SCUBADIVE afl. 1: De wereld van massavernietigingswapens
32m 52s
De podcastaflevering biedt een inkijk in de geheime wereld van de Unit Contra-proliferatie, een samenwerkingsverband tussen de AIVD en MIVD in Den Haag. De presentator, Lisbeth, maakt kennis met een totaal andere realiteit dan bij eerdere cyberoperaties: een domein van massavernietigingswapens, afschrikking en geopolitieke spanningen. Medewerker Thomas legt uit dat de eenheid niet alleen kernwapens volgt, maar ook chemische en biologische wapens, waarbij hij voorbeelden noemt zoals de aanvallen op Navalny en Kim Jong-un. Het werk draait om het in kaart brengen van wapenprogramma's in "zorglanden" zoals Iran en Noord-Korea, het monitoren van rakettechnologie en het voorkomen dat hoogwaardige kennis of dual-use goederen (producten met zowel civiele als militaire toepassingen) in verkeerde handen vallen. Dit gebeurt via internationale samenwerking, controle van exportdocumenten en onderzoek naar verdachte netwerken. De aflevering eindigt met de introductie van een fictieve casus waarin een verdachte tussenhandelaar uit Libanon een massa-spectrometer probeert te verkrijgen, een apparaat dat zowel voor kwaliteitscontrole in de industrie als voor het analyseren van nucleair materiaal kan worden gebruikt. Dit onderstreept de dagelijkse uitdaging: het onderscheiden van legitieme handel van illegale verwerving voor wapenprogramma's.
Nou, het is wel geheim, ze niet iets waar ik me te koop lopen. Nee, ik wil het ene proberen die kring voor mensen die het weet ook wel klein te houden. Ook omdat ik weet dat geheim in de neiging hem om uit te leken. Mijn tijd op de cyberafdeling van de IVD is over bijna twee jaar geleden, als er een miltje komt met de vraag of ik terugvolkomen naar de dienst. Dit maal zou ik niet naar zoeter meer afreizen naar het grote alonyme gebouw, waar ik al twee keer eerder staatsje liep, maar naar Den Haag, naar de Kazerna. Ben je er geweest? -Nee, ik ga namelijk een meelopen bij de afdeling Contra proliferatie, waar ik eerlijk gezegd nog nooit van het hoort. Het is een gezamenlijke afdeling van de IVD en MVD, de militaire inlichtingen en veiligheidsdienst. Er is een nieuwe zaak en die opent weer een heel nieuwe wereld. Een wereld vol militaire, giefgassen, verfabrieken, voedstappen in de sneeuw en illegale transporten. Ik mag wederom vragen stellen aan mensen die nooit over een werk praten, op een plek waarmaar zelden mensen van buiten afkomen. Mijn naam is in Lisbetrasker, je luistert naar het nieuwe zezoon van de podcast van de IVD en MVD. Welkom bij de dienst. MUZIEK. Tommas. -Hallo. -Waar ben ik beland? -Var meen je beland bij de Unit Contra proliferatie. Dit was een behoorlijke wandeling van af te ingang, anders dan wat ik bij de IVD heb meeged. Het is een militaire terrein, op de rand van Scheeveningen en Den Haag. Hier zit ook de MVD en wij zijn een gecombineerd team van de MVD als de IVD. Dat de M, een andere wereld is dan de A, zoals die twee diensten hier in terrein vaak worden genoemd, is snel duidelijk. Het gebouw van de IVD gelegen op een vondagwindere kazerne, waar mannen en vrouwen in Uniform lopen, ligt nog een flink eind van de hoofdport af. Ik kom aan bij wat ze de flet noemen, een groot, vrij leelig fletgebouw waar ik na het inlever van mijn telefoon en laptop wordt opgehaald door Tommas. Contra-pollivratie is tegengaan van een verdere verspreiding en verdere ontwikkeling van Mazerveniet-Gingen-Wapens in de wereld. Contra-es-degen-prolivratie verspreiding, oké, het is echt een enorme ver van mijn bed-show, verder dan voorgeveer dat ik zo versuiber had. Daar kan ik me nog meer van voorbij voorstellen, want er is ook geen kerenwapens meer gebruikt of wanneer ik. Nee, kerenwapens zijn eigenlijk maar twee keer gebruikt in de geschiedenis, gelukkig zou ik er aan willen toevoegen. Ja, maar voor kerenwapens geldt natuurlijk dat het zijn Mazerveniet-Gingen-Wapens die landen ook in staatszellen om een krachtige positie interneem aan het internationale onderhandelingstavel. Nort Corea is daarvan een heel mooi voorbeeld, denk ik. Nu Nort Corea is erkend als een nuclearemacht. Ja. Zal geen landen meer over nadenken om het land binnen te vallen. Ja, precies, dus het gaat nog misschien nog eens over dat ze het willen gebruiken, maar het vijt dat ze het kunnen gebruiken, zodat ze daar kunnen doen. Ja, en het is ook zeker geen toevall dat de permanente leden van de VN veiligheidsraad dat dat allemaal kermacht te zijn. Dus iedereen heeft ze als soort ilteamdraagement en zijn niet van land te gebruiken? Het is vooral de afschrikking die daar die heel erg helpt. Je hebt ook een term Mutual Short Destruction. Dat is het idee dat als één land kermwapens inzet tegen anderland wat ook kermwapens heeft, dat eigenlijk alle beide landen van de aardboden vervaagt worden. En alle tussen omliggenwanden? Ja, en dat het dus niet rationeel is om die wapens te gebruiken. Dus puur dat ze er zijn kan ook een bepaalde veiligheid keren. Kermwapens en Mutual Short Destruction. Ik ben pas net binnen, maar gelijk is duidelijk dat ik me in een totaal andere wereld bevindt dan de hackers and C2-survers van vorig seizoen. De juni te contra-proliveratie bestaat uit vier afdelingen en haalt zich niet alleen bezig met kermwapens. Als we het over een massa-arvornietigingswapens hebben, nog zo'n overdomeren de term, worden chemische wapens veel vaker ingezet. Nou, wat je zeker ziet bij de categiemische wapens. Als je de krant er afgelopen jaren er op een naag staan, dat die wel veel in het nieuws komen. Ook qua inzet en wel gebruik. Die er voorbeelden van geven. Syrie is, denk ik, een heel voordand ligt het voorbeeld. Er zijn veel voldig chemische wapens ingezet. Maar je ziet het ook op minder voordand liggende plekken en soms als tegen individuur. We hebben in Engeland de zaak Schipal gehad een overgelopen Russische Spion in Engeland. Ja, met chemische wapens is bestruid. Hoe dan? Ja, hij is met een chemische stof, is die besmet geraakt daaraan bijna overleden. Is dat vergelijkbaar met die zaak in een val niet? Zeker, ja. Die krijgen deze onderbruik, maar zeker. En we hebben ook nog de half broer van Kim Jong Un gehad, die is ook met een chemische stof, is besmetig geraakt op een vliegveld in Malijsje geloof ik. Ja. En dit is dus iets anders dan wat cancerie is gedaan. Absoluut dat eruit daar was op grote schaal en op een slagveld in de strijd. Dit zijn meer individuur die nu worden uitgeschraakend ook om ja als afschrikking. Naval niet. Thomas noemt de naam bijna achterloos, maar vorige week heb ik nog ademloos gekeken naar de documentaire die over die man is gemaakt. En het gruwelijke leet dat hem is aangeaan. En nu zit ik op een plek waar ze dagelijks bezig zijn met precies die wereld. En zit er tegenover me iemand die kultjes verteld over gifgassen en kermapens. Voor hem dagelijks kost voor mij alermeenst. Thomas vervolg dat er naast chemische wapend, zoals in de zaak naval niet, ook biologische wapens zijn. Dat zijn wapens gemaakt van organische stoffen als planten, schimmels, insecten, virusen of bacteriën. Maar ook daarvan kan je voorstellen dat als dat in de verkeerde handen valt en op de verkeerde plek wordt toegediend in drinkwaterverzieningen of. en dan kan je daar enorm veel mensen mee doden. Maar je gaat dus zelf ook dood aan. Daar kan als je geen bevolg niet zelf een vaccin hebt ontwikkeld, dan ga je er zelf ook dood aan. Dus daarom zien we dat gelukkig niet veel gebeuren, maar je kan je voorstellen dat. als een land echt kwalen bedoelingen heeft, een gedeelte van de wereldbevolking. wil uitgehoeien en zelf een vaccin heeft tegen een ziekte die ze hebben ontwikkeld. Is dat was gebeurd? Nou, die is een deel van de wereld, dan had ik het nog wel geweten, maar ik op kleinere schaal. Nou, biologische oorlogvoerings eigenlijk als we auto's de weg naar Rome. Ook in die tijden werden er al rotterne cadavers in waterputten gedumpd. Maar een meer recente voorbeeld is, we ligt Japan dat in de Tweede Wereldoorlog. Kieremieke potten heeft gedumpd boven steden waar luizen in zater die besmet waren met pestbacterien. En dat heeft wel echt een massa vernietigend effect gehad, want bij zijn. naar schatting tussen de 3.400.000 chinesen omgekomen. Goed, dus we hebben afdelingen die in kaart brengen waar in nucleaire, chemische en biologische. waaprogramma's worden uitgerold. En ook is er een afdeling voor de overbringingsmiddelen van al die wapens. Rakette dus. In teconcentralen, belistische rakette. Dat zijn rakette die kunnen worden afgefuurd met de nucleaire lading. en in 20 minuten tijd een wilkeur gehoofstad kunnen wegvragen. Wauw, ja, daar heb ik niets van terug. En dan de laatste afdeling, dat is de plek waar Thomas werkt. Het team dat in de gaten houdt, welke belangrijke spullen en welke. waardevolle kennis ontland verlaten. Ik werk voor een onderzoek wat zich bezig houdt met verwerving. voor dit soort massa vernietiging waaprogramma's. Wij proberen eigenlijk zoveel mogelijk zicht te krijgen, op netwerken. die spullen hoogwaardige technologie aankopen voor die waprogramma's. En dan moet ik denken aan dictaturen, of vijandige land? -Ja, zeker. Eigenlander waarvan we denken of vermoeden dat die bezig zijn met ontwikkeling. van massa vernietiging waaprogramma's. -Ja. Ik vind het echt een massa vernietigingswapens en onderwerp waar ik in mijn dagelijks. leven bijzonder weinig mee te maken. -Snap ik. En jij gaat ook een dag naar je werk en dan is dat wat je doet. -Ja. Weet je de mensen eigenlijk in jou omgeving dat je dit werk doet? Nou, de mensen die dichtbij me staan wel? Ja, zoals partner en beste vrienden? -Ja. Partner directe familie. M'n goede vrienden. En hoe geheim is het verder? -Nou, het is wel geheims niet te iets waar ik me te koop lopen. Nee, en die proberen die kring van mensen die het weten ook wel klein te houden. Ook omdat ik weet dat geheim en de neiging hebben om uit te leggen. Oké, ja, mooi gezegd, maar wat heb je dan ook dus een kafferstory voor? Ja. -En dat is dan. Nee, dat ga je natuurlijk niet vertellen. Liever niet, nee. -Nee, liever niet. Is het moeilijk om zo iets vol te houden? Nou, het is vooral op feesten en partijen wel een soort gietuele dans die zich vaker haalt. omdat mensen nou even vaak over werk beginnen. -Ja. Het is een soortijsbreker, het makkelijk te houden. -Ja, precies. Het gaat al snel over werk en voor mij is het dan ook de kunst. om veel intestines te tonen in de ander gesprek om te draaien en een ander onderwerp dan werken te agenderen. Dus ik zeg ook vaak van, laten we het alsjeblieft niet over werken hebben. Een groot deel van het team kijkt meer naar de programma's in landen van Zorg. Dus de landen zijn dat? -Mu hier denken aan de landen als Iran, Pakistan, Syria, Morocco-Rustland, plekken waar we weten dat er ambitie zijn. of dat er om massavernietgienwapen zijn, waarvan we niet willen dat daar weste technologie in beland. De mensen aan mijn team, die zet daarmee bezig houden, die kijken vooral naar. wat is de status van de onderzoeken daar, hoe ver zijn ze in de ontwikkeling van de massavernietgienwapens. Dat gaat heimelijk, neem ik aan. -Ja, dat is heel heimelijk en dat is ook wel echt een moeilijke kluif. en in lichtingenweeld. Dat is ook de reden waarom we veel samenwerken met internationale partners. met pondgenoten, want dit kan je niet alleen doen. Iedereen heeft vaak een stukje van de puzzel en die moet je dan samen gaan leggen. En hoe is het om op de fiets of met de busje weetens hoe je hierheen gaat, maar zorg het snij werkt, gaan met massavernietgienwapens bezig te zijn. en dan saaf als weer in de bus terug te zitten tussen mensen die niet met massavernietgienwapens bezig zijn. Nou, misschien minder gek dan dat dat voor jou klinkt. -Ja. Ik sta er misschien nog niet iedere dag zo bestel, als dat jij dan nu doet. -Nee. Ik vind het wel een belangrijk theme, maar toen ik bij de dienstkom werken. wist ik wel heb ik echt mijn vorker aangegeven en gezegd van, ja, dat vind ik een mooi onderwerp. Ik heb zelf internationale betrekkingen gesudeerd. Nou, dan daar zijn massavernietgienwapens wel een onderwerp, wat zeker wel voorbij komt. En die geopolitiek die er achter scheld, dat vind ik wel fascinerend. Maar het leuke is dat ik met hele slimme collega's werk echt mensen die ik om zelf meer te sociale wetenschap. Maar ik werk echt met de rocket science is en mensen die alles weten van die klere programma's van. en samen met die technische mensen proberen in een best wel heimelijke omgeving. die programma's en superheimelijk proberen stappen te zetten. En dat is heel, als dat lukt is, geeft dat heel voldoening. De onderzoeken waar Thomas en zijn collega's zich mee bezig houden. beginnen in sommige gevallen met iets simpels als een tip uit het Nederlandse bedrijfsleven. Nederland is een handelsland, er gaan voordurend goedeeren in en uit. waaronder goede reuer op het eerste gezicht niets mismees, maar die wel degelijk verkeerd gebruik kunnen worden. Denk aan gevoelige technologie, maar ook aan iets als hoogwaardig aluminium. Dat hebben ze nodig in fabrieken waar onschuldige dingen als deodorant. of bepaalde medicijnen worden gemaakt. Maar ook voor de centrifugies die nodig zijn om nuclear weapons te maken. Dat soort producten die dus zowel civil als militaire inzetbaar zijn. en daarmee een vergroot risico-formen worden dual-use goede regenoemd. Ja, en hetzelfde carbon, er zijn mensen die van wielrenhouden, die zullen dat wel herkennen. En die veel van die fietsen zijn gemaakt van carbon, omdat het lekker licht en sterk materiaal is. Hetzelfde geld voor intercontentale balistische reketten, die moeten ook licht en sterk zijn. En zo zijn er denk ik wel duizenden producten die gecontroleerd worden. Dus ze zijn controle regimes, internationaal worden er afspaken gemaakt. tussen landen van welke producten we onder verschirp toezicht moeten verhandelen. Dat verschirp de toezicht wordt vormgegeven door een lange lijst waarop de meest risico volle dual-use goeds worden verzameld. Als die producten verhandelt worden, moet er een zogeheten eindgebruikersverklaring worden getekend. Dit is een formulier waarop staat waar het product heen gaat. en vooral waar het uiteindelijk voor gebruikt zou worden. Het ministerie van buitlandse zaken controleren die formuleren. En zo kunnen ook onderzoeken ons worden gestart als maatelandse zaken ons vragen. Heb je jullie meer informatie over? Kun je jullie dit eens uitpluizen? Wauw, vassien, ik had geen idee dat dit. Nee, snap ik. Ik ook niet voor dat ik hier kom werken. Wat waren andere dingen waar je absoluut geen wees van had? Nou, eigenlijk de hele. de hele wereld van chemische, biologische, nucleaire wapens was voor mij. vooral iets wat uitfilms er kwam. En dan is er soms een slechtrik, die je denk je met een kermbond of wat voor wapen dan ook. paniek of verwoesting wil zijn. Dus daar heb ik heel veel overbij geleerd. Maar het is dus niet zo, het is niet een enkele gek die dat doet? Nee, nou, het zijn het eigenlijk best veel landen die inmiddels beschikken over massvernietering wapens. En door de jaren heen is de hele wereld er ook of een overtuigd dat het beter is. omdat dat om die verder verspreiding tegen te gaan. Daarom zijn er ook internationale verdragen opgericht. Dat is ook de reden dat de landjes Nederland hier ja actief is. Wij hebben met de avond Rotterdam een plek waar hij heel veel goedere stromen doorheen gaan. We zitten in Europese Unie, vrijverkeer van goedere vrijhandel is een heel goed. alleen niet en kosten van alles. Dus ik denk dat het goed is dat er een club mensen zijn. Dat zijn zeker niet waar alleen bij de douwanen en bij het landse zaken. Er zijn meer teams die zich hier op richten. Probeer, probeer daar toch zicht op te houden. En dat zicht houden, dat gaat niet altijd goed. Ik neem je even mee in een stukje pijnlijke Nederlandse geschiedenis. In de jaren zeventig werkte de Pakistanse appdoel Kadir Kaan. bij de ultra centrifuse fabriek van Urenko in Almelo. Hij hield zich bezig met het ontwikkelen van apparaten. waarmee uranium kan worden verrijkt voor kernstveteranens en atombommen. De kerst die hij daar opteet speelde hij vervolgens door aan Pakistan. zodat het land een eigen atomom kan maken. En er gaan geruchten dat de doorhemgestolen blauwdrukken. ook bij India, Nordkorea en Iran terecht zijn gekomen. Er zijn nog veel meer fascinerende details in deze zaak. Dus ik kan je van hard aanraden er een kleine Google Search op los te laten. Maar terug naar het hier en nu, want ik ben hier natuurlijk. om een nieuwe zaak door te lopen. De zaak in kwestie is net als in de vorige zizoenen fictief. maar gebaseerd op elementen die wel degelijk zijn gebeurd. en die in de toekomst kunnen gebeuren. Thomas vertelt me dat de UCP al een tijd een schimmige handelaar. uit Libanon in de gaten houdt. Wij houden middelse technische positie. zicht op een handelaar en we hebben toezicht op zijn smart van. Ja. Die houden wij in de gaten, omdat hij in het verleden faker handel heeft gedreven. maar we weten dat de goeder uiteindelijk blant zijn in de militairprogramma. En deze man heeft een bedrijf. Middel East Forwarding Solutions. -Ja, ja, ja. Het klinkt vaag en dit zijn zo gaat het altijd met de bedrijven. die wij onder de loop hebben. En deze man has van Karniep is zijn naam. Die is dus al eerder opgepopt in ons onderzoek, omdat we weten. uits eigen informatie is ook bevestigd door internationale partners. dat hij betrokken is bij verwerving voor militairprogramma's. Waarom dat heel nog vrijdond? Ik ben hoopt. Ja, omdat het ook niet zo makkelijk is om iemand in de envreemde daarvoor te laten boeten. En wat hebben jullie dan gezien als hij is aan het onderhandelen met dat bedrijf? Ja, we hebben een communicatie gezien dat dit bedrijf spullen uit Nederland wil vergaaren. We weten niet precies waar naar toe gaat. We weten wel, dus dat er nu een link is met Nederland. En dat biedt ons de mogelijkheid om in te stoppen, om te kijken of we zouden moeten ingrijpen. Ik denk dat dat wel genoeg aanleiding is voor een onderzoek. Wat voor spullen zijn het? Nou, het gaat. Hij heeft contactgezacht met een Nederlandse bedrijf in Toordrecht. Dat bedrijfheid terpstra, lap en meetapparatuur. En het zou gaan om een massa spectrometer. Ja, ik ben ook niet super tegen. Ik heb even kort opgezogd wat het ongeveer is. Het blijkt te gaan om een apparaat wat nodig is als je mogelijk huilen wil analyseren. Als je die wil identifiseren en als je wilt vaststellen wat de zuiverheid is gehad is. Oké, als ik het goed begrijp, betekent dat zoveel als je kunt heel nauwkeurig zien waar een bepaalde stof uit is opgebouwd. Zo'n meta kost duizenden tot 10.000 euro's, dus die tiktje niet zo maar even op te kopen. Wat zou een normale reden zijn dat je dit zou iets verkopen? Nou, een normale reden zou. In heel veel fabrieksprocessen kan ik me voorstellen dat je wil kijken of het goed, of de grondstof die je producerert, of die voldoet aan de chemische eigenschappen waarvan je wil dat die voldoet. Dus of het maken van plastic is, of koekjes, of ik kan me voorstellen dat zo'n apparaat heel handig is om je kwaliteit te kunnen blijven controleren. Maar goed, ik ben hier niet te experten dat wil ik al duidelijk hebben. Gelukkig hebben we die wel in huis en ik denk dat het goed is om als je even met Rutger zou gaan praten. Ja, ik weet wel alles over massa spectrometers. Ja. Maar voordat ik naar Rutger ga, eerst even een kleine samenvatting van de stand van zaken. Er is een tussenhandelar, genaamd Hassan Karniep, die wegens een schimmig verleden al langer in de gaten gehouden werd door de UCP. De Unit Contra-proliveratie. Deze manier Karniep heeft een bepaald apparaat besteld bij het Nederlandse bedrijf Terbstra, Lapp en Mete-apparatuur. Voordat alle al enbele afgaan is het dus belangrijk, eerst goed weten wat het apparaat, die massa spectrometer, nou precies doet. En daarvoor klop ik aan bij Rutger. Ja, massa spectrometer, dat weet ik nog niet, op basis van mijn achtergrondig, ook jaar in Lapp gestaan. Maar dat is eigenlijk een apparaat waarmee je moeilijk kan identificeren. Dat is dus Rutger, niet zijn echte namen overigens, net als dat Thomas, niet de echte naam van Thomas is. Na mijn twee eerderestagesberdienes ben ik er inmiddels wel aan gewend dat over het algemeen niemand hier zijn of haar echte naam gebruikt. Zeker niet als je met een podcastmicrofoon komt aanzetten. Rutger werkte vroeger als analist en is nu teamhoofd van de afdeling van Thomas, de afdeling verwerving. Ooit stond hij als onderzoeker in een lap en hij kan mij dus precies uitleggen waar ik nou eigenlijk mee te maken heb, met dit apparaat dat molecule identifiseerd. Een molecule, dat zijn gewoon stoffen of dat kunnen cosmetica zijn, dat kunnen stoffen in voedingsmiddelen zijn, dat kan in verving, de vormsuitse industrie, etc., etc. Maar je kunt dus eigenlijk met het apparaat vaststellen of een bepaalde stoff in een monster zit dat je met of niet. En wat je ook kan doen, is dat apparaat gebruik om ook de zuiverheid te bepalen. Dus je zegt eigenlijk, is deze stoff die stoff ja of nee? En hoe zuiver is die? En die vraag kun je met dat apparaat eigenlijk behand worden. En dit kun je gebruiken dus in alle leggalen omstandigheden? -Ja. Dan is er niks aan de hand. -Klopt. Maar het kan ook op het andere pattenrecht komen? -Ja, dus. Zee nu gassen of chemisch wapens, dat zijn ook chemische stoffen. Als jij die wil maken, dan wil jij op een moment ook zeggen. "Oké, heb ik nou met deze bepaalde productie met oorder die stoff ook gemaakt?" Ja of nee, dat wil je vaststellen, dan bepaard dus de identiteit van dat sarine of wat dat ook is dat je maakt. En vervolgens wil je ook iets zeggen over de zuiverheid. -Ja. Want dat die zuiverheid zegt of je? -De doses. Ja, die zegt ook iets over hoeveel zitter dan in dat monster en hoe kun je dat dan al gebruiken? Of wat dan ook? -Wel kijk jij nou zo'n zaak op dit punt, zeg maar. Er is toch niet super veel bekend over wat er met die. met dat ding gaat gebeuren, die handelaar daar zijn vraagtekens bij. Hoe, wat maak jij hiervan? Nou, deze informatie is nu nog redelijk beperkt, het is wel iets waar we op zouden reageren. Want wat hij er mee van plan is, dat is nu onduidelijk. In Theorie kan hij dat apparaat natuurlijk prima hebben aangekocht voor fabriekwaars dus deodorant maken. Maar gezien zijn verleden is dat toch best 258. De diensten zijn er natuurlijk opgebrand om te voorkomen dat dat ding ergens beland. waarbij het gebruikt van worden in de ontwikkeling van een chemisch wapenprogramma. Iets wat niet zo maar iedereen met een goed zijver verschij kunnen op poten kan zetten. In de landen van zorg die Thomas annoemde of gesanctioneerde entitijten, zoals Rutgers genoemd. kijkt men heel anders naar de ontwikkeling en het bezit van nuclear wapens. En dat geld ook voor chemische wapens waar we in onze zaakpotenschil mee te maken hebben. We willen in ieder geval niet dat de massa spectrometer via Hassan-Karniep in verkeerde handen te recht gaat komen. Wanneer zouden voor jou een alarm wel af gaan? Nou, als wij echt kunnen vaststellen dat dit goed gaat naar een gesanctioneerde entitijt of dat dit gaat naar. of dat de persoon in dat netwerk zijn die we kennen uit een bepaald wapenprogramma. als we zo'n soort link kunnen vaststellen, dan gaan de alarm wel af. We bespreken dat gewoon met elkaar, maar er is niet altijd tijd voor. Dus soms zeker als het gaat om zendingen die op eens het land uit te moeten, op hele korte termijn. ja, dan moet je echt bijschakelen en dan is het echt bij elkaar zitten. Oké jongens, wat zijn de handelingse opties? Wat moeten we doen? Hoe moet we het inrechten? Wanneer gaat de zending weg, wanneer kunnen we iemand op padsturen, wanneer kunnen we. en dat gaat soms onder best hoogdruk? Ja, dat in een avond moet je dat dan bijvoorbeeld met elkaar bestroken? Ja, en dan moet je echt snel schakelen, omdat je ook. Nou wij kunnen ook niet zo maar alles doen, we moeten de wet volgen, we hebben ook onze interne procedures. We hebben bij de verschillende toestemmingsniveaus afhankelijk van wat we willen. Moeten we een handtekening van de directeur of van de minister hebben. Dus daar zitten ook tijdslijnen afvast die we ook scherp in het oog moeten houden. om te kijken of het allemaal pas binnen de planning die we willen. Ik begin steeds meer door drongen te raken van het gewicht en de urgentie van onze case. En ik wil weten wat Rutger me nu adviseerd doen. Nou ja, wat ik zei, ik denk dat je een aantal stappen moet ondernemen. Je moet altijd eerst kijken wat kunnen we zelf vinden in de eigen systemen. En dan heb je het pad openbronnen naastlaan dat de oocint en daarna past. maar ook bijzondere bevoegdheden inzetten. En dat is echt wel een pad dat moet bewanderen, want dat is gewoon een wettere verheiste. Dus ik zou daar wel mij aanhouden. Eigense systemen, openbronnen, oocint en bijzondere bevoegdheden. dit zijn termen die ik na mijn eerdere tijd binnen de dienst inmiddels ken. Maar dan komt Rutger met iets waar ik geen ervaring mee heb. Nou, ik denk dat om ook een beetje te snappen wat voor dingen wij doen. Het werk en ook inzicht in de programma's en zo. Dat dat goed is voor jou om beter te snappen. En daarvoor zou je naar de CVR-responseenheid van de fansie kunnen gaan in vucht zitten zij. En als je daarna toegaat, dan kun je ook zien een ervaren hoe het is. om dus in zo'n ontstandighet te zijn. De CBR-en-responseenheid. CBR-en staat voor chemisch, biologisch, radiologisch en nuclear. Deze enheid is een onderdeel van de fansie en ondersteut Nederlandse civiele hulpdiensten. denk aan de politie en de brandheer. Misschien herinner je nog wel de man die eind 2022 op schippel draigt. Dat hij in zijn koffer een glazen potje had met daarin een dodelijk virus. Een flink deel van schippelplaas hij werd afgezet. Politie, ambulanse en brandheer waren omiddelig uitgerukt en ook liepen er mannen in grote blauwe maandpakkeront. Die uiterst zorgvuldig allerlei metingen uitvoerde om te kijken over inderdaad sprakevast van een gevaarig virus. Een biologisch wapen dus. Dat is de CBR-en. En zij kunnen jou in de pakhuisen en vervolgens blotstellen aan een aantal omhaagenamen zaken. zodat je een varen hoed is om te gaan met pakken en beschermingsmaatregelen. Je gaat met dat werkelijk blotstellen aan. Dat is wel de bedoeling. Ja, dit is wel een ander soort stage. Dan bij IVD dan. Die respons-enheid heeft ook een aangebouwd metro-station-vliegstaanwaars in kunnen oefenen. Dus je moet je voorstellen dat je in een situatie komt waarbij je een CBR-incident gesimuleerd wordt. Oké, hoe kan ik meer voorbereiden? Niet. Ik denk dat je er gewoon heen moet gaan en het overheen moet laten komen. We zullen de verzorgen dat je heel huitse thuis komt. Beloof je dat? Geransies tot aan de deur. Nou, dat is heel zettend gerustelend. Dit alles gaat plaatsvinden in Vucht. Daar is het Defensie, CBR-encentrum. De plek waar alle kennis-oppleidingen en inzet op dit gebied samen komen. Ik kan me er op dit punt nog niet heel veel voorstellen, maar een training in een pak. Om het ervaren hoe het is om te gaan met gifgassen, dat klinkt niet erg alle dagens. Maar op deze manier kan ik ervaren waar we nu eigenlijk mee te maken hebben, over welke dreiging het nou precies gaat. Vorigsover is gaan we beginnen met onze eigen systeemenaar lopen, om te kijken of wat er al bekend dus over Hassan-Karniep. Ik loop terug naar Thomas en overleg met hem over de zaak. Ja, dat is altijd het eerste waar we mee beginnen in de interne systeemen kijken of je verder kan komen. Wat verder een stap zou kunnen zijn is openbronnen onderzoek, oosint. Kijken we wat we op het web kunnen vinden over onze tusslehandelij en libanon, maar ook zeker het Nederlandse bedrijf misschien nog even goed uitzoeken waar we wat voor specifieke type massaspectrometer hebben daarover hebben. Ja, dat is over derpstra, lap en meet-apparatuur. Precies, een bron die we ook wel vaak naast dan is de Kamer van Kopandel, de KVK, hele nuttig informatie om even te weten, iets te weten over het bedrijf. Hoe groot is het wiest de eigenaar, hoe staan ze ingeschreven, wat is hun core-business? En wat we ligt ook aan te raden is om even een exportoverzicht op te vragen voor het Nederlandse bedrijf. Daarin kunnen we wel iets zien van hoeveel handel zij hebben, hoeveel daarvan ook met landen in het midden oosten bijvoorbeeld is. Is dit iets wat zij vaker doen, handel met deze regio, of is dit iets vrij unikswoord? Dat geeft ons iets meer gevoel bij ook bij terpstra. Ja, maar terpstra, hij weet nu nog van niets, dat is speelt. Nee. - Wat maak je er nu van, maak je je zorgen? Nou, ik kijk dat Hassan Karniep met Middle East Forwarding Solutions betrokken is. Bij deze deal vind ik wel zorgenwekkend. We weten gewoon dat de eerder een vrij dubioze rol heeft gespeeld in de aanschaf van allerlei apparatuur voor militaire programma's in Syriën. Terpstra, weet dus nog van niets, en ook ik tast op zommige plekken nog in het duister, of in ieder geval in de schemer. En, niet alleen ik, ook Thomas heeft nog genoeg vragen die onbeantwoord voor ons liggen. Wat ziet het vervolgdruid? Hoe verloopt dit deal nadat de spullen bij hem zijn beland? Wat heeft daar zelf opgegeven als waar de spullen voor bedoeld zijn en voor bestemd zijn? En welke route gaan die spullen dat werkelijk afleggen? Dat zijn allerlei vragen die voor ons belangrijk zijn om dat zicht op dat netwerk te verbreden? Ja, oké, een hoofdruid. Het onderzoek gaat lopen. In de volgende aflevering reizen we af naar vucht en is het klaar met achter een buurozitter. Ah, daar staan kinderwagen met een beden. Het koffer staan er overal op het verroon, mensen zijn daarlijk meggere. Maar goede hain is net. Je luisterde erna een aflevering van operatie Scooby-Dive. Het derde seizoen van The Deans, een podcast van de IVD en MIVD. Gepresideerd er mij, Lies Petrasker en geproduceerd door het podcastkantoor in samenwerking met Werkmerk. De muziek die je in deze serie hoort is gecomponeerd en ingespeld door Tobias Hofmann. Wil je meer weten over wat de MIVD en IVD doen? Of lijkt het je er interessante plek om te werken? Kijk dan op werkerfornederlands.nl voor banen bij zowel de MIVD als de IVD. En laat ons vooral weten wat je van deze serie vindt in een recentie in je favoriete podcastkast. MUZIEK. TV GELDERLAND 2020 (C) TV GELDERLAND 2020
Podcast Summary
Key Points:
De podcastaflevering volgt een journalist die een kijkje neemt bij de Unit Contra-proliferatie, een gezamenlijke eenheid van de Nederlandse civiele (AIVD) en militaire (MIVD) inlichtingendiensten.
De eenheid richt zich op het voorkomen van de verspreiding van massavernietigingswapens (kern-, chemische en biologische wapens) en houdt zich bezig met het monitoren van wapenprogramma's, transportmiddelen (zoals raketten) en de illegale verwerving van gevoelige technologie.
Aan de hand van een fictieve casus over een verdachte handelaar en een bestelde massa-spectrometer illustreert de aflevering het dagelijkse werk: het volgen van netwerken, het controleren van dual-use goederen en internationale samenwerking om risico's te beperken.
Summary:
De podcastaflevering biedt een inkijk in de geheime wereld van de Unit Contra-proliferatie, een samenwerkingsverband tussen de AIVD en MIVD in Den Haag. De presentator, Lisbeth, maakt kennis met een totaal andere realiteit dan bij eerdere cyberoperaties: een domein van massavernietigingswapens, afschrikking en geopolitieke spanningen. Medewerker Thomas legt uit dat de eenheid niet alleen kernwapens volgt, maar ook chemische en biologische wapens, waarbij hij voorbeelden noemt zoals de aanvallen op Navalny en Kim Jong-un.
Het werk draait om het in kaart brengen van wapenprogramma's in "zorglanden" zoals Iran en Noord-Korea, het monitoren van rakettechnologie en het voorkomen dat hoogwaardige kennis of dual-use goederen (producten met zowel civiele als militaire toepassingen) in verkeerde handen vallen. Dit gebeurt via internationale samenwerking, controle van exportdocumenten en onderzoek naar verdachte netwerken. De aflevering eindigt met de introductie van een fictieve casus waarin een verdachte tussenhandelaar uit Libanon een massa-spectrometer probeert te verkrijgen, een apparaat dat zowel voor kwaliteitscontrole in de industrie als voor het analyseren van nucleair materiaal kan worden gebruikt.
Dit onderstreept de dagelijkse uitdaging: het onderscheiden van legitieme handel van illegale verwerving voor wapenprogramma's.
FAQs
De Unit Contra-proliferatie is een gezamenlijke afdeling van de AIVD en MVD die zich richt op het tegengaan van de verspreiding en ontwikkeling van massavernietigingswapens, zoals nucleaire, chemische en biologische wapens.
Massavernietigingswapens omvatten nucleaire, chemische en biologische wapens die op grote schaal vernietiging kunnen veroorzaken. Voorbeelden zijn atoombommen, gifgassen en op ziekteverwekkers gebaseerde wapens.
Kernwapens werken afschrikkend via het concept van 'Mutual Assured Destruction': als een land kernwapens inzet tegen een ander kernmachtig land, leidt dit tot wederzijdse vernietiging, wat het irrationeel maakt ze te gebruiken.
Dual-use goederen zijn producten die zowel civiele als militaire toepassingen hebben, zoals hoogwaardig aluminium of massa-spectrometers. Ze vormen een risico omdat ze misbruikt kunnen worden voor wapenprogramma's.
Nederland controleert dit via eindgebruikersverklaringen en internationale controle-regimes. Het ministerie van Buitenlandse Zaken beoordeelt of producten zoals dual-use goederen naar risicolanden gaan.
De afdeling verwerving houdt netwerken in de gaten die hoogwaardige technologie aankopen voor massavernietigingswapenprogramma's. Ze werken samen met internationale partners om deze activiteiten te ontrafelen.
Chat with AI
Loading...
Pro features
Go deeper with this episode
Unlock creator-grade tools that turn any transcript into show notes and subtitle files.