S1 A4 – In gesprek met de industrie

MUZIEK. Welkom bij Rette Lente. De podcast over de impact van bestrijdingsmiddelen op mens en milieu. 60 jaar na baanbrekende boek Silent Spring van Rachel Carson. In deze aflevering ga ik in gesprek met Christi van Beek. Hov duurzaamheid bij Bayern. En bijna alle gesprekken die tot op dit moment heb gevoerd, komt de bestrijdingsmiddelen in de strijd te spreken. Vaak wordt dan Bayern gehaald. En dat is niet gek. Met een jaar omzet van 50 miljard dollar is Bayern een van de grote spelers in bestrijdingsmiddelen land. Het bedrijf kan de afgelopen jaren veel in het nieuws. Bevolbeeld rondom de overname van Monsanto. In Carsonstijt de producent van DDT. Monsanto was ten tijden van de overname de grote producent van Glyphosaat. En middel dat vandaag de dag veel te discussie staat. En waarvoor Bayern een aantal miljarden claims aan de broek heeft gekregen. Vanwege een gekleemd verband met Kanker. En dan zijn er nog de neonikotinobide die je verband worden gebracht met bije sterften. En waarvan sommige middeler recent van de markt zijn gehaald. Ook daarover stond Bayern in de rechtszaal. All met al zeer beladen onderwerpen. En het is in die context dat veel mensen naar Bayern kijken. Aan de andere kant is er een grote groep die Bayern veral ziet als producent van hoge kwaliteit, pesticide en zade die ervoor zorgen dat de oogs beschermt wordt. En als producent die veel aanwacht schengt aan de ontwikkelingen op de marktbrengen van biologische middelen. Nergens zoveel tegengestelde gepolariseerde meningen in het bestrijdingsmiddelen de bad als vanuit het hebt over de industrie. Ik ben dan ook opgetogen als ik van Bayern te horen krijg dat ze mee willen werken aan de podcast. Geen censuur ik wil alles kunnen vragen hoe scherp ook. En daar stend Bayern, eerlijk gezegd een beetje tot mijn verbazing, mee in. En ik heb ontzettend veel vragen. Het is 12 april. Mijn adres vandaag is de Forward Farm in Abbes. Een ontmoetingsplek op het era van een boer waar Bayern werkt aan innovaties en verschillende partijen ontvangt om het gesprek mee aan te gaan. Ik ben benieuwd hoe Bayern en het hove duurzaamheid in Nederland, Christi van Beek, duurzaamheid precies voor zich zien. En ik ben natuurlijk benieuwd hoe Christi van Beek reageert op de kritiek die ik gehoort heb van andere sprekers, bijvoorbeeld die van Bas Blum over Gifosaat en Parkinson. Op m'n weg naar het afgesproken adres kom ik erachter dat de terrein van de Forward Farm ook wat gebruikt als camping. Ik vind Christi van Beek pas naam door een weerwaar van Duitsse campers geworst tot te hebben. De plekken blijkt ook nog eens dat een veel verkwocht middel van Bayern gebruikt is op een aangrenzende accur, maar daarover zo meer. Het is al met al een bijzondere binnenkomen. Goedemorgen. Mooi plek hoor. Wel, ik doe de keur eventief want zoals je ziet, heeft deze moedrijp van een camperplaat. De keukenhoof is open dus vandaar dat het echt een gemaakt proek staat. Een camper anders loopt die de mensen binnenkomen. Dat is hier in boodrammeltjes. Je bent totaal fout aan dit adres. Ik heb iets verkeerd in gevoerd. Het is wel, ik heb een systemteenaast een heel veel. Dat is wel besteed. Ja, dat is wel echt met het onderwerp. Boom, we zitten hier. Waar is de kopje? Hier door. Maar dit is niet van jou. Nee, het speelsel van jou. Maar het is een verhaal van iemand te ande. Nee, ik zal niet vanuit. Nou, ik heb het niet over de materie die hier om ons zijn. Nou ja, dat vind ik ook zo gehaag van die plek. Je ziet een oude windmolen, een nieuwe windmolen, de HZL, je ziet de snelweg, je ziet je onderzene vol met hier een droogmakerei. Daar achter die dik is water, dus als boven het lopters. Je hebt je heel veel maatschappelijke thema's. Dat is echt toevallig. Met hand op markten hebben we nu ook een geelveeld. En ja, dat is in de raad. Ja. Ik kan je ook verkennen waarom dat is. Ook, daarom die dat is. Dat is niet wel. Ik heb de kabeltjes ervaar gesloot. We zitten hier natuurlijk met een bepaalde aanleiding. Namelijk Rachel Carson, Silent Spring. Ken je het werk? Ja. Ik heb het gelezen. En uiteraard, het is een melpaal in de hele milieubeweging. In ons bewust zijn over hoe we omga met de planeet, hoe we omga met de landbouw. Het is een kindering geweest. Dus uiteraard ben ik bekend met het boek. Zij noemt al ergens in de introductie van het boek. De ontwikkeling van geen smiddelen. Een van de grootste bedreigingen voor het voortbestaan van leven op deze planeet. Zij spreekt van 200 basischemicaliën die erop dat moment waren. Zijnen natuurlijk veel meer geworden sinds Silent Spring. Hoe denk jij dat Carson naar de prakteken van vandaag zou kijken? Ik denk dat ze nog steeds heel kritisch zou zijn. Maar ik denk ook dat ze zou zien dat er sinds haar werk heel veel is veranderd. Er is natuurlijk ongelofelijk veel gebeurd, sinds haar boek was gepupliciert. En ook de middelen die we nu gebruiken, die lijken totaal niet meer op de middelen die we de tijd gebruiken. Op wat voor manier niet meer? Op de manier waarop ze werken, op een milieuprofil, op de effectiviteit, op de efficiëntie van werking. De middelen zijn geavanceerder geworden, maar denk je niet dat ze zou zeggen dat ze hetzelfde problemen in moderne jassen? Dat denk jij niet. Kijk eens, en natuurlijk nog steeds problemen. En de werk wil ik aan. Maar net zoals de auto's die je nu op de werk zien zijn, ook niet de auto's die je in 1960 op de werk zag. Die zouden ook niet meer door de toelating komen. Dus zo zie je dat ook bij gewasbeschermingsmiddelen. De middelen die we nu gebruiken, dat zijn niet de middelen die we in die tijd gebruiken. Gewasbeschermingsmiddelen, bestrijdingsmiddelen. Ik zal het geen landbouw geven noemen. Het is trouwens wel even heeftussen door. De activistische kan noemt het landbouw geven, de andere kant of de sector spreekt van gewasbeschermingsmiddelen. Ik gebruik het vaakste het woord bestrijdingsmiddelen. Ik weet niet hoe je daar tegenaan kijkt. Nou ja, ik vind het wel een lastige. Ik maak heel vaak de vergelijking met medicijnen. En dat is vaak ook gif. En toch gebruiken wij het wel. En vindt iedereen dat hemalogisch. En ik zeg ook vaak. Ja, weet je. Ik ben ook tegen Pijn. Heb je het liever niet. Maar als ik het heb, ben ik wel blij dat de paracetemol is. En ik los mijn weerstand van Pijn ook niet op de paracetemol, paracetemol te verbieden, wel door goed voor mezelf te zorgen. En dat is precies wat wij bedoel lasvet hebben over weerbaar de persoon. Maar je besprekt ook wel in de geneeskunde van Pijnbestrijding, bijvoorbeeld in die sindsend woontbestrijdingsbeelden. Maar dat is wel een minder moeite mee. En ja, nou, dit. Ja. Nu ben jij hoofdduishamheid? Ja, voor Nederland. Ja. Ik weet niet hoe het is. Ja, de onbegeelde term is sustainability lead. Het klinkt niet echt heel erg lekker. Mange ik het hoofdduishamheid noem me dan? Van mij mag ik het zo noemen. Gaat de ontwikkeling, de productie, de handel, in bestrijdingsmedelijk, gaat dat überhaupt samen met duishamheid? Nou. Om te beginnen is duishamheid. Ik noem dat ook wel de duishamheid die lemma. Duishamheid kan je eigenlijk. Heeft zoveel verschillende definities. dat je het altijd zo kan plaatsen dat het iets wel of niet duisham is. En dat bedoel ik dat het afgangt van naar welke parameter je kijkt, naar welke tijdens die mensen je kijkt, en naar welke ruimteelijke die mensen je kijkt. En ik geef je veel. - Of je wil je dat mee? Ik geef je veel lezingen hier op de voorwaartvarm. En dan laat ik vaak drie foto's zien. Een van de kootwijkers aan het stuisand, een van een biologische aardervoveld wat leidt aan onder de fiets oftra en een van intensieve suikerpieten. En dan vraag ik aan het publiek. Welk systeem is nou het meest duisham. En dat doe ik omdat daar niet één ontwort op is. Want zo'n stuisand, zoals we dat nu zien, dat. Ja, dat vind ik wel ambassietterend. Omdat we een natuurgebied, we zetten in een hek omheen, we gaan beschermen. Ik ben boonkundigen. Dat was honderd jaar geleden pure bodemdegenratie. Niks duurzaamzaam. Dus dat was volledig overgeexploteerd. Is toen gaan stuiven, nu vind ik dat schitterend. En dat is dus die tijdstimension. Er bestaat niet zo iets als impeccloze landbalf. En dan kan je er dus over hebben van ja, hoe. Kijk je dat tegenaan en naar welke parameter kijken. Maar wat is dan duurzaamheid bij Bayern? Want je kunt natuurlijk zeggen van nou. De essentie van een chemisch bestrijdingsmiddel. is dat het niet duurzaam is, want je maakt er iets. Je heeft heel kruge zegt, je maakt er iets mee dood, om iets anders te helpen. Ja, maar je denkt dat bij schoffelen het ook omkrouw niet dood gaat. Dus dat is eigenlijk, zeg ik, dat niet zo'n heel sterk argument. Maar als schoffelen blijft er geen rest product of zo in de bodemzitten, wat ook nog aan de wandel. De nesten van de bodemdestelende insecten kapot. Er zijn de hele tijd zijn er treedofs. Wat ik heel graag zou willen, en waarin wij ook heel hard aan werken, is om die discussie veel breder te hebben. Nou, vroeg jij naar van wat is nou de definitie van Bayern? Wat wil jullie bereiken, want dat duurzaamheidvraagstuk dan. Vraag ik maar af. Wij willen. of wij streven naar een landbouw met zo'n min mogelijk impact. Dus maar wel met productie. Dat is een min mogelijk impact op het milieu. Met zo'n min mogelijk impact op het milieu. En dan in de breed. Dus dan heb je het over een heel scale van parameters. Dus dat gaat een in een daad van bodemverstoring, broekers, gas, en misie. tot uitpoeling naar dat oppervlak te waten. En daar hoort ook een heel scale van middelen bij, maar juist om die geïntegreerde wasbescherming dat je echt inspeeld op wat is er nodig, is het wel heel belangrijk dat je een breed pakket dat je beschikking hebt. Maar jij maakt eigenlijk niet zo stelling onderscheid, dus ze bijvoorbeeld biologische bestrijdingsmiddelen en chemische. of de wel synthetische bestrijdingsmiddelen. Nee. Waarom zou dat als werkingstmeegen is, met nou heel vaak als werkingstmeegen? Nou ja, in milieu impact lijken we het lijkt me dat toch heel andere. We moeten wel in de biologie komen, verschrikkelijke vergiften voor. Die absoluut niet in je oppervlak te waten wil hebben. Nee, ik snap dat dat complex is, maar je kunt er niet onkennen dat daar een duidelijk onderscheid is, tussen biologisch-middel en chemisch-middel, in hoe het geproduceerd wordt en wat de milieu impact ook kan zijn. Kijk, je hebt natuurlijk wel een verschil in toxistijds-nievel, maar ik ben echt een groot voorstonder van geïntegreerde landbouw, waarbij zo'n breed middelpakket een boer dat ze beschikbaar heeft, en dat is de essentie van geïntegreerde wasbescherming, dat je kan inspeelen op wat het beste is, en daarmee dus al minst een milieu impact maakt. Geïntegreerde wasbescherming. Het is een term die Christie van Beek veel laat vallen. Het begrip betekent dat je werk met een voorkeursvolgoorde. Eerst neem je preventieve maatregelen. Dat kan een bijvoorbeeld zitten in het zoekenaren zo'n sterkmogelijke plant. Daarna ga je pas ingrijpen. En doorgaans ga je bij geïntegreerde wasbescherming dan uit van een duidelijke volgoorde. Eerst niet chemisch bestrijden, bijvoorbeeld wieden of de inzet van een biologisch middel. Ook het inzetten van nuttige insecten, zoals het lieve heersbeesje, en de inzet van een natuurlijke vijand zoals de sluipwesp, vallabinnen die stap. Daarover praten ik in een later aflevering door met producent koppert. Als laatst volgt het beperkt en zorgvuldige inzetten van chemische bestrijdingsmiddelen. Christie spreekt in ons gesprek geen duidelijke voorkeur uit voor middelen van biologische oorsprong of chemische oorsprong. Ik had verwacht dat ze als systeinebilletyliet vooral zou inzetten op de ontwikkeling van biologische middelen. Dat zijn middelen met stoffen van natuurlijke oorsprong, gemaakt van stoffen uit planten, microorganisme of mineralen. Bayer besteedt in toenemen de maat te aandacht aan de ontwikkeling van die middelen. Dat een middel van natuurlijke oorsprong is, wil niet zeggen dat het helemaal geen risico's kent. Een bekend voorbeeld is natuurazijn. Dat kan net zoals schiefhootsaat, bijvoorbeeld de risico-vormen voor het water leven. Maar bij die biologische middelen is wel een belangrijke kantekening. In de regel vormen die een aanzienlijk lager risico voor de omgeving. Duurzaamheid leidt in ons gesprek meteen tot een interessante discussie. Ik set vraag teken bij de essentie van bestrijdingsmiddelen. Is die oor tuurzaam. Is die haalt hetzelfde argument aan als André Hogendijk, directeur van de brandjeorganisatie Ackerbouw in aflevering 2. Door de inzet van middelen kun je voor zorgen dat je op andere fronten minder milieu impact hebt, bijvoorbeeld door dat je niet met de trekker het land op hoeft om te wieden. Ik wil in ieder geval eerst terug naar de milieu impact van bestrijdingsmiddelen, die zich vaak verder verspreiden dan voorzien bij de toelating. Want dat onderwerp staat natuurlijk central in deze podcast. Hoe kijk je die dan eigenlijk naar onderzoeken, die dan toch laten zien van het komt toch vaak op plekken te rechten waarvan het misschien eerder niet verwacht hadden. Het wordt terug gevonden in opgevlakte water, grondwater, soms zelfs stroft deeltjes in de lucht. Hoe kijk je daarnaar? - Ja, hoe kijk je daarnaar? Nou ja, we zijn. We vinden prima als er gemeent wordt graag zelfs. Dat wordt ook weer meegenomen, dus het komt vaak toch weer op de manier van toepassen. En soms gaat er iets fout. Dat kan gebeuren. Dus dat er een keer. Nee, wij zijn wazplaatsen, moet je dus een hendel omzetten zodat het vater wordt opgevangen en door de vietbebak wordt gelijk. Het kan keer gebeuren dat een boer vergeet die om te zetten. Dus als er systematisch overschrijdingen zijn, dan maak de sector ook in misireduksyplannen. Maar er ligt dat aan het inzet van die middelen, en dat een boer zijn apparatuurvergeten was, of ligt het misschien ook gewoon. aan de voorkant, omdat het dan toch in het opgevlakte water vindt, grondwater is terechtgekomen. Terwijl er bij de toelatingwetjes in uitkorn niet. Een modell is natuurlijk altijd een simplificering van de werkelijkheid. Dus ik ken die modellen niet in detail. Ik heb wel jaren bij de weer gewerkt en ook met uitspolingsmodellen gegeven. Ja, een modell is zo goed. De uitkomst is zo goed dat wat je er instopt. De rekenmodellen die bij toelating en kaart moeten brengen hoe een middel zich kan verspreiden. Het kwam altijd gespraken bij professioviolet Geizen. En ook Christi plaatskantekeningen bij rekenmodellen. Het is een blijft een modell, en dat kan altijd doorweers omstandig reden of door. Doorweet ik veel wat kunnen daar de uitkomsten afwijken dan het geen voor speelt hebben. Kijk jullie dan kritische naar de productie of. Nou, dat krijg ik weer kritische naar de toepassing. Dus wat ik anhoemde, die emisseren de duchtsjeplannen, die we dan. Maar die stel wel zekt erop. Maar pas je dan een soort het voorschrift, label aan of hoe? Ja, dan. Ja, inderdaad. Wat houdt dat dan in dat. Dat je bijvoorbeeld een bredere buurverstrook of dat je. Ik weet het niet precies. Maar of dat je binnen een padde periode niet gebruikt. Aanpassingen in het voorschrift. Dat is een veel voorkomende manier waarmee de industrie veranderingen doorvoert. Als aan het licht komt dat de middel toch verder verspreid door middel van bijvoorbeeld verwijing. Over die gang van zaken bestaat kritiek. Het middel zelf wordt er in maar niet mee aangepast. Aan de andere kant richten die aanpassingen zich wel degelijk op het verminderen van de milieu impact. Het is in ieder geval een goede brug naar het gele veld waarvoor we ons gesprek al die tijd hebben gevoerd. Zo komen we op de onkruidverdelger Roundup. Ook wel bekend onder de werkende stofnaam Gleevo Saat. Het middel wordt erg veel toegepast, ook in Nederland. De gelijkertijd, een middel, dat zo wel in de landbouwboodem zelf als buitenakkers vaak wordt aangetroffen. Nou, dan heb ik een bruggetje naar Gleevo Saat. Want daar wil ik het natuurlijk graag over hebben. Dat is een heel adgroot en zeer veel ingezet product. Ook dat wordt vaak in oppervlakte water gemeten en zelfs in grondwater. Is dat een probleem? Nou, zeker, dat is onverkomelijk. Het hoort niet, hè? Ik bedoel met de al die onderzoeken die we doen. Gewas bescherm is middelen wordt het doen. Wat ze doen. En dan wieden we het liefst dat ze afbreken tot het ongevraalijke stofen. Dat ze gewoon in natuur voorkomde stofen. Dus dat gezegd hebben we het hoort er niet. Waar wij altijd eerst naar kijken wat zijn de constructies. En ja, als het dan in hele lage constructies is, ja, dan kom ik weer bij mijn doosjes, maakt het geef verhaal. Het hoort er niet, het feit dat het er is, of niet dat het een probleem is. En als het naar boven zo norm is. Dan worden we een maatregel genomen. Ook vanuit producent, daar kijk je jullie dan ook naar. Ja, dan komen wij die immisierendigse planen. De norm, daar is hij weer. Alleen als die wordt overscheden ziet Bayern het als een probleem. De doosjes maakt het geef, zeg Christie van Beek. Daarmee doelt ze op de zogenaamde wett van Paracelsus, die zegt dat alle stofen in togemaatig giftig zijn. Selst water en zuurstof. Natuurlijk is de grens waarop iets giftig wordt voor elke stof anders. Bij genische bestrijdingsmiddel ligt die grens extreem laag. Een zorgvuldige dozeren is daarom altijd crucial. Los van de discussie of de normen altijd op de juiste wijze bedacht zijn, wordt de middelas Glifosaat vaak boven de drinkwater norm aangetroffen. Dat speelt al jaren, bijvoorbeeld in de maas, waar waterwinning regelmatig stopgezet moet worden om die reden. Helpen de emissieriduxi-plannen, planen om tot minder uitstoot te komen, dan wel voldoende. De waterqualiteit is door de decennia heen wel verbeterd, maar overmatige uitstoot van bestrijdingsmiddelen en zeker van Glifosaat blijft een hartnekig probleem en nog steeds bungeld Nederland onder aan de Europese leisjes als het gaat om de kwaliteit van ons oppervlak te water. Ik vraag me af hoe Christie in deze context eigenlijk zelf aankijkt tegen Glifosaat. En middelwaar over zoveel discussie bestaat. Wat vind je van Glifosaat? Want die. - Ja, ja. We zitten hier in een scenery, we zitten toevallig naast en. Ja, dat is echt tevallig. - Een geelveld. Ja. Maar eerst is het een laat me eerst te vragen stellen dan in de volksmond. Stel ik die vraag even. Wat vind jij nou van zo'n geel doodgespotenveld? Ik heb er geen probleem mee hoor. - Nee. Het argument dat het geel is, vind ik eigenlijk nog wat minst van de hele lobby tegen Glifosaat. Is het feit dat een persiel geel wordt. Nou, er zijn ook een aantal gewassen die geelverkleuren in de herspleurele bosse geel. Ik zou niet weten wat het probleem is, maar niet vergerig ik natuurlijk een beetje. Hoe kan je tegen het geel? - Glifosaat. Wat zie jij en hoe zie jij dat anders dan? - Nou, wat. Wat? - Deelgestanders. Glifosaat is een symbool, een symboolstof geworden voor. En veel brederen maatschappelijke discussie. Wel, als je je een scheef een symbool natuurlijk, want het is wel een van jullie grote producten. Dan moet je het ook eerlijk zijn. - Ja, maar het is. Het is potentisch verloopt, dus we zijn zeker niet enige. Glifosaat is een vertegenwoordiging of een symbool voor een heel pakket aan. De problemen, maar waar komt het sentimenten? - En. Ik heb echt serieus overnage. Waar komt nou die weerstand van. Dat is nou precies het probleem. - Dat ziet het niet. Nee, he? - Nee, he? Ja, ook kijken, ik denk dat Glifosaat een symbool is voor veel groter maatschappelijke bad. Wat gaat over de manier waarom wij opgaan met voetsel? Dus tegen de agroindustrie, multinationals, risico-beleving, he? Het heeft de ook mee te maken waarom. Waarom vind ik nog wel een verschimmingsmiddelen? Zo'n ongelofelijk groot probleem, he? Want, nee, maar ik ben weer die vergelijking met de medische sector. We hebben er zelfs nog makkelijker maken. We hebben geen probleem onder zelf in te spuizen met date, ze bestie ziet er. Maar, oh je, als Glifosaat wordt gebruikt, wat is het verschil in perschepsie? Dat wordt ook wel een scanttekeningen bij geplaatst. Ja, maar als ik zie met het gevoel van vloeibanden omhangen bij. of een mierenlokdoze vloeibanden omhangen bij de hond of een mierenlokdoze in het keukenkastje. deveel geen probleem mee, dat doen we allemaal. Maar ook dat kan natuurlijk wel een probleem zijn, he? O, zo een vloeibans, soms worden daar ook stoffen van aangetroof in het waard. Maar daarvan zijn mensen veel. Ik ben nog nooit. Nee, of niet. Daar zijn mensen veel minder vellop dan wanneer een boer dat doet. Maar neem ik eigenlijk nog niet, hoort hoe kijk je tegen het veld aan dan? Nee, maar ja. Hoe kijk je tegen Glifosaat aan? Wat ik zei, het is een symbol en ik wil dat Glifosaat wordt beordeeld. op de manier, die we met z'n allen hebben afgesproken. Dus, we hebben toelatingsautoriteit. We hebben een zetige beed die gaat echt niet over 1 nacht eisen. Wat zie ik hier? En de hele discussie zie ik een gebrek aan vertrouwen in de instuties. Christi van Beek vind dat we meer op deze instuties moeten vertrouwen. Die gaan namelijk niet over 1 nacht eis bij de toelating van middelen. Aan de andere kant is het soms de industrie zelf die in het verweer komt als die zelf de instanties. en middelen niet meer toestaan. Ik wil het met haar hebben over deze revoelsmatige tegenstrijdigheid. Als het toegelaat is, dan betekent het dat als je het voorgestrift gebruikt. het geen onervaardbare risico-schreft voor mensen die er een miljard. Oké, dus iets is door de toelatingen als je dan voor een schrift gebruikt. dan is dat in ordezig jij. Nu gebeurt het natuurlijk regelmatig dat er middelen van de markt worden gehaald. Door het zetige b of door de FSA. Hoe kijk je jullie daar dan naar? Want dan kom je nu wel vaak in het gewere natuurlijk als bedrijf. En nou, wat we. Wat niet zo zeer dat producten van de markt wordt gehaald, wat veel meer. en product verboden wordt. En dan denk ik kan niet allebei zijn, dus je zegt 1-zijds vanuit is door de toelatingen gekomen. Dus het is veilig als je het voorgestrift gebruikt. Maar hoe zit het dan als niet meer veilig wordt bestempeld? Dan zeg je jullie eigenlijk niet bij definitie, het is niet veilig. Om heel concreet te worden, aantal neonico-tino-vide zijn natuurlijk verboden. Dan gaat Bayer, die laat vaak wel uit van zich horen, dan komt er een rechtszaak. Dus aan de andere kant gaan jullie daar niet echt in mee. Waarom is dat dan? Omdat wij als bedrijf willen weten waarvan toezijn. Dus wij zijn voor een strenge toelatisch proceduren. Maar we willen wel kunnen antispeeren op die toelatisch proceduren. We moeten producten ontwikkelen en we moeten door die toelatisch proceduren. Nou, 10 tot 15 jaar. Het kan niet zo zijn, denk ik, vind ik. Dat als je daar dan doorheen bent, die hebt al die dossiers en al die proeven hebben gedaan, die hebben al ingedient, die zijn geleverd. F6 is het accord, dat is dan op actief stoffe niveau. Vervolgens is het sector B, je accord op product-niveau. En dat dan de politiek zegt, nee, we vinden het toch niet zo fijn. Dat kan je als bedrijf niet antispeeren. De politie kunnen onafhankelijk beordelingsorganen. Ja, maar dat is, als het niet door. als het door de toelating is, dus we willen iets een strenge toelating. Maar of een strenge toelating, maar wel een bekende. Ja, maar soms wordt. Je bent ook wetenschappen, je weet natuurlijk soms is er voor het schijnt inzicht. Nou, dan wordt de toelatisch proceduren aangepast. Ja, en dat gebeurt ook. Maar mijn punt is, nou, dan is een middel soms verboden. Maar het is niet zo dat baierzicht daar dan stiletjes bij neerlecht. Dat hangt er een beetje vanaf op basis waarvan het verboden wordt. We leggen ons er niet bij neer als het in erdaad op politiek emotionele gronden wordt verboden. Het is of er een medicijn is toegelaten. En dat we dan gezegd hebben, dan moeten het toch nog eens keer met elkaar over hebben. Maar de mochtere ook ook kritische kantoekeningen. Ah, absoluut, mag kritische kantoekeningen. Ze klaas je het overal terug, vindt dat lijkt maar ook wel. Ja, maar dat geldt ook voor medicijresten. Maar daar worden ook kritische kantoekeningen. kritische kantoekeningen zijn prima. En die moeten we vroeg hebben. En daarom hebben we het hier, die voor wat van? Soms worden middelen verboden op politiek emotionele gronden volgens Christi. Ik haal de daarbij het voorbeeld van Neo-Nicotino Wide aan. Een groep bestrijdingsmiddelen die schadelijk bleek voor wilde bij je. En ondanks rekenmodellen die dat niet liet te zien. toch in bijvoorbeeld opervlakte water terechtbleek te komen. Een aantal middeluity groep nieuwe pesticide waarvan Imi da clopriet het bekendste is. waert daarom van de Europese markt gehad. Het klopt dat er veel over te doen was. Zo voerde Greenpeace actie om het te verbieden. Maar is dat dan verbieden op politiek emotionele gronden? Wat is dan op politiek emotionele gronden verboden? Nou, als de maatschappelijke druk zo groot wordt. dat het een politiek besluit wordt. En dan revier jij aan bijvoorbeeld insectie Siden aan de Neo-Nicotino Wide? Bijvoorbeeld, maar ook de discussie die nu speelt rondom gelieven staat. Dus dan moet ik wel concluteren dat jullie meer vertrouwen op je eigen onderzoek. en je rapporten rondom middelen dan wat zo'n beoordelen haar uiteindelijk zegt. Nee, absoluut niet. Om een middel toegelaten te krijgen moet je gigantisch te zei uitleggen. Dat moet je indienen bij het FSA. Die onderzoeken worden er ook bijgegaan. En vaak wordt ons verweten van ja, maar je doet zelft onderzoeken. Dat is een verwijt wat ik illekzicht absoluut niet snop. Want. neja, de mobiele telefoon die jij nu bij hebt, die is ook zo'n toelating, die is ook getest. Ja, dat vind je dat verliegen. Normaal dat de apples van deze wereld daar die test laten. Dat snap ik, maar mijn punten is natuurlijk dat je niet kunt zeggen van. dat wij vertrouwen de FSA en we staan achter een besluit. En het is veilig als je het voorstvoorschift gebruikt als de FSA zegt het is toegelaten. Maar als het dan niet meer toegelaten is om dan te zeggen van. ja, dat is toch een fout gemaakt. En dat hangt er vanaf, waarom het niet meer is toegelaten. Ik begrijp niet, ik begrijp je punt niet. Nou, het kan niet allebei waarsen, je kunt niet eens zeggen we vertrouwen heel erg. op de FSA en het CTGB en dat is allemaal een orde en het is veilig als het is toegelaten. Maar als ze dan wordt gezegd, dat middelder gaat niet meer. Dat is verboden om dan te zeggen van. ja, dat zijn we eigenlijk niet meer eens. Dan geloof we die. Ja, maar als zo'n verbod is, niet vanwege FSA of CTGB. Maar vanwege maatschappelijk een politieke druk. En dan, kijk, wij zijn voor een transprante, wetenschappelijke besluitvorming. Dus op basis van wetenschappelijke data. Is 250 miljoen euro, hè? En door je aanleggen. Dat gaan we natuurlijk alleen doen als we wel redelijk zeker weten van, dat gaan we halen. 250 miljoen euro om een middel op de markt te krijgen. Ja. Dat is dus ook één flinke investeerd. Dat is een ongelofelijke investeerd. Maar dan echt als ik rideneer vanuit commercial oogpund, dan kan ik het ook wel goed begrijpen. dat je in verweer komt als een middel niet meer eens toegestaan. Of dat je dan toch. Nou ja, kijk, als we het veel van het 50 miljoen euro hebben geïnvesteerd. En. En hij gaat overal netjes doorheen. En aan het eind. is het toch iets van 'nee', toch 'mijn liever niet? Nou, kom maar natuurlijk wel in het geveer. En dan heeft het geen wetenschappelijke groene. De kritiek die Christie hieruit is eigenlijk gericht op de toeladingsinstansie. Die in een lateren uitzending ook uitgebreid aan botsal komen. De instansie zou buigen voor politieke of maatschappelijke druk. Maar die toeladingsinstansie beweert juist weer enkel en alleen te kijken naar harde wetenschappelijke data. Het wordt op deze manier een ingewikkelde discussie. Een toeladingsproces voor een middel is zoals Christie zegt, lang en kostbaar. Als een middel na zo'n investering van de industrie. kocht na zo'n proces toch verboden wordt, is dat een aadelading voor een bedrijf als Bayern. Dat alle juiste stapen heeft gevolgd. Maar ander zijds is zo'n lange toeladingsprocedure en natuurlijk geen synonien voor onveilbare wetenschapp. Wetenschappers stuut erbij gebruik van sommige middelen, wanneer het op de markt is. nau enemaal regelmatig op effecten die de veiligheidskleem zou de toeladingsprocedure weer spreken. Zo bleek bij het neonicotino wie de imida-kloop-briet dat er tijdens toelading niet getest was. wat het zou doen met wilde bij je. Er was alleen op honing bij je getest. Maar die bleken anders te reageren dan de wilde bij je. Het is dit issue van nieuwe wetenschappelijke inzichten waar veel van de discussie rondom de toelading. en het verbieden van bestrijdingsmiddelen op is gebaseerd. Ik vraag er nog even op door, want er is nog iets anders dat me opviel bij het bestudeeren van handelsstrongen van pesticide. Maar toch nog even terug naar het voorgepunt van afgekurde middelen, het gebeurt natuurlijk ook. Ik ben heel benieuwd hoe jij dat dan als managerduurzaamheid naar kijkt. Dat in Europese verband middelen zijn afgekurt. Maar dat die dan nog wel wordt geexporteerd naar andere landen, naar Brasilie of Kenya bijvoorbeeld. Hoe kijk je daar tegen aan? Nou, dan kijk ik op verschillende manieren tegenaan. De eerste kan het zo zijn dat er. daar worden hier ook middelig geproduceerd en geexporteerd voor teelten die we hier niet hebben. Dus dat zijn ook middelen die we hier niet gebruiken. Maar gewoon puur middelen die hier gewoon echt verboden zijn soms al lang? Nou, dat vind ik een moeilijke, ik heb heel veel in de afdekker gewerkt onder andere ook in Kenya. Die hebben in eigen toeladingsautoiteiten. En ik weet dat die landen die kijken vrouw naar Europen. Ik vind het gelijkertijd wel weer een beetje moeilijk, want het is ook wel een beetje paternalistisch om te zeggen. of om voor een ander landen bedenken wat ze wel en niet mogen doen. Ja, maar dat is wel een beetje de wereld op zijn kop, want het is hier gewoon afgekurt. Dus je zou ook kunnen zeggen, we nemen een ander land in bescherming waar die toelaten gewoon niet goed geregeld is. Ik vanaf gewoon af of jij dat ons zijn in uw duurzameheid? Ja, dat zijn nu dus dat de Kenia niet goed geregeld is. En weet je, een Kenia is wel een reden dat het hier dan al lang verboden is natuurlijk, dat is niet zonder reden. Dus ik vanaf gewoon af of je daar als hove duurzameheid dan geen. Ja, vraagtekens bij Z, of daar ongemak bij voelt. Nou ja. Want vanuit komischill-oogpunt is dat ook wel hoog? Ja, maar het is niet een reden, maar vanuit duurzamehets-oogpunt vind ik dat wel lastig. Ik heb, nou zoals ik zei, ik heb heel veel in de Afrika gewerkt. En daar heb je wel andere discussies. En daar heb je beroel als daar een. Dus spring kan aan de plaat hebben. Ga jij nou zeggen, je mag een middel niet meer gebruiken. Dus de impact daar is wel. Hier hebben we het over voetzozekerijten. Daar hebben het over kan ik volgend jaar mijn kinderen naar school sturen. Het is echt wel even een ander. ander niveau. Maar ik moet daarvoor dan. Ik moet er daar dan middelen naar toe die hier verboden zijn. Dat kan toch dan ook met andere middelen. Welke dan? Ik vind het tom makkelijk om te zeggen van. Dan moeten ze maar wat anders gaan doen. Want we hebben er daar echt over honger. Maar het is toch niet echt. Ik ben er toch wel een beetje fel geworden, want. Maar het is toch niet uit de soort liefdaderheid. Denk ik dat je die middelen dan daar nog steeds naar toe exporteert. Dat is. Nee, ik ga gewoon een keiharder komischillen. Ja, kijk, we zijn natuurlijk een komischillen. Maar wat ik zei, het is. Die landen hebben in eigen toeladingsprocedure. Het is niet aan ons om te bedenken wat Kenia welv niet mag gebruiken. Wat we wel doen, is dat we heel veel kurses en trainingen geven. En dat is goed, dus heb je dat ook een jaar verslag gelezen. Om veilig werk, want daar. Daar zijn we dat volledig met elkaar mee eens. Daar is nog een wereld te winnen. Er is veel winst te boeken. Ik las in de rapport van de United Nations een schokkenkiel erg van. 200.000 akut te vergifteingsdoden per jaar. Ja, het is een beetje kruig of niet te zeggen, maar daar zit een heel hoog zelfmoort. Zit daarbij. Ja. De doos is maakt het geef. En dat is heel heftig. Maar dat is dus. Soms is dat ook moedwillig. Dus dat is een ander hoofdstekomst om er even te zeggen. Wat wil ik nou zeggen? Oh ja, dat is hier. We trainen nog lofi. 1 miljoen smorgholters per jaar. Ik wou het me maar even niet op dat getal. Boeren hoe ze veilig kunnen omgaan. En dat is daar dan wel extra hard nodig nemen, omdat die middelijks gevaarlijker zijn. Nou ja, niet alle midden natuurlijk, maar. Maar die midden die hier niet meer toegestaan zijn? En mensen vaak gewoon. Ja, weet je, hier. Heb je net de gesloten was plaats gezien. En we zijn nu bezig met het ontwikkelen van gesloten veel systemen. Dat een boer gewoon helemaal niet meer in aanraaging komt met het middel. Ja, dat heb je allemaal in Afrika niet. Daar zit toch vaker nog gewoon, dus om knapps express hier. En ja, je loopt je wel in. Maar toch om even dit hoofdstek af te sluiten dan. Ja, je bent reelijk nieuw als hove duurzaamheid. Toen jij. hoorde over die praktijk dat er middelen naar het buitenland gaan. Die hier niet toegestaan zijn op de markt. Heb jij niet eens keer gezegd van ja jongens. Daar moet je dus kritisch naar een kijken of. je zet ik me vraagt, ik heb eens bij je of dat meerdorl ja. Dat vind ik eigenlijk echt niet meer kunnen, dus niet meer van deze tijd. Nou, want. Ja, dat weet je wel. Ik heb het niet of van niet gedaan, ten eerste om dat ik nog. Ik kwam hier binnen een jaar geleden als poonkundige. Ik zeg gelijk, ik ben geen gewas beschermingsmiddellijksper. Nou, werd het me gezegd, dat leren we wel even. Nou, forget it. Ik ben een jaar verder. En. Als ik mijn eend ding echt. Nou, dit jaar heeft geleerd, is dat het verschrikkelijk complex is. en dat het. Dat het vaak veel genu was, zeer er ligt dan men denkt. Dus ook hier in. En natuurlijk, als je het zo formuliert van ja, verbodenmiddellijksperteren naar Afrika. Ja, natuurlijk voek ik me daar ongemakkelijk bij. En het is gewoon een etisch vraagstukje. En toch, ja, maar iemand onthouden van middenen om honger te voorkomen is ook een etisch vraagstuk. Maar vaak worden dan ook wel weer toch producten hier naartoe geïnporteerd. Papaya's of zo, dus dat is dan ook niet per se om daar honger te voorkomen. Nee, maar goed, ja, nu gaan we het over een heel complex. Ja, oké, maar daarmee wordt dan wel weer inkomen gegenenreerd. Om te zeggen, jij mag dit mild niet gebruiken, want wij vinden dat niet goed voor je. succes ermee met je plaag. En hoe hoort het wel of je kinderen volgend jaar welvnien als rol konnen? En hoeveel een beetje veel. Na dit pittige gesprek over de toelating, het vertrouwen in instituutcies. afgekeurde middelen en de export daarvan naar ontwikkelingslanden. gaan we alle minst naar rustige vader. We gaan terug naar het onderwerp Glyphosat. Ik waardeer dat Christi met mij het gesprek aan gaat over die controversiele onderwerpen. Ze geeft aan dat ze zich regelmatig stort aan de heftige vormen die het maatschappelijke debat soms aanemt. Laat hem het elkaar de discussie aangekomen als je blieft. polariseren het niet zo en vreem het niet zo als het de beek-ivel. Dat is niet zo. Maar ik ga het nu heel erg over de toelating en het is er doorgekomen en het kunnen vertrouwen. Maar ik ben benieuwd van jou wel wat hebben we er aan. Waarom vind jij het een goed product juist? Nee, ik heb geen mening. Laat het even voor of ze. Ik heb geen mening overgevoerd. Of geen mening wat ik belangrijk vind, is dat een boer. dat komt weer over die gintagere provost, misschien. Dat die kan kiezen. Maar dat geloven keilig niet dat jij geen mening hebt over Glyphosat. Nou, jij krijgt anders naar dit gele verhaal. Dan iemand anders en dan zomge andere mensen. Dat is niet omdat je bijvoorbeeld vertrouwd in het CTGB. Dat is de communiciefoorstelling. Dat kan niet de enige reden zijn. Ik heb vanuit de toegelaten dus het is goed. Nee, ik heb een idee over het. Het is goed. Het is. Je moet het verstandige gebruiken. Maar verstandige gebruik. Dwing je niet of er iets te verbieden. Wat hebben we aan Glyphosat? Nou, wat hebben we aan Glyphosat? Dit persiel, daar heeft de boer Jasper, die heeft de groembemeester toegdiend en groembemeester. Dat wordt al gezien als goede praktijk, waarbij gedurende de winter een gewassen wordt, teeld tot aan de volgende teeld. Normaal niet ter, vis dat kapot. Maar dat is dit jaar niet gebeurd. Dus hij had een probleem. Het land was nog te nat om te bereiden. Ze groembemeester was nog hartstikke groen. Hij had heel veel tarven op slag. Dat ze jogen, dat die ze hier vooral nu geëel zijn. Voor hen was op dat moment de beste oplossing. ook voor behoud van de bodemsectuur. Dat je om nat te omstandigheden met zwaar machines over je land gaat. En dat ga ik de hele bodem gepot. Was het toepassen van Glyphosat? Dus, je vraagt me hoe zie ik zo'n veld. Ik zie het niet. Ik zie daar een heel maatschappelijk terbat dat veel brede gaat dan alleen Glyphosat. Ja, maar jij ziet dus niet een dood gespoote veld, zoals het soms in de volokse mond wordt genoemd. Het gebruik van. Het gaat er niet om wat je niet wil. Het gaat er om van hoe gaat het dan doen. En daar moet met elkaar over hebben. Er zijn gewoon situaties waar niet zo veel alternatief zijn. En natuurlijk wordt het altijd gezegd, ja, je kan toch ploegen. Maar dat is niet als het persiën nog de nat is, of als je bijvoorbeeld te maken, bepaalde wortelonkruiden, dan is ploegen niet altijd een logische alternatief. Het is niet zo zwart wit als ingenwoord en fout. Dat is. Maar ook de vroegend van het makkelijk naar dat niet op een grepen dan? Nee, het makkelijk is dat je het gegeven is. Dat is duidelijk dat je het duidelijk te maakt, maar wordt er ook te makkelijk naar gegrepen? Nou, dan weet ik eigenlijk niet. Of er te makkelijk naar. En het is een makkelijk middel, dat is absoluut waar. Het klinkt gewoon heel makkelijk. Maar wordt er te makkelijk naar gegrepen? Nee, dat weet ik niet. Ik denk dat de impact van Onkruidwonders gaat worden. Daar zijn verschillende oplossingen voor je daarmee onregelen gaan. Ja, en geliever staat er. Is er daar één van worden? Dus dan naar een greepen de weet ik niet. Ik moet nu eens denken aan Rachel Carson. Die is natuurlijk op de achtergrond hele tijd aan de heen. Ja, daar begrijp ik het weer. Dat boek ging vernaamelijk over DDT. Ze heeft het overmiddellige gebruik, maar DDT sprekt een hele grote rol in haar boek. Ik zie nu eens heel scherp voor me. Als je DDT Googlet, je gaat een beetje terug naar die tijd, dan werd het echt verdedig met een enorme stellingheid door destijds Montsanto. Zo stelling dat sommige mensen dat op aaten, ter demonstratie van houden is geen probleem. Zouden we nu 60 jaar later wezelijk veranderd zijn? Lopen niet risico dat we in dezelfde val koud trappen als toen. Dus dat er over 20 jaar achter komen van, oh, het was toch eigenlijk veel slechter dan met dachten. Ja. Ik heb altijd te maken met de. Voor het tijd. De DDT bedenkreefte een Nobelpreis nog goed. Ja, exact. En dat geeft dus weer aan. Dat is vaak niet een kwestie van goed of slecht. DDT wordt nog steeds gebruikt hebben strainer van mijn laaria. We worden miljoenen levens meegereid. Dus het is niet zo. DDT is altijd maar slecht. Nee, er zijn ook goede toepassing van DDT. Dat gaat dus weer over. Hoeg het is niet zo zeer de stof. Het is hoe gebruikend het en hoe zet je het in. Maar jij denkt niet dat we nu in dezelfde val koud trappen als toen. Dat we wel voorbij zo'n punt zijn. Want Carson ja, die werd echt verhuist ook door de producenten. Dat was niks aan de handen. Het was een gegelekaanse soort wonder meer doorl. Dat we nu niet als zo over 20 jaar hier op terugblikken. Dat we zeggen, ja. Nee, ik denk dat we altijd kritisch moeten blijven. En daarom zei ik ook metingen, nieuwe onderzoekten zijn we altijd blij mee. We zijn ook continu bezig met verbeteringen innovaties. Ik denk door dingen. Zomer te verbieden, los je het probleem niet op. Ik denk dat het probleem in een veel bredere context moeten bekijken. En wat is die bredere context? Voetzo-productie. Hoe willen wij omgaan met voetzo-productie, hoe willen wij omgaan met afhankelijkheid, hoe willen wij omgaan met onteinrichting van land? Het soms denk ik, we kunnen niet alles de gelijkertijd hebben. We willen natuurlijk weer een reactatie gebieden, we willen datacentraven, we willen shopping malls, we willen woningbo. En we moeten ook nog voetzo-produceren. Dat moet zonder middelen, dat gaat dus gewoon niet. Christi ziet het vooral als een voetzo-productievraagstuk. En stelt dat we daarvoor niet om middelen als schiefhoosat heen kunnen. Natuurlijk heb ik nog één belangrijk agenda-punt. Bas Blum en zijn Parkinson onderzoek. Ik ben natuurlijk ook bij Bas Blum geweest. Paracwat heb ik veel over gesproken met hem. Dat Paracwat verbod is op de Europese markt vanwege verband met Parkinson. Hij zei tegen mij, ja, ik wil dat ook van kniefhoosat weten. Dat moet door de onderzoeksmachine heen. Op Parkinson, hoe kijk jij daarna als hij dat zegt? Dat vrouw dat de onderzoek daar moet worden. Ja, we weten het niet. Dus als dat onderzocht wordt prima, hoeveel zijn voor onderzoek? Hij zijn tegen mij. En nu hoort dat de 250 miljoen kost om een middel op te krijgen. Ik denk dat ik het van nou de kan best. Hij zijn als ik van bijere miljoen krijg om het onderzoeken graag. Als ik dat onderzoeken vrij mag doen. Ik zeg het een beetje gexgeren natuurlijk, maar zou dat iets zijn eigenlijk voor jullie ook niet aan te gaan? Nee, dat zouden we als sector oppakken. En dat is in dit geval ook gebeurd. Dus. Wat van tegen dat als sector oppakken? Nou, wij zijn niet de enige producenten van Gleevoersaat. Dus dat wordt met hele sector, dus ook met de andere partijen. Wordt je roven gesproken. Kan jullie zijn dat onderzoek al gestart? Nee, nee, nee, maar dit is. Er is. Dat wordt door kropp live Europe daarna gekeken. Dat is een samenwerking voorband, dus de producenten van bestrijdingsmodelen. Op Europees niveau. Dus dit is niet iets wat wij als Bayern Nederland genoemd? Maar het staat wel echt op de agenda om met oppak en sonnis. of op een relatie met pak en son te ondergegen. Dat gaat dan weer via de toelatingse autoritijten. En als ik het goed begrepen heb, is er nou een werkgroep die het gaat kijken. van hoe zou je daar dan op kunnen screenen? Nou, als daar een onderzoek is. Nee, dus zeker zeker niet makkelijk. Daar ben ik me van bewus, maar het kan onderzocht worden alleen. zoals bloemen zijn groot kritiek is dat wordt bij de toelating eigenlijk gewoon niet gedaan. Nee, dan is het aan de toelatingse autoritijten om het te zeggen. dat gaan ook op pak en son screenen en dat gaan weer deze metoden doen. Oké, maar jullie staan er dus wel echt voor open. om dat onderzoek grootzaam te pakken. Ook voor Glimfotzaad. Ja, maar wij gaan dat onderzoek niet doen. Nee, maar er is wel overgesproken door jullie bij Bayern. Nee, binnen de hele sector. Door Bayern, binnen het samenwerkingstverband van bestrijdings, middelen, producenten. Ja. En dan dringen jullie er bij de toelatingse instanties op aan. omdat onderzoek te gaan doen of iets dergert. Dat durf ik niet te zeggen, want daar. ik ben niet bij die bubben gesprekken betrokken. Maar je vindt wel dat onderzoek moet worden. Ik vind, ik ben een wetenschapper, ik vind. ga gerust onderzoeken, maar onderzoek het wel. open op een realistische manier. En wat ik heel daar. Dat is wetenschappelijk onderzoek. Nee, dat is niet zo. Nee, want wat we heel veel zien is en even het over gaat. Het is die blootstellingstroekend dat er dan onderzoek wordt gedaan. Waarbij muizen directe middel te drinken krijgen ofzo. Ja. Glimfotzaad is geen appelsappen. Dus je moet het niet direct op drinken. Wel, er overal mensen zijn die zeggen die dat kan ook. Maar zo. Als er een realistische wetenschappelijk goed onderbouwd onderzoek zou zijn. dan accepteer jullie die uitkomsten. Absoluut. Zo draa ik er op doorvraagzijnen wat kantekeningen en mids en maren. Maar in de basis lijkt Bayern dus open te staan voor een goed onderzoek. naar Glimfotzaad en Park in Son. En zal de resultaten daarvan voor een schristiefanbeek accepteren. Het is een mooie afsluiten van ons gesprek. Maar voor het helemaal klaar is, stel ik nog de vraag die ik eigenlijk aan de voorkant. dat willen stellen. Een vraag waar ik eigenlijk mee wilde beginnen, maar die ik nu aan het einde past stel. wat zijn nou eigenlijk te voordelen en wat zijn na-delen van chemisch-middellige bruik. van bestrijdingsmiddelen, vorigens jouw. Ja, het is feit, maar ik vind dat er raar de vraag. Ze vragen alsof je vraagt wat zijn er voor en wat zijn er na-delen van Paracetemol. Nou ja, dat kun je wel ansort opgegen. Dus dan kan ik zeggen, nou, het voordel is dat je gewoon zont gewassen is. En nou, gewassen hebt. En het na-dewis is dat je daarvoor was bescherming voor nodig hebt. Maar daarmee doe je het wel. Nou, wat zijn ervoor delen van bestrijdingsmiddelen? Dat je hier was, dat je een goede oogste krijgt, een gezond gewassen hebt. Maar je wil geen na-delen noemen of. Ja, kijk, als we ook zouden kunnen realiseren, zonder gewassen bescherming-middelen. bien, fantastisch. Ja, dus natuurlijk, liever niet, maar dat is gewoon geen reële opzien. Maar waarom vind je dat dan een raar de vraag? Want het lijkt mij juist een hele vraag, toch? Als zeker als hoveduurzameheid, dat je gewoon kritisch na denkt over. Ja, over de dingen die je doet, de middelen die je inzet. Dus dan kijk je naar voor een na-delen, toch? Nee, je kijkt. Nee, wat het is, het is geen. Keuze, ik kan dat gewoon niet laten verpieten. Ja, je kan wel. Dat gebeurt ook. En ik vind het dus echt. ik vind het miss-oos niet duurzaam. Maar je doet nu wel heel duidelijk een na-del van het niet gebruiken van die. Ja, nee, nee, nee. - Dat kun je wel. Nee, ja. Maar. Maar je zult toch weer in de woon? - Ja, ik ken hem. Er zitten toch niet alleen maar voor delen aan de inzet van bestrijdingsmiddelen. We hebben een heel lang gesprek gehad, we hebben het over allebei ongewens een even effect ook gehad. Nee, je gebruikt het niet. Nee, wat ik wil zeggen is, je gebruikt het liever niet. Maar. Dus de voordeel is een groot dan na-delen, moet ik het zo zien? Ja, maar ik vind het eigenlijk dat je hem dan iets te plat slaat. Als je het goed gebruikt, als je daar zorgvuldig mee om gaat. dan vind ik het. dan is het helaas noodzakelijk. Misschien moet je het zo zeggen. We doen het liever niet, maar. we hebben ze nodig. Ja, maar je zult het ook geen noodzakelijk waard noemen, mekan. Ik zou. Ik zou. maar het is meer soort hypotetisch, veel Sophie's verhaal. Ja, maar er vindt wel interessant. - Ja, nee, ik vind het ook leuk. Als het niet zo hoef, we zouden het niet doen. En we zouden het ook geen boeren doen. Dat klinkt als een noodzakelijk waard. En dat zijn jouw worden. MUZIEK Dit was aflevering vier van Rettelenten. Verder in onze zoektoch naar de wereld achter bestrijdingsmiddelen. abonneer je dan nu gratis op deze podcast via je favoriete podcast app. In de volgende aflevering ga langs bij een telersbedrijf. aangesloten bij telersvereniging Addenda. Hoe krijg je nou eigenlijk zo'n smette lozen plant? En hoe wordt de daar gekeken naar die inzet van bestrijdingsmiddelen? En wat zijn de alternatieve? Rettelenten wordt geproduceerd op Peter Leendetsse. margovenembols Gera Klemens en Petra Rietberg van C&M. onderzoek en advies. En mij zelf, directe beker van handstand media. Hij wordt financieel mogelijk gemaakt door de KNPV, Addenda, Triodos Foundation. natuurmonumenten en Koppert. Interviews, montage en muziek zijn van mijn hand. En ik zie je graag weer bij de volgende aflevering.