Go back

Steward Ownership: als niet aandeelhouders, maar stewards de koers bepalen

59m 46s

Steward Ownership: als niet aandeelhouders, maar stewards de koers bepalen

Deze aflevering van de podcast "Een leven naar de groei" gaat over Steward Ownership, een vernieuwende bedrijfsvorm waarbij de missie van het bedrijf leidend is, niet de winst voor aandeelhouders. Gast Nina de Vries legt uit dat bij Steward Ownership zeggenschap en eigendom worden gescheiden. In plaats van aandeelhouders die de dienst uitmaken, hebben stewards (rentmeesters) de controle. Deze stewards zijn geselecteerd op hun expertise en toewijding aan de lange termijn visie van het bedrijf. Dit voorkomt dat bedrijven worden overgenomen of verkocht puur voor financieel gewin, zoals vaak gebeurt bij start-ups die worden opgekocht door grote partijen als Amazon of Booking.com. Een concreet voorbeeld is Niels Meissen, die Better Boeken oprichtte als alternatief voor Booking.com en het bedrijf via Steward Ownership beschermde tegen overname. Het model bestaat in Nederland nog niet als aparte juridische vorm, maar kan worden gerealiseerd via constructies zoals het beheerstichtingsmodel, waarbij een stichting de aandelen beheert. Hoewel Steward Ownership niet zaligmakend is, verwijdert het wel de prikkels die bedrijven tot korte termijn denken dwingen. Het trekt bovendien een ander type ondernemer aan: mensen die gedreven worden door een visie of maatschappelijk probleem, niet per se door winstmaximalisatie. Dit kan leiden tot een gezondere economie met meer diversiteit en duurzaamheid.

Transcription

9666 Words, 55599 Characters

Dutch
Ik ben de afgelopen jaren twee keer verhuist en dat waren twee heel verschillende ervangen. De eerste keer moesten we tijdelijk weg uit het appartement dat we huurden omdat het zou worden verbouwd. 4 maanden verbleven we in de andere woning. Uiteraard zorgt ervoor dat het huis bewonbaar was, dat het speelgoed werd uitgepakt, maar het overgrote gedeeld dat onze huisraad bleef in dozen, we hebben geen lik ver op de muur en de bedlampjes hebben niet opgaan. Na 4 maanden zouden we toch weer weggaan. Hoe anders doen we naar ons huidig huisverhuizen? We hebben het gekocht voor een lange termijn en dus zijn we ook na anderhalf jaar nog steeds de boel aan het perfectioneren. Wat moet er boven de bank hangen tot nieuwe mogelijkheden voor verduurzaming? Als je er voor de lange termijn in zit maak je dus simpelweg heel andere keuzes. Dat geldt je huishoudig, dat geldt in bedrijven. En laat daar nou precies de schroen veringen, want veel bedrijven zijn in handen van aandewhouders die er niet per se in zitten als of het in eigen uitzies, maar meer als of het een RBMB is. En dus zijn groene of sociale ambities mooi, maar ze moeten op de kortste termijn ook op het pinstop leven. Kan dat anders zeker? Dat hoor je in deze aflevering van een leven naar de groei. In deze podcast zijn we op zoek naar inspiratie en handvatten voor een gelukkige samenleven binnen de draaggacht van mensen naar de harden. Maandelijkst duik ik weer in het thema en dit keer is dat Stuurt-Onership in het afgelopen wat je als oltar. En de onze trouwleisers kunnen Stuurt-Onership kennen. We zijn eerder bij Springkere geweest in deze podcast en we met Suzanne van Straten gesproken. En ik denk dat dat vandaag ook nogal aan beoordigen gaat komen in deze aflevering. Dat was een heel inspirerend voorbeeld van Stuurt-Onership. Toen hebben we het vrouw verplante gehad, leven vijf minuten in het uitzicht op je gemaakt naar Stuurt-Onership. Maar we zijn nu duikers er dieper in en doen we met niet op de korte van VR Stuurt. Zij onderzoekt, spreekt en geef less over Stuurt-Onership en ondernemen met een lertemijvizie. En hij is werkzaam aan de haag zoge school. En over Stuurt-Onership schreef zijn boekzaam met geeferd koren onder de naam toekomstbedrijven. Welkom Nina. En ja, de trouwleisdraa hoeft het allemaal niet uit te leggen vanwege de Springklaaflevering. Maar misschien toch wel in de kerm beginnen wat is Stuurt-Onership. Stuurt-Onership is een vernieuwende vorm van bedrijfs eigendom waarin de missies een trouw staat. En dat komt erop neer dat niet aandoehouders altijd de dienst uit kunnen maken. In plaats daarvan zijn er stuurt die hebben als het waren de zegschap over het bedrijf. En deze stuurt zitten er in het aard voor de lange termijn in. Het betekent niet dat je als bedrijf geen aandoehouders kan hebben, dat kan wel. En deze aandoehouders kunnen ook nog steeds effe te veel profiteren van dividenden. En dan kan investeren dus of oprichters. Maar hun stem is nooit leidend. En mooi voorbeeld daarbij is, stel dat jij een mooie start-up hebt gebouwd, die iets doet met duurzame energie. Vervolgens komt een Amazon die zegt "hei, mooi bedrijf, wij willen dit overnemen. Bieden, doen een mooi bot. Als ondernemer kan je dan in de verleiding raken om de bot te verkopen. Dat is misschien wat ze zonder ook verteld heeft. Die verleiding die komt wel eens voorbij. En bij Stuart Onership is die verleiding eigenlijk ingeperkt. En het bedrijf kan dus niet verkocht worden alleen maar voor de winst van oprichters of aandoehouders investeerders. De missie is altijd leidend. En wie zijn die stoerds? En even ook gewoon wat zijn stoerds in letelijke zin dat ze rentmeester in Nederlandse vertaling of niet? Ja, geogeneelstwoord. De heerder, rentmeesters. Ja, in het Nederlandse kenne we rentmeesterschap wel uit sommige religieuse achtergronden. En rentmeester is ook echt een beroep. Als je een landgoed beheert, dat heet een rentmeester. Als je het hebt over een stoerd Onership, heb je het over eigen dom in handen van mensen die het de missie dienen. Dus beheerders zou je net kunnen zien en het woordstoerd komt uit het oud Engels. Het is een samen trekking van het woordstiek, wat huis of stal betekend en woord wat guardian beheerder betekend. En wie zijn die mensen dan bij een gemiddeld bedrijf worden die wilken geagewezen? Zijn dat wel mensen die bij de oprichting betrokken waren? Hoe bepaal je wie die goede guardian zijn? Ja, dat verschildt. Bij jonge bedrijven zijn het vaak mensen die heel dicht betrokken waren bij de oprichting, oprichters of mensen die van het eerste uur aan de slag waren bij het bedrijf. En naartoe bedrijven groeien zie je dat dat vaak ook mensen zijn met een bepaalde expertise. Zo'n voorbeeld te geven bij Duits-concern-bosch, zegt een groot bedrijf. Daar zijn de stoerds, nou dat zijn bijvoorbeeld een paar zetels van de stoerds zijn voor oud directoren, maar dat kan ook zijn voor bijvoorbeeld mensen die in bepaalde expertise hebben en kan hoog leren. In ieder geval moeten nog mensen zijn die geschrikkt zijn om de lange termijn prestaties van het bedrijf te kunnen dienen. En de eventuele andere missie die is meegegeven, ook door de oprichter. En je hebt het over het Stewardship, ik denk dat het ownership wat ook in het woord zit, ook heel erg belangrijk is. Ik moet even denken dat je dit verhaal verteld aan Chocolatwaar, waar we het eerder over hebben gehad in deze podcast, in bijzonder Tony's Chocolon die overgenomen door een investeringsmatschappij. En ze hebben toen een mission lock in gebouwd. Met als idee van ja, we komen in de handen van een investeringsmatschappij die op zoek zijn herendement, maar met die mission lock houden we toch onze mission in stand. Maar toch is dat niet hetzelfde als het ownership waar je bij Stuart ownership overprat. Heb ik zo het vermoedelijk jaar, we hebben dessa ook wel kritisch gekeken naar die eigen instituurde van de Chocolat-igant en inclusief Tony's en gekeken naar hoe het alternatief ook kan. Maar kun je daar nog iets over toe ligt hoe jij dat ziet? Ja, zeker. Op zich een heel goede stap dat die mission lock hebben ingebouwd. We zien het namelijk echt als een meegenismen wat je ook in de governens inbouwd om te zorgen dat korte termijn winsbioog niet overhand kan krijgen. Dus hartstikke positief dat Tony's die stap genomen heeft. En mooi ook dat ze daarover goed recomuniseerd hebben naar buiten. Het verschil met Stuart ownership is dat in deze in dit geval bij Tony's nog steeds het eigendom volledig in handen is bij de investeerder. Dus najaar voor een deel ook bij de belgische familie van een ABN-bev die dranken gigant. Dus als je net hebt over het schijden van zegenschap en eigendom is dat niet iets wat bij Tony's is ingebouwd. Bij Stuart ownership zoek je eigenlijk altijd naar je hoe je in zo hoog mogelijk maat het recht op winst en de zegenschap uit elkaar komt trekken. Dat is het mooie er aan. Ja, en ik denk dat dat verschil herhoren belangrijk is om op te merken dat dat ook wel fort komt uit die kritiek die we hadden in deze podcastaflevering op Tony's chocalonie. In die zin dat zo'n investeeringsmaatschappij van die vlamse familie naar de ABN-bev wel nu zich moeten houden aan die missie die in de mission lok staat geschreven. Maar niet verder zal gaan dan dat. Het wil je ook wel zien dat andere chocoladebedrijven eigenlijk quadduursamheid en rechtwaardigheid Tony's chocalonie rechts aan het inhalen zijn. En nog een stukje verder. - Ja, eigenlijk vast in de tijd. En dat is het dan die interisieke ambitie daarvoor dat dat verdraindt. Ja, dat is het eerste staat van eigenaarschap. Dus je zit in het woord statisch in die naart in die zin. Terwijl er ook chocoladebedrijven zijn, zeg ik, van ja natuurlijk moeten we tegen slavernij strijden. Maar dat doe je ook door mensen een hoge inkomen te geven. En daarnaast wil je mensen ook beschermen tegen blootstellingen, giftige stuffen en niet alleen de boer zelf. Maar ook een dorpsgenoten. Maar wat leg je dan vast in zo'n manifest als Stuart, zo'n langer te meen visie wat verantje daarom omdat je in beton gegroten verhaal en daarbij het gewoon alles doen wat kan te voorkomen. Hoe zorgen dat dat echt een interisieke drive weer blijft? Ja, je zou Stuart ownership kunnen zien als een juridische vorm. Dat betekent normaal gesproken als jij een bedrijf begint, dan ga je naar de kamer van kopenhandel. En dan heb je een keuze van, nou ja, een BV, van NV, of een CV. En Stuart ownership is eigenlijk een stapje verder op de huidige vormen die in Nederland beschikbaar zijn. Want Stuart ownership is op dit moment in Nederland nog geen juridische vorm die er kent is in het ondernemingsrecht. Dat is iets wat we heel graag zouden zien en waar gelukkig ook heel mooie ontwikkelingen zijn op dat gebied. Maar op dit moment is dat er nog niet op het teken dat je als ondernemer, als je zegt van ja, dat Stuart ownership dat wil ik, dat je zelf stapje moet gaan ondernemen. Vaak begint dat vanuit een BV, je hebt meer een deel van het bedrijven in Nederland, dat zijn BV's, besloten van het schappen. In een BV werkt je ook met aandelen. Een vaak is het zo dat de aandelen, er zit eigenlijk twee recht op. Je hebt het aandeel het recht van besloten nemen en het recht op winst, dividend. En die twee gaan eigenlijk handenhand. En ja, we kunnen zien waar dat soms toe kan leiden. Het is niet zo gek, als die twee rechten handenhand gaan, dat aandeelhouders, dat kunnen zijn kleine aandeelhouders, maar ook de grote schaal beleggers, dat die een stemrecht gaan inzetten om een winstrechter vergroten. Met als gevolg dat bestuurders van bedrijven, dan heb ik het even over de grotere bedrijven, die dus niet zelf aandeelhouders zijn. Dus wel dient gaan zij aan de beleggers. En we zien ook steeds meer dat in de angere zakjesweerelt, dat ook CEO's betaald worden met aandelen pakketten, waardoor ze dus eigenlijk in hetzelfde schuitje komen als de aandeelhouder. Wat is tot gevolg heeft dat steeds meer op de vergaderingen die dividenden dat die bovenaan komen op de prioriteiten leist? En om mij vertruchtig aan. Ja, zo'n start aan de onderneming en hoe zo een structuur eruit ziet. Wat je dus in de kern wil doen is eigenlijk die twee rechten die op zo'n aandeel rusten. Splitzen. Waarbij je dus een aandeel hebt wat recht op winstgeeft en een aandeel hebt wat rechtgeeft op het bepalen van de koers. En hoe je dat jullie's uitwerkt, er zijn heel veel verschillende vormen voor. En dat is de afgelopen jaren ook steeds makkelijker geworden. Als je het hebt over Stuart Onesje in Nederland ontwikkeling, nou dat zoon vijf jaar geleden zijn wij begonnen met het begeleiden van bedrijf om Stuart Oente worden. Het is mijn collega Gijspert Koren met wie ik ook het boek schreef. Die heeft bijvoorbeeld het bedrijf van Niels Meissen heeft die goop om Stuart Oente worden. En dat bedrijf hete toen beter boeken, een alternatief op boekking.com. En dat was toen echt pioneren. Dus hoe gaan we dat juridisch vorm geven? En destijds was het best wel wat uitzuig werk. Maar de afgelopen jaren zijn er steeds meer accountants, notaris, viskelisten. Hebben dit meerdere keer gedaan. En nu is het veel makkelijker voor bedrijf om Stuart Ones te worden. En Groefweg zijn er drie manieren die in Nederland's makkelijkst en hem uit te werken. Hij kan je u als leidraad gebruiken. Dat is het beheersdichtingsmodel. Het goudde aandeelmodel en het genetreliseerd kapitaalmodel. En ik denk niet dat het bedoeling is dat dit een heel juridisch collet wordt. Maar het beheersdichtingsmodel is wel een heel makkelijk om uit te leggen. Dat is dat je je BV, als BV kun je aandelen uitgeven. En een stichting kan aan beheerder van die aandelen worden. Dus stel dat BV heeft aandelen, 100 procent van die aandelen worden beheerd door een stichting. De stichting heeft een bestuur dat noemen we Stuart's. Die nemen beslissingen over de langer termijn. En een BV heeft ook gewoon een management. Dus de D2D-business wordt gewoon allemaal door de BV gedaan. Van gaan we een nieuw vestiging openen. Gaan we meer personeel aan nemen. Die stuurt die hoeven we daar niet de mee te denken. Maar de echt grote besluiten die normaal gesproken op het niveau van de aandelhouder besloten worden. Die worden door de stichtingsbestuur genomen. Dat is nu de aandeelhouder. En dan moet je denken aan bijvoorbeeld gaan we nieuwe aandelen uitgeven. Gaan we de statuut te wijzen gaan. Gaan we dus een overnamebod gaan we akkoord geven aan dat overnamebod. En dat zijn dan dus niet de beleggers. De investeerders of de oprichters die daar de meerderheid van stemmacht hebben. Maar dat is dat stichtingsbestuur. En dat betekent dus dat over die wezenlekkenseaaken, die echt over de langer termijn prestaties van een bedrijf gaan. Die komen dus nu bij de stuurt te liggen. En die denken daar met een andere buil naar. Ja, alleen dat was met vragen. Maar van zijn is dat de modell zalig maakend of moet je ze ook hele goede stuurt zijn hebben die dat hebben. Of kun je ook hebben dat er een soort gaande weg overname is van zo'n beheerstdichting. Van alle mensen die toch denk, ook wel. Mofs van dat ze misschien geen persoonlijk financiële gewin hebben tot regent. Maar als ze nog groot worden. Ten eerste, het modell is niet zalig maken. Ik denk dat geen enkelmodell zalig maken is. Maar wat het wel doet is het houd als het wagen de angel uit het capitalisme. Dus als je kijkt naar, ja, als mensen, maar ook bedrijven worden gedreven door bepaalde prikels incentives. En we zien dat het in het aando-houderstmodell die prikels er toelijden dat bedrijven meer korter te mijn georienteerd geraakt zijn. Met gevolgen voor miljoen medewerkers. Maar ook dat veel bedrijven verkocht zijn aan buiten ons investeerders. En bij steward-ownership is die incentive is er minder. Dus dat is een pluspunt. Ik zou het niet zalig maken het noemen. Als je qua het willen bent, kun je in elk uur-dischmodell kun je het zo naar je hand buigen. Maar we zien wel dat die fundament dat dat de dynamieken organisaties verandert. En dat heeft grote gevolgen op die stekwolders ik net noemde. En wat ik wel leuk vind, is dat het een structure ook een ander type ondernemers kan aantrekken. Dus dat mensen die nu niet van zichzelf denk ik ben een ondernemer, dan op een ze wel een ondernemer worden. En ik weet niet of het anacdotis is, maar we zagen dat bij Suzanne van Straten. En zij zijn letterlijk van ja. Zodat ze eigenlijk geen inspirieerd geraakt door een lezing over de groene stad. Maar ze wist niks van plant of niks. En niet veel laat ik het zo zeggen van plant af, dat geen groene vingers. En zij heeft totaal geen ondernemers achtergelond of ondernemers familiewijs uitkomt. Maar toch door dat verlangen en die visie op de toekomst en het wil ik reëren van zijn groene stad, is zij gaan ondernemen binnen een steward on een bedrijf. Dus dat vind ik ook wel interessant. En ik dat is ook wel eigenlijk iets wat ik me afvragen van. Maar ja, als we nu de spelregels van het spel gaan veranderen. Ik krijg dan ook een ander type ondernemers. Mensen die nu van zichzelf denk van 'Nak ben geen ondernemer'. Die dan wel gaan ondernemen. Ja, ik denk dat het antwoord daarop veel veilig is. Want aan de ene kant steward Onership past goed bij ondernemerschap in soort van de puurrenzin. Dus als we naar ondernemerschap kijken als de kracht om van niks iets te maken. De kracht om iets te schreppen wat er nog niet is. De kracht om samen te werken om probleem op te lossen. Dan past dit modell daar goed bij omdat dat niet gericht is. In bijvoorbeeld bedrijven laten groeien door puurovernemers. We hebben nu natuurlijk afgelopen jaar een enorme financiële gezeer in het bedrijfsleven. Waarop er heel grote financiële waarde groei is. En de groei van de reële economie die daarin achter blijft. En de steward Onership past heel erg eigenlijk bij dat ondernemerschap in de reële economie. En dat is ook als je het overnieuwst hebt. Kijk in die tijd dat hij begon met zijn initiatiev om een eerlijk boekingsplattform te starten. Het was een alternatief op boeking.com. Dat was in het corona-jahr 2020. De reden dat hij het bedrijf startte was echt vanuit een soort van algemene boosheid. Op boeking.com. En dat is waarom zijn linktimpost ook faharoging. Hij had boeking.com. En dan moeten we boeking.com even zien als een bedrijf wat misschien af is gedreven van het puurvervorm van ondernemerschap. Boeking.com had in het jaar voor corona hadden zij miljarden uitgekeerd aan de Amerikaanse en kan het deze aandeelhouders. Toen kwam corona, konden mensen niet meer vliegen, konden mensen niet meer zo makkelijk reizen. En dat bedrijf was eerst in de rij om staatssteun aan te vragen. En dat schoot bij heel Nederland ongeveer in het verkeerde keel gehad. Want die steun was natuurlijk bedoeld om bedrijven in de reële economie om die te stutteren. Om te ondersteunen, de koffiezaakjes, de hoek, de timmerbedrijven, de velverwerkers etc. De kapperzaken. De kapperzaken, de vitale begroepen ook. Ja, dat mensen hadden iets van 'he, serieus dit bedrijf moet dit staatssteun ontvangen'. En Niels heeft daar toen een boze post over geschreven. Hij werkt al in de teg. Hij bedrijf wat website kon maken, werkte die. En zijn post was iets van ja, is dit het modell waarmee we de webrijgante van de toekomst gaan bouwen? Boeking.com, het was een ooit begon. En opgezet door een Nederlandse ondernemer. Eigenlijk een heel goed idee, een makkelijker maken voor consumenten om een overnachting bij een hotel te boeken. Maar inmiddels is het zo groot geworden dat het juist opstaak was voor ondernemers. Die fiets blijven maar stijgen. En er zit een soort van lock in, nu dat het een soort van winner takes onmodell waarbij je bent afhankelijk geworden. Van dit bedrijf, je moet wel meedoen. Omdat je anders niet in de zoekmachine is bovenaan komt te staan. En ja, wij weten allemaal dat een gezonde economie, die floreert op het moment dat je veel bedrijven hebt, die met elkaar kunnen koncoreren, die een divers aanbod hebben. En op het moment dat we dus enorm het tegigant hebben, hebben ze er meerderen, denk ik aan alvabet van Google, Meta van Facebook, Instagram, etc. En met Amazon, die grote bedrijven die ontnemen als het waren de juurstof uit te markt, waardoor het voor jonge bedrijven, of gewoon bedrijven die nu al aardig groot zijn en succesvol, is het heel moeilijk om alternatieve diensten, omdat dat op schaal te krijgen, het wel de kwaliteit misschien wel heel goed is. Dus jij kan zeggen, de mededengingsautoriteit hebben er afgelopen jaren gewoon te veel zitten slapen. Ik denk dat dat ook zo is. Maar dat ook, wij hebben dat ook een beetje laten gebeuren door, als je kijkt hoe zijn die bedrijven zo groot geworden, dat is door heel veel overnemen. En dat is ook iets waar Sisonnen van sprinkler en dus ook Niels van. van nu Time to Momow heel beducht op waren. Als wij nu weer een nieuwe start-up opzetten, walen kapitaal op gaan een koudvinding doen, het bedrijf gaat, nou, exponential groeien. Maar wij hebben niet juridisch vastgelegd wat er gebeurt als het bedrijf heel waardevol wordt. En er komt in één keer een overnameboeld van Amazon of Ofbooking. Hebben we dan wel het groep beschermd dat we niet het gelijkst echt, oké, ja, dit gaan doen. Ik werkte zelf na toen dit speelde, in 2020 werkte ik zelf ook in de start-up-beeld. En ik heb het gezien, start-up naar start-up werd overgenomen door ander, door concurrenten of door investeringsmatsgepijen. En eigenlijk het hele modell begon zich daarop in te richten, dus ook het hele financieringsmodel. Ja, ja, dat is ook ja, je perspektief als start-up is van, oké, we gaan nou zoveel jaar en gaan we dan proberen eruit te stoppen en te ketsen en dan kunnen we iets nieuws gaan doen. Ja, maar dat is gewoon je hoor, dus in een aantal jaar. Ja, en dan is het hele ecosystem voor start-ups is in plaats van dat je floreerende bedrijven wil gaan creëren, die goedwerkgever jaar en die mooie dienst of mooie product ontwikkelen voor in Europa, van degelijke bedrijven. In plaats daarvan werd leek het wel zogethele start-up-systeem van ook het financieringsmodel. Het was er op gerecht om op die exit. Ja, de exit binnen 3 tot 5 jaar was dat de bedoeling dat een start-up werd verkocht aan een aantal tegengie van bijvoorbeeld. En dat werd dan gezien als het succes, ja, dan kom je in de quote, een headline bedrijf succesvol, ondernemer verkopen bedrijf. En dan wordt je bejubeld, want ja, je hebt het soort van het bootje op het, we zeggen dat de haven binnenge, genavigeerd, maar het grappige van eigenlijk het terug is dat wij veel succesvollen in de buitenwereld dan in de oog van de buitenwereld succesvoll ondernemers komen kloppen bij ons aan, omdat ze interesse hebben in stort ownership, omdat ze dus gezien hebben, oei, de eerste keer die verkopen van het bedrijf. En een paar maanden later, een jaar later, bleek toch dat die nieuwe eigenaar een heel andere feestie had met de bedrijf. Dat heb ik ook zien gebeuren dat bedrijf werd verkocht aan een nieuwe eigenaar, maar binnen een paar maanden bleek toch dat aan die afspraken gemoord werd en dat het voudingteam vertrok en dat het toch, ja, de nieuwe technologie in de koek als het werd gezet. En dat is eigenlijk heel jammer, want dat is dus niet bestee, wat we mensen alle willen doen. Dat is een heel erg bedrijf. Ik kom hieracht om een Exit Strategie, maar dat is een moment dat werd testdijd al gedauzeerd. Hoe ga je over 5 jaar zorgen dat je de boel kunt overdragen? Ik kan me voorstellen dat een deel van de starten de onnemers ook wel zegt van. verkopen aan de grote betijgevd, ook veel meer partensie, ik vond het bij de concreteconsumcie van consumentenproducten. kun je ook zeggen die hebben veel beter afzettemarkten bij al een introzaal contractie. Je kunt zeggen dat kan ook nuttig zijn voor je bedrijven te verkopen. Goed bent, klopt. Kom je dus niet aan een paar opverfilmt? Nou, kijk, we bedrijven hebben een bepaalde levensiekele. Net als een boom die begint klein en op het begin moet die moeities nou goeien. Dat is belangrijk om tot een bepaalde schaal te komen. En zo zie ik dat ook wel. Dat in de beginjaren van onderneming is het belangrijk dat er kapitaal geïnvesteerd kan worden. Dat bedrijf kan goeien. Maar moet een bedrijf dat in een eeuwigheid doorgoeien? Dat is natuurlijk vraagt de jullie in deze podcast ook. Ja, van vaak. Ja, in de daad. Ja. En dus soms kan het zeker een oplossing zijn voor een bedrijf, onbevoelbond en fuzi aan te gaan. Of is er geen ander alternatief dan een overname? Maar dan moet het wel stroken met de missie van het bedrijf. Dus ja, als je het hebt over het bedrijf van Niels, heb je beter boeken, wat toen moenbeketen en is refusieerd met 'time to momo' een reisboeken platform. En dat was eigenlijk een heel mooi voorbeeld van twee bedrijven die elkaar kunnen versterken. En die samen zijn gegaan. En nu verder gaan als steward-own-bedrijf. En je ziet het ook wel bij Odin. Dat is een biologische supermarkt. Dat is een cooperation die ook steward-own is. Zij hebben afgelopen jaren echt veel overnames gedaan. En dat is heel mooi, want dat zijn allemaal individuele biologische winkelstjes. Winkels die geen bereifsopvolging hadden. Dus dat is ooit gestart in de jaren 70-jag, 80. Die mensen die bereiken nu een beetje de persioenlevtheit. En die kinderen die willen of kunnen het niet overnemen. En dan is het heel mooi als het bedrijf kunnen overdragen aan Odin, waardoor het dus wel door kan gaan. De klanten kring kan behouden worden, de kwaliteit van de producten kan behouden worden. En het is in lijn met de missie, dus de bedrijf gaat onder een nieuwe modermaatschappij door. Moeder-coperaats-vidor. In lijn met de missie. Ja, en de groei is tendienste van die missie. En dan is het niet van 'prinspion niet' groeier, want. Nee, het is goed als die winkelstrijn. Het is niet groeien voor de sake of growth. Het is niet alleen maar groei omdat het op papier het goed doet. En als je kijkt naar wat je soms ziet, de private equity die de drive overnamest. En het een jaar later alweer in de etelijsje zet. En het stript van bepaalde assets of naar je gebruik maakt van. vooral dat het vast goed verkocht wordt. En dan weer dat het bedrijf het weer terug moet liet, of huuren. Of dat bedrijven volgens het optoorde met schulden. Dat is allemaal iets wat je binnensteuurd-ownership niet ziet. Maar groei als bedrijf, zeker wel. Dit zet allemaal op duursemheid inzien van langdurigheid. Zie je ook wel een lijn dat stuurderownersprijven ook duurzamer zijn. in impact op de planeet of is dat niet per zet zeggen? Ja, daar zijn onderzoeken uit de dene marken. De dene marken heeft een langere traditie van foundation-owned companies. Ik had het net over dat model van die beheersdichting. Waarbij dus een commerciale entitijtapp. Maar meer een deel van de aandelen wordt door stichting beheerd. Dat kun je ook foundation-ownership noemen. In dene marken is een groot percentage van de bedrijven. Hij heeft een dusdaanig model. Ik hoop dat ik een businesschool, professores tuentomst. en heeft er onder andere veel onderzoek naar gedaan. Daaruit blijkt dat deze bedrijven inderdaad beter pristeren op een paar vlakken. Een van de inzichten die een paar jaar oud is. is dat deze bedrijven goed pristeren als het gaat om werkgeverschap. Aan deel vrouwen in het bedrijf. De gender-P-gap is dat vrouwen minder betaalt. De mannen is er minder. Deze bedrijven zijn ook zorgen ook voor een hoge weerbaarheid in economische zin. Dus als er een schokplaatsvindt in de economie. dan kunnen deze bedrijven dat beter opvangen. Omdat ze meer vet op de bot te houden. Dus houden groter reserves aan. Waardoor bedrijven minder expoost zijn. Zoals in de coronacrisis zagen dat veel bedrijven. die hadden vond met school. Die hadden eigenlijk weinig gezervers om dat te kunnen. zelf te kunnen bollwerken. En stuur het onbedrijven zijn naar beta toe in staat. Na de laatste jaren zien we ook. worden ook steeds meer onderzoek gedaan naar zijn pristeren. Deze bedrijven ook beter op het vlak van duurzaamheid. En blijkt dat dat inderdaad zo is. En de redenen dat dat zo is. het kan te maken hebben met dat bedrijven een lange termijnfies hebben. Investering duurzaamheid. dat kan zich uit betalen, maar vaak alleen op de lange termijn. Dus als je kijkt naar bijvoorbeeld een bedrijf als unielever. onder de tijd van Boboeman. die hadden echt een heel mooi plan om op het bedrijf duurzaamert te maken. En dat was ook rondgerekend op de langere termijn. zou dat het bedrijf sterker kunnen maken. Ook voor de aandeelhouders, ook voor de beleggers. Je zag daar eigenlijk dat het tragiek was dat die beleggers het gedeeld niet hadden. omdat af te wachten. Want als je bijvoorbeeld. in uw levert wil de overgaan van best ik verpakking naar bio-based. dan betekent dat je over de hele keten. nieuwe fabrieken moet bouwen, mensen moet herscholen. Dat kost allemaal tijd, dat kost geld. En daar moet je dus wel een soort van lange adem voor hebben. En als je een aandeelheid houder hebt die dat heeft. dan is dat dus makkelijker om de investeringen te doen. Ja, en Boboeman is een traksprobertje. Ik ben wel van Ber van Danon, dat is ook zo'n vrouw. Echt de CEO's die ze een nek uitstaken voor het goede. en het verloor van een kort te mijn zoekers. Ja, we hebben in ons boek de koms bedrijven. We hebben geidsberktechniek daar ook in ieder daad die verhalen opgetekend. van Boboeman, maar ook Emmanuel Faber. En hoe die eigenlijk als soort van visionair. krachtige leiders die echt een visie hadden van. kunnen dit schip deze olietenker, deze multination op bijsturen. Dat was ook wel in een tijd van een soort van optimisme. We gaan het allemaal duurzamer doen. We gaan het. We kunnen dit met alle ISG begonten ook steeds meer. Dat werd toen echt wel even gebeven. Even de winn mee, dat voelde het toen echt. Maar je zag toen als puntje bij paaltje komt dat uiteindelijk het bedrijf kwetsbaar was, door dat als aandeel houden ze het niet maar eens waren, dat aandeelen verkocht werden. En dan daalt je beurswaarde. Dan word je een proei voor overnames. Dat was natuurlijk de schrik van Unilever, dat ze zouden overgenomen worden door kraftheins. Waren Buffett, dan zou het bedrijf nog minder ruimte voor deurzaamheid krijgen dan in de deelhouders die ze destuit zalden. Ja, of vreugde. Deijfens die lemma nu uit van Godom, dan ben je het allemaal kwijt voor je voel. Ja, en toen heeft Pomer nog weer water bij de wijn moeten doen en ze aandeelhouders moeten beloven. Ok, als je blivt niet op kort met dat overnamebod en ik ga inderdaad iets meer focus op rendement in plaats van investeren deurzaamheid. Ja, die is daar echt in afgeremd. Maar als je dan een soort ownership echt is als voor startups of zio-bo bestuilende der drijven die je soort aan kunnen worden? Ja, nee, het is echt niet iets alleen voor startups. Sterk er nog de afgelopen jaren zijn er ook, is er onder familie bedrijven. Een grote aandacht ontstaande, grote interesse ontstaande voor dit model. En dat is op zich best wel te verklagen. Familie bedrijven richten zich ook hier op de lange termijn. Hefak, dat miltig generatieneldenk is er al heel erg in, maar ook goed contact met je sterkwolders. Dat is iets wat bij familie bedrijven al best wel speelt. Maar ja, familie bedrijven hebben niet altijd opvolging, binnen de familie. Wat gaan we dan met het bedrijf doen? Ja, dan kun je het verkopen. Je kunt het naar de beurs brengen, je kunt het aan een concurrent verkopen. Maar als de word ownership is eigenlijk best een mooie oplossing daarvoor, dan verkoop je het eigenlijk aan zichzelf. Dus de oud-oprichters die kunnen uittreiden, die kunnen ook een goed pensioen krijgen. Het is echt niet zo dat ze dat alleen maar de zaken van aandelen doneren. Daar wordt, daar is een heel grote range in wat er in mogelijk is, qua pensioenvoorzieningen. Wel wordt dan de vraag gesteld, niet wat is maximaal mogelijk voor de oplichters of de investeerders, maar wat is genoeg? Dus er wordt gekeken, wat heb je nodig voor de rest van je pensioen? Wat is een mooie beloning voor al die eerste jaren dat je er keirigt voor gewerkt dat me je zelf niet op uitbetaald? Maar vooral baas van wat heb je nodig? En dan zijn er gelukkig de afgelopen jaren steeds meer financieringsconstructies. Zijn er bijgekomen, dus banke die dit kunnen mogelijk maken. En dan kan het bedrijf dus van zichzelf worden. En dat is natuurlijk een heel mooie manier voor een familiebedrijf, om toch een soort van dat missige drever erin te houden. Ook al is niet meer het eigen dom van het bedrijf de zegenschap bij de familie. En dan zie je wel dat bijvoorbeeld nazaat de familie dat die een zetel nemen als stuurt. Dus dat zijn wel heel erg betrokken bij het beheeren van de missie van het bedrijf. En soms kunnen nazaaten van de familie ook nog winstrecht hebben, maar dat mag nooit de overhand her. Nee. Net als het stemrecht, maar nooit de 51 procent moet altijd beschermd zijn. En wie je matjes vraagt, dat van bestaan de bedrijf kan het ook is er wel als soort schaal grote. Je noemde borsje in als verbodzender, en er andere echt grote bedrijven die het ook hebben. Dat bedrijf je er gewoon een soort overzichtelijke hoeveelheid hebben. Ja, borsjes zullen er dat een van de grootste stuurt ook bedrijven. Ook een van de bedrijven die het als eerste heeft ingefoerd. Want stuurt Onesje hebben zijn term die bestaatpassen een jaar vacht. Maar modell zelf is echt al de zeningaans om soms 100 jaar wordt dat toegepast. En borsje en een ander bedrijf wat ook al dit bijna een eeuw geleden heeft toegepast is Zijs. Dat is een lensenmaker in Duitsland. De smart phone die je nu in zak heb waarschijnlijk dat er onderdeelen van Zijs in zitten, maar ook microscopen. Die oprichters daarvan, zowel Robert Bosch als Carl Zijs en Ernst Abba, dat is een medeoprichter van Zijs. Die hebben dat waren, dat zat dat goede ondernemers. Je hebt een prachtige, echt wetenschappelijk bedrijven waar wetenschappen heel groot de rol speelden. Technologisch innovatie, enorme vlucht heeft genomen in die bedrijven. Aan het eind van de loop aan dachten zij, oké, hoe gaan we dit beschermen? Het vijt dat er dat bedrijven heel veel investeren in wetenschappelijk onderzoek, innovatie en medewerkers. En zij betoen, ja, eigen houd je eigenlijk zo'n constructie bedacht waarbij de meerderheid van de aandelen, dus ja, geborgd was. Zij zijn eigenlijk een beetje de original gangsters van Stuurt Onesjeb. En in Nederland heb je die bedrijven ook, ja, dus ik noem de TBE, en ik noem het ode in dat ze mooi voor hebben, het beloogst ook maar maar ook TBE. En dat is een van de grootste bouwbedrijven van Nederland. Dat is een bedrijf met duizenden medewerkers. TBE is een hulding, daar ondervallen. Je hebt even een extra gewoon waterdroz. En daar is een paar gewoon logo, het is een bedrijf wat echt in heel veel bouwproject in Nederland zit. En zij zijn in de jaren 80 opgegegd uit een doorstart van de OGM. En de gene die dat daartoeen, ja, als architecten, de kontoren, de juridische kontoren van dat bedrijf getekend hebben, hebben echt bewust gezegd van, ok, wij vinden het belangrijk dat dit bedrijf op de lange termijn gericht is. En daarom maken we zonio-redische constructie waarbij de missie geboren is. En dat bedrijf kan groeien en dat bedrijf kan winstmaken. Maar de missie staat op één. En bij TBE gaat dat heel erg over monumenten onderhouden. Een goed werkgever zijn voor de medewerkers. Dus TBE heeft bijvoorbeeld ook een font waarbij ze scholingverzorg voor kinderen van medewerkers en oud-medewerkers. Die kunnen ze een opleiding doen. Er wordt beteld hoeven niet in de buiten zijn, maar ook gewoon een kappers-oppleiding of een kunst-oppleiding. En TBE heeft ook een font waarbij heel veel geld stopt in klimaatinitiative. En dat zijn voorbeelden van echt grote bedrijven. In Nederland heb je ook albron, grote cateraar, ook steward oent, ook even een grotere. Maar ook een paar startups, something, ook een heel tof bedrijf die maken, ja, investering in de regeneratie en natuurbeheer. Dus als je bijvoorbeeld van die claims dat begrijven zet de planten, als je een uur geeft planten bij een boom, zei maken dat met AI een big data maken zij dat inzichtelijk. En ja, de reden dat startups voor dit modeltjes is omdat ze eigenlijk een beetje moe zijn van dat model waarbij ze snel moeten schalen en dus op die exit gedreven zijn. En wij zeggen eigenlijk ja, gaan niet voor een exit-strategie, maar voor een exist-strategie. Moeien. Ja, precies hier met zo'n eigenlijk exit dicht, zeg je dat we zitten hierna voor de langtmijn. Ja, vaak, het is niet een helemaal doodlopende weg. En dat moet ook wel aantrekkelijk blijven voor startups om voor volgfinansiering op te halen. Maar het is niet het enige wij voor aardemen. Het is niet van oké, we gaan binnen drie jaar z'n zoveel mogelijk klanten hebben, marketing, schulden aangaan en dan verkopen de boel. Het doel van deze ondernemers is echt om een vloereren bedrijf te bouwen. Met schaal, wat ze gericht op productie in Nederland, op Europa, goeie relatie met stekerders. En dan mag het best gewoon heel succes voor bedrijf worden. En ander bedrijf wat ook heel leuk is om te noemen is biosphere solar. Die zijn ontstaan uit de. in Delft, vanuit het Universiteit Delft. En die maken risicobare zonder panelen. Ja, dat is natuurlijk. Daar is ontzettend behoefte aan. Als je kijkt naar hoe goed zonder panelen het nu doen, naar het allemaal rendabo, alleen weten we nog niet zo goed wat de en de vloerstvillution is. En dit is een bedrijf wat is opgezet door echt super slimmen jonge ondernemers. Die zeggen van ja, wij willen echt gewoon ons focussen op de innovatie. En niet op alles zo snel mogelijk, maar laten produceren in China. En hoe mooi is dat als zo'n bedrijf schaal bereikt en dat we in Europa en Sterken solar industrie kunnen opbouwen. Door met een vond, ja, dat we dit soort bedrijven, dat daar ook veel financiering voor beschikbaar komt. Dus ik denk dat er ook wel een heel grote rol ligt voor bijvoorbeeld pensioenvondse overregionale ontwikkelaatschappijen, impact investeerders die echt gericht aan het langer termijn, die ze gerecht op innovatie en ook op een eigen regionale economie om in stort en bedrijf te investeren. Want hier daarnaat zijfers van wat dat doet, investeren in dat reenbepaal type investeren schraag in dit soort bedrijven? Ja, de pioneers dat zijn echt de angelinvesters, dus dat zijn vijf ondernemers die ja, financiers succesvol zijn geworden. En die het belangrijk vinden om geld te investeren in ondernemingen die het anders doen, of die het beter doen. Dat is eigenlijk de groep die afgelopen jaren echt gepioneerd heeft. Ook bepaalde impact investeerders die echt de langer termijn leidend hebben boven, boven sneller rendementen. Wij doen ook met weer stuurtoorn veel aan het opleiden van dit soort investeerders om te laten zien hoe maak je eigenlijk een aandoel houden ze over enkel om die stuurtoorn is. Of welke rechten hebben de investeerders en welke niet en hoe kan je ervoor zorgen dat het makkelijk is om een vervolgfinansiering op te halen. [muziek] voor dit soort technische bedrijven die veel vankelijk zijn van financieringen die er kapital nodig hebben. Dat is natuurlijk hartstikke belangrijk. De laatste tijd zie je ook dat er vanuit de regionale ontwikkelen maatschappijen. Die zijn ook echt aan de weg aan het timmeren. Die zijn dus nu ook echt investeringen aan het doen en stuur het ook bedrijven wat heel spannend is. Want veel fonten die ontlenen hun bestaanzrecht natuurlijk wel uit. dat het een van de bedrijven uit hun portfolio dat hij een exit maakt. Dat ze een geld hebben om weer een nieuwe bedrijft investeren. Dus dat is heel mooi dat dat nu gebeurt. Maar het is echt nog wel. het kan nog veel groter. Dat is wel iets waar we aangewerkt wordt. Gelukkig zijn er heel veel mensen nu mee bezig. Dus dat is super spannend. Ik denk dat ze ik jullie over een jaar spreken. Dat we echt weer allemaal doorbraakken kunnen noemen op investeringstgebied. Dus we zouden de bekendheid met de term Stuart ownership heeft een enorme vlucht genomen. Ook als je het als nu uitlekt, hoe lang die term eigenlijk bestaat. En de media schrijven erover. Wily Boek doet het nog heel goed voor ik net. Ja, dat is echt heel graag om te zien. Wij hebben ook Stuart Zanaal. Dat is een netwerk van Stuart's ontbedrijven in Nederland. En op begin staat we met zijn zes appietzaten eten bij De Shore. Dat is ook één van de stuurt ontbedrijven. En nu als je kijkt naar een as van bij inkomst hebben voor Stuart Zanaal. We doen dat altijd bij Stuart ontbedrijven. Zelf, die wordt een beetje een bot omwege en dan zitten we echt gewoon soms met 50, 60 man in een zou. En dat zijn dan echt de bedrijven die in Nederland echt wel een heel breed scale insectoren ver tegenwoordigen. En binnen dat netwerk wordt heel veel voor de les aan elkaar besproken van, hoe jullie dat met goorverenaans, hoe jullie dat met kapitaal ophalen. En in Nederland ons boek doet ons bedrijven dat het best wel goed ontvangen. En dat heeft ook toegeleid dat het in nieuws in een paar kranten. Ja, dat er wat mooi artikelis naar je verschijnen. Misschien kun je ook erin een patagonia dat Amerikaanse bedrijft. Ja, dat heeft er in normaalig. Het is dus dat heeft ook heel erg geholpen. En dat is natuurlijk fantastisch, dat is een bedrijf uit het meest kapitalistische, echt het hoofd van de Leo. Wat helemaal heeft gekozen om maar ja, hun, zo'n opvogingsvraagstuk was dat. Dus dat was een oud ondernemer, Ivan Schuwener, die was uit 83. Wat ga ik, hoe ga ik mijn bedrijven achterluiten? En zij hebben dus nu een perpetual purpose trust opgericht. En dus echt een heel mooie schijning gemaakt. Dus zeigenschap en winst. En al die winst die patagonia maakt, hij gaat naar het tegenaan van klimaatverandering. En ja, dat is dus een bedrijf dat echt steward-onusjeppkeest om duurzaamheid redenen. En dat hoeft niet, dat is een toil van redenen waarom bedrijfversteward-onusjeppkeesen. Dat duurzaamheid is er één van. Dus je merkt ook dat het beantwoord aan een bepaalde behoefte van ondernemers en investeerders van, ok, wacht, moeten we even teruggaan naar hoe ondernemerschap ooit bedoelt was. En hoe bedrijfsleven kan bijdragen aan een welvaarende samenleving. En niet alleen maar de opkant rentaneren. En ik denk ook helemaal afgelopen jaar, denk ik, sinds Trump. En zie je eigenlijk ook een soort van backlash ook van ESG. Je bent ook al dat er nu toch een andere wind wijdt. Maar dat geeft ook weer vuur aan een soort van tegenbeweging. En ik denk dat we in Europa echt wel zo'n bakker geworden van "he, we hebben zitten slapen, we hebben teveel bedrijven, de vrouwende techindustrie, maar ook andere sectoren, hebben we toch allemaal, die zijn vertrokken, die zijn om overgenomen. En we zouden eigenlijk meer aan een lokale bedrijfsleven. Waarin de missie eigenlijk beschermt is, dat zou heel waardevol zijn. Dus je ziet het nu bijvoorbeeld ook met data, data-zoeverijniteit. We zijn eigenlijk allemaal heel erg afvangelijk geworden van bedrijven als WhatsApp. En ja, is dat wel handig, dat we dat hebben later gebeurten. En nu zie je dus ook dat er ook politieken heel brecht, daarachtvlak is, om weer te kijken van, oké, hoe kunnen we het zo vorm geven? Wat we die bedrijven, dat die een bepaalde missie en dat die niet alleen maar beleggingsvehicule, dat dat centraal komt, staan die missie en niet die financiëleisering. En dat brede toepassen daar richt ook jouw onderzoek zich op, want je bent bezig met een onderzoek naar Stuurd-Orenship en land. Ja, grond is ook een asset, net als bedrijven dat zijn. Maar misschien wat grond, zo uniek maakt, is dat het eindig is. Bedrijven kun je altijd opnieuw starten. Een kapitaal is natuurlijk ook, dat is vernieuwd zich. Maar grond is echt eindig. En als je kijkt naar Nederland, zitten we eigenlijk een heel interessante situatie, waarbij we met veel mensen wonen, met klein aantal hectare. En Nederland heeft ook de hoogste grondprijse van Europa op Maldana. Dus een gemiddelgrondprijse van de 93 duizend euro per hectare. Dat is echt enorm. En dat is voor landbouwgrond, want bouwgrond is nog weer. Ja, ik heb het over landbouwgrond inderdaad. Ja. En jij gaat ook veel bezig met ondernemerschap. En als je kijkt naar gemiddelde leeftijd van bouwen in Europa, 57 jaar. Dat is een opstaak wel voor jonge ondernemers om in landbouw te gaan in voetsel. Is ook die, ze kunnen geen grond meer verkrijgen. En dan maaten die grond ook duurder wordt, het is steeds moeilijker. En moet ook je businessmodel zo zijn dat je toch weer die pacht terug kan betalen, die leeningen die aangaat. En dan moet ook weer in een korte tijd zijn. Ja, het is echt wel afgelost van leeningen. Ja. En wat wel heel mooi is is dat afgelopen jaar in Nederland ook initiatieven zijn opgestaan die grond opkopen. En dan weer voor het langere te mijn pachten aan boeren, duurzame boeren of ja. En die tijd die afinitiatieve die geld beschikbaar stellen zodat er lokalijke operaties kunnen opgezet kunnen worden die eigenaar van de grond zijn. Maar die het niet zo enthvedereer kunnen verkopen. Dus denk aan lente land, land van ons. Maar je hebt ook bij de grondbeer die dit als, in z'n jaren 50 doet land opkopen of land wordt aan bij de grondbeer geschronken door mensen. En die eigenlijk land beschikbaar stellen zodat er voor de langere termijn op ondernomen kan worden. En dat is superinteressant. En ja, dat zijn ook vormen van Stuart ownership of cooperaties, waarbij eigenlijk het eigenon van de grond genoed religieerd is, het kapitaels genoed religieerd. Het staat tindiensten van de onderneeming. Maar het kan niet als soort van speculatief eigenon behandeld worden waarbij het zo is. De nieuwe eigenaar, iemand komt die zegt, ik wil het overnemen dan is dat beschermd. En met een heel grote rol ook voor burgers en onwonenden. En mocht je nou echt deze podcast vaker luister je ben Justin Nath en je denkt, wat geef ik nou, cadeau, als iemand jadig is? Nou, ik ben onnangsvirtig geworden, ik heb een verjaardig vuurt. En toen heb ik 10-4 kanten mee te land gekregen bij land van ons, naar het vroenland cadeau. En ik dacht, vanaf dat zijn ook echt dingen, maar ik denk, dat is dat gewoon heel mooie constructie. Ik denk dat ik het zelf ook afdoe is, cadeau, ga doen als ik naar een vz. Ja, zeker een goed idee. Nou, het zijn heel interessante constructies en ons onderzoek dus, en dan samenwerken ik dus de hachsehoogst voor een weer stuurt. Wullen we ook inzichtelijk maken, straks voor ondernemers, voor investeerders van hij welke modellen zijn er, wat zijn er verschillen. En ja, dus daar hopen ik ook meer over naar buiten te brengen, en zijn heel leuk projecten aan te werken. Straks nog wat meer over wat we zelf kunnen doen. Ik dan nog een ding. BDGON beheert, was het om ook te laatst het laatste, een agarier had zijn gondgeschonk aan BDGON beheer. Unique actie. Je hoort helemaal over, ondernemers die zich zelf durven of willen beheer, omdat ze denk je anders komt dat geldt en dan raar ook maar niet in of dan kom ik toch in de verleiding. Als ik naar die grote envees denk aan die miltinesnos moet u die als verloren beschouwen, kunnen dan was het ja niet lever, dan het is gewoon helaas die zit er nu helemaal in die lock in, dan gaat nooit meer veranderen of is er een manier om met Stuart Onsjip ook een soort brekijzer daarin te zijn. Ja, en ze hebben een leuk gedacht experimenten. Wat als nou, de Nederlandse als de AEX, als al die bedrijfstuurd Ons zouden zijn. Maar in principe in de praktijk zou je dus die aandelen eerst terug moeten kopen, de meerderheid om die bedrijven die nu op de burs genuiterd en Stuart Ons te maken. Er zijn wel een aantal bedrijven waarvan een heel groot deel nog in een stichtingsit, een randstat is een voorbeeld daarvan, niet de meerderheid, maar waar we wel gewoon aan zienlijk deel. En er zijn ook nog een paar grote bedrijven bekende bedrijven die nog in familie bezit zijn, denk aan heineken. Dus ja, als we nu mensen zijn die bij heineken werken of geleerd zijn aan de familie, hoe gaf zou het zijn als heinijke Stuart Ons zou worden. In navol, van Kalsburg, toch? Kalsburg, Jastin'sburg, Jastin'sburg. Ja, superinteressant bedrijf dat is in de later de opricht daar ook nagelaat als Stuart Ons bedrijf, maar ook burs genuiterd. Dus die combinatie kan ook, je kan Stuart Ons en burs genuiterd zijn. Niveau in deen marken komt dat voor. Zo lang dus maar de meerderheid van de aandelen met stemrecht, ja, beheert is bij niet beleggers, om zomaar te zeggen. Ja, dus. Het wordt een hele excercitie. We zouden de eerste met de pensioenvondse en deel van die aandelen kunnen terugkopen. Maar goed, het zou wel waardevoel zijn, want we zien dus ook in de danse economie. dat die bedrijven echt wel een grote meerwaarde leven. En dus onlangs ook een rapport uitgekomen van twee onderzoekers. waaruit blijkt dat het eigen om van Nederland's burs genooteerde bedrijven. Dat die eigenlijk helemaal niet in handen is van Nederland's beleggers, maar van buitenlands beleggers. Dus dan kan Vanguard, State Street, Black Rock. En dat bemoeilijk te dus voor de Nederlandse vermogenspeerders. of de Nederlandse institutionele beleggers. die eigenlijk heel erg bezig zijn met duurzaamheid. Om, ja, als een soort van goede investeerder, langer te mijn investeerder. om daar invloed te hebben, omdat zij dus niet meer en meer derheid hebben in die bedrijven. In je zag wel dat vroeger pensioentvond, beleggte veel in Nederlandse bedrijven. En dat is eigenlijk steeds minder geworden, omdat de kapital is natuurlijk global geworden. En dan zie je dus ook wat jij in het begin zijn over die woningen. Hoe groter de afstand is tussen eigen dom of eigen naar en de mensen die er inwerken. Hoe anonymer dat wordt, hoe minder eigenlijk ook het. gevoel van eigen dom is. -Nee. En we zien juist dat als het gevoel van eigen dom, voor antwoord eigen dom. als dat sterk aan wezig is, dan krijg je mooie woningen, mooie bedrijven, mooie. groent, mooie lampengroent. En ik denk dat we dat echt zijn kwijt geraakt afgelopen. Ja, sinds de jaren 80, laat ik zeggen. Dus door de globalisering, geldt wat eigenlijk. over de wereld, stroomt, wat heel mooi kan zijn, maar waardoor bedrijven. toch wel vehicule zijn geworden van kapital en die afstanden steeds groter zijn geworden. Zet u leerk aan tafel bij pensioenvons, want die je gaf aan is, zoals met Unileeps, was voor de lange termijn doorgereken, maar ook Stuart. ownership op de lange termijn. Is dat gewoon een elistie in investering naar pensioenvonsen. die denken aan de lange termijn of een noorstaatvons? Was het maar zo'n anderhalf procent van de aandelen wereld, wat wij het is in eigen dom van het noorstaatvons? Ja, dat is enorm. -Zeg het. Absurd. Hij heeft die olie stilgeerst goed voor, dan. ja, niet even voor de morren, die je profiteerd ervan, maar. Ja, ze hebben het beter belegd in Noorwegen dan wat wij met onze gas. batigen daar niet beeld. -Ja, precies. Maar zet u ook met weer Stuart's daarbij de pensioenvons aan tafel, niet? Ja, ja, daar zijn we wel te gesprekken. En ik zou ook luisterhars. daar betrokken bij zijn willen oproepen van haar weten ons te vinden. Ja. Want dat zijn zeker, ja, er is gewoon een match. En er zijn ook Nederlandse pensioenvons als APP die beleggen ook in. Stuart dan bedrijven, norse bedrijven. Het zou ook heel interessant zijn om te kijken van. ja, wat zijn naar die prestaties. En waarschijnlijk is het gewoon een soort van. mooie combinatie, mooie huurlijk. Dus zeker dat willen we de komende jaren nog steeds meer gaan doen. Ja. Wat ik nog verder doe, want. Dat je zet, waar je het altijd bij Stuart dan bedrijven heeft in de. oversicht van waar ik dan heen ga, of waar je van kan kopen, waar deur deze bewegen of er steeds. Ja, wat wel heel leuk is, is om nog even als ontwikkeling te. normaal is op politiekvlak. Dus op ondernemersvlak, het is echt veel makkelijker om Stuart. Oentewerder nu. Ja, het begint daargen was het allemaal pionier, maar al die notaris, viskelisten, juristen. Die hebben er allemaal voor geleerd. En mooi is van Stuart Oente's beweging dat ook. een beetje voor blauwdrukken beschikbaar komen. Dus voor ondernemers is het echt stukkenmakkelijker geworden om Stuart Oentewerder. Dus dat is mooi. Dat kan echt binnen een paar maanden, zeker als er nog veel van de aandelen in. eigen beheer zijn. Maar hoe mooi zou het zijn als je ondernemer bent, gaat naar de. Kafka, en je zegt doe mij maar een Stuart Oentewerder. Dat is natuurlijk. Dat is de vintje wordt wat we het luur geven. Ja. En dat het ook gewoon herkend wordt door investeerders. En dat het nog meer enorm wordt. In Duitsland zijn ze daar heel ver mee. In Duitsland is opgenomen in het regeringse accord dat er een. Stuart Oentewerderderderder rechtsform komt. Dat noemen ze daar de ge zelfschaft, met moenenen hem vermogen. Maar dat is een heel mooi ontwikkeling. En wij zijn er in Nederland ook mee bezigd. Dus in op 16 april in 2024 heeft dan de Kamer-Meerderheid. een voorstel van onder andere Joost Neller, van D66 en. van de Vemke Zeeleijk van NSC. Waarin de regering gevraagd werd van, "Hee, ik kom nu eens met. de contoren van hoe een redmeister venootschap, zo is dat gaan heten en in Nederland uit zou kunnen zien." En we zijn in Nederland met een heel stel, experts, hoogleerraren, me bezig ondernemers, om dat van hoe moet zo een redmeister. venootschap er nou uitkomen te zien. En ook op Europeesvlak. Dus er wordt nu gewerkt aan iets wat ze noemen de. 28 regime. Dat is eigenlijk een lidstaat over koepelende juridische structuur. Wat het makkelijker moet maken voor ondernemingen. om in Europa eigenlijk dat ondernemingsforma. in alle lidstaat herkend en herkend worden. Dus dat je niet als start-up, of als bedrijf, een zakhoef, de openen in elk land, maar eigenlijk net als in Amerika dat je gewoon aan veel grote. markt hebt waar je in kan ondernemen, zonder dat dat juridisch moeilijk is. En de kans is erg groot, dat steward-ownership, of in die van bepaalde, "S het lock", dat vermogen gebonden blijft aan de onderneming. en niet zo maar naar uit het trokken kan worden. Dat wordt onderdeel van dat initiatief die 28 regime, dus dat zijn mooie initiatiefen. Ja. En als per individuele consument, dat kun je doen. Als je aan de hele verbiddelkopen, of weet ik wel, kun je daar al iets op iets letten of het vinden? Op de site www.weerstuurd.nl/bedrijven. Zien een overzicht kaart van steward-ownbedrijven in Nederland. Dus dat daar zitten ook bedrijven in de zorg, bedrijven in de ritel, horeca, echt over het hele spectrum. Dus als consument kun je dan zien van, "Oké, deze bedrijven, dus hier in Europa sted, weet ik zeker dat die niet bij een miljardaire unicorn. beland, dat is mooi." En ja, wat ik zelf mensen aangaat, is ook. Wees altijd bewust van. wie eigenlijk achter je onderneming zit. Dus bijvoorbeeld, mijn schoonmoeder heeft heel de leven in de zorg gewerkt. En zij werkte bij een zorghuis voorouderen, en dat was opgericht door een heel leuk ondernemer. En dat is een paar geleden in Eenker, heeft hij het verkocht aan een Franse beleggar die 40.000 bedden in zijn portfolio heeft. Dat klinkt zo aanoniem, maar dat zijn allemaal mensen met een gezicht en een historie en een verhaal. En verhaar was wat in Eenker heel lastig, om. Ja, zij zei, ik wil die nieuwe. ik wil de nieuwe eigenaar op moeten. Ja, maar dat is niet een eigenaar. Dat is gewoon een font in Paris. Dat was voor haar heel verreemd. Ik wil die gene de handschuiden en me zelf voorstellen. En zo zijn er dus heel veel de zorglocatie, de groenehijden of de korenblum of kinderen opvangen. Het pipelwintje, ik zeg maar wat. Is in de handen van een van de reganten. Precies, je kan het niet investeren. Dat weet het niet, het staat niet altijd goed gecommuniseerd, maar je kunt dat dus uitzoeken. Dus graag vragen van wie is deze onderneming, is het van een stichting? Of is het van een Nederlandse bedrijf, is het van een buitenlandse investeerder? De hoeft niet altijd slecht te zijn, maar het is wel goed dat we ook als consumenten en ook als ondernemers, als we zaken doen met andere bedrijven, kan het heel nuttig zijn om je wel daarvan bewust te zijn. Van he, die. Hoe is dat dat eigenlijk om zwaar stuk in elkaar, want dat kan dus wel invloed hebben? Ja, super. Ik zag ook jullie met een leuke podcast waar je de allen mensen interviewen die stuurt ond bedrijf zijn? Ja, de stuurt ondische podcast heb ik met Gijsburg-Kore in de laat gedaan, maar binnenkort gaan we een nieuwe serie, we gaan lanceren en dat gaat over de stuurt ondische op en grond, en cooperatief boeren, en dat doe ik samen met Jorik Weine. Dus dat komt in een daad binnenkort online. Dan leuk bij de linkjes, zet we in de shownets opnemen. Harder, dankjewel. Maar heel in het zondvrouw. Ja, graag gedaan. Leuk om met jullie gesprek te gaan, Jorik. En jij bedankt voor de luisteren. Deel deze podcast, vooral met die hem ook moeten horen, als je ondernemerskent die je zelf ook een beetje in de verleiding voelde komen om te gaan kerstje niet de exit, maar exist. Dat is een mooie slokenvrouw als mij erbij. Abonneer je ook om op de hoogte te blijven. Volgende aflevering verschijnt op één october, niet op maandag. Want dan gaan we het hebben over continenten en kwaliteit een nieuwe boek van Paul Schenneling wat die dag verschijnt. Dan zeker luisteren we naar regeren op een vraag voor leggen aan ons. Stuur dan je miltje naar postetjes te nerf te doen. En graag tot de volgende keer.

Podcast Summary

Key Points:

  1. Twee verhuizingen worden vergeleken
  2. De keuzes bij een korte versus lange termijn perspectief verschillen fundamenteel, zowel in huishoudens als in bedrijven.
  3. Veel bedrijven zijn in handen van aandeelhouders die gericht zijn op korte termijn winst, waardoor groene of sociale ambities ondergeschikt raken.
  4. Steward Ownership is een alternatieve bedrijfsvorm waarbij de missie centraal staat, niet aandeelhouders. Een stichting van stewards (rentmeesters) heeft zeggenschap en beschermt het bedrijf tegen overnames puur voor winst.
  5. Er zijn drie juridische modellen om Steward Ownership in Nederland te implementeren, waaronder het beheerstichtingsmodel, waarbij een stichting de aandelen beheert.
  6. Het model trekt een ander type ondernemer aan, zoals Suzanne van Straten (Springkere), die zonder ondernemersachtergrond een bedrijf startte vanuit een visie op een groene stad.
  7. Voorbeelden zoals Niels Meissen (Better Boeken) laten zien hoe Steward Ownership bedrijven beschermt tegen verkoop aan grote partijen zoals Booking.com, die marktmacht misbruiken.

Summary:

Deze aflevering van de podcast "Een leven naar de groei" gaat over Steward Ownership, een vernieuwende bedrijfsvorm waarbij de missie van het bedrijf leidend is, niet de winst voor aandeelhouders. Gast Nina de Vries legt uit dat bij Steward Ownership zeggenschap en eigendom worden gescheiden. In plaats van aandeelhouders die de dienst uitmaken, hebben stewards (rentmeesters) de controle.

Deze stewards zijn geselecteerd op hun expertise en toewijding aan de lange termijn visie van het bedrijf. com. com en het bedrijf via Steward Ownership beschermde tegen overname.

Het model bestaat in Nederland nog niet als aparte juridische vorm, maar kan worden gerealiseerd via constructies zoals het beheerstichtingsmodel, waarbij een stichting de aandelen beheert. Hoewel Steward Ownership niet zaligmakend is, verwijdert het wel de prikkels die bedrijven tot korte termijn denken dwingen. Het trekt bovendien een ander type ondernemer aan: mensen die gedreven worden door een visie of maatschappelijk probleem, niet per se door winstmaximalisatie.

Dit kan leiden tot een gezondere economie met meer diversiteit en duurzaamheid.

FAQs

Steward-Ownership is een vernieuwende vorm van bedrijfseigendom waarbij de missie centraal staat. Niet aandeelhouders, maar stewards (rentmeesters) hebben de zeggenschap over het bedrijf en denken voor de lange termijn.

Bij een mission lock blijft het eigendom bij de investeerder, maar bij Steward-Ownership worden zeggenschap en winstrecht gesplitst. De stewards hebben de controle, niet de aandeelhouders.

Nee, het is nog geen officiële juridische vorm in het Nederlandse ondernemingsrecht. Ondernemers moeten het zelf regelen, bijvoorbeeld via een BV met een stichting als beheerder.

Bij dit model worden alle aandelen van een BV beheerd door een stichting. Het bestuur van de stichting, de stewards, neemt grote beslissingen zoals overnames of statuutwijzigingen, terwijl het management de dagelijkse zaken regelt.

Geen enkel model is zaligmakend, maar Steward-Ownership haalt de angel uit het kapitalisme door prikkels voor korte termijnwinst te verminderen. Het kan wel worden misbruikt, maar verandert de dynamiek in organisaties positief.

Ja, het model past bij ondernemerschap in de reële economie en kan mensen aantrekken die normaal niet snel zouden ondernemen, omdat het niet gericht is op snelle winst of overnames.

Chat with AI

Loading...

Pro features

Go deeper with this episode

Unlock creator-grade tools that turn any transcript into show notes and subtitle files.