Professor Willems: 'Deze zomer misschien geen water uit de kraan'

♫ Best de luisteraars, welkom bij een nieuwe aflevering van Doorbrak Radio. Ik ben David Geens en mijn gast is Professor Patrick Willems, hydrolog aan de kaaiurlueven. Goedendag, professor. Goedendag. Professor, er is momenteel een probleem met water in Vlaanderen. Er is droogte, vorige week zat overijs zonder water. Hebben wij plots een waterprobleem in Vlaanderen waar we ons niet van bewust zijn? Wel, ik denk dat de mensen zich daarin nadat niet altijd van bewust waren. Maar het nu misschien wel begin een beseffen, maar experts weten dat eigenlijk al lang dat Vlaanderen een waterscharse regio is, zwaar een heel veel voldoende regene, 800-900 millimeter regen dat we per jaar hebben, maar we zijn met heel veel mensen op kleine oppervlakte. We hebben een heel grote bevolkingzichtheid, dat maakt dat we die regen over heel veel mensen moeten verdelen. En daardoor hebben we eigenlijk een heel laag waterbeschietbaarheid. Bovenin is het zo dat we in onze regio ook niet heel grote rivieren hebben, die dus heel veel water ter regio binnen brengen, als we de vergelijking maken, bijvoorbeeld met Nederland. Nederland heeft de reing, en de reing brengt massaal veel zootwater aan. Dat is eigenlijk vooral smeldwater van de Alpen, wat in het voorjaar het land binnenstroomt. Ze stokeren een groot teel daarvan in het Eisselmeer, dus een heel groot zootwater reservewaar, waar ze dus waterbeschietbaar hebben nog voor een heel lange perioden. Dat zijn dus ook zaken, die wij dus niet hebben, dus hebben we wat rivieren, zoals de schilder de lijen, en de maas die ook rakelingslangse vlaanderen loopt, maar die brengen niet massaal grote hoeveelheid en binnen, dus we zijn echt wel heel strak afhankelijk van die regen, van de nerslag. En we hebben met vrij veel mensen op kleine oppervlakte zijn, we moeten dat over heel veel mensen verdelen, zoals gezegd. En dan maakt dat we dus een heel laag waterbeschietbaarheid hebben. Nu bovendien hebben we ook nog een keertje heel wat waterintensieve bedrijven, denk maar aan de voedingsnijverheid, denk maar aan die verzeerenden bijvoorbeeld in Westflanderen, dus die bedrijven daar, maar ook al de landbouw, en dat zijn allemaal sectoren die heel veel water gebruiken. Dus dat betekent we hebben eigenlijk een heel laag waterbeschietbaarheid, maar ik gelijkert het hebben we ook heel veel water nodig en dat zorgt ervoor dat we eigenlijk heel kwetsbaar zijn voor drogeperiodes. Nu in het verleden was dat eigenlijk niet echt een probleem, omdat het klimaat was vrij stabil, altijd eigenlijk vrij stabil klimaat, maar nu door die klimaatverandering, die we wel langzaam aan meer en meer beginnen voelen, krijg je dus meer en meer lange drogeperiodes en beginnen we echt wel die kwetsbaarheid te voelen. Dus van onze draabels om een langen drogeperioden hebben, dan hebben we te kampen met water te kort doen en dat is wat we nu eigenlijk ook aan het merkenvrijden dit voorjaar. Dus het is sowel een kwestie van er is te weinig beschietbaar en er is te veel vraag. Ja, dat klopt inderdaad, dus wel inderdaad, te weinig beschikbaar heeft, vooral te maken met het feitelclub met veel mensen op kleine oppervlakte zijn, dus dat we dat water over heel veel mensen moeten verdelen en dat door hebben we per kop per persoon, heel weinig water beschikbaar en boven dien, voor industrie, voor landbouw, hebben we ook heel veel water nodig, dus het is die combinatie van die twee factoren, die maakt dat we eigenlijk in een heel lager water beschikbaar heid hebben, dus men heeft daar onlangs nog een analyse van gemaakt en dan bleek dat verlanderen hier de laagste water beschikbaarheid had van alle regio's in Nordwest, Europa, en dat heeft allemaal te maken, dus als gezegd met die twee factoren die ik net aangeaf. Kan het dan zo verkomen dat heel de regio's in verlanderen binnenkort zonder drinkwater zitten in de zomer? Wel, op dit ogenlijk door het feit dat we nu een erg gedroogde periode mee maken, het is zelfs zo dat als je wijkijken als hydrologen altijd naar de neerslag, maar ook naar de verdamping, dus veel water verdampter en dan zien we dat wat we nu eigenlijk meegemaakt hebben, sinds half maart tot nu, bijna geen regen en toch heel veel verdamping, of toch voor een stukje te maken met de warme temperatuur, en ook wel automatisch wat oostenwint, heel droge wint die dus ook heel veel water verdampd, die droogte die we nu mee maken hebben we eigenlijk de afgelopen onder 10 jaar, want sinds 1901 hebben wij cijfers in Eukkel en als we die cijfers analyseren, dan zien we dat sinds 1901 en dit soort droogtentustands zich nog niet heeft voorgedaan, plus de afgelopen zomers waren ook al droog, waardoor de grondwaterstanden daardoor ook vrij laag staan en die twee factoren samen maken dat we inderdaad toch wel echt een zorgwijkende toestand hebben op dit ogenblik, nu op dit ogenblik is er nog niet echt een groot probleem omdat we nog vroeg op het seizoen zijn, we zijn nog niet echt aan de zomer gekomen, maar als het effectief nog enkele maanden droog zal blijven, zal we die kerkdroge zomer blijven houden zoals nu, dan gaan we echt wel later op de zomer in de probleem ingeraken, nu het gaat dan om de drinkwater voorziening, dat is voor de mensen natuurlijk heel belangrijk, maar water wordt ook gebruikt door industrie, dus met ontrekt grondwater, met ontrekt ook operlakte water, die vier water, dan heb je natuurlijk ook nog tegevolgen naar de schepvaart toe, schepvaart die ook langsluizen water nodig heeft, en dan uiteraard ook de landbouwen, want op begin zich nu eigenlijk altijd gevolgen te onderwinding van die droogte, en dan nog de natuur, ook wel een belangrijke sector die ook wel impact kan beginnen krijgen door accumutieve effecten van op involgende droge zomers, zoals we die nu aan het meemaken zijn. Het is een beetje raar, vind ik, want ik heb toch het gevoel en verbeter met professor, als ik mis ben, dat we toch een redelijke natte winter hadden, dus dat er veel neerslag is geweest en dat dan nu de waterstande toch wel hoger zouden moeten staan, waar ben ik dan miss in mijn observatie? Het is zo dat de winter die was normaal, die was niet natter dan normaal, en die had eigenlijk natter dan normaal moeten zijn om als ik de achterstand die we opgelopen hebben de afgelopen jaren om die in te halen, dat is niet gebeurd, we hadden een normale winter, waardoor dat we eigenlijk niets van die achterstand van de afgelopen jaren heb ik een weggewerking, dus de achterstand van de vorige droge zomers, die sleepen we eigenlijk nog altijd mee, nu het is een raad zo in een februari vooral, hadden we heel veel regen op korte tijd, en op een maand tijd was dat we toen echt heel groot hoeveelheid de neerslag, maar het is zo dat een grootteel van die neerslag toen ook, en dat is eigenlijk nog een bijkomen probleem wat ik nog niet vernoemd heb, dat is dat in verlaanderen hebben we heel veel vergaarding, en dat heeft eigenlijk ook te maken voor een stuk met die hoger bevolkingzichtheid en door het feit dat met veel mensen op kleine oppervlakte zijn, betekent dat ook dat we veel bouwen natuurlijk dat er veel vergaarding aangelegd wordt, en je weet wat er gebeurt als de regenwater op vergaarding valt, dan loopt dat af over de vergaarding naar de reoilering of naar beken, en dat is eigenlijk water wat we kwijtspelen, dus dat loopt eigenlijk vrij snel naar rivieren en via de rivierenlotte, dan naar de zee, dus dat is eigenlijk water wat we kwijtspelen, wat is niet de kans gereicht om in de grond te dringen, dus we moesten die vergaarding daar niet liggen, en dan zo dat water op de grondvallen en ook in de grond inseppelen en grondwater de servis aanvullen, dus er is eigenlijk ook een factor die meest speelt, die maakt waarom dat die grondwater standen, zoals zo'n traag eigenlijk aangevuld geraakt en dan in landelijk gebied is er ook ook nog een bijkomen de problematiek, dat we in het verleden ook heel veel gronden zijn, gaan drenneren en dat betekent gerachten zijn, gaan aanleggen, trennage bij zijn, zijn gaan liggen onder de akkers met als doel eigenlijk om gronden die van natuur uit vrij nat zijn om die te gaan droog leggen, zodat we daar aan landbouw kunnen gaan doen. En ook dat is voor een stukje gelingt aan die hoge bevolkingstichtheid, daardoor hebben we relatief weinig op een ruimte, is er schaarse oper ruimte, en ja, is mijn verleden op zoek gekaan naar bijkomende locaties waarom ik bijvoorbeeld aan landbouw kan doen en heeft men zo een antal gebieden bijvoorbeeld, zonenslangs waterlopen, die van natuur uit ser nat zijn, gaan droog leggen, om daar ook aan landbouw te gaan doen. En dat zijn eigenlijk ook allemaal plaatsen waar nu als het regent het water heel snel weg klopt, ja, de drennage via die grachten loopt dat heel snel naar de vieren en ook dat water spelen we eigenlijk vrij snel kwijt. Dus als je dat op jarenbasis bekijkt en dus al het water wat binnenkomt in vlaanderen, het zij heeft de regent het zij heeft de waterlopen, 60 procent ervan loopt op jarenbasis naar de zee, dus dat spelen we eigenlijk kwijt. En dat is ook een bijkomende problematiek, het vijt dat we dus heel veel verhaarding hebben, heel veel gronden hebben drooggelegd, gedraineerd, zorg dat als het regent is, als het dat is, er toch vrij veel van het regent water eigenlijk wegloopt en dus niet opgehouden wordt, gespaard wordt, dus stokkeerd wordt, want dat stokkeeren hebben we echt nodig voor de watervoorziening in de droge periodus. Moet er dan niet dringend een beton stop komen om te vermijden dat we nog meer gaan verhaarden? Dat is een van de oplossingen, dus wat die verhaarding betreft in de data van een trendbruk proberend te krijgen in die toename in verhaarding, want zelfs op dit ogenblik is het zodat we per dag in vlaanderen, een per dag komt er nog drie hectare verhaarding bij, dag per dag, dat is echt heel heel hoog. En ja, we zouden daar echt wel een soort trendbrukje moeten kunnen krijgen dat die toename in verhaarding dat die gestopt wordt, of dat we misschien zelfs de andere kant op gaan en toch proberen, daar waar het mogelijk is, te gaan ontharden. En de betonstop had eigenlijk als doel, het wordt nu de booschift genoemd om de opereemte meer tevrij waren, maar ook wel, om die verhaarding die toename in verhaarding om daar eigenlijk een halt aan toe te roepen. In het buitengebied was het zelfs het plan daar, als deel van het oorsprunkelijke betonstopplan om zelfs naar een 20% reductie te gaan in de verhaarding. Ja, dus nu de principes qua betonstop zijn goed gekuurd door de vorige regering, ook door de huidige regering trouwens. Maar ja, de concrete uitvoering ervan laat wel nog lang op zich wachten. Is het drogerwoorden van de natuur een probleem dat ja een sort van en het is dan misschien een verkeerd gekozen wordt in deze context, maar een sneebel effect heeft, natuur die opdroogt, zal een misschien afsterven en zal dan nog makkelijker uitgedroogd worden en zal nog minder water kunnen bijhouden in de ondergrond. Dat is zo omdat vegetatie, begruing, zorgt er voor dat dat in de raad water vasthoudt, ja, dat klopt. En door in de raad, die dat uitroken van die grond, ga je dus in de raad meer afsterven van vegetatie krijgen. En dat zal in de raad, dat zoals u uitlegd, natuurlijk een versterkend defect gaan geven. Dus ja, we gaan sowieso verwachten, als we dus meer en meer dit soort droge periodes gaan krijgen, ook in de toekomst. En dat verwacht we eigenlijk wel als gevolg van klimaatverandering, dat het zeker wel een belangrijk verliezen aan die universiteit ook gaat geven, wat dan in de raad effectie van versterkend defect kan geven, maar het feit dat daar door in de raad nog minder sredegende water wordt vastgehouden. En er nog meer zal het zal weggelopen. Dat klopt. Vandaar dat we zeggen kijk, bijvoorbeeld langs die verliegen, die rivier verliegen. Misschien moet u daar meer terug naar natuurversterkend gaan, dat we daar al zeggen overstroomingsgebieden, want op overstrooming zal men de toekomst ook blijven hebben, dat we die terug in eer herstellen, maar dan combineren met natuurbeheer, omdat je dan op die manier ook die natuurversterkend gaat doen. En je gaat die gebieden dan ook gebruiken om water te stockeren, dat ook water vast. Die gebieden hebben dan een sponsfunctie, ze worden ook wel in zwetland genoemd. En op die manier ga je veel meer water kunnen vasthouden en tegenlijker tijd. En ga je dus ook al te zeggen aan natuurversterkend gaan doen, dus dat zijn dat is een voorbeeld van een maatregel waar we sowieso naartoe zullen moeten gaan, men moet dat eigenlijk de bloogruurne netwerk en of de bloogruurne macro netwerk. En dan zou je eigenlijk de zon al langs de valijn van de rivieren en dat die eigenlijk meer natuurlijk terug gaat in richting en die tegelijkertijd ook gebruikt om water vast te houden, dus die zonigstrukken een sponsfunctie gaan geven. En dan creëert je eigenlijk meer de voordeel dat de gelijkertijd is en je creëert ruimte water die weer in die kan overlopen, zodat je ook die gebieden kunt gebruiken als overstromingsgebied, dus dat is meer afwaarsgelegen dorp en sterren minder snel water overlast gaan krijgen, overstroming gaan krijgen, de gebieden kunnen meer water vasthouden, wat dan goed is voor het rocht te beheer. En boven ding kan je aan natuurversterkend gaan doen, wat dan het effect van die verschraal in zaken meer diversiteit. Kompenseerd zoals net uitgelegd. U zij van dat een van de problemen eigenlijk is dat we het water te snel afvoeren naar rivieren en dus naar te zij. U sprakt daarvan 60 procent, naar welk procentage zouden we moeten kunnen gaan om terug naar een beter natuurlijk even wicht te gaan en een beter waterharshouding te hebben? Wel, dat is zeggen een deel van die 60 procent, zo nog altijd moeten blijven aflopen, omdat ja, moest we al die 60 procent kunnen ophouden of stellen we die allemaal zoden ophouden, ja dan staan er hier een roog en dat is ook niet de bedoeling, want we moeten altijd een zeker minimaal debiet in de waterlop aanwezig zijn, ook al maar voor het ecologus leven in de waterlop, de vissen en zo voor het, maar zeker tijdens zeer natte winterperiodes moeten we toch wel een belangrijke fractie ervan meer kunnen vasthouden ophouden op aard en als we van die 60 procent een 10 procent of een 10, 15, 20 procent die grote orde extra kunnen ophouden op aard, dan hebben we eigenlijk in grote orde onze waterproblemen opgelost, dan hebben we voldoende water om aan de volledige watervoorziening te voldoen. U dat klikt misschien invoodigen van die 60 procent in al 20 procent bijkomens proberen vast te houden in het landschap, maar in de praktijk is dat toch niet zo evident om die sein vers te komen hoor, want dan moet je toch wel heel wat inspanningen voor doen, zowel richting ruimtelijk beleids als de hakende bekomstop als de andere maatregelen die proberen van veel nogeregen water vast te houden en te laten inspelen in bebolden. Is er veel verschil in de situatie tussen verlaanderen en wallonie? Dat is een heel groot verschil omdat vlaanderen is natuurlijk een heel urbaan gebieten, dus heel hoger bevolkingsdichtheid, dat is in wallonie een stukje minder en bovenin heb je daarin wallonie ook de zeer grote dievieren, denk maar aan de Samber de Maas enzovoort, waardoor dat ze sowieso ook in een hoger water beschikbaarheid hebben. Dus de problematiek die ik daar straks schets te speelt echt wel specifiek voor het vlaamse gebied. Dus in wallonie is dat een stukje minder. Kunnen wij dan voor verlaanderen ons water niet uit wallonie halen? Ja wel, dat doen we eigenlijk al, dus het is zo dat 40 procent van de drinkwater voor zin in vlaanderen is afkomstig van een bedrijf waterlink en waterlink onttrekt het oorste van ontwerpen het water uit het alberdkanaal en het water van het alberdkanaal wordt eigenlijk gehaald uit een maas, dus afwaars van leuk, dat wordt het alberdkanaal omtrokken, dat richting ontwerpen en dat betekent dat 40 procent van alle drinkwater wat in vlaanderen geproduceerd wordt door dat bedrijf waterlink maas water is en de maas water betekent eigenlijk meer slacht wat in wallonie in Frankrijk neer valt, wat we eigenlijk via de maas via het alberdkanaal importeren naar vlaanderen. Nu natuurlijk je zou kunnen zeggen, we gaan nog iets meer van dat water gaan innemen, maar het probleem is dat er ook een afspraak is, maar wel een probleem is misschien ook goed, maar ik wil het wel even meegeven, er is een afspraak gemaakt met Nederland en omdat het maasafoorverdrag die stelt van kijk op het oogende in dat je heel laag water hebt, langs de maas en daar zijn we nu ook naar de maas. Je volueert een buurtstaatslaag, nog niet extreemlaag verluikig maat, als er nog een paar maanden extra droog blijft, dan gaat het maaswater ook extreemlaag komen, dan komt dat maasafoorverdrag in werking en dan is vlaanderen verplicht van de water bespaar in de maatwege, dus dan moet man langs het alberd kan al minder water gaan innemen of ervoor zorgen dat er daar minder water gebruikt wordt, men probeert dat in eerste instantie op te lossen door aan de sluizen, de schepen, gegroepertelaten, schutten, want per schutting aan een sluiz, dan gaat het dat ik is wat waterverloren en als je dus schepen gegroepert kunt schutten, meer er is schepen tegelijkertijd, dan ga je op die man hier minder water verlesen of nog een stapje verder dat je misschien schepert, ga het still leggen of dat je de bedrijven die langs het alberd kan al water ontrekken en dat je daar perkingen op gaat leggen of water linken, dus dat drinkwater, die 40% drinkwater produceren, dat daar beperkingen worden opgelegd en dat is iets wat eigenlijk, ja, omdat risico is niet onbestanden, ja, dus op zo dat vorig jaar zou het eigenlijk dicht bij een toestand waarbij waterlink, beperkingen, die opgelegd om wel wat massa voorverdrag en dat we toch wel dicht bij een punt waar je gekomen, dat is ja, ja, toch risico was op ontelde drinkwater, productie, dus dat betekent ja om de problematik speelt ook langs de massa, dus als het hier droog is, staat daar ook het water lag en nog bijkom het water gaan ontrekken, is dus geen halbare kaart, zal ook niet toegelaten worden, kan ook niet, als je lekening om met dat massa voorverdrag, we gaan eigenlijk eerder het omgekeerde moeten gaan doen, dus in het toekomst gaan we door klimaatverandering, vaker ook langs die massa met water te kanten hebben, we gaan vaker aan dat massa voorverdrag moeten voldoen, we gaan water bespaarende maatregelen ook langs dat alberd kunnen aan moeten gaan oplegen en ik denk dat we vooral moeten kijken naar oplossing waarbij dat we het aanpakken in onze eigen vlaamse regio hier, dus dat we proberen van toch zoveel als mogelijk zelf bedrijpend zijn, dat we met ons eigen water hier dat neervalt en ik heb daar straks proberen uit te leggen, er valt genoeg regen en we moeten dat wat meer proberen vast te houden, zodat we zelf dat water beschikbaar hebben en we niet afhankelijk zijn van de buurregios. Hoe ziet het met het probleem van de droogte in Europa, zijn er nog regios die met gelijkhaartige probleem als vlaanderen te kampen hebben? -Wel, er zijn inderdaad wel zeker in zijn Europa, denk maar aan de zuiderse streken dan Spanje, italië die inderdaad ook wel zeer gevoelig zijn voor die droogte die ook vaak met droogte rekampen hebben ook meer en meer droogte zullen te kampen hebben in de toekomsten, je hebt daar ook wel belangrijk impact naar landbouw toe, maar als we naar het nord-west-Europa kijken, dan is vlaanderen echt toch wel de regio die het mest kwetsbaar is, dus te maken met die hoge bevolkingsdicht, zoals daar straks uitgelegd, maar ja, elders in Europa zijn we toch ook wel dat in de toekomst het water in de water lopen gaat zakken, er zijn prognoses die zeggen van nu tot het jaar 2.200, als we kijken naar de klimaatprognoses, dus daar gaan we altijd zeker gelijk aan meer en meer naar toe dat het mogelijkst toch wel naar een halveer in gaat zijn van afgaatjaan, een halveer in gaatjaan van hoeveel het water die tijdens een droge zomerperiode in de water lopen gaat beschikbaar zijn, de pessimistische scenario's gaan zelfs naar een 70 procentredukcie, dus dat betekent dat de problematieke eigenlijk overal in Europa wel meer en meer gaat beginnen spelen, maar het is toch het laatste regio die daar toch het eerst in de gevolgen van gaat dragen of waar de gevolgen toch dat het mest extreem gaat zijn, ombeelden van die zeer lagen water beschikbaarheid, zoals daar straks uitgelegd. Hout Europa daar dan al de rekening mee in haar planning en ik denk dan bijvoorbeeld in de green deal. Wel, er zijn wel eerst te stoppen in die richting gezet omdat we in de green deal proberen er ook meer richting, al te zeggen, een major-based solutions tegen ons, als we dat nu proberen met de gaanrichting, die blogger in oplossingen ook die daar straks schetsten, dus ook naar wetlands, naar durversterking, langstrijg, die viervallijen, dat zit eigenlijk ook al mee in die green deal, plus ook de biologische landbouw, dus meer organes materiaal in de ondergrond brengt, dan ga je ook meer water kunnen vasthouden in de bodem, we zoek iets wat bekend is, bovendien ga je dan ook als het zeer nat is, en dat ga je ook wel avond u nog krijgen, ga je ook als er meer organes materiaal in de bodem zit, is die bodem ook meer luchtig en gaat die bodem ook een sterkere drainerende fucie hebben en de zin van als het echt zeer zeer nat is, dat dan een bodemde water kan weglopen, maar tegelijkertijd, als het er ook is, houdt het organes materiaal ook veel meer die water vast, en dat is ook iets waar in de green deal sterk op ingezet wordt, en dan recent, nog maar recent, vorige week heeft, of eventueel week in geleden heeft de Europese commissie dus leest van dat hergebruik van water, stok bijvoorbeeld bedrijven of afhalwater-zuivringsystalaties zoals ik wel vind, en die producer afhalwater, dat gezijvert wordt, normaal wordt dat gelost in de waterbouw, je zou dat ook kunnen gaan hergebruiken, bijvoorbeeld in de landbouw, en dus tot op een paar week in terug was dat eigenlijk niet toegelaten om willen van risico's, maar de kwaliteit van het water toe, maar een paar weken terug geef je rope op is list van kijk, je mag dit soort water, gezijvert afhalwater gaan hergebruiken, bijvoorbeeld in de landbouw, voor idealisie, nu wel eens waar onderstrikte voorwaarden hoor, dus als je water spruit op, bijvoorbeeld slahen, dus recstrik contact met het blad, dan zijn er wel strikte voorwaarden, gesteld voor de kwaliteit van het water, maar het is nu wel toegelaten, dat is ook al een nieuwe evolutie, en dat strove is ook één van de oplossingen, dus niet enkel dat water gaan vastdoden, maar ook meer water gaan hergebruiken, het verhaal van een circulaire economie van hetzelfde water te gaan zuiveren, afhalwater van bedrijven, gaan zuiveren, en dat dan ook gaan hergebruiken, en dat ga je gaan doen binnen de bedrijf zelf, maar je kan het ook doen binnen de landbouw, dat is denk ik ook een deel van de oplossing dat hergebruik van het water. En water gebruiken uit de zet naar een ontsilting, is dat een mogelijk oplossing? Dat is ook een mogelijk oplossing, en daar wordt al meegeïxperimenteerd, wordt ook al heel wat onderzoek rondgedaan, nu de watergroep ook waterlink, ze hebben pilotprojecten lopen, waarbij dat ze inostende, maar ook in de docken van antwerpen, van antwerpse haven, kijken of dat ze ja, al dat ze zeggen dat het zoveel op dat dracowater kunnen gaan ontsilten, daar zoet water van maken, en op kleine schaal zal het zeker wel aanvullen kunnen werken en bij wat er een moment heel van het grondwater een oppervlakte water wordt gehaald, maar op grote schaal dit gaan doen, is toch nog niet direct aan de orde hier, dat heeft de maken metvet dat het proces van ontsilting zeer duur is en ook heel veel energievraagd en energie beok niet direct te veel in onze regio hier net zoals water, in het midden oosten, waarmee de orde is zelf eigenadies van de orde kan met dat wel gaan doen, en daar zie je dus heel veel ontsiltingen, maar er is ook nog een bijkomend problem, dat is dat je daardoor ook heel veel reststroming krijgt, dat betekent afval water dat heel gekoncentreerd is, en dat ook moet gelost worden, en dat is ook nog een bijkomend problem, dat probleem kan geven in zaken de water kwaliteit en dat ook ergens moet gelost kunnen worden, dus er is een oplossing die voorlopig nog niet aan de orde is, omdat op grote schaal te gaan doen, omdat het nog zo daar nog veel energievraagd in die niet voorhanden is en omdat het ook nog een vrij belangrijke milieuprobleem geeft, wat die lozing van die reststroming betreft, maar er wordt wel heel hard onderzoek naar gedaan, dus misschien dat wel in een even ruw weg gaan denken, misschien binnen 50 jaar, misschien binnen 100 jaar wel op grote schaalhaal daar is, maar op dit oog omdek is dat zeker nog geen opginier. Dus tot dan is de boodschap voor iedereen om insverstandiger met drinkwater om te springen en daar bestil te staan, dat we dat niet zo maar kunnen onder eindig blijven verkwisten. Dat klopt zo met een raad meer beseffen, dat water toch wel een heel schaarsugut is en zeker hier in onze contrijen weet allemaal water is bron van leven, we weet allemaal hoe kostbare het is, stel dat we geen water uit de kraan zouden hebben en zouden we nog meer denk ik beseffen dan hoe kostbare dat dat water eigenlijk wel niet is, denk ik ook dat het water wordt uit de kraan komt vergelijkbaar is met kwakualiteit van flessende water, zoals je dat in een supermarkt kopt en dat is de kwaliteit die dat water heeft en we moeten daar echt wel spars aan mee omspringen, we moeten dat niet, mogen dat niet verkwisten, moeten dat niet gaan gebruiken voor toepassing waar het eigenlijk niet voor geschikt is, laten we voor die toepassing een andere water gebruiken, denk maar aan toilet spullen, denk maar aan het besproeien van de gason en denk maar aan auto was hem, als we dat doen, laten we daar dan regene water voor gebruiken en zeker geen suiverdering waarsuiting water, dat is duidelijk en duidelijk advies, dank je wel professor om de tijd te nemen om ons dit allemaal uit te liggen en wegwijs te maken in wat er kan gebeuren in onze contrijen, best de luistera's, ik hoop dat jullie ook heel wat hebben bijgeleerd en beseffen dat dit een problem is waar we toch allemaal even moeten aandacht aangeven, professor Willems, dank je wel graag gedaan en best de luistera's graag tot een volgende podcast, dag! Dit was een episode van doorbrakradio, de podcast van doorbrak.be. Volg onze podcast op doorbrak.be/radio of via Apple Podcasts overcast of Spotify. Bezoek ook onze website op doorbrak.be en stuun ons door een vriend te worden van doorbrak.