Toegevoegde Waarde: Zorgen over private credit groeien: wat kan er misgaan?

De beste kandidaat voor uurvakenture sollistert niet, maar is wel geïntrezeerd. Up in business zorgt ervoor dat u haar performers vindt en actieveerd nog voordat die ze nodig heeft en garantiert dat ze passen, prestieren en blijven. Ik ben Caroline de Poles, vanaf van Up in Business. Wij maken de kwaliteit van de haar jevredspelbaar. Hoe we dat doen, ik vertel het u graag. Hallo, vrienden van Toegevoegte Waarde. Fijn dat je weer luistert naar de economie-podcast van het FD. Of als het de eerste keer is, van Harde Welkom. Ik ben Anna Dijkman, columnist en podcastmaker bij het FD. En ik ben bij mijn jongspamer, Rhetur Maakrecht, niet bij het FD. Gaan het vandaag hebben over Perfect Credit? Ja, alweer zou je kunnen zeggen, maar het blijft een gemoedere wel bezig houden. En we hebben ook heel veel toezichthouders te afgelopen tijd zich daarover horen uitspreken. En deze week onze eigen DMB, AFM en ook het CPB. Dus we gaan kijken waar die zorgen nou precies om draaien en wat en waar het nou mis zou kunnen gaan. Maar eerst nog even iets anders. Hoe is de situatie op het ogenblik? Ik denk dat een heleasige enkele aanleiding is om de vrees die toe bij mij leefde om die te beschouwen als te zijn afgenomen die vrees leefde. De mensen te even sterk hematen bij mij hebben de toegemdek. Dat was jelle zeiels. -Zeker. De president van de Nederlandse bank in 1971 was dit. Nu had er niet altijd veel vrolijks te melden over de Nederlandse economie. Want er gaan even een klein duikje in de historie nemen. Dit kwam trouwens uit de schadkamer. Dat is het hele archief dat het instituut beeld en geluid online heeft gezet deze week. Dit is afleggen van hier en nu. -Echt geweldig. Ja, het is in de laat van hier en nu. Want er komt nog volg nog een heel interview met hem en er gaat een normaal voor valuta hebben. Voor de liefhebber. Ik zou geleden heeft doorheen dat ze behoorlijk inhoudelijk en ik heb het niet. Ja, zeker. Dit is eigenlijk een aanleiding om te gaan naar een rapportje van het CBS. Dat deze week uit kwam en dat vond ik wel aardig om even te noemen. En dat was een onderzoek getieteld stemmingsmeters. De geschiedenis van de konjuktuuranketes van het CBS. Nou, dat is echt iets voor ons natuurlijk. Lekker Nurdi, he. -Zeker Nurdi. Je helemaal zin noem je daarje lekker intervordiepen. Ja, want het CBS vraagt al vanaf 1906 in Anketes aan ondernemers hoe het gaat met hun bedrijf. En dat geeft dan weer een beeld van de economie. Dus stemming zou je kunnen zeggen. En dat waren in het begin beschrijfende chronieken. Zoals dat dan werd genoemd. Het waren dus nog geen harde cijfers, zoals we nu bijvoorbeeld met het producenten vertrouwen hebben. Dat kwam pas vanaf 1954. Maar dan moesten ze daar liggen waarom dan. En de andere vraag was dan of was verlevendigging in het bedrijf waar te nemen. En er zouden het zitten ook vragen over arbeidskachten tussen. En ik vond deze ook wel mooi. Geef de verstand houding tussen patrons en werklieden aanleiding tot mededelingen. Het is toch een mooi, onszichtig taal gebruiken, hè? -Ja, precies. Maar ze hadden ook in het rapport hebben ze toen even die eerste uitslagen erbij gedaan. Dus dat is van jullie 1906. Nou, als het dan over die slaapte hebt, die heerste dan in sommige steden in de klermaakerei. En bij slagers en bakkers. Maar het ging toch wel ergers wel goed dan. -Zeker. Want de diamantindustrie bloedde en ook het loongement en koffiehuishouders bedrijf bloedde. Ik denk dat er ook niet met het zomer zijn zoenen te maken heeft. En dat was ook druk in de was en strik in richtingen. Ik moet dit natuurlijk eigenlijk met zo'n soort polygoonstemen voorlezen. Was en strik in richtingen? -In richtingen. Ja, en in de grote steden ook toen was de bouw al afdoe zorg ik kindje. Want er was de kort aan de arbeidskachten, maar in de grote steden juist niet. Want daar werd geklaagd over slaapte en werkloosheid onder bouwvakkers. Ik denk dat ze met slaapte dus ook niet opdoelen daar het werk in de zepierkacht van de bouwvakkers. Nee, maar dat is. -Nee, maar dat is veel te weinig op de stijgersdonder. Dat het gewoon niet zo goed ging. Dat is dat. -Ja, de slappenmarkt gebruikt van een steedsvond. Een slappenmarkt, ja, precies. En er worden nu nog steeds vragen gesteld over productie en bedrijfheid van het bedrijf en omzetten zo. En dat de stuk gaat nog helemaal in op de ontwikkelingen van deze metingen in de oorlogjaaren. En daarna dus ze zeggen, voor de geïnteresseerde. Maar wat ik ook nog wel een leuke zelf vond, sinds 1972 doet het CBS ook onderzoek. onder consumente, want eerst was het dus vooral onderbedrijven. En. Want consumtie werd tot die tijd eigenlijk vooral beschouwd als een gevolg van inkom of het hebben van inkom. Maar dus eigenlijk een soort afgelijden van de konjunktuur, zou je kunnen zeggen. En toen veranderde dat denken en zagen economen ook dat consumtie op zichzelf conschommelen. En afhink van vertrouwen en bereidheid om geld uit te geven. En daarmee ook weer een factor was die de economie kon beinvloeden of voorspellen. Bovendien natuurlijk de enorme welf als groeie die er is geweest. In de jaren 60 en jaren 50 na de oorlog heeft ook toegelijd dat consumtie een enorm belangrijk pijler werd. Zeker. Dat is nu al, dat weet wel heel lang, maar dat was toen nog echt in opkomst. Absoluut, het wordt dan ook de gouden die jaren genoemd alleen toen ze begonnen met meten in de jage 70. Ja, het begint het wel minder. Dat ging het zeker wat minder. Dat was wel wat slapper. Dus ik krijg je vragen over hoe mensen denken over de economie en hun eigen financiële situatie. En dat waren vroeger huisbezoeken en op een remmend werd het telefoon in de hoeders, dus dat online elkomaat. En ja, ik wil dit heel even gebruiken om nog een fragment te laten horen uit de schadkamer dat ik tegen kwam. En dat gaat dan niet over dat consument vertrouwen, maar het gaat over hoe ze vroeger inflatie meten. Ook nu daarvoor is het een sucade lappen, he? 25. De douregen runder lappen, dat zijn de naavorst lappen. 27. 500 gram vet spek, gerookt of gezouten met zoon. 25. Raau, varkensleven per pont. 200 pont. 500 gram gemengd gehakt. Ja, 200 pont. Een ons runder ook flees. 25. Je krijgt een beetje idee, zegingen langs bij alle winkels om te vragen wat ze rekenen voor bepaalde producten. Dit hebben ze nog heel lang gedaan, weet je dat? Want ik had het laatst met vanmiddellige over de hoofdekkenomen van het CBS. En die zei dat op een gegeemd zijn zou overgaan op de scendcode, dus het scendata. Ja, precies. Het leuke daarvan is, of het leuke, maar ieder geval het vastnieer daarvan is dat ook alle acties worden meegenomen. Dus kortingen worden stijls om maatig meegenomen. Dus die zou kunnen zeggen dat het een veel exactere bereken metodisch is. Want je moet me net daar komen als aanbieding is. Ja, en ik heb ook een keer in een van de eerste series van Toegefwoogde waarde. Heb ik met Peter Heijn een aflevering gemaakt over inflatie. En hoe ze dat meten en vertelden die ook dat ze op een gegeven moment dat ze dan naar winkel gingen. En dan was het 'oh, de bal, de prijs van de bal'. Oh ja, dan ging ze naar achter om die bal te haen. Dat was dus eigenlijk alleen maar nog voor die prijsmeting van het CBS liggen. En die werd helemaal niet verkocht. Dus nou goed, maar nog even die eerste meting van het consumenten vertrouwen dus in 1972. Daar uitblijk dus dat Nederlanders het somers te volk waren van de EEG. Dus de voorloper van de EU. Want het werd hand Europeese gemeent. Al wat terug. Ja. Dus dat waren niet zo'n gehouden jaren meer. Het deep te punt kwam in daarna, want je hebt dan steeds meegaan met al die recessies en beurskragen. Maar het deep te punt kwam toen in 2007. Zeptember 2007. En achteraf gezien was dat eigenlijk een voorspel daarvan wat er nog zou komen in 2008 en de jaren de naam. Want op dat moment ging het eigenlijk helemaal niet zo. Heel slecht. Ja, en dat in september 2007. Er was toen het deep te punt van het absolute deep te punt Everoid. Dat kwam in april 2020 toen de coronapandemie losging. En wat daarna is gebeurd, is eigenlijk wel interessant. Want we zijn altijd negatief gebleven zou je kunnen zeggen. Je ziet het wel wat opkable hoort, het is niet zo negatief als toen. Maar we zitten steeds in die in die min hangen. Het wil je dat niet altijd direct weer terugziet in economische malerzen of in minder bestedingen. Nee, dat klopt, want consumentenbestedingen groeien wel. We hebben ook wel z'n minitje gehad. Maar dat kan het niet anders als tijdens lockdowns inderdaad gelijken. Maar daarna is het niet heel uitbundig geworden, maar het groeit wel. Dus die ziet ook dat consumentenbesteding zijn wel een pijler onder de economische groei. Dat met je totaal niet met dat negatief consumenten. Nee, precies. En dat gaat dus echt sinds op pandemie. Schijn het dat een beetje stuk te zijn. Mensen denken van 'Ik zie het allemaal niet zo zitten'. Maar ze blijven wel zelf kopen, dus ik verantwoordelijk met een ander slecht gaat beschrijven. Ja, en ik dacht misschien ook omdat er veel slecht nieuws is met ook veel onzekerheid eromheen. Want het de eerste, de Oekraïneoorlog toen kwam Trump met zijn. Deze handelsoorlog werden ieran, dus allebei wezen onzekeren, factoren. Want je ziet het ook in de andere landen. Je ziet dit bijvoorbeeld ook in Amerika. Best wel goedrein in economie, voorgaat toch 2 procent groeit om langs alle strapatse van Trump met zijn handelsoorlog. Maar dat consumenten vertrouwen, het daalt dus wel steeds verder. En deze week kwam ook nog het werd bekend. Het meest recente cijfer van 'consumer sentiment' in Nektrand. En dat was het laagste cijfer wat ooit is gemeten. En dan denk je, is dat misschien dan toch net als in 2007 een voorspeller dat ons nog heel wat te wachten staat. Is er een soort roodlicht wat misschien tevroeg gaat flakken? Maar waard uiteindelijk wel leidt dat het een omgekeven is. En dat is meteen misschien wel een bruggetje naar ons volgende onderwerpen? Ja, want als we ons erg gesorgen overmaken, dan is het wel aantast toezicht houden rond ons, onder ons, private credit. En daar hebben we het daal erover gehad in ons podcast in november en half weg maart en nu dus weer. En even het geheug opvrisse, wat is private credit alweer? Het zijn onderhandseledigden eigenlijk verstrekken door niet banken. Fax-speciale fonten en die krijgen een geldweer van institutionele beleggers zoals pensioen fonten en verzekeraars. En er wordt ook wel schaduwbankierig genoemd omdat het zich teelt bij de radar van de toezicht houder voldrekkt. En het maakt een enorme opmaarsinste credit-crisis van toen krijgen banke strengere regels opgelegd, waardoor heel veel ledingen niet de aantrekkelijkbaar aan te verstreken. En toen is dat dus dan die schaduwbanksector gegaan. Nou ja, waarom hadden we er in maart over? Toen waarde liek die tijd probleem bij private credit fonts, zoals Blue All, bleegers wilde hun geld uit halen. En vorige schingen dit soort fonts zeggen, nou, wij gaan gewoon de deur dichtgooien, maar maximaal zoveel per maanden uit halen, anders dan fallen we om. Gelukkig maar, misschien. Dat ze die cap erop kunnen leggen. Wat is het hardgegaan? En nu is er andere aanleiding en de directe is dus. Ja, een stortvoet aan rapporten over financiële derisicoos. En daarin speelt private credit toch steeds weer een belangrijk rol. Zeker, ja. Wanneer dus deze week onze eigen drie lettergreperge instituten, de AFM, het CPB en de Nederlandse bank, DMB dus. Want die kwamen met hun jardigse risico-raportages, en die zetten dan alle zorgen over de financiële stabiliteit op een rijtje. En ja, deze keringen de zorgen vooral over de combinatie van factoren. Dus je hebt de geopolitieke onrust, je hebt oplopende staatschulden, je hebt minder internationale samenwerking, toenemen de cyberdrijging, oplopende renten, een mogelijke prijscorrectie op de financiële markten die toch blijven feesten, zoals of er niks aan de hand is. En dan ook nog private credit. En CPB-director Pieter Hasekamp, die zij dat het wel erg veel wordt. En DMB-president Olaf Sleipe, die spracht van een potentieel, giftige cocktail. Maar allemaal noemden ze dus ook explicit private credit. Er was echt wel weer de hoofdstukken aangeweid, dus waren niet zo, maar werd het in een bijzien afgedaan. Ja, en de grootste zorg is over dat er beperkte transparantie is, maar tegelijkertijd wel verwevenheid met het financiële systeem. En daar krijg je natuurlijk al snel met je klamhantjes van als de toezichthouden zou ik kunnen zeggen. En we kijken hoor, wat dingen die ze hierover zeggen, ja, jij zei het net ook als CPB ben noemden in erdaad nogmaals dat het naat aanscherpen van dat banke toezicht verschoten is. Naar andere delen buiten dat toezicht zou je kunnen zeggen naar de niet bankeeren, financiële instellingen, zoals dat het nette wordt verschadig op vieren. En Vizio, echt is. Onthoudt u die afgording vier leegende plaats van drie met op? Ze noemen ook trouwens allemaal wel dat het best ook voordelen heeft, deze manier van financieren, dat is niet per se slecht, maar de partijen moeten wel verliezen kunnen dragen. Ze maak zich de zorgen dat de risico's of het doen de zichtbaar zijn, en dat ze dus kunnen doorwerken in het financiële stijlsel. En het CPB maakt zich ook zorgen over dat de financiering van grote techbedrijven en veel AI-investeringen ook in toenemen de mate via private credit gaat. Want als die AI-investeringen toch niet gaan opbrengen, wat we dachten dat ze gaan opbrengen, dan kan dat dus een soort kettingreaktie opbrengen. Nederlandse bank heeft een gerichten uitvraag gedaan, zoals ze dat zelf noemen onder de grote Nederlandse pensionfonds en verzekeraars. Want de blotseling van banken blijkt best wel beperkt, maar de blotseling van de grootse verzekeraars is gestegen naar ruim 16 miljardt in 2025. En dat is 8 procent van het belechten vermogen. Dat is toch wel voorzien? Ja, dat is niet. Is elders veel hooggetraagd, maar dat komen zo. Niet weinig. Ze zeggen allemaal van ja, er is risico, maar we weten het niet zo goed. Dus het is ook niet meteen heel erg, maar moet vooral meer onderzoek doen om het in kaart te brengen. En dan denk ik wel van, oh ja, dat is toch een beetje ergens een blinde vlek voorzien dus. Dus ik zou er wel een beetje zenuwachtig van hebben. En ik denk dat ze daarom ook misschien niet zo heel erg goed durft te zeggen. Het is een groot risico, over eens eigenlijk geen risico, omdat ze het niet zo heel goed kunnen behoordelen. Die toezethouden zitten natuurlijk in een laste pakket, want ze willen geen perniek zijn, want ze zetten ze zelf ook risico's in gang, maar ze willen het ook niet het verwijt krijgen dat ze hun kop in het zand steeken. Dus als je nou op zoek bent naar wat vermer kritie van deze ontwikkeling, dan moet je toch een beetje ga spuren en dan vind je ook beduurd het minder genunalseerde analyse van deze sector. En ik stuit op een sub-stekpost van de Amerikaanse econom Lauren Scott Wiekoff. Under de kop, Das Private Credit/Equality, Fred and the Life Insurance Industry, en your individual policy, met het laatste boel die dan je eigen blech is plopp. Zou ik mogen zorgen over maken dan? Nou, dat zijn de koppen waar we iets met kunnen hebben. En hij verweest naar Jack Sheeblie. En dat is geen grapp, maar hij is heel goed dus hier. Nou weet, dit zo slechte grappig maak ik niet. Hij is echt soort semi-professionalski hiergehoop. Misschien een profanel. Ik zag hem maar in alle lijstzijds op duik met een skipak. Echt waar. Nou goed. Deze Jack Sheeblie, die is de Chief Operating Officer van een klein hem. Actieve vermogen weer de Lane Generational even voor de luisterhuis niet direct begrijpen. Wat ik bedoel met actieve, dat is dat je niet zo maar een indexvolg, maar dat je echt stokpikking doet. En heel duidelijk keus maakt. En hoop de markte verslaan. En hij schreef Eind-Apple post onder het titel de illikwit Jenga Tower. Nou Jenga, het is het titel. Het spel ik je kennen we wel, dat zal die houdjes hier op elkaar stapelt en trek je erin uit. En opgeven met donderd hele toorom. Toch vijnder, wij zet toch ook met je een uitleg potkast. Ik je deze dingen ook moet kunnen uitleggen. Ja, ik heb z'n hele bak met die houdjes thuis daar. Maar als iemand zegt Jenga, moet er ook weer even over een houding. Ik word er heel gezegd. Maar goed. Nou, en deze Jack Sheeblie beschrijft, hij kers wordt eco-sistering. Want zegt hij veel private credit wordt ingezet voor de financiering van private equity deals. Nou, private equity deals is private equity, maar als je pijt, we kennen de naam wel de KKR en dat soort clubs. Die nemen dan bedrijven over met geleint geld. En die financieren dat dus weer deels met private credit. Nou, en hij zegt de prijs van die overgenomen bedrijven, die worden echt steeds hoger. En die waardering, die zeschiet niet continu zoals met de aandel of een obligation op de beurs. Maar die wordt gedahend door wat hij noemt, cresteieuse partijen, die winsten. En dus ook de waarde te hoog inschatten. Hier bent de maart volgens mij ook over wat. Zeker. En als je teert of je teert hem even, de waardering in de private space zijn arsaspect et best. Dus dat is al niet zo heel positief. En hij zegt eigenlijk de echte waarde is wat de markt het eigenlijk te voor wil betalen. En ik krijg ook een aardiger portje binnen van Société, General. En die zegt ja, het markt een deel van alijn kleine beoordelenhars van dit soort leiningen. Die ligt op. In middel is op 86% van de hele private credit markt. Dat zijn dus niet de grote credit beoordelenhuis maar kleinere partijen. En uit Amerikaanse onderzoek dat zij aanhalen, blijkt dat als jij zwits van een openbare rating van een van de grote drie partijen naar soort speciale vertrouwelijke rating, dat dat in de meerdereheid van de geval, iets van 80% een veel hogere rating oplekt. Dus dat landen moeit eens om te zijn. En dat rikt ook een klein beetje naar supreme. Dat rikt daar zeker naar. Racist. Nou ja, en hij schrijft ook de exit wordt steeds lastig. Want de kloof tussen die waardering in de private equity space en de echte markt wordt steeds groter. En wat is dan de oplossing? Je verkopt het gewoon door aan een nieuwe fonds dat je zelf oplicht. Maar heel vimpel. Dus je verkopt iets, je wil iets verkopen wat jij vindt dat honderd waard is. Je krijgt het niet voor. Nou, dan zeg je 'n verkop, ik het voor honderd door, maar ik krijg een nieuwe fonds op. En dan kan een deel van je geldgietes kanden weer uit. Dan zijn die ook tevrijen en voor een dat deel wat vertrekt, dan vind je weer nieuwe geldgietes voor. Ons collega Jan Braksmaar schreef daar eind voor een jaar een heel goed retiekel over onder de kop het jaber in P.I. massaal aan zichzelf gekocht. En dat noem je dan continuation vehicles. En hij schat toen in 14 procent van de access in 2025 waren geen echte verkoop, maar dus gewoon een transfer binnen dit systeem. Het is heel apart, bal. Ja, precies. En nu, Krui, zeggen, wat is dat dan het probleem voor die prijfd credit, die financiëert dus? Ja, ik had over prijfd equity. Dit is de over prijfd equity, maar is dus een sterke verwevenheid van het prijfd credit, want grote prijfd equity partijen, Apollo-keki-air-block-stone, die zijn dus zelf begonnen met prijfd credit-vonsen om geld op te halen voor al deze overnames. En dan hebben ze dus een vie voor het regelen van de lening, ze hebben het vie bij de verkoop van prijfd van die deelnemenen, dus ze ketsje aan meerdere kanten, zeg maar. Dat zou je in per verse prikkel kunnen noemen? 81% van de prijfd equity managers, dat is gemeten naar belicht van mogen, heeft inmiddels ook een prijfd credit-vons, dus het is geen rondverschijnsel. En in Tussen blijkt dus dat de kwaliteit van die leningen daalt, dus de voorwaarden worden er wat minder streng en wat een alarm-signal is, kun je zeggen, dat is dat veel van de rint dus die op die leningen wordt gevraagd, die wordt niet meer betaald, maar die wordt opgeteld bij de schuld. Dat heeft al payment in kind of wel pick. En nou ja, daarmee kun je eigenlijk een soort ellende uitstellen. En je zeg gewoon, ja, laat mij versit in die rent, maar we tell het wel op bij de schuld. En dat is wel grappig. De SSG-blie, die zeg maar ja, in sommige gevallen zit dat al aan het begin in de lening. Weet je gewoon van als jij hier als partij in stad, die bedacht hierin, van oké, dit is mij maar hoe het systeem werkt, die partijen die krijgt misschien later een cash flow en dat betaal is dat wel terug. Ja, kan wat op het bref ook nuttig zijn, misschien laat het een beginend bedrijven, en die je verwacht later te gaan keren. Het is niet per definitie slecht, maar je zegt er dus ook, zoals Bed Pick, dit wordt de kantoosje teeren, per via de spesewelig. Bed Pick is als al zher half weger de rit en het is voor het besloten, nou weet je wat, laat je er in de betaal in mijn evenzet zitten en teels op bij het gelene geld. Ja. Als je dat allemaal bij elkaar opteelt, hij zegt eigenlijk dat Bed Pick is eigenlijk een soort verkapte van betaling. Ja. Dat eigenlijk kan de bedrijven gewoon niet aan die schuld voldoen. Als je het allemaal bij elkaar ook opteelt met de van betaling die er al zijn, dan ga je richting de 9% aan van betalingen. Dat lijkt me best wel hoog. En dat is heel hoog en dan gaat het plaatje er ook veel minder aan trekkenlijk uit zien natuurlijk. Nou ja, en als we dan even kijken naar de maakrekennomen van geving, die was eigenlijk tot 2022 perfecte klimaat voor dit soort deals, want de rentes daalde maar vaak worden die leeningen uitgegeven met de variale rente. Dus die rentes die daalde gewoon lekker, tegelijk dat dan de verderingen van bedrijf toek om de rente daalde. Dus ja, je financieringsverpichtingen daalen, je onderpant wordt meer waard, dat is natuurlijk geweldig. Ja, en er was natuurlijk heel veel geld op zoek naar de rentement. En nu zie je dus dat de rentes wereld bij het stijgen. En er komt nog eens keer die technologie schok bij die en het ook al noemde. Veel van de leeningen van private equity zijn aan softwarebedrijven en die softwarebedrijven die sinew ineens dat er concurrent opstaan bij jezelf kunt programmeren. Dus zodat je hun softwarepakket er wel ligt niet meer nodig heeft. Ja precies, dat is eigenlijk een soort van dubbelgevaar. Dus eners zijn het leeningen aan softwarebedrijven, die worden bedrijgt door AI en je hebt dus anderzijds of daarnaast ook nog eens leeningen aan AIbedrijven die nog maar moeten waarmaken wat hun beloft is allemaal zijn. Voila. En nu komen we op wat mij betreft het meest grisselige onderdeel en dat zijn die verzekeraars die Kotlikoffen ook noemt in zijn vlog. Hoe zit het met mijn levenspolis? Precies. Nou wat blijkt, grote private equity partijen die hebben in de VS zelf levenssezekeraars opgericht of gekocht zodat ze eigenlijk kunnen rekenen op een verduurende strong van geld. Want dat was altijd een beetje gedoe natuurlijk voor die private equity maatschappijen. Ze willen iets kopen maar ze moeten ze ja, ze moeten ze fonds op lichten, ze moeten weer beleggens vinden die er invullen stoppen. Dan stapen die beleggen weer uit als ze verkoop, moeten ze weer opnieuw geld gaan vinden. Dat is een gedoe. Dus je kunt ook zeggen wat verrichten een levenssezekern maatschappijen op. Die deelnemers daarin, die leggen gewoon elke maand, premium. Dat is een konste nu strong geld en dan gaan wij dat gewoon in die alternatieve beleggen dat rekenen we steeds verder op, omdat we daar denken de hoogste rendementen te behalen. En dat, ja, dat is geen data, want zo is je tijd generalweederom die schat in dat Amerikaanse en Canadaeze verzekeraars inmiddels ruimteerden van hun beleggen geld in private credit hebben zitten tegen 13 a 14% in Europa. Nou ja, en dat komt als kie bij om minder kapitaal te oefen aanhouden. Er is een veel risico's herfersekerd via instelling in Bermuda en de kaimand eilanden, waar het toezicht het minst scherp is. Ja, je ziet al blazen ervan bij dit. Dat is helemaal. Ik hoor, ik zie het niet, maar ik zie heel veel roeien vlachen. En veel van deze offshore herserseken zijn ook nog als ik hier eigen donp van die verzekeringse maatschappij zelf indirekt, zeg deze minneer Shibli. Dus ja, je kunt wel zeggen dat het verzeker is dus heel gevoelig zijn geworden voor een daaling van de verderingen door oplopende of de renter en oplopende renter of wel een lager economische groeidus, dus het is zeg maar het gefeest de staflaaties scenario. Ja. En we hebben ook al een canari in de kolomijn, dat is P-HL Variable Insurance Company. Dat is eigen of geprijft equity, ik kom al in begint 24 van de problemen. En ja, uiteindelijk duizenden polishouders kunnen vluiten naar het persoem waarop zouden gerekenen namelijk te genen met een uitkering die boven de staatsgerandie valt. En de staat Connecticut heeft nu de controle. En het kapitaal te kort van deze verzekeringse maatschappij werd eerst schad op 135 miljoen dollar en later bijgesteld naar ruim 2 miljoen. En dan zie je ook weer bepaalde meegenismen ontstaan, want je hebt dus en een staatsgerandie, dus dat is toch weer de overheid die dan in eerste instantie opvalkt. En dan tweede heb je dus dan de huishouders die de tweede klap opvangen. Jaist. En niet de beleggers. Dus de risicoes worden duidelijk doorgegeven? Ja. Een wereld die onder druk staat vraagt om een scherpe koers. Jaist. Nu. Dan kies je BNP Paribas. Een Europese bank van Format met een breed palette aan opvossingen. Zo combineen je Nederlandse expertise met wereldwijde slagkracht. BNP Paribas. Jaist. Nu. Nou deze sieblie die besluit met "This is a box of Tinder, a waiting and match". Dat vond ik zo mooi denk dat ik dat niet vertalen. En hij zegt ja dit dan zomaar systemisch worden. En bloembroer ik zeg daar het volgende over. In het industriële veteran is het niet een isolatiebeheer. Of showreens, showreens, opvang, en investeren in private markets kan alle masken, hiden, fatuur, maar we zijn dus wel ver dat als een blaxwoon event hittest, showreens zouden die zelfs een kash kunnen vergeten, die die fjoleren, of fajers die opvang met die economie. Bloembroer ik zeg dat de Amerika's ritijmen, de kijkst van de net, die de laatste pleberen, en als de vraag wat het gebeurt, als de volgende tussenten, de promise van de security zelf. En nou ja, de fraes is dus als primi-betalers denken van, nou ja, door dit soort dingen we vertrouwen niet meer, we halen ons geld uit die polis dat kan, alleen je betaalt wel een boete, maar goed, je kunt denken van nou weet je wat, dan maar 10% van mijn inleg verliesen, heb ik ieder van mijn geld. Ja, precies. En dan zou je dus een run op voor zeker als kunnen krijgen. Larry Kotlikov die zegt, dit kan our next great financial crisis worden. En hij staat niet alleen, want de ander zakjes per stat al een tijdje in de crisis stand over dit onderwerp. Frintzoo, tijdens bijvoorbeeld in februari, die sterebrone, die zeggen dat nieuwkomers op de verzekingsmarkt steeds meer risico nemen. Vanaf dus wordt gedachten van ja, dan behalen we het hoogster in de ment. Als we het hoogster in de ment behalen, kunnen we onze klanten, of wel een laagre premium-beloven, of misschien een hoogre financial beloof te doen. Dus kunnen we meer markt aan deel winnen, nou, dat komt het hele vliegwiel op gang. En meer degelke verzekeren, als zeggen deze bronnen, die moeten we wel mee in de reis om klanten te behouden. En toezet houden ze klaar, en dat ze de risico's van dit handste wiel. En moeilijke kaart kunnen brengen. Ja, precies, dat is wat we deze week ook van onze eigen institutuhorne. Ja, precies, en dan eind de pril, ook in de FT, zeg ja, dus kunnen we verwachten problemen bij verzekeraars, want als klanten afhaken, ja, dan moeten die verzekeraars dus gedwongen ga verkopen. En dat is nou precies het problem van al deze private equity en private credit-besittingen. Ze zijn niet zo maar te verkopen. Tenzij je enorme kortingen gaat bieden aan de kopers. Wat ze ook zien is dat, ja, er is een poet op eruitstappen, maar juist door de concurrentie tussen verzekeraars en die boeten steeds kleiner geworden. Dus klanten kunnen er ook makkelijker uit dan voorheen. Ook dat nog een keer. Dus een beetje wil hun eigen banker een makkelijker gemaakt dus? Ja, dat zou je zou kunnen zeggen. Nou ja, dan nog een laatste, de worstie journal van eind deze maand, die schets nog een ander risico, die zegt van ja, die private credit-vonsen, die kunnen enorme fies errekening brengen. Wat daar verdienen is toekaan. En dat brengen ze dus eigenlijk aan rekening, in rekening, bij hun eigen verzekering van het gepijden als ze die ledingen daar plaatsen. Stap je dus, ze regelen leening, vervolgens verkopen ze dat aan hun verzekering, wat ze bij die van hem zelf is. Ja, dat zit er door een enorm belang conflict, want goed is voor het moederbedrijf, is het natuurlijk niet altijd goed voor de verzekeraar. En ook dat is geen detail, want er zijn verzekeraars in de vriendestaten, waar meer dan een kwart van de bezittingen bestaat uit leeningen van het eigen moederbedrijf, wat eigen sustenbedrijf. Ja, dat is dus. en dat is nog een perfeerse prikkel in het systeem. Ja, en nou, nou, noem ik al mensen die zich zorgen maken. Niet iedereen maakt zich een toekszorg. Ik noem de levensotie tegen General. Die zegt ook, ja, we zien wel risico's, maar haar zeggen ze. En dat zijn dat punten die jou kon noemden. De echte economie heeft het nodig van anders komt het MKB niet te geld. De vergoeding is nog steeds goed. Vaakstaan die private credit schuldeijs is vooraan. Als het meest gaat, dan is onderpant, rent is variabel. De bescherming tegen inflatie, de portfolio zijn heel divers. En zij komen tot een conclusie, Europese beleggers moeten meer in private credit. Ja. Dat is toch wel onopmerkelijk, hè? Nou, ik heb ook, het laatste nog een podcast ook bij Bloomberg geluid. En daar was eigenlijk ook het verhaal van, ja, juist beleggers, met echt de langere termijnhorezen die we moeten in private credit. Ja, en ze komen ook met het verhaal. Vakijk, die pensioenvond zijn verzekerhuis in Europa. Hebben natuurlijk een probleem, want, ja, probleem tussen aangstekens. Lekker het niet te cruis, zeg maar. Een deel neemers leven steeds langer, dus hebben meer geld nodig. De gelijkertijd slinkt het aantal premium-betalen, omdat ja, er zijn ook minder jorren die premiums kunnen betalen. Dus, kun je niet even makkelijk zeggen, nou ja, dan laten we die wat meer premium betalen. Want die de hele verhouding wordt teuksgeven. De bieren mieten spelen. Stort in op. Dus eigenlijk kun je ze. Schapjornschap. Ja, het is heel grappig. Dat was het evenderlijk gezellig. Dus, eigenlijk renementen worden steeds belangrijk. En ze moeten worden renement maken om gewoon aan hun verplichting te kunnen verdoen. Ja, dan zeggen ze prijf het equity en prijf het credit. Die biedt gewoon premies, omdat het in tegenstand tot obligatisch een aandel iële kide is. Je kunt niet makkelijk verhandelen, maar daar krijg je dus wel een extra vergroening voor. En ja, dat is precies voor deze partijen. Eigenlijk geen probleem, want ze hebben het geld heel lang niet nodig. Ja, precies. En ja, ze zeggen ook, als je dan weer andere partijen hebt, unikrediet, zeg bijvoorbeeld, ja, oké, er zijn wel wat dingen die wat gevaarlijken zijn. Dat moet er de groepen pletten en het toezicht moet deugemar, er is geen systemisch risico, er is geen system risico in prijf het credit. Als mensen dat te vaak roepen, wordt ik altijd een beetje van trouw, wat gielig gezegd? Ja, dat is natuurlijk. Dat is echt de handvraag natuurlijk. Ja, dat is ook waar al die toezichthouders zich natuurlijk druk overmaken. En die proberen de heetheid te kijken, waar zit het nou? Is het geisoleren de brand op zijn er gest? Of gaat het overslaan dat de hele huis blok en vervolgens? Mooi zeg je dat weer? Wele economie. Heel dint. En ik denk dat ze ook wel een tikkiegetrouwmatiseerd zijn door 2007, 2008 met de Supreme Mark crisis. Want toen werd ook gezegd, die risico's waren toen ook wel degelijk in kaart gebracht en die werden wel gezien. Alleen toen werd ook gezegd, dit is beperkt, zeg tot een bepaalde sector, ook nog wel een beetje lokaal werd, toch iets meer als een Amerikaansproblem gezien. Dus daarvan werd ook gezegd, nee, het is geen system risico. Nou boy, dit dat go wrong. Ja. Dus ik denk dat toezichthouders daarom ook wel bang zijn omdat alsnel af te doen, als niet system risico. Nu moet ik wel zeggen dat supreme destijds veel groter deel van de economie uitmaakt, dan private credit nu. Want dat was destijds 11 procent van het Amerikaanse BBP en private credit is ongeveer 5 procent, iets minder. Dus dat valt dan wel meer mee. Lijner maar wel groot toch. Zeker en ik kwam nog een aardige speech tegen van Sarah Briden, zij is vice governor van de Bank of England, dit is uit april. De speech heette "This time is different", dat is natuurlijk wat ze zeggen. Ja, ik denk dat ook. En ze zegt ook van ja, want het bankensysteem kan nu wel tegen een stoatje. Daar zijn ze natuurlijk allemaal vol opgegaan. Maar het risico heeft zich gewoon verplaatst en zij zei van ja in 2007 en 2008 zat het risico vooral bij banken en huishouders met hoog geschulden. Nou, die staan er nu eigenlijk allebei goed voor. Maar het risico heeft zich verplaats naar buiten de bankensector en bij overheden met hoog geschulden. Die zijn ook kwetsbaar in het scenario als het mis gaat. Ze zegt ook van ja, financiële crisis, die volgevakt en zelf de soort patron. Eerst is het optimisme dat steeds meer toe neemt, de voorzichtigheid gaat steeds verder weg. Risico's verschuiven naar deel van het systeem die niet zo zichtbaar zijn en moeilijk te begrijpen. Dat is wel wat we nu ook zien, want je ziet er ook in Amerika heel erg die trend omdat toersicht nog verder te versoepelen. Zeker ook op kleinere banken. Zij zegt dan wel ja, wijkijken, nu echt naar het systeem als een geheel. Want ze hebben dus ook wel geleerd van de vorige crisis. En ze zijn ook van ja de gevaarlijkste momenten, zijn niet zo zeerde momenten waar de risico's hoog zijn, maar waar neers te makkelijk op zij worden geschofen. En Arthask is to ensure that they are not. Dus ja, dus daarom gaan ze dat de risico ook niet zo maar wegzetten. De ECB heeft trouwens ook recente een stress test gedaan voor de financiële inzellingen in de euro zonde. Dus die hebben een stress test in private credit gedaan en ook een schok in die softwaresector. En daar bleek ook uit dat de banken eigenlijk heel beperkt maar zijn bloot gesteld. Dus dat valt eigenlijk wel mee. Er kwamen dus ook die levensverzekerers waar jij het net over had. Die kwamen uit als eigenlijk de meest kwetsbaar en de pension van ze. Wat ik wel inzichtelijk vond aan hun stresstest, dat ze een aantal vases onbescheiden. Want je kunt je ook afwerpen, hoe werkt dit nou precies? Wat is de eerste blockje dat dat voor? Ja, het eerst zijn dus directe blootselling aan private credit als er daar wambetalingen ontstaan. Ja, nou dat valt allemaal wel mee. Dat is allemaal niet zo groot weet je. Private credit is ook nog niet zo enorm. Dus die verliesen zijn redelijk beperkt. Het gevaar zit eigenlijk in dingen die daarna kunnen komen. Dat is stress dan overslaten naar andere risico volle leeningen die dan ook high leverage zijn. Dus veel schuld zit erbij. Dat zijn dus die leeningen aan softwarebedrijven. Daar kan dan een soort volgende klapje in komen. Want dan als je kijkt naar die verliesen valt dat ook nog wel mee. Het grootste gevaar is dat deze stress overslat naar de gewone financiële markten zou je kunnen zeggen. En dan wordt het allemaal wel wat serieus er. Dus als je hierbij de verzekeraars dat die rond de 375 miljard aan waarde verliesen kunnen krijgen, nou dat is dan algeveer 4 procent van hun totale asset. Persionfunse die komen in totale verliesen lager uit, want 200 miljard, maar wel weer in onder aandeel van hun assets hoger uit. Dus ja, die persionfunse zijn ook niet helemaal of de hoek. Dus allemaal de schade van een schok in de private credit markt in de euro zonder? Ja, en ze noemen ook bij de ECB expliciet dat dus bepaalde landen wat hogere exposure hebben. Dat zijn Duitsland, Frankrijk en Nederland. Dus nou, als je dus hebt over die dat overslaan naar de financiële markten, dat komt vooral door een omslag in het sentiment. Ja, risc ofte, dan moest dat ook zo mooi toch? Ja, en het is een speel over naar een grotere markte gaat. En dat komt ook wat de ECB dan ziet, eigenlijk door de aard van het private credit, omdat het dus een beetje ja onduidelijk is en een beetje aan de rand van het systeem kan het ook in die zijn een soort paniekreactie oproepen bij mensen. Ik moest ook even denken aan Ellen Greenspanne, vermalige vetten president die zui, het is heel goed als er in gewikkelde producten zijn die iedereen koopt, want dat betekent dus dat het risico, wat er altijd is in de financiële markt, wordt verspreid over heel veel partijen, in plaats van het geconcentreer zit, concentreer zit bij bijvoorbeeld te banken. Ja, alleen. Dat is heel interessant. Wie zie je? En het die teorie had die vordige credit-crisis. Ja, dat begrijpt je toch. Dat had ook nog wel het andere teorie over de reguleren volgens mij. En want door die credit-crisis plek doe ik dat niemand wist precies waar de risico staat. En dat zitten we nu ook een beetje in voor mij voel. Je weet niet precies waar de risico zit, hoe groot ze zijn, waardoor er een soort wand trouwen kan ontstaat onderling van ja hoe betrouw we bij jij als partij. Kan jij wel zelf bij je, maar hoe kwets bij bij jij. Ja. En dan krijg je dus dat een soort, ja, succeselfersterkend meegalisme ontstaat. En het schrijf ze uncertainty about the size and concentration of exposures at the institution level coupled with incomplete information about the underlying credit quality could weigh on risk sentiment. Ja, en ik kwam ook nog wel aardig een Nobelpreislezing van Outfetbaat Ben Bernenke tegen die in de crisisjaren ook de baas van de vet was. Dat is een lezinga 2022 en die ging ook over het ontstaan van grote financiële crisis en hij noemt er eigenlijk twee dingen die elkaar ook weer kunnen verstärken. Hij heeft het dan over de financial accelerator en dat is door dat er iets ontstaat in het systeem dat er wandetalingen zijn, gaan waarderingen omlaag en is er minder geld beschikbaar volledingen. Dus dan krijg je een soort van kettingenreaktie. En dat slaat het over naar de reale. Dat kunnen bedrijven minder smakelijk aan geld komen bijvoorbeeld of moeten meer gaan betalen. Ja. En dan kan nog eens versterkd worden door paniek. Hij zegt ook een lezing dat financial panic financiële paniek dus ik zat er vertalen. Dat dat voornaamste oorzaak was van de Great Recession, dus de crisis van 2007-2008. En want je krijgt dus ook een vlucht naar kwaliteit. Dus er wordt dingen waarvan wordt gedacht. Ik weet niet of we vertrouwen niet die worden gedumpd. En tegelijk gaat het gaan dus banke hun gedietlijnen. strenger maken, strakker trekken. Dit lijkt me trouwens ook echt wel een lastige situatie voor centrale banke. die er nu aan zit te komen. Want als dit ergens mis gaat, zou je de rente moeten verlagen. Dat helpt altijd een beetje. Het is een soort bluswater, zou ik kunnen zeggen. Alleen hebben we nu ook zien we dat de inflatie omhoog gaat. En dan moet je de rente dus juist weer niet verlagen. Een groot verschil natuurlijk bij een vorige crisis. toen de inflatie gewoon lag was. Ja. - En te konden we dus. modeter verleden vooral worden om de rente te verlagen. En snijdt het meishakken twee kant om het u. Ja, ik zou denken dat dat een lastig uitgangspunt is. Ja, dan hebben ze ook al die instituut hebben. Het is steeds over dat we moeten nog beter zicht hebben. op de risico het beter in kaart brengen. En dan heb je het ook nog niet meteen in de hand. Want je wil dan ook nog beter toezicht. En als je even zeep je b- ook nog wel uit je overjaar. De zijn allerlei internationale regelen, maar de EU-implementatie blijft achter en dat soort dingen. En dan heb je dat dan op tijd dan wel klaar voor dat shit hits de van. We hopen dat het niet zo ver komt. Het is altijd leuk om podcasten met iets posties af te sluiten. Kijk, je zou misschien wel kunnen zeggen. Iedereen kijkt natuurlijk heel erg naar de risico's. De teel risk wordt dat voorsmaal genoemd. Dus wat er mogelijk kan gebeuren en dat is natuurlijk wat we ook hebben gezien in 2007-2008. Het is niet uitgesloten dat dat kan gebeuren, maar het is ook niet een garantie dat dat kan gebeuren. Dus ja, we gaan het zien. - We gaan het zien. Daarmee zijn we het eindige komen van deze aflevering. En heb je een vraag of wil je eerst preageeren, meelstand op podcast. SFD-putterdelen, dan gaan wij een mens slag. Ja, dat mogen we weer wat vragen komen. Het droogt een beetje op. Ik had heel veel vragen verwacht over renuuren. Ik denk er zijn vast heel veel mensen in de grijse sector die zeggen dat daar heb je echt niks van begrepen, maar die bleef uit. Of jij hebt het heel goed begrepen of we hebben nog niet zo veel luisteren. Of er zijn zo boos dat het zee eerst moet afgoede voor dat z'n gemet. Dat zou ook wel. - In een mag als nog dan. Ook kritiek mag. Dit was toegevoegd te waarde. Voor deze week, je luisterde naar mij, Anna Dijkman en Marijn jongens, maar redakt je in mondtaasje in de handen van Jord Simus. En de muziek komt van Gijsvriese. Dank voor het luisteren en tot volgende week. Goed dat je scher blijft en weet wat er speelt. Ook weten hoe je van verduurzame als noodzaken naar zakelijke groei gaat, hoe je van het gas af kan en minder of hanklijk van het net kan zijn, of hoe je van digital kwetsbaar naar digital winpagat, ga naar ikwens.nl. Energiëtransitie heeft een naam, ikwens.