Vroeg opstaan

Wint je favoriete podcast op veerteen max? De Ochtendstond heeft Goudinemond, die early bird catches the world. Ja, zeker, maar mijn Ochtendbeek heeft selden Goudinemond. Weinig zo peinelijk, als zocht is vroeg, het een zoete droomgerukt worden door de schellen belt in de wekker. Die je komt toeschreven dat het tijd is om te gaan werken, want 'come on, time is money', 'shopchop'. Zo vroeg, zo brusk aan de dag beginnen. Mijn idee was dat eigenlijk. Ik ben zoveel en mijre, en dit is een snelle geschiedenis van ons vroegen opstaan. In Jaschloru is arbeid socioloog aan de VUB, en er zegt dat dit culturele patronen zijn die er bij ons diep zijn ingesleden. We hebben niet altijd zo volgens de diktaat van onze wekker geleefd. Ik denk voor de industrievenlusie dat mensen veel meer leeften op de natuurlijke ritmen. Dat was ook vrij de kunstlicht, dus in het donker opstaan om te gaan werken was er niet bij. Mijn werkte als er werk was, als er Gwerk was, dat werkte men niet. Mensen werkte voor de industrievenlusie vaak ook, maar als ze behoefte hadden, als ze eten worden, natuurlijk moesten ze organiseren in de landbouw, maar daglooners, als er geen werk was, dan of als ze nog loon hadden of ze hadden nog eten, dat gingen ze niet werken. En toen waren er ineens al die fabrieken, met wevgetouwen en maschines, die moesten bediend worden, die moesten draaien, die moesten opleveren, en dus moest men die werkkrachten collectief op tijd kunnen laten beginnen. Daarvoor was het eerder taakgericht, iemand had een bepaalde taak en vroeg iemand om dat te doen en zeg ik, als je dat doet, krijgt daar zo veel geld voor, of in de ruilekonomie werd er geruid. Voor het eerst werd eigenlijk de tijd verkocht en in die nieuwe fabrieken verijste men eigenlijk dat ben heel lang werkte. Voor lagloon, zes die uur per dag was geen uitsonderingszes dagen per week, zelfs kinderen jongeren dan 12 jaar werken zo lang. Maar dat zijn lange dagen? Ja, en dat betekent natuurlijk dat je vroeg moet beginnen. Als ik op 10 uur begint te werken in 16 uur had dan is het 2 uur in de nacht, voor de gekund ga ik slapen. En het was heel moeilijk om mensen te disciplineren, en ook de maandag was een groot probleem. De zondag had het veilige vallen vrijaf, met naar de klon gekregen en dat soms wat wat gefeest was even aan de redenen, waarom mijn niet naar de fabrieking maar vaak ook omdat mijn nog geld had. En mijn de noodzaak niet zag om te gaan werken als je nog geld hebt. De bazen van de fabrieken besloten in te krijgen. Dus wat deed mijn gang in die arbeiderswijken met de bel rond om mensen uit een bed te krijgen? Ja, er ontstond toen een nieuw beroep dat van knacker-upper of porder mensen die vaak in opdracht van de fabrieken, de arbeiderswijken afliepen en van deur tot deur gingen om mensen uit hun bed te zetten. Door de roepen of een liedje te zingen, of ze ratelde, of ze klopten met stocken op de deuren, of ze bliezen van die erotjes met een blaaspijpje tegen de rana van de slaapende arbeiders. Daar bestaan nog alle vox liedjes over het muister. To work, you must be going, maak dat je in de fabriek bent en eens iedereen binnen was, sloten ze de deur. Bijvoorbeeld om 5 uur smorgens van de fabriek als je niet op tijd werd, dan was die werkdag verloren voor u. Dus mensen werden toen echt gedrillt omdat ouderiet me overboorten gooien en voortaan vroeg aan de werkdag te beginnen. Dat heeft toch verschillende tientallen jaren gedured, vaak vormend die discipline er in krijgt. Maar het is uiteindelijk wel gelukt, want onze hele maatschappij is er vandaag nogal tijd opgericht om vroeg aan de werkdag te beginnen. Dus wij gaan onze natuurlijke behoeften vormen naar vaste tijdschemers. En dan gaan we me balden in de discipline, eigen maken en eigenlijk hebben we ons dat we hebben. Zeffen dat natuurlijk niet omdat het een tweede natuur geworden is, maar die discipline zit er bij ons heel type in. Want time is money, job job. En ochtend stond job, heeft goud in een mond.