorbeeld het afsluiten van de E3-13 op welke manier dat dat gaat gebeuren, waar we allemaal rekening mee moeten houden. met welke partners we allemaal moeten samen zitten daarin voor. Dus dat is toch al ja ruim hier een jaar geleden. Aan een grote tafel, want behalve bouw, hier land, zijn stad antwerpen zijn er nog veel betrokken partijen, de hulpdiensten bijvoorbeeld. Ja, dus er is specifiek echt samen gezeten met al die hulpdiensten omgevoegte zorgen dat zij nog overal kunnen graakken. Ze hebben bepaalde doorgangen, op bepaalde strategische plekken, maar natuurlijk vragen we ook aan de witjebruikers dat er altijd een riddingstrok gevormd moet worden. En dat is niet alleen op snelweg, maar dat is ook op gewest. Ja, zorg je dan toch voor die riddingstrokken dat de hulpdiensten altijd door kunnen. Een andere partner, het op eenmaar voor voor. Speciefiek voor de lijn bijvoorbeeld, zeggen aan extra snel, lijn en snel bussen inzetten, en ook bijvoorbeeld tramacht wordt verstirkt om makkelijker met het openbaar vervoeg in het centrum van antwerpen te graken. En dan moeten alle mogelijke chauffeurs nog op de hoogte gebracht worden, en die komen van ver. Voor de communicatie zijn echt alles geluven, open getrokken, zoi je ook contact met de verkeerscentra in Nederland. We hebben ook de grensregio van deuitland aangesproken, dat ook die mensen ook. op de hoogte zijn, we hebben bijvoorbeeld ook vanners op de snelweg hangen van de sluiting van de E313 dat mensen die regelmatig passeren dat die ook goed op de hoogte zijn, dat die snelweg gesloten wordt van 10 tot een mids 16 april. Ja en dan begint het, wees en goekel die ontslangstekleinen weg het je schang gitsen. Zade die ook meer aan tafel? Met Wees is er bijvoorbeeld een afspraak en zij hebben poesschmeldingen gestuurd naar mensen die regelmatig op dit punt passeren dat zij ook automatisch op de hoogte worden gebracht, dat die snelweg sluit. Dus het is heel fijn dat hij navigatiesector daar meer werkt. Daarnaast vragen we wel aan de weggebruikers om dat als je met een wagen op pad gaat deze dagen dat je wel echt de omleiding ervolgt die eigengeven staan. Er is ook een commando post waar de situatie nou gezet opgevolgt wordt. Snel ingrijpen is een optie en ik denk dan meteen aan spullen die het rode kruis aan veel rijders kan uitdelen een pallet waterflashes, suikerwaafels. Dat weet ik niet concrete wat er exact klaar staat, maar als het nodig is dan zullen we er zijn. Ja voor een gratis suikerwaafel zou ik niet op die E313 gaan aanschuiven, toch maar gewoon het openbaar voor of de fiets. In de dichte bosse van Oeganda woet een oorlog. Niet tussen mensen, wel tussen chimpanzees. Apel die tot één klambe hoorde, vechten nu in twee groepen een conflict uit dat iets wegheeft van een burger oorlog. Het gaat er nogal grubelijk aan toe. Ze vermorden elkaar en elkaar zingen. En dat is uitzonderlijk. Volgens wetenschappers komt een splitzing in een groep op die manier, maar één keer om de 500 jaar voor. En toch veel zo gdere specialist Sara Lafol van Plankendaal en de antwerp ze zo niet van haar stoel. Het was eigenlijk helemaal niet verbijst dat dit kan voorkomen met chimpanzees. Want het is zo dat chimpanzees die leven in grote groepen van 20 tot 60 dieren. En dan gebeurt er wel een conflict bij chimpanzee groepen. Zijn ook er vaak één alfa mannetje die boven aan de groep staat. En iedereen moet eigenlijk wel zich schikken naar de wensen van de alfa mannetje. En als hij niet gelukkig is heeft dat gevolgen, dat zien ze in de dieren tuin ook. Chimpanzees mannen die imponeer eigenlijk heel graag. Dus wat is dat? Is die maken ze groot die tonen dat ze de lederen in? In de dieren te zien dan dat de heel de klimstructuur begint te schudden ze. Ze proberen echt zo veel mogelijk letterlijk te tonen en aan de andere. Ze zijn zeer stoeren mannen. Ze maken ook heel vaak heel veel lawaai. Ze roepen veel, ze tire veel. Maar wat die nogandar gebeurt gaat veel verder dan een beetje lawaai. Dat heeft niet alleen te maken met de hierhargie en de positie van het alfa mannetje, maar ook met zijn karakter. We hebben dat ook in zo'n antwerpen. We hebben een vroeger een leder gehad die zeer verdraagd zijn wat. En dan gebeurden er eigenlijk heel weinig conflicten. Terwijl dat we nu meer een leder hebben die wat iets prikkelbaarder is. En als hij ook wel dat het sneller tot conflicten leert, dus ook dat speelt zeker mee. Maar meestal valt dat bij ons wel mee omdat het natuurlijk een kleinere groep is. Ze kennen elkaar ook heel goed. Maar er is nog een andere oorzaak voor de burgeroorlog bij de chimpanzees in Oeganda. Ik denk dat een van de grootste oorraken is dat de groep heel ik uitzonderlijk groot geworden was. Normaal gezien bestaat een groep uit een zestig tot 70 dieren. En in Oeganda was dat bleekbaar een 200 dieren. We hebben snel. En daar komt een extra druk op die samenleving. Het wordt ook extra moeilijk om allemaal met elkaar te blijven overheen komen. En boven dienen waren er ook een aantal sleutelfiguren van beide groepen overleden. Dus dat waren een chimpanzee die nog wat sociale waren dan de andere en die wel de banden tussen de beide groepen. Leven de hilden en die waren gestorven. Normaal gezien, ja, door dat chimpanzeegroepen in een systeem van Virgin Fusion. Leven, dat is een grote groepen, maar dat is zo'n kleinere deelgroepen uit te ingaan. Normaal gezien gebeurende redanzoge en grote burgeroorlogen, omdat hij wel social verbonden blijven met elkaar al die kleine subgroepen. Maar het is nu dus eigenlijk wel uiterst zelfs, omdat echt zo'n harde splitzing voorkomt. Het klink bekend in zelfs wat menselijk, maar chimpanzees lijken dan ook hergeop ons. De chimpanzees hebben ongeveer 89% van een Diana het zalde met de mens. Dus het zijn heel slimmedieren. Ze zijn heel social door dat ze in grote groepen leven moeten ze ook echt zich wel goed kunnen handgaven in die groepen. Dat moeten ze heel social heel sterk zijn. Maar rond de tafel gaan zitten dat niet voor chimpanzees. Het conflict zal zich op een andere manier oplossen. Ik denk dat ze met een opzoek gaan naar een nieuw evenwicht tussen beide groepen. Wat ik me wel afvraag normaal gezien, wat er altijd gebeurt, chimpanzee groepen, is dat de vrouwtjes die geboren worden in een groep, die moeten eigenlijk migraeren naar een andere groep om inses te probleem te voorkomen. Dus ik vraag me, of dat ze op lange termijn dan toch niet meer niet teruggezollig het wonen worden, omdat ze samen te werken om die natuurlijke groepen eigenlijk in stand te kunnen worden. En het weekend klopt nu luid aan de deur. Met de artimis Missie, die hopelijk veilig terugkert naar de aarde. En met de historische onderhandelingen die beginnen tussen de VS en Iran, allemaal dingen die lonnen volgende week onderhanden mag nemen, want zij neemt weer de studio over. Tot binnenkort.