Wegwijs na Invaren: Episode 2 | Koopkracht in perspectief met Michael Visser

Spreker 1 Dit is wegwijs na invaren de podcast van Mercer en cadano over de pensioentransitie. Het is 2026. De helft van de Nederlanders is inmiddels daadwerkelijk overgegaan naar het nieuwe pensioenstelsel. De transitie is geen voorbereiding meer, maar uitvoering. Wat vraagt deze fase van jouw bestuur? Hoe balanceer je tussen risico, zorgvuldigheid en voortgang en hoe blijf je koersvast wanneer keuzes direct impact hebben op deelnemen? In deze serie gaan rukom van cardano en Mark Heemskerk van Merscher in gesprek met be. En experts over bestuurlijke dilemma's Dit is wegwijs naar infa. Spreker 2 Welkom beste luisteraars en kijkers bij alweer een nieuwe aflevering van deze podcastreeks. Elke aflevering hebben we een ander thema en een gast die daarbij hoort. Het thema van vandaag is hoe je je pensioen uitgeeft, dus hoe je het besteedt. En daarvoor hebben we een gas bij ons die daar alles van weet, namelijk micro Visser van het Nibud. Spreker 3 Ja leuke Roel dat je me vraagt voor deze. Spreker 2 Podcast zo nog even applaudisseren. Fijn dat je er bent en je hebt een paaseieren meegenomen. Spreker 3 Ja, we zitten bijna tegen paarse aan en ik dacht, nou, Misschien je ziet dat Natuurlijk bij al die TV programmas dat er wat liggers op tafel zijn waar je niet aan mag komen. Ja, nuttig Misschien wie daarna. Spreker 2 Ik heb begrepen dat er een paaseikamera is die dat in in beeld brengt ook dus Dat is Dat is heel mooi. Ja, mark, je bent er ook bij. Spreker 4 Ja dankjewel. Spreker 2 Ken je die mekaar? Spreker 4 Ja, Ik heb ooit. We zien elkaar niet vaak live eigenlijk, Maar ik heb ooit van blad geschreven We hebben. We hebben wel eens contact. Ja, de laatste jaren hebben we elkaar niet meer gezien. Spreker 3 Voor pensioenmagazine denk ik waar kinderactie zit en ik lees af en toe wel eens wat columns van jou. Dus ja, zo kennen we elkaar in ieder geval. Spreker 2 We gaan de diepte in. Dit wordt echt een beetje een nerd aflevering, wat Michael een half jaar geleden is er een fantastisch rapport verschenen waar Marc en ik van hebben gesmuld. Het heet uitgaven van gepensioneerden van het Nibud. Jullie heten helemaal Als ik het helemaal uitspreken. Het nationaal Instituut voor budget voorlichting. Ik ken jullie vooral dat jullie uitschrijven hoeveel hoeveel is dat geld? Ja je kinderen mag geven. Spreker 3 Ja vragen ze er al om thuis bij. Spreker 2 Jou ik We zijn 5 hè dus oké 7. Spreker 3 Euro geven vanaf 6 begint. Spreker 2 Het wel, mijn zoontje heeft wel. Ik kan hem € 1 zakgeld geven en trek die het ingeslikt. En toen belde ik in paniek de de huisarts. Soms kunnen we zoontje heeft € 1 ingeslikt. En toen zei de huisarts, ja, maar ademt die nog. Ja, ziet hij loopt die paars aan, ik zeg nee, nou Dat is goed en ik mocht niet eens langskomen. Ik was Ik was in het blinde paniek, Maar de huisarts vonden het niet heel. Spreker 3 Snap ik even schrikken. Spreker 2 We gaan hier induiken. Je hebt het geschreven met 3 collega's. Namelijk. Ik moest even credits geven. Marcel Warner, Noeschka Veerman en Annette Groen zijn collegas van. Spreker 3 Jou klopt ja. Spreker 2 Mark, wat vond jij ervan? Spreker 4 Ja, ik vond het een heel mooi rapport. Ik was Alleen ja een beetje teleurgesteld, eigenlijk zo weinig aandacht heeft gekregen en ik zie sowieso ja, ik Google zelf wel zo van dingen, dan kom ik daar tegen. Ik kom met Nibud eigenlijk eigenlijk niet zo vaak tegen. Ik had ook met mijn dochter heb ik het. Ik heb het ook over het Nibud gehad, want Ik heb het gebruikt voor zakgeld inderdaad. Ze vond dat ze te weinig zakgeld kreeg. Dus ik zal eens naar Nibud. Kijk, nou, ze wist niet wat Het was 17 jaar. Toen kwam er uit dat tussen de 25 en de 40 lag. Nou, ze krijgt meer toen zei ze. Ja, Nibud zal Alleen voor arme Mensen zijn eigenlijk. Spreker 3 Oké oké Ik weet nou goed dat je dus daar al de plek of in ieder geval jouw dochter begrijp. Ik weet te vinden om de zakgeld of kleedgeldbedragen op te zoeken hè en Misschien ook goed om te vertellen wat het nieuwe doet hè? We doen dus onderzoek, we ontwikkelen tools, educatie programma's voor werkgevers, voor financiële instellingen. Hè dus eigenlijk. Op basis van dat onderzoek willen we ook graag dat Mensen dat kunnen gebruiken praktische handvatten krijgen en ook voor beleid om inzichten te hebben waar je iets mee kunt doen. Dus en Als het gaat om dat zakgeld is herkenbaar en mijn dochter en zoon thuis zeggen ook dat die bedragen niet kunnen kloppen, dat dat meer moet zijn, zeg ik altijd ja, dit komt toch echt uit het onderzoek wat we dus doen bij ouders, wat geven die hè? Dus Dat is gewoon de feitelijke bedragen, dus ja, het ligt al een beetje aan de ouders zelf, wat kun je missen of wat wil je missen? En Maar ik denküberhaupt ook wat Roel. Bij jezelf vind ik het gewoon goed idee dat vanaf een bepaalde leeftijd dat je je kinderen nou ja, zakgeld om er mee om te leren gaan, Misschien niet om het door te slikken, maar wel ja ook daar fouten mee maken. Dingen doen die je Misschien als oudere niet wil, Maar ik begrijp helemaal dat jouw dochter denkt die bedragen. Dat kan niet kloppen, dat dat kan, Maar het komt echt uit het onderzoek wat we doen. Spreker 4 Ja, maar wat, wat doen jullie om die rapporten onder de aandacht te brengen? Want Het is Natuurlijk mooi dat ja rol en ik. Wij smullen ervan eigenlijk, Maar het zou eigenlijk eigenlijk breed verspreid moet worden, denk ik, zoals we dadelijk ook over dit. Spreker 3 Rapport zullen praten. Toch denk dat het Nibud over het algemeen best veel media aandacht krijgt, ook door gewoon de inhoud van de rapporten Er zijn onafhankelijke kennis instituut. Doen op allerlei terreinen onderzoek, zeg maar over de hele over de hele levensfase, zeg maar vanaf jongeren van zakgeld tot met pensioen gaan en daarna daar gaan we het zo over hebben. Maar ook alles daartussen Als je werkloos wordt, scheidt al die live events zoals ze dan zo mooi heten doen we onder en die worden eigenlijk best. Wel vinden wij goed opgepikt door media. Misschien dit rapport wat minder. Dat kan soms ook gewoon te maken hebben wat er In de wereld gebeurt. Dat er andere dingen toch belangrijker zijn dan pensioen We kunnen onze dagen. Niet voorstellen denk ik, Maar dat kan en in die zin Misschien ook goed om te zeggen voor de Mensen die deze podcast kijken of luisteren. Komende maanden is er ook weer een artikel te lezen in het vakblad financiële planning of in pensioenmagazine. Dus we proberen ook echt die inzichten wel naar buiten te brengen, Maar het kan zijn dat het in deze Misschien in jouw gevoel wat minder is of want. Spreker 2 Ik kan niet herinneren dat je pensioen Pro is geweest, bijvoorbeeld dit rapport toen het uitkwam. Het was Natuurlijk wel wat de hele sector leest. Spreker 3 Ja, nou, dat zou ik dus even terug moeten zoeken. Zo zo goed hou ik dat niet bij. Volgens mij wordt het wel genoemd en ik zag, maar daar komen we dadelijk ongetwijfeld op markt dat jij er in ieder geval in jouw column. Ik denk op pensioenpro wel aandacht aan hebt besteed dat je er iets van vindt, hè? Van die inzichten, dus Dat is heel fijn in ieder geval dus dus het heeft er in ieder geval gestaan, maar niet als groot nieuws, maar Misschien ook Omdat het in die zin niet echt ja, heel verrassend of schokkende resultaten zijn die eruit komen en nieuws is ook vaak wel. Dingen brengen die echt? Ja. Spreker 2 Ja de headline, want de vraag is even, wat wordt aan de kop, hè? Spreker 3 Als je dit allemaal hebt? Spreker 2 Check nou, Wij zijn er gewoon lekker ingeplozen voor ons Als het gewoon ondanks dat er Misschien niet een vette kop boven stond met met chocoladeletters vonden waar het super tof. Spreker 3 Misschien nog even voordat je daar want ook nog goed ik zeg hè, dus media is één, maar die inzichten komen bijvoorbeeld ook in cijfers terug, die ook best wel wat fondsen en verzekeraars al gebruiken in hun uitgavencijfers, hè? Dus wat je steeds vaker ziet op mijn omgevingen bij pensioenfondsen of verzekeraars of bij financieel adviseurs. Dat ze Mensen toch willen Laten spelen met het inkomen en sommige daarvan die zeggen, wij vinden het ook belangrijk om de uitgaven te Laten zien, dus dan komen die cijfers via AP is heet dat dan hè? Dus eigenlijk. Het inprikken van data kun je Mensen op hun niveau Laten zien wat dat betekent. Dus uiteindelijk komen ze wel terecht bij. Spreker 2 Klopt een groepioenfonds op jullie deur en die zeggen, We willen graag met een met API noem ik altijd gewoon willen we data van jullie inlezen en dan? Dan regelen jullie dat? Spreker 3 Ja kun je gewoon op licentiebazen en dan heb je allerlei vormen van hè? Hoeveel vragen je wilt gaan stellen om zo concreet mogelijk inzicht te krijgen? Maar dat kan. Spreker 2 En dan zie ik bijvoorbeeld van vergeleken met de Mensen die vergelijken zijn met jou, geef ik te veel uit of te weinig spaar ik teveel spaak. Te weinig is dat dan waar ik aan moet denken. Spreker 3 Ja teveel of te weinig denk ik niet dat dat het advies zal zijn, maar gewoon iemand in jouw situatie, hè? Dus zelfde leefstijl of levenssituatie Alleen staan samenwonen, referentie, kinderen, soort woning, basis van dat soort data kun je wel redelijk inzicht geven wat andere besteden aan verschillende uitgaven gavencategorieën. Nou komen we dadelijk zo wel op, dus dan kun je in ieder geval je een beeld en Mensen vinden het ook fijn om te vergelijken met PS. En ja, zelf zeg ik dan altijd Als ik voor zalen sta voor workshop nou, Het is ook goed. Voor jezelf gewoon eens in te vullen, want ja, gemiddeld is Niemand, dus Het is ook gewoon echt goed te kijken. Wat dat voor jou. Spreker 2 Betekent ook van mijn energiebedrijf. Zou dat van u even meer of minder gebruikt dan een gemiddeld huishouden? Met mijn samenstelling dus dat had meer gedaan. Ja, nou mark, niks zijn erin gedoken mark je mag nu de diepte in, je mag nu helemaal. Spreker 4 Ik hoop dat we nog luisteren. Nee wat mij opviel en dan toch wel op gemiddelde gekeken. Het viel me op. Je hebt een mooie per leeftijd geven jullie het besteedbaar inkomen aan en je geeft de uitgaven aan. En Als je bij iedere categorie kijkt, 2020 was dan het laatste jaar wat erin staat? Dan zie je dat het besteedbaar inkomen dat dat meer is dan de uitgaven, dus ik dacht, betekent dat nou gemiddeld dat gepensioneerden nog sparen eigenlijk? Dat was voor mij toch? Ja, Ik weet niet of het nou verrassend was, maar je zou Misschien, wanneer maak je je geld dan op dacht ik dus is mijn conclusie juist dat gepensioneerde de gemiddelde gepensioneerden gewoon nog spaart. Spreker 3 Ik denk dat Als je dat door de oogharen ziet dat die conclusie wel klopt, hè? Misschien nog even goed om te vertellen hoe we dat onderzoek hebben gedaan. Heel kort. Dat doe je je noemde het jaar 2020 hè? Dan kijk je op basis van CBS budget data. Dus wat dan heb je een hele groep? Ongeveer 10.000 Mensen die daarin zitten en die houden echt bij wat ze uitgeven. Dat hebben we in 2020 gedaan in 2015 en ook een paar jaar daarvoor al. Dus Je kunt op een gegeven moment een kleine trends zien, maar in 2020 is nog één is bijzonder is een coronajaar hè, dus dan had je bepaalde uitgavenposten bijvoorbeeld. Mensen hadden lockdowns konden dus niet de deur uit, dus je hebt eigenlijk bijna geen uitgaven buitenshuis dus, nou, Als je dat even weg denkt. De de de trend die je ziet is inderdaad. Je hebt inkomen en in 2020 heb je de uitgaven die minder zijn dan het inkomen besteedbaar inkomen over verschillende leeftijden. Dus dan zou je kunnen denken. Oh, dan houden Mensen geld over hè? En dan in dit onderzoek hebben we niet gekeken naar vermogen wat Mensen hebben en het zijn gemiddeldes hè? Dus één belangrijk ding is. Woonlasten zijn heel onderscheidend element, hè? Dus Mensen die een koophuis bezitten hebben vaak wat hogere inkomens, hè, maar daardoor ook lagere uitgaven als ze een hypotheek, bijvoorbeeld al gedeeltelijk of geheel hebben afgelost. Dus daar zit 1 grote verschil tussen huurders en kopers. En nogmaals, Niemand is gemiddeld, dus er zitten binnen die groepen ook echt wel ja, kwetsbare groepen met Alleen AOW of AOW en een klein beetje aanvullend pensioen dus om zo maar te zeggen, Iedereen houdt geld over. Zeker niet, hè, maar over de hele linie. Ik denk dat je dat ook terugziet op macrodata van DNB bijvoorbeeld hè? dat Nederland toch ook wel een spaarland is, dus dat we veel spaar saldi hebben in Nederland en bij gepensioneerden zit dat wel dus. Spreker 2 Ik heb net deze context, maar Misschien heeft ook wel iets te maken met de onzekerheid over je toekomstige uitgaven. En jullie rapport heeft ook heel veel citaten van Van anonieme Mensen die jullie hebben geïnterviewd. Die dan. Iets zeggen, Ik wil er eentje Laten horen die hebben. We Laten we horen met een AI stem, dus Dat is niet de echte stem van deze. In dit geval is een mevrouw de citaat van een mevrouw van 71 geuit oud heeft een hoger inkomen, een koophuis en een partner. Dat stond hier in het rapport erbij. Laten We gaan luisteren wat zij wat zij zegt. Spreker 5 Ik heb ook gehoorproblemen. Mijn gehoorapparaat kost € 5.000. Ik krijg niets vergoed. Maar ik kan dit gelukkig betalen. Dit zijn zorgkosten die niet voor Iedereen haalbaar zijn. Deze kan 5 jaar mee. Ik hoop langer gehoorapparaten zijn er in verschillende klassen. Het is elitair geworden. Dat vind ik zorgelijk. Spreker 2 Wat ik hiermee opviel zat je zo maar in 1 keer € 5.000 kan kwijt zijn voor een gehoorapparaat. Is dat de reden Waarom je ook wat wat geld achter de hand wil houden of is dat niet per se de reden Waarom Mensen hun pensioen niet altijd uitgeven? Spreker 3 Dat kan zeker een reden zijn, hè? Er is een buffertje voor onverwachte uitgaven en en in dit geval is het denk ik ook goed om te zeggen dat naast het budgetonderzoek wat we dus analyseren en doen, hebben we deze keer in ons rapport voor 2025 ook ruim 50 gepensioneerden. Ja, via zogenoemde focus groep geïnterviewd, deels gewoon bij ons op kantoor, deels online en dus dit zijn echt dequotes die Mensen hebben gezegd die die We hebben gezien en gesproken. Ik heb zelf ook wel een paar sessies gezeten en ja, dan hoor je dit soort quotes en die hebben we ook in. Wordt gezegd om het gevoel te geven in dit geval, dat er dus Mensen zijn die ook sparen voor onvoorziene zorgkosten of daar een buffertje voor hebben. Nou, Ik denk dat dat verstandig kan zijn en zorg is dan wel een post waar best wel wat Mensen toch ergens wel beseffen. Van ja, dat kan wel eens hoger worden In de toekomst of dat dat moet ik achter de hand houden. En ja, Het is niet. Iedereen heeft ook een buffer of kan dat hebben? Maar ja. Spreker 2 Dat het in Amerika nog veel erger is, dus ik een dag ben. Ik ben ik academicus en dan heb je vooral die Amerikaanse studies. Die eigenlijk Laten zien, daar moet je toch soms 1 t afrekenen, hè? Als je daar iets onverwachts heeft in het ziekenhuis komt te liggen dat Mensen daar gewoon echt hun geld niet altijd uitgeven. Gewoon per saldo zelfs soms nou meer vermogen opbouwen naarmate ze ouder worden na pensioendatum Omdat ze is echt ja gewoon niet zo goed weten hoeveel zorgkosten ze gaan hebben dat die kunnen best wel hoog. Dat zijn allemaal die out of Pocket Medical Expensers, die kunnen daar heel groot zijn, dus wat dat betreft hebben wij nog. Hè € 5.000 voor een gehoorapparaat is Natuurlijk veel. Maar op zich wordt het meest Natuurlijk nog koffer door in. Spreker 3 Nederland door de zorgverzekering de zorg redelijk collectief geregeld hè? En dus dit soort uitgaven niet altijd meer, hè? Dus zorg of prothe Mensen dat speciale schoenen hebben we ook wel veel gehoord, hè? Mensen die met hun gezondheid kampen nou, die zijn ook best prijzig, dus dat soort dingen komen gewoon ook naar voren. Maar in die zin. Ik denk in vergelijking met Amerika dat Nederland er nog veel meer collectief geregeld is. Volgens mij dus dat je daar ook zelf minder hoeft te sparen. Wat je daar wel nog ziet is. Ja toch ook veel eigen bijdrages In de zorg, hè? Dus ook de zorgverzekering stijgt Natuurlijk ook gaandeweg de premies afgelopen jaren, maar ook dat Mensen hun eigen risico vaak helemaal opmaken Als je wat ouder bent hè. Dus ja, dat zijn ook wel dingen om te beseffen, ja. Spreker 4 Ja, ik vroeg me ook af van Als je kijkt naar de leeftijd Als je een zestigjarige geeft. 3200 uit en als die 75 jaar is is er nog 22 50 van over, dus Het is behoorlijk teruggelopen, dus die zorgkosten zijn kennelijk niet. Ja niet zo materieel dat het helemaal op peil houdt. Is het nou een generatieprobleem? Zijn die tachtigers van nu? Ja, die hebben de oorlog nog meegemaakt. Die hebben gaan die nou structureel minder uitgeven, of gaat die groep die nu 60 is, dadelijk ook veel minder uitgeven? Spreker 3 Ja goede interessante vraag en het voorbeeld wat je gegeven los van de cijfers hè? Want dit gaat weer over gemiddeld, dus waar huur en koop Samen zijn genomen hè dus? Maar eigenlijk wat je ziet, Het is zowel een leeftijd als een generatie effect, hè, wat er in kan zitten en om dat uit te leggen. Leeftijdseffect is dus inderdaad. Ja bijvoorbeeld als wat je ziet inderdaad is dat er bij de jongere gepensioneerden meer aanvullend pensioen is, hè? Omdat vrouwen op een gegeven moment ook meer of pensioen gingen opbouwen? Hè dus dat dat loopt eigenlijk langzaam in die cijfers en bij de oudere gepensioneerden juist minder. Daar zitten ook veel meer alleenstaanden in hè? Want ja, Het is nog steeds. Vrouwen leven gemiddeld nog langer in Nederland dan mannen, maar blijven dan wel Alleen achter hè? Dus dan heb je ook weer een andere inkomenspositie en uitgaven positie, dus dat zie je eigenlijk in die cijfers. En Als je dat vertaald in bijvoorbeeld CBS cijfers over armoede hè? Die is onder gepensioneerden gelukkig in Nederland relatief laag. Ten opzichte van andere groepen in Nederland, maar daar zie je dus ook verschil tussen de jongere ouderen en de oudere ouder. Bij de oudere ouderen zit weer wat meer armoede dan bij jongeren, dus dat zit daarin hè, dus je hebt een leeftijd en een generatie effect. Spreker 2 Waarom zit er meer armoede bij de oudere ouderen? Spreker 3 Omdat daar bijvoorbeeld hè? Veel vrouwen zijn die alleenstaand zijn. Omdat ja, die overleven hun man dan en en die hebben minder pensioen opgebouwd. Omdat ja, die pensioenopbouw kwam pas vanaf jaren 50 60 op gang, waarbij In de eerste generaties ook relatief weinig pensioenopbouw voor vrouwen die volgens mij werden die zelfs uitgesloten toen nog van pensioenregeling helemaal in het begin en dus dus dat soort effecten zie je nu rustig aan In de cijfers komen dus dat daar meer in zit. Hè dus eigenlijk arbeidsmarkteffecten. En en jouw vraag is dan, denk ik, Als ik het goed begrijp van zijn er nou hier ook lessen van eigenlijk dingen die je mee kunt geven voor nieuwe generaties die je hier uithaalt of dat ze daar ook iets mee kunnen met bepaalde trends. Spreker 4 Ofzo ja en wat ik als eenvoudige actua? Wij zijn volop bezig met met koopkrachtinstrumenten. Dat is onder het nieuwe stelsel toch wel een punt en wil graag koopkracht behoud. En Als ik die plaatjes zo zie, eigenlijk die ja in dat rapport presenteert, dan zie ik het zo teruglopen. En denk ik, Waarom zou je geïndexeerde uitkering moeten hebben eigenlijk Als je uitgavenpatroon als dat structureel is? Eigenlijk als dat ook volgende generaties treft? Ik vraag me dan af, Waarom moet het ja? Nou ja, we zitten hier veilig, denk ik, maakte geen vrienden mee onder gepensioneerden, Maar ik denk, is het dan een nuttige aanwending van geld om ja om koopkrachtbehoud te willen voor gepensioneerden? Rekenkundig gezien laat ik je niet nodig te hebben. Spreker 3 Dus Dat is wel wat er nu speelt onder aktualis. Ik weet dat er inderdaad binnenkort ook In de camera volgens mij weer nieuw onderzoek komt. Over koopkracht maar even dus volgens mij wat je hier als wij terugkijken, dat doen we heel kort. In het rapport van wat zie je nou in al die onderzoeken over de jaren dan zie je dus die zorg. Die wel iets stijgt eigen betalingen nog afgelopen jaar valt dat mee, hè? Maar we hebben het net even over gehad, dus daar kun je dat uithalen. En eigenlijk jouw vraag, is daarachter Misschien wel van ja, Als ik de aflopende lijn zie hè van de uitgaven hè, want dat weten dus ook niks nieuws in die zin uit promotieonderzoek van Arjan Soede en andere rapporten weten we eigenlijk dat hoe ouder Mensen worden hoe hè? De uitgaven nemen af over de leeftijd. Dat komt vooral bijvoorbeeld hè? De mindere mobiliteit hè? En gezondheid wat minder wordt, dus Dat is één. Maar er zit ook nog wel een effect in van dat Mensen zich aanpassen hè. Dus ook Als je inkomen lager wordt dat dat merk je ook aan die focusgroepen dat Mensen gewoon aan zeggen, ja. In het begin van pensionering heb ik wel even gewoon moeten puzzelen en budgetteren om dingen anders te gaan doen, hè? Dus Dat is een deel van de groep en de groep die makkelijker rond kan komen. Ja, die zal die geeft ook aan nou in het begin van ons pensioen gaan we er nog veel op uit hè? Hebben we nog uitjes, gaan we nog op lange vakanties? Ja, dat kost allemaal wat meer geld, dus dat zie je ook In de cijfers dat juist die vrijetijdsuitgaven voor nou midden en hogere inkomens. In het begin wat hoger zijn en na 75 jaar ongeveer afnemen. Maar dat is dus niet voor Iedereen, Maar ik begrijp wel jouw punt dat je dan afvraagt van ja, dat koopkracht en dat het altijd maar hoger moet worden. Of dat dat nou ja, passend of ideaal is? Ja, Ik vind het een. Ik vond juist dat kookreüberhaupt. Spreker 2 Best wel terugkomen in het rapport, in die ook in die quotes die citaten die Mensen gaven. Dus Ik heb al eentje nog gevonden, dus nummertje 3 is 1 man 69 jaar, een lager inkomen en huurwoning. En alleenstaand stond erbij en die heeft dit citaat. Laten we even luisteren. Spreker 3 Ik krijg bijna een hartverzakking van de kosten voor bier, thee en koffie. Ik doe vaak de dag hap in een Taverne Als we aan het fietsen zijn. Spreker 2 Is nu eventueel een iemand die geniet van het leven, hè zijn consumentenmandje bestaat vooral uit bier, café en koffie en café. Maar hier zie je Natuurlijk wel dat koopkrachtbehoud terugkomen. Toch dus dat ik vond dat In de citaten best vaak terugkomen. Spreker 3 Nou koopkracht behoud en Ik denk, kijk, Je kunt beredeneren zoals ik een beetje proef bij maken voor mij ook in jouw opinie wel eens heeft gestaan. Inderdaad is dat nou nodig, hè? Om koopkracht behoud In de uitkeringsfase om dan altijd maar een stijging of dat te ambiëren, hè? Als je ziet dat eigenlijk de uitgaven van Mensen naar beneden gaan. Aan de ene kant aan de andere kant weet je ook uit de gedragseconomie de het fenomeen verlies aversie hè? Dus als Mensen iets lager zien worden dan voelt dat minder fijn dan. Ja, dat je dingen wat positiever hè? Omhoog ziet lopen, dus ja dat dat speelt mee en Ik denk dat dat heel persoonlijk is. Ik denk wel dat het een lastige boodschap zal zijn, ook voor gepensioneerden om te zeggen van nou. We, We gaan dat inderdaad gewoon naar beneden Laten gaan en niet proberen aan te passen aan de inflatie. Hè, dus Dat is één. Daar heb je een uitdaging maar. Dat weten jullie waarschijnlijk zeker als actuaat beter en volgens mij las ik laatst een artikel van baswerker en Theo Nijman in pensioen magazine ook over die nieuwe modellen hè? Waar ze nu mee bezig zijn achter de schermen op verzoek van de Kamer. Ja, en die zeggen ook gewoon heel duidelijk, ja, koopkracht na pensionering kost gewoon flink geld en zeker Als je dat volledig wil bieden. Ja en volgens mij is een beetje vanuit het oude stelsel hè. NFTK. Als het allemaal collectief, werd er toch wel gehaald bij jongeren, hè? Deels, hè, om dat te financieren en heb je daar allerlei mogelijkheden? Dus die modellen zijn allerlei mogelijkheden. Ja, als jij het vanuit jezelf mag bepalen hè, dus Dat is een gepensioneerde kan zeggen, nou, ik betaal dat ik. Ik vind het fijn om het iets te zien stijgen, dus ik neem genoegen met een wat lagere start uitkering, dan kan dat. De andere kant kun je ook keuzes maken en hoog laag bedrag en Misschien straks het bedrag ineens hè, wat nu nog in wetgeving voorligt dus voor mij zijn er al mogelijkheden om daar wat mee te spelen. Zeg maar om ja je je financiën zo aan te passen dat het past bij het uitgavenpatroon, maar op collectief niveau denk ik zeker dat het wel goed is om die inzichten om daar iets mee te doen. Maar nog, maar ja, Ik denk dat je er wel wat genuanceerder zou ik ernaar kijken dan dat je zegt nou, de plaatjes volg dat de uitgaven naar beneden gaan. Dus ja, bijhouden van inflatie is niet meer belangrijk. Ik dat denk ik niet. Nee, ik durf het ook. Spreker 4 Nou ja, vroeger mocht ik nog wel eens een Telegraaf schrijven, maar na de reacties mag je. Spreker 3 Nee nou Ik denk. Spreker 4 Dat het nog wel zo mooi. Iets van mijzelf niet verstandig eigenlijk wat heel emotioneel op gereageerd, maar zeker. Nou ja, Ik heb gisteren wel netjes links gestemd. Gewoon, want ik. Ik denk zelf dat er nuttige aanwending van geld noodzakelijk is, wat je ook ziet, dat kun jij denk ik bevestigen vanuit die onderzoek. Als je kijkt wie leeft er in armoede, dat zijn Mensen die vaak dat zit niet in dat aanvullend pensioen. Dat hebben die Mensen namelijk niet. de AOW is vaak de basis en vaak ja, nog alleenstaande vrouwen die geen pensioen hebben opgebouwd. Dus dan vraag je je af Als je toch geld moet aanwenden, is het al nuttig om het, want het kost hoe dan ook geld hier niks aan. Ja, zou je het niet anders moeten aanwenden? Spreker 3 Ja nou dat dat Ik vind het een terechte vraag, Maar het is heel lastig en Dat is een beetje wel het systeem wat er in Nederland is opgetuigd dat dat collectief geregeld wordt. En ja, in die zin toch niet een beetje one side fits all, zeker in het solidaire premieregeling. En kijk in die zin. Dat blijkt ook uit andere onderzoeken, hè. We doen tweejaarlijks een pensioenpeiling bij het Nibud waar we Mensen ook vragen van wat ze van verschillende pensioenkeuzes vinden. En ja, volgens mij sluiten we hier ook bijvoorbeeld bij aan de keuze tussen het vast of een variabel pensioen hè dus. Hou je van stabiliteit, de vastigheid nou deel voor onderzoeken weten we dat veel gepensioneerden dat prettig vinden, het liefst nog een beetje stijgend, Maar dat kun je dus inderdaad met deze inzichten ook wel wat meer over gaan vertellen en Laten zien nou hoe anderen dat doen. Maar nogmaals Niemand is gemiddeld en er zitten echt grote verschillen tussen Mensen met een koopwoning en een huurwoning en dus ook wat jij ook aangeeft tussen Mensen met Alleen AOW en een beetje aanvullend pensioen of Mensen met heel veel aanvullend pensioen. Dus daar zou je ook wat meer onderscheid in kunnen gaan maken, Omdat er wat? Te differentiëren in ieder geval iets met die inzichten doen. Dat vind ik wel een belangrijke. Je moet een. Spreker 2 Variabel pensioen dus een mooi bruggetje naar het nieuwe pensioenstelsel is Misschien niet ontgaan dat dat we nieuw pensioenstelsel hebben. Heb je iets van meegekregen? Spreker 3 Daar zijn we al een aantal jaren mee. Spreker 2 Bezig. Spreker 3 Van het nieuwe legale 1 grote vraag positief 19 hoeveel? Spreker 2 Minuten. Spreker 3 Heb ik, nee, Ik denk ja, Als ik nu zou moeten zeggen, bij mij is het meestal het glas half voor. Ik ben redelijk positief ingesteld, dus Ik vind de beweging van het nieuwe pensioenstelsel een positieve beweging. Ik denk dat er ook heel lang over is nagedacht er heel veel Mensen, hè dus. Het oude stelsel met torenhoge toezeggingen, de perverse doorsneepremie systematiek, waardoor sommige pensioenfondsen die dat ophemelden en hè? Bijvoorbeeld het ABP waar ik zelf in het verantwoordingsorgaan jaren heb gezeten. Dat je Als je notities terugleest, hoe goed dat allemaal was. Ja, daar is afscheid van genomen. Ik denk dat dat een goede ontwikkeling is, want daar zaten gewoon perverse solidariteiten in Mensen die zelfstandiger werden halverwege hun carrière en eigenlijk teveel hebben betaald met hun werkgever. Dus nou en en Ik denk dat dit ook de weg opent voor ja meer persoonlijk pensioen, iets meer maatwerk, dus dat vind ik positieve elementen, Maar ik denk de manier, en dat zie je ook wel aan de de discussie de afgelopen jaren ook In de Kamer. Hoe Dit is gegaan dat er op sommige elementen dat Ik denk is toch een polder construct geworden, hè? De solidaire premieregeling waar ik zelf ook bij het nieuwe zitten we bij zorg en welzijn nou zelf geen keuze in gehad, zou niet mijn voorkeur zijn. Je ziet nu allerlei complexiteiten met solidariteitsreserves en Mensen gaan vertellen hoe dat dan gaat met het schommelen en hoeveel risico op het verlagen. Nou, Ik denk dat daar de sector ook nog wel aan de slag mag, hè? Want Als je de teksten nu op website leed, denkt nou. Begrijp men wel helemaal wat een premieregeling is, hè? En ga je Mensen daar voldoende goed in meenemen dus? Dat element vind ik minder en de tweede Als ik dat moet benoemen is denk ik toch ja, Als je gewoon de risicos op het bordje van Mensen legt, dan vind ik dat ze daar ook wel meer zeggenschap over mogen hebben, hè? En Ik denk dat daar ja toch wel te weinig rekening mee is gehouden. Nibud heeft daarin de consultatie overigens ook al toe opgeroepen om dat te doen. Ja, helaas is dat niet gebeurd. En ja, Ik denk dat dat belangen zijn van de polder, dus nogmaals de stappen die gezet zijn zijn goed. Maar ik denk dat we de komende jaren ook echt moeten gaan kijken hoe je Mensen echt meer zeggenschap kunt gaan. Gaan geven. Ik heb jouw opinie. Spreker 2 In 3 minuten, Dat is netjes, maar Misschien even de link met tit rapport, want Ik had ook wat ik voel dat het rapport uit citaten van sommige Mensen. Is dat ze het nieuwe stelsel ook wel zien als iets wat meer onzekerheid brengt. Ook daar had ik een citaat van gevonden dat dat we nu even Laten horen. Het is een citaat van een vrouw die is 77 jaar oud. Hoge inkomen, koopwoning en alleenstaand over. Spreker 5 De nieuwe pensioenwet is veel onduidelijkheid. Eerste al betaald voor APB wat ze niet uitkeren zoals afgesproken. Ik hou niet zo van onzekerheid. Ja ik. Spreker 2 Heb de citaat eruit gehaald dat je hier eigenlijk ziet is dat Mensen als Mensen nieuwe pensioenen als meer onzeker perspieren heeft dat dan ook een impact op hoe ze hun pensioen gaan uitgeven, hoe ze het gaan besteden, gaan ze Misschien meer geld achterhouden? Spreker 3 Ik denk dat je dat vanuit de economische literatuur in ieder geval denk ik dat dat dat zijn daar voor mij wel aanwijzingen voor hè? Dus als Mensen die onzekerheid ervaren dat ze dan wat meer of anders gaan spuiten, sparen buiten het systeem. Uit dat onderzoek haal je dat niet zo letterlijk wat we dus wel vooral aan die focusgroepen bij een aantal Mensen wel terug hoorde, was het nieuwe stelsel. Daar hadden ze wel van gehoord, maar wat het dan was en wat het voor hen betekende, nou moet ik zeggen, Dit is een beetje eind 2024, ja, begin 25 hè afgenomen. Nou dus Het is nu zijn we alweer een stap verder, hè? We zitten nu begin 26. Dus dat kan zijn dat het over de tijd wat verandert en dat Mensen er ook wel beter over worden voorgelicht door pensioenuitvoerders en door anderen. Dus met die onzekerheid, ja, die hoorden we wel terug, hè? Dus ook van wat gaat dit doen en komen er dan meer risico's? Meer onzekerheid gaat het schommelen hè? Dat zijn gewoon berichten die ze uit de media horen of lezen en. En dat ligt Natuurlijk heel genuanceerd, hè? Dat kan per pensioenfonds anders zijn. Door toch wel keuzes die pensioenfondsen allemaal anders maken? Dus ja, en we weten ook dat Mensen toch niet altijd hun post of hun emails lezen hè? Dus daar elke keer ook in interviews blijf ik dat roepen van joh lees de lees dat deze keer wel, want er gaat iets veranderen. Ja, wat dan weer niet helpt. Is dat bijvoorbeeld In de eerste communicatie? Ja flights is een beetje, maar In de eerste communicatie mededelingen vanuit pensioenuitvoerders lees je ook heel veel van nou er verandert eigenlijk niet zoveel, hè? En beide is denk ik laag, hè? Dus Als je denkt. Spreker 2 Ook niet dat er niet zo heel veel veranderd hè? Maar goed, Dat is voor deelnemers. Spreker 3 Ze hebben hè, nog steeds kunnen ze er weinig mee hè? Ze ze nemen verplicht deel hè? Maar achter de of onder de motorkap hè is het Natuurlijk wel echt wel wezenlijk anders een premieregeling of een uitkeringsregeling dus hè? En Ik denk dat kijk nu zitten we in. Nou ja, zeker bij de economisch nog best gunstige tijden In de zin van nou. Hele goede beurs dekkingsgraden waren goed bij invaren voor in ieder geval de fondsen in of voor 2026. Natuurlijk niet met deze onzekere geopolitieke tijden wat er de komende tijd gebeurt. Maar uiteindelijk gaan we pas zien over een paar jaar Als het even wat slechter gaat. Ja, of dat Mensen het echt goed begrijpen wat er wat er gebeurt. Ik weet niet wat jullie wat jouw idee daarbij is. Mark, wat zie jij nou? Ik vond. Spreker 4 Het wel interessant wat jij zei over de zeggenschap eigenlijk. Ik proefde ook een beetje uit je rapport en eerdere stukken die ik gelezen heb, de schijf van 5 gemaakt en wil Mensen zelf actief aan het werk zetten. Ik vroeg me af of dat met pensioen eigenlijk nou nodig is. Eigenlijk, want volgens mij. Mensen die bijsparen voor pensioen volgens mij hebben die het niet nodig Als we nu dat geld kunnen missen, zijn ze later volgens mij ook. Vaak hebben ze voldoende middelen. Zou je niet eigenlijk moeten zeggen. Koop een huis eigenlijk Als ik jouw rapport las was dat de boodschap die ik hou, haal je dat uit? Spreker 3 Dit rapport bestedingen van ouderen of een ander ja, woonlasten. Spreker 4 Zijn relatief nog hoog voor Mensen die geen koopwoning hebben. En ja, dan die zeggenschap die jij noemt. Spreker 3 Schap is wel Misschien even goed en Dat is mijn persoonlijke mening over het stelsel. En het idee is niet een Nibud. Visie of zo kijk, Ik denk wel, dat heeft onze vorige directeur ook wel in allerlei hoorzittingen waar we gevraagd worden rondom bijvoorbeeld het bedrag ineens wel gezegd. Kijk, het nieuwe stelsel komt uit het Pensioenakkoord 2019 aan de ene kant hè? Zeg je We gaan naar een nieuwe richting. Meer verantwoordelijk en meer risico's voor deelnemers met ook wat meer keuzes. Maar ja, die meer keuzes het bedrag ineens is nog niet ingevoerd, is er niet echt. En binnen regelingen zijn er eigenlijk geen echt nieuwe keuzes. Behalve Als je een flexibele premieregeling hebt. Dus Dat is één deel. En het andere deel en je noemt de pensioenschijf van 5 ja, die heb ik in 2011 12 ergens bedacht, toen nog op de universiteit in Tilburg. Voor mij waren we toen tijdelijk ook even collega's daar rolden. Ja, jij zit er nog steeds, denk ik. Spreker 2 Ja dus. Spreker 3 Samen met hoogleraar Gerrie Dietvorst, die inmiddels zelf met pensioen is, hebben we toen gezegd, kun je niet hè? Toen waren er allerlei In de media, was toendertijd pensioenkorting, lage rentestanden. Toen zeiden wij maar wat is er eigenlijk allemaal voor pensioen? En Als je dan kijkt hè? Pensioen schijf van 5 AOW Werknemerspensioen lijfr. De overig vermogen, waaronder de eigen woning en steeds meer of sommige Mensen werken ook nog wat door na pensioen Omdat ze het leuk vinden of het geld nodig hebben, hè? Even kort gezegd dus, Als je het dan hebt over Mensen aan het werk zetten en verantwoord, Dat is niet mijn idee of intentie voor mijn pensioen, want we weten ook dat veel Mensen daar niet graag mee bezig zijn. Het is toch een ingewikkeld onderwerp, maar iets van inzicht geven van waar hou je je pensioen vandaan en wat heb je nodig? Ik denk dat we dat heel goed kunnen. Steeds beter hè? Ook met behulp van allerlei toeling, dus dat. En Als het dan gaat over het keuzes maken. Ja, Ik weet niet hoe jij daar inziet. Ben heel benieuwd, Mark, Maar ik denk dat ook daar de techniek is en eigenlijk ook de stand van zaken in premieregelingen die al langer bekend zijn in Nederland en wereldwijd is dat je een hele goede en slimme standaard kunt instellen voor Mensen die niet willen of kunnen kiezen. En voor de groep die wel wil kiezen of een hele duidelijke mening heeft van. Ik wil niet in bepaalde beleggingen of Ik wil juist dat. Vaste inkomen of stijgen of download en dat je Mensen gewoon die keuze kunt bieden Als je maar een slimme standaard instelt. Nee, dat denk ik dat. Spreker 4 Ben ik helemaal mee eens hoor. De en 99% zal gewoon die standaard kiezen, Maar de ene procent die af wil wijken. Die moet wel de mogelijkheid hebben om af te wijken, ja. Spreker 3 Dus Ik denk dat daar ook Misschien wat ja voorzichtig wordt gedaan of dat niet Iedereen ook begrijpt wat er al in premieregelingen land mogelijk is denk ik. En Dat is mijn persoonlijke mening dat Ik denk, ja, daar is de sector Misschien wat behoudend, hè? En Misschien ook met de beste bedoeling, Omdat juist je Mensen niet wil overspoelen met allerlei keuzes en zo. Maar ja, voor mij kun je dat tegenwoordig steeds beter inrichten. Dus Ik denk dat het mooi zou zijn om dus Mensen ook wel daarbij te helpen. En in die zin is het wel goed om goed te blijven voorlichten over de regeling over wat er mogelijk is en dus ook over de uitgaven hè. Dus niet Alleen over het inkomen wat heel veel gebeurt en wat logisch is, maar dus ook ja, wat heb je nou eigenlijk straks nodig? Ik denk dat het pensioen ook leuker kan maken, want uiteindelijk Als je een pot geld hebt is het ook fijn om te weten. Ja, maar wat wil ik daar straks mee gaan doen? Wat zijn nog mijn wensen later? Hoe wil ik wonen? Ja. Ja helaas. Spreker 4 Volgens mij vinden meeste Mensen pensioen niet leuk. Ik heb ooit een filmpje opgenomen over pensioen op YouTube en Toen ik geloof dat ik 20 viewssen had ofzo. En toen mijn dochter zat op TikTok te kijken onbenullig ding. Die bleek 1 miljoen views te hebben, dus Ik denk op pensioen interessanter te maken. Misschien moet je het combineren. Spreker 3 Moet je die filmpjes gewoon eens op YouTube of wat TikTok zitten kijken hoeveel likes er dan komen. Spreker 2 Hé, Dit is Natuurlijk een rapport. Maar jullie doen ook, want jij noemde net tools. Ik begreep van jou dat jullie op dit moment een tool een keuze tool aan het ontwikkelen zijn, Samen over in opdracht van Sociale Zaken en Als het aan jullie zegt, bedoel ik het Nibud voor het bedrag ineens. Dat is ook interessant voor de luisteraars die en kijkers. Die hiermee aan de slag gaan moeten ooit gaat het bedrag niet eens te komen. Wat wat zei je aan het bouwen? Kun je daar iets over zeggen of is dit nog? Is dit nog? Het is niet top, zie ik. Spreker 3 Het daar graag iets over, Misschien heel even kort terug, hè? Van het bedrag ineens is eigenlijk het eerste wetsvoorstel wat of één van de eerste. Die al is aangenomen na het pensioenakkoord in 2021 2022 door beide kamers aanvaard Samen met de regeling voor vervroegde uitrijding en verlof sparen. Toen was er een motie van mevrouw Ome ruiten, die zei Van ja, er zitten wat uitvoeringsaspecten aan die veranderd moeten worden, dus maak het wat eenvoudiger en wat betere informatieverplichting even kort samengevat, nou, Dat is gepresenteerd In de wet herziening bedrag ineens nou, die ligt al een aantal jaren voor, is al inmiddels al denk 7 a 8 keer uitgesteld en de laatste stand van. Dat de minister van SZW heeft gezegd dat de datum van 1 juli 2026 niet meer haalbaar is. Vooral Omdat, nou ja. De pensioenfondsen zitten ook met een transitie waar we het net over gehad hebben. En die twee Samen is niet voor ieder fonds even fijn om nu door te voeren, dus die hebben aangegeven dat liever na de transitie te willen bij de vraag. Spreker 2 Michael, Oh nou, wat zijn jullie aan het bouwen? Wat zijn wij nou op verzoek? Spreker 3 Van SZW inderdaad de minister heeft gezegd of dat het nieuwe zo'n tool kan ontwikkelen. Dat doen we nu Samen met de sector en met gebruikers in testen en dat wordt eigenlijk een hulpmiddel voor Mensen, vooral om te Laten zien Als je nou dadelijk 10%. Of 8 of 5 of 3 je mag daar zelf in kiezen, gaat opnemen. Wat is dan het brutobedrag? En dan gaan wij Laten zien wat dat netto betekent. Omdat nou pensioenfondsen en verzekeraars hebben daar zelf geen informatie over. Wij gaan dat via een tour proberen te Laten zien wat er dan aan belastingen en toeslagen afgaat. Daar hebben we ook al vaker voor gewaarschuwd in rapporten dat dat best veel kan zijn, moet je inloggen met. Spreker 2 DigiD om die toeslag informatie, was het maar zo. Spreker 3 Mooi hè? Het wordt een zelf invul tool, dus Dat is in die zin wat mij betreft. Kijk, je zou Als je het hebt met DigiD en inloggen en datadeling zou dat kunnen Alleen het Nibud mag die data niet gebruiken Omdat de wet zegt dat voor keuze begeleiding Alleen pensioenfondsen data onderling mogen delen na toestemming van de deelnemer. Misschien gaat dat nog veranderen op termijn, dus voorlopig wordt het een zelf invult tool. We wat we wel willen gaan doen is ook deze verwachten we medio dit jaar klaar te hebben. Hij zal waarschijnlijk nog niet live zijn Omdat nou die wet wordt uitgesteld, dus ja, dat kan wel 2028 Misschien worden. Dus dat duurt nog even, maar In de tussentijd ook met pensioenfondsen en verzekeraars kijken van nou als zij dit zelf in klant reizen willen gaan aanbieden om dan te kijken of dat het wel mogelijk is om nou met DigiD of met datadeling al dingen voor in te vullen, dat zou Natuurlijk helpen. Of in ieder geval ook het in eigen klant reizen via White label te doen, dus daar denken we nu aan, dus Dat is een heel leuk project en Ik denk ja, zo'n bedrag ineens nou sluit ook wel weer aan. Je hebt Natuurlijk nu het hoog laag eerste jaar hoger dan lager pensioen. Nou, Dit is een variant erop met behoorlijke impact op belastingen toeslagen, maar past wel weer ook bij hè? Het uitdenken en uitgavenpatronen en wat deelnemers kan helpen. Het is ook niet voor Iedereen interessant. Dus nou, we hopen dat die tool helpt om een. Weloverwogen keuze daarin te maken. En Misschien goed om te zeggen, die tool bouwen we Samen met feigo, hè? Als met de rekenkern hè? Die dat doorrekent en two pine die voor ons design en. Nou ja, de front end maakt credits voor. Spreker 2 Iedereen die eraan meewerkt heel goed. Heb jij nog een nabrander? Ik zit nog steeds. Spreker 4 Met de vraag waar we nou mee begonnen? Hij is koopkracht. Is dat nu een uitgaveprobleem of is het nou een psychologisch probleem Als het niet compenseren dus psychologisch? Spreker 2 Een vertrouwingsprobleem. Ja, vertrouwensprobleem. Spreker 4 Eigenlijk, want wij zitten allemaal. Ja, gaat er eerder eens ook over presenteren? Roel, hoe kun je nou de koopkracht bijhouden? Ik denk, nog steeds zijn we dan zinnig bezig of kunnen we het beter Mensen maar Laten accepteren dat ze koopkracht dat ze In de volledige indexatie niet nodig hebben en dat ze hun uitgavenpatroon toch gaat dalen? Kunnen we daar niet beter op investeren? Dat is Als je nu moet kiezen tussen die twee. Waar kies je voor dan? Nou ja, Ik denk dat. Spreker 3 Vertrouwen heel belangrijk is en volgens mij is het ook een kwestie van. Zeggen wat je doet en doen wat je zegt, dus ik ik ken Natuurlijk niet al die plannen van alle pensioenfondsen, maar sommige hebben ambities met koopkracht of hè? Dus vertel Mensen wel waar ze rekening mee kunnen houden en daar ligt denk ik stap één. En Als je dan zegt, we vinden het te duur hè? We willen het anders inrichten. Ja, dan moet je dat denk ik Samen met alle partijen bespreken en dan zo inrichten, Maar het blijft wel een lastige boodschap. Ik denk vooral vanuit de psychologie. Om Mensen te gaan vertellen van nou pensioen is niet koopkrachtig, Omdat daar zit een bepaalde verwachting in. Recht of onterecht hè? Volgens mijn in het oude stelsel is het daar wel misgegaan, hè? Mensen dachten dat ze altijd daar recht op hadden. Dat was maar een beperkt aantal regelingen Natuurlijk, dat daar echt harde garanties of waren. Dus het meeste is allemaal voorwaardelijk. Dus ja, deels ben ik met je eens. Is het dan vertrouwen? Ik denk dat dat belangrijk het uitgaven probleem ja, voor sommige Mensen wel, Maar het vertrouwen is echt belangrijk dat je vertelt. Wat je wat je doet en wat je dat je dat ook waarmaakt. En dan ben ik het Misschien? Spreker 4 Ook wel met je eens wat je zei over de solidaire regeling, want daar wordt toch nog steeds gestreefd naar enige mate van koopkracht behoud Misschien is dat nog gewoon een vaste uitkering. Veel duidelijker voor de Mensen. Dan weten ze waar ze aan toe zijn en vanuit het uitgavenpatroon is het niet onverantwoord, dus nee, is dat dan een? Spreker 3 Volgend mooi onderwerp en ik begrijp dus dat Roel daar binnenkort. Spreker 2 Ik zou op het podium met Henk Bepets jou over die nieuwe koopkrachtinstrumenten dus dus kijk in het in het oude stelsel heb je best vaak Als je volledig kan indexeren dat je precies de CBS inflatie kan kan geven, kan compenseren. Nieuw celsen is eigenlijk nooit zo, hè? Dus dus ING geeft nooit precies de inflatie, want je geeft een rendement uit en Dat is altijd hoger. Of lager en die werkgroep kijken we dan naar instrumenten om dat om dat vaker gewoon precies de inflatie te kunnen geven Als je rendement dan hoog is dan inflatie dan nou, knijp je dat een beetje af hè? Dan top je het een beetje af en Als het lager is dan de inflatie dan nou, dan heb je Misschien nog iets In de oude sok zitten, dus Er zijn een stuk of 4 instrumenten bedacht in Den Haag nu. En die gaan ook weer. Spreker 3 Of gaat daar een instrument van werken, denk jij en ook in regelingen ingebouwd nog woorden. Zijn een paar. Spreker 2 Instrumenten die zijn wat wat kleiner hè? Je kan bijvoorbeeld gewoon techniek enorm, Maar dat dat kan bij deze luisteraars en kijkers. Je kan bijvoorbeeld het spreidingsvermogen van de Van de het Uitkeringscollectief kan je een beetje tunen zodat je bijvoorbeeld, nou ja, dat je dat dan met je caps op de inflatie, dus dat zijn kleine maatregelen, maar je hebt ook wat meer ver gaande voorstellen zoals die van Henk Betsarmates op het podium staan, Maar ik ga even Ik ga. Ik ga ook deels een grill doen van Van die voorstellen, Maar we blijven. Spreker 4 Toch trucs allemaal eigenlijk om te kijken, hoe kunnen we nou krampachtig toch? Ja Mensen maar vertrouwen Laten houden dat ze die prijzen niks krijgen als. Spreker 3 Dat is het moet er geen trucs worden, hè? Maar nogmaals, Ik denk dat er echt wel Mensen zijn die dat belangrijk vinden, anders zal dit ook niet worden onderzocht, hè? Misschien is het ook wel deels een belofte van het nieuwe stelsel, hè eerder perspectief op een koopkrachtig pensioen. En voor mij is daar heel onduidelijk wat dat dan precies betekent, maar daar ga je alvast meer over vertellen en Ik heb er 1,5 maand geleden bij de kring van pensioenspecialisten. Specifiek op dit thema over inflatie, koopkracht en ook die besteding van ouderen. Presentatie geven daar was ook iemand In de zaal die op jouw denklijn zat van. Is dat dan eigenlijk nodig? Dus de slides zijn bij de site van de KPS nog terug te vinden voor de liefhebbers. En Samen met jouw verhaal is het weer een mooi nieuw onderwerp. Spreker 2 Luister ze toch die slides gaan gaan bekijken bekijken ook zeker het mooie rapport wat we net besproken hebben uitgaven van gepensioneerden. Het is nog niet eens. Het is een paar maanden oud. Prachtig leesvoer. Spreker 3 Leuk dat jullie er aandacht aan willen besteden deze podcast. Ook voor de. Spreker 2 Paaseieren, We gaan ervan smikkelen gaan we zomaareten dan. Spreker 3 Ik ga gedag zeggen. Spreker 2 Tegen de luisteraars en kijkers dank voor het luisteren en kijken tot de volgende keer. Dan zijn we er weer met een ander thema en een andere gast.