Vlaanderen droomt van kleine kernreactoren, Trump wil Cuba en oliecrisis in Azië

Vind je favoriete podcast op Vertemax? Klik je een reactoren. Het klinkt als een minijoda. Ja, een minijoda. We gaan die ooit nodig hebben. En dan moet er ook ooit eens iemand aan beginnen. Hoe groot is een kleine reactoren? Ik denk niet dat we onder deze dafel past. Nee. Waarom dromt flanderen van kleine kernreaktoren? Het is een wist. Ik denk dat ik die aan de dorpje heb. Ik wil een nieuwe schiet van Trump. Ik wil Cuba. Ik wil Cuba pakken. Ik wil er ook het regime dan omherpomen. Maar langs de andere kant dan ik ook van, hij wil het weer iets. Trump wil Cuba. Maar ligt dat land zomaar voor het grijpen? Als de Strait of Hummus is de world's energy jump point, Asia is where the pressure lands first. In Asia is het veel erg. Daar zijn overheed echt superdrastische maatregelen aan het nemen. En welke extremen gevolgen heeft de oliekrisis voor Asia? Het is een harde les. Ik voel wat als hij had ze landen was. Nieuwsgierigheid is mijn brandstof. En daaraan is voorlopig geen geprek. Ik ben Catherine Bonen en dit is het quartier. Het is iets voor de lange termijn. Maar ooit moet er wel eens iemand mee beginnen. Het is niet zozij het vet dat we zelf al gaan beginnen en bouwen. Maar het is wel zo dat we willen de wegbereiden, willen voorbereiden om die SMS te gaan bouwen. Dat zegt Vlaamsminister president Diependalen vandaag. En ik onthouden drie dingen. Bouwen, lange termijn en smr. Om die SMS te gaan bouwen. SMS zijn kleine kernreaktoren. Europa wil die vanav' 2030 inzetten om energie op te weken. En de Vlaamsere geerring gaat nu locatie zoeken waar die zouden kunnen komen. Een kleine kernreaktor klinkt bijna schattig en eibar. Maar wat is het eigenlijk? En zit er ook risico's aan? Ik ben de directeur generaal van het Studicentreburg-krennergie in Mo. En bij polariseren de onderwerpen als krennergie. Wil ik toch het even horen in welke hoek of aan welke kant ik hier ben? We proberen zo veel mogelijk objectieve informatie te geven, zodat je dat de beleidsmakers geinformeren beslissingen kunnen nemen. Wat moet ik me voorstellen bij een kleine kernreaktor? Is dat iets dat onder een keuketaafeld past, dat in een tuinhuizen? Nee, nee, nee. Dus een smr, dat staat eigenlijk voor smol, modular reaktor. Smol, eigenlijk, dat slaat op het vermogen van de reaktor. En het vermogen van een smr is 300 meegewad elektris. Je moet dat vergelijken met de grote reaktoren die we vandaag hebben in Doel & Tians. Dat is ongeveer drie keer meer dat de huidige reaktoren in Doel & Tians hebben. Dan modulij, wil je zeggen, dat je er meer de enige kunst zet. Dus moduletjes, dat men eigenlijk naar serie productie wens te gaan. Dus je weet ook bijvoorbeeld autos, en in het begin heeft het geprobeerd te maken. Allemaal als een beetje unieke autos. En dan is het mij eigenlijk overgestapt naar serie productie, omdat dat natuurlijk ook optermijn goed koper is en veel meer gestandard is. Dat is eigenlijk wat we met modulij, een reaktor, dat spreekt volgens ik zelf te zijn, een kernreaktor. En waarom trump de flamster hering daarvan met andere boorden wat zijn de voorteelen? Ja, omdat sms eigenlijk twee dingen kunnen doen, die kunnen dus eigenlijk zo wel elektrisch levert, maar eventueel ook warmte. En die warmte kan dan bijvoorbeeld rechtstrieks gebruikt worden door de industrie. En dat is dan natuurlijk een bepaalde voordeel, omdat je ze eigenlijk nog verder de industrielle proces kan zeel twee vrij maken. Een ander voordeel is dat mijn passieve cooling kan doen. Me gaat geen pompen gebruiken om de warmte af te voeren. En dat is eigenlijk een heel interessant aspect naar de veiligheid van de reaktoren toe. Maar het blijven wel echt kernreaktoren er zit een risico aan? Ja, dat klopt. Dus elke activiteit heeft een bepaald risico, maar de bedoeling is natuurlijk omdat risico zo sterk mogelijk te kunnen beperken. En vandaar dat mijn eigenlijk ook inzet, al die passieve cooling, dat mijn eigenlijk de warmte gaat afvoeren, zonder gebruik te maken van pompen en elektriteit. Maar bij je eigenlijk die warmte op een reelijke veilige manier kan afvoeren. En dus bijgevolg het risico dat er aan verbonden is, ook sterk kan beperken. Produceren die ook kernafval? Ik zou denken van wel? Ja, dat is zoals elke kernreactor. Maar eigenlijk moet je daar twee zorgde SMR's gaan onder schijden. De zogenaamde SMR's die werken met water cooling, dat zijn de gene die we vandaag kennen. En de gene die werken met een andere cooling, bijvoorbeeld een smolte lot. Dus gene met water cooling, die zullen inderdaad essentieel hetzelfde type hoogradictief afval produceren als de gene die vandaag in werking zijn om. Maar natuurlijk de bedoeling is op termijn te gaan naar reactoren die veel minder hoogradictief afval produceren en die de grondstoffen veel beter kunnen gebruiken. En dan moet je natuurlijk gaan naar een andere cooling middel niet water, maar bijvoorbeeld lot gecoelde reactoren. En dat is eigenlijk ook waar wij nu met het SCK op inzetten. Kunnen die kleine kernreactoren mee een oplossing zijn of een oplossing zijn voor het energievraagstuk waar we mee zitten? Zal zo'n NN verhaal zijn, dus we zullen er niet bevraagd energie nodig hebben. Maar kernenergie ook in de vorm van SMR's zijn zeker een pijdrage in de energie mix, zoals voor de elektriteit als met betekent tot de energie die moet geleverd worden. De beeldje is in dat de Amerikaanse president Trump darts aan het spelen is of er wel vogelpiek. Kweet het beetje raar, maar doe even mee. Trump richte al een pijl op Groenland. We need reala. En ook op Venezuela. Maar ook al op Mexico of Colombia. En nu dus ook op Cuba. Volgens Trump gaat het zo slecht in het land dat het communist is regime erweg moet. De term humanitaire crisis is niet meer aan het lucht gegeven. Anne Franks kent Cuba goed. Ze werkt voor de vrijere universiteit Brussel. En ze was onlangs nog in Cuba voor een project met een universiteit daar. Het gaat er steeds slecht. Ik heb het opnieuw in Cuba-beland valt mij weer iets anders op. Wat mij bij mijn laatste bezoek opveelde was de enorme hoeveelheid afval. Die niet meer wordt opgehaald. De rejoulen verstroppen, dat ligt daar volgen vieze vijl oppolen. Voor bij jaren zijn er wel heel wat meer problemen geweest met grote blakkenhouds. Electriciteit netwerk van heel Cuba onderuitging. Dit jaar is dat alle paar keer opnieuw gebeurt. Ik dien geen problemen zijn, wordt de elektriciteit toch garationeerd. Tot enkele uur op per dag is er maar elektriciteit. De oorzaak is op zich niet nieuw. In Cuba is voor zijn elektriciteit afhankelijk van grote deels geimporteerd de Oli. Lang het tijd werd die uit de toermalen GeSovietsunie naar Cuba gebracht. Nadien is die petroleum in voor gerekepereerd. Dankzij de vriendschap met Venezuela. Nu, de vijl van vorig jaar heeft de vreiende staten twee Oli tankers tegenhouden die vanuit Venezuela onderweg waren naar Cuba. Ja, Sysdien is het als een domino-spel in elkaar aan het storten. Scholen zijn gesloten, er is geen openbaar vervoer meer. Wat Cuba nog zelf producerst aan voeding, dat geraakt niet meer van het veld. Toer is de geraakt nu niet meer omdat internationale luwtaatmaatschap vluchtenaar Cuba hebben stop gezet, omdat ze daar niet langer kunnen bijtanke met kerosine om terugwicht te geraakt. Het is daar dus ellendig. En misschien vinden de Cubans het een goed idee om door Amerika overgenomen te worden. Ik denk niet dat ze daar echt op zitten te wachten. De Cubans die Amerikaanse weinsten te worden of Cuba weinsten te verlaten. Die zijn groot een deel uit Cuba verdwenen. De voorbij Sysdien is er massaal migratie geweest uit Cuba. Dus die nog geen Cuba zijn, zijn die niet weg willen of niet weg kunnen. Het gebrek aan vrijheid om zich uit te drukken, om economische hervormingen te vragen. Het vet dat je daarvoor in je vangelijksbeland is. Dat is toch wel een rebrutale repressie waar de Cubans die nog in Cuba zijn. Heel man niet gelukkig mee zijn. Cuba was tijdens de koude oorlog trouwens bevreend met de Soviet-unie en Vidal Castro was toen de grote leider. Dat is nog voorweens. Maar dat is voorbij en het lijkt als of niemand het nu opneemt voor Cuba. Mexico in een antelatere. En als de Amerikaanse land hebben zich er heel bezorgd, uit ook de vregende nazistruis over de humaniteren crisis in het land Mexico leverde, humaniteren heel goed er wel ook. Enige oliën uitvoer naar Cuba opnieuw opstartten, maar er worden geen verklaringen afgelicht van wij, gaan de boel daar helpen richt houden. Ik denk sowel, Brusseland als China spreken zich niet in die zin uit. Vind je zuel als dat misschien wel hebben we willen doen, maar kan dat niet meer, want het is letterlijk onthoopt. Maar wil dat ook zeggen dat Cuba voor het grijpen ligt voor de VS? De leider van Cuba, Miguel Diaz-Kanal, heeft aangegeven dat er op dit moment diplomatieke gesprekken lopen met vreiende staten. Dus het lijkt als of er geen interventsie nodig zal zijn om de huidige leider van Cuba harthandig te verwijderen, zoals dat wel in Venezuela is gebeurd. Het nieuwe dat ik sinds gisteren zie, is de aankondiging dat er politieke gevangen zouden worden vreigen laten. Dit is voor mij wel een eerste teken van misschien is er eindelijk een hervorming mogelijk. En ja, ook dit derde onderwerp gaat over energie. Want als je regelmatig met de autorijt hebt je het zeker al gemerkt, tanken is duur door de oorlog in het midden oosten. Het is van 20,30 euro, is het verschil. Dat is wel de moeite, niet? Franslof als kunnen uiteenvol takt, zit er middelijk bijna boven de ongekeur. En morgen stijg de dieselprij zelfs nog verder tot het hoogste niveau sinds eind 2022. -Nog, sorry, nog gewoon? -Ja, ik had nog over ja. Maar het kan erger, veel erger. In Asia zijn de kopsorger rond energie nog veel groter dan hier. De thuisregering vraagt werknemers om hun maatpakken thuis te laten en in T-shirt te komen werken, zo kan de erko een stanchillager. Bangladesh vervroegd de rammadanvakantie aan de universiteiten. De idea is te deden als energie-consumption bij 10-20%. In Sri Lanka zijn woensdagen tijdelijk extra vrijdagegeborden. Met die exemption of critical services, zoals via stations en hospital. En in Mian-Marmogen auto's en brommers alleen nog de baan op volgens een beurtrol op basis van hun nummerplaat. Dat zijn heel straffe ingrepen van al die landen, maar hoe komt dat? Dat komt eigenlijk omdat de straat van Hormous ook wel is de agilische hiel van Asia wordt genoemd. De straat van Hormous, daar is hij weer. Die smalensee-straat tussen Iran en de golfstaten waarschepen met Oli maar moeilijk door kunnen. Pina 90% van alle Oli die daar doorgetransporteerd wordt, is bedoeld voor Asia en ook meer dan 80% van het LNG, het Vluibargas. Ja, vlueet alle man naar Asia. En dan snap je meteen waarom verlen de foss van de buitenland-redactie, de straat van Hormous, de agilische hiel van Asia, noemt. In die jaar bijvoorbeeld 60% van zijn Oli-import komt uit het middenoosten 50% van zijn gas. Japanen zijn nog meer 70 tot 75% van alle Oli komt uit het middenoosten. Een aantal van die landen, bijvoorbeeld Bangladesh, bijvoorbeeld Sri Lanka, die zijn voor hun energie voorledig afhankelijk van de import uit het middenoosten. Dus die hebben geen eigen energiebronnen. Plus dan ook zwankelen economie, Sri Lanka 2020, zwaar economische crisis gaat. Dus dat maakt dat die landen dubbel en dik getroffen worden door wat er nu gebeurt in Iran en in de golfstaten. Een heel aantal van die landen die nu zo hard getroffen zijn, die zijn ook nog volop aan industrialiseren, mede in Bangladesh, mede in Vietnam, maar als je naar onze kleren kijkt, heel wat van die massa productie fabrieken, afgelopen jaar naar daar verhuist, naar India, bijvoorbeeld. En die hebben natuurlijk veel energie nodig en dat is voor een groot stuk nog altijd fossiele energie. Uitsondering op alles wat er in Asia gebeurt, misschien niet helemaal verrassend China. Hoe wel? Toen ook nog 40% van hun Oli moet via die straat van Hormus passeren. Maar dat land heeft natuurlijk de afgelopen jaren wel enorm geïnvesteerd in hernieuwbare energie. Hebben een gaspijplein naar Rusland. Hij zijn nog aan het onderhandelen over andere pijpleinen. Dus dan merk je dat die enorme investering in de China heeft gedaan onder andere energie waar energie nu wel heel wat oplevert. Je hoort stemmen die zeggen, ja, we hadden sneller moeten gaan, we hadden sneller moeten overschakelen op zon energie, nu kliair, windenergie. We hebben dat niet gedaan. En dan zie je nu wat er gebeurt. Ja, op lange termijn, wat is de winnaar hier? Je zou kunnen zeggen, ja, hernieuwaar energie hebben misschien. Is het voor Asia nu duidelijk dat ze sneller moeten gaan? Dat ze sneller moeten omschakelen. En ze hebben bronnen, he, heel veel van die landen hebben in orveel zondens. Zonde energie is naakgevallen mogelijk opposing. Aan de andere kant, ja, is er nog een grote winnaar. Dat is natuurlijk Rusland, die klaarstaat met pijpleidingen, met Oli, met gas en die heelerkijk naar Asia. Als nieuwe of als groter afzait, dan het al was. Ik horde er iets over de zon en die schijnt hier, S.W.I.P. ik zal ik binnen in de studio tijd om af te ronden dus naar buiten te gaan. Ik ben er morgen weer, tot dan. Hou je eigenlijk wel van klassieke muziek? En weet je niet zo goed waar te beginnen? Dan zijn wij resander. Ja, klaar aan met onze podcast Eerste Help, bij Klassik. Luister of download alle podcast op VRT Max.