Ons darmmicrobioom: de basis. Met immunoloog Eric Claassen

Welkom bij de podcast "Buikbelang", de podcast over het darmicrobioom en wat dat voor je doet. Het microbioom is de verzameling van mikroorganisme zoals bacterie, virusen en schimmels die leven in en op ons lichaam. In deze podcastcede gaat het met naam over het darmicrobioom en het effecta van op onze gezondheid. Buikbelang is een initiatief van het MDL-fonds, het universitaire medicentrum Groningen en Wageningen University and Research. Het is een onafhankelijke samenwerking tussen wetenschappelijke instellingen, maatschappelijke organisaties, private partners en onderzoeksfinanciers. Het doel van buikbelang is de kennis rondom het darmicrobioom en gezondheid te verhoogen en om wetenschappelijke onderzoek te vertalen naar toepassingen in de praktijk. Mijn naam is Karine Hounardos, ik ben Shunnelist en ik praten in deze serie met diverse experts zoals wetenschappers en MDL artsen. Wil je na het luisteren nog meer weten over het microbioom en het effecten op de gezondheid, ga dan naar buikbelang.nl. Alle inhouds van buikbelang is gepassierd op wetenschappelijke bronnen. Dit is de aller eerste aflevering van buikbelang en ik ben echt heel blij met de aller eerst gast. Professor Dr. Eerl Klaasen, hij is Immunoloog, wetenschapper, hoogleerhaar, ondernemer, ambassadeur van buikbelang, reiziger, vader, opa, echt genoot. En ondanks deze waslijst, hij heeft toch nog tijd gevonden om hier in de studio aan te schrijven voor deze aller eerste of aflevering. Welkom Eerlijk. - Dankjewel. En in deze eerste aflevering wil ik eigenlijk een beetje de grond inzijen voor alle komende afleveringen over het dormiclobioom. Er is heel veel over te vertellen, maar ik dacht jij kan ons heel goed uitleggen, nou, de basis van alles. En het brede overzicht. En in de andere aflevering gaan we dan wat meer in op de kleinere details en op de specifiek onderwerpen. Vind je dat goed? - Perfect, zo. Perfect, mooi. Nou laten we dan gewoon bij het begin beginnen. Wat bedoelen we eigenlijk als het hebben over het microbioom? Nou, letterlijk is het samenleving, het samen spel van alle levende organisme in een bepaald ekosysteem. Het leuk om te vermelden is misschien dat de dormiclobioom gaat dan over alles wat in je dormen zit, maar tegenwoordig hebben we ook het holomicrobioom. En dan kijken we dus ook naar microorganisme en gebouwen of in dieren of opstraat. Ja, want ze zijn overal. - Ze zijn overal, komen straks nog even op terug. En toen ik begon met deze studies zelf, dat ze inmiddels vijf en dertig jaar geleden, toen werd het ook wel de darmfloor genoemd. Een beetje raar genaamd, het zou je denken en een soort bosje bloemen in je dormen. Ja, maar die naam die is eigenlijk over de afgelopen twaalf, 13 jaar is die langzaam vervangen door het microbioom. Want dat is natuurlijk een betere duiding dan flora. - Ja, precies. Dat gaat het om microbiotisch, microorganisme die in een omje lichaam leven. En wat zijn dat dan voor beestjes? Nou ja, microorganisme sluit virus uit. Volg is de defensie, dus het is eigenlijk, als je het zo zegt, is het microorganisme en virus. Oké, maar je hebt dus in je darmen, heb je heel veel bacteriën, maar je hebt ook in sommige darmen, zit ook paracieten, hoeft ook niet ongezonderd zijn. Zit de gisten in, schimmels in, virus, epiteels zelf van de persoon zelf, dus de leeft van alles in je darmen of aan je darmen. En dat die verzamel naam is dan het microbioom. - Ja, oké, duidelijk. Over hoeveel van deze organisme gaat het nou eigenlijk? Dat zijn al het van de indurwekkende getallen. Ja, het makkelijkste ontonderhouding is honderd duizend miljard. Een moeilijk ontonderhouding is tien tot 14. Honderd duizend miljard voor één persoon? - Voor de bacteriën per persoon. In biologisch hoeveelheid ligt het tussen de ene en anderhalve kilogram bacteriën. En dan tellen we dus de virus die op zich ook maar heel weinig wegen. Dat zijn er wel veel in daarom, maar die wegen niet zoveel. Dat is dus ook heel klein. De bacteriën wegen ook niet zoveel. Maar als je in een kilo hebt, dan heb je toch aardig wat bacteriën? Ten tot de veertienen dat lijkt ongeveer tussen de ene en tien keer zoveel cellen als je eigenlijk aan heeft. Dus het zijn wel heel veel cellen. Dus wegen per stuk, misschien niet zoveel, maar het zijn er wel heel veel. Oké, dus je kunt zeggen in je lichaam leven net zoveel organisme als jij aan cellen hebt. Minimaal, en misschien wel meer. Ja, ja, ja. Dat kun je zeker zeggen. En hoeveel verschillende soort heb je dan? - Ja, dat variëlt een beetje aan de leeftijd. Als je heel jong bent, die ben we pas geboren, dan kom je eigenlijk ja, als het goed is, kom je bijna steril op te wereld. Dus je wordt dan, zeg maar, bevolgd door de meestal bij de bevallingen, door de bacteriën van je moeder, hè? Ja, een soort mondpoepvecoorale. - Het Voortplantingskanaal? Ja, precies. Als je met de keises need komt, dan loopt je een paar maanden achter, maar dat trekt gewoon bij. Dus in die eerste vier, vijf levensmaanden bouw je dat langzaam op tot een stabiel niveau. Dat is voor iedereen weer een beetje anders, maar ligt ook aan of je kijkt na het aantal specieers of soorten of stammen. Maar je kunt wel tot zes, zeven ontschillende stammen, dus verschillende soorten bacteriën in je lichaam hebben. Als je op, zeg maar, soort niveau zelf gaat kijken, is dat wat minder, maar het is heel divers. En wordt je ouder, dan neemt dat weer af. En jammer genoeg nemen dan mijn namen de goede bacteriën. Je daarom nemen af als je ouder wordt, ook daar kunnen nog wel even. Ja, daar gaan we het zeker over hebben. Ja, oké, dus als je geboren wordt, dan heb je eigenlijk 0, maar misschien is dat maar 1 seconde 0, nog niet eens. En dan bouwt zich op tot wat ze leeft het, en daarna neemt het weer bij het ouder worden, dan neemt het weer een beetje af. Maar eigenlijk, af meestal 600 soorten. 670 soorten, oké. Goed, nou, we hebben het hier dus speciea over dat darmicrobioom. Zit er er in het hele maag, darm, kanaal, zit er daar bacteriën? Ja, dus van je mond tot je maag vroeger toen ik nog studeerde, toen werd ons geleerd dat de maagsteriel was vanwege die helemaal. Dat is zo ontzettend zuur was? Ja, ja. Ja, en nou, inmiddels is natuurlijk ook de Nobel Prize voor Helikobacterpilorie gekomen. Een heleobacterpilorie dat is de bacteriën maagsweer voor. En de maagkanken voor oorzaakt. En die Nobelprijs is gekomen omdat die wetenschappers doen zelf die bacteriën stamt gedronken hebben en aantoen dat ze daarvan maagsweer en misschien ontlaatten maagkanken zouden krijgen. Oh, superdappers die is. Ja, superdappers, ja. En pas naar die Nobelprijs is iedereen beter naar die maag gaan kijken want we had gewoon aangenomen dat die stil was, maar dat is helemaal niet zo. Nee, en vroeger dacht je je hebt stress en dan krijg je maagsweer. Ja, ja. En dat nu weten we dat die bacteriën eraf dan over via. Ja, ja. Dus maar ook de goeie bacteriën in je maag eraf over via je maag. Nou, die zijn er ook. Het is niet alleen maar die heleobacter, dus zijn er meer. Hent in het hent met, ja, dus als je geen last hebt van het bacteriën, heb je wel de goeie bacteriën als het goed is voor jou dus meegekregen. En als je ook de heleobacter voor jou dus meegekregen, dan moet je daar met meestal dus met Ant-Piodeca wat aan. Maar de maag is dus niet strijd, nou, de dunne daarom loopt dan langzaam met aantal bacteriën op tot dat je in de dikke daarom aankomt, het kolon. Ja, en daar is het echt een enorme aantal. Een stuk alvastraten. Ja, echt helemaal vol gepakt met bacteriën. Die maken daar ook al inoud stoffen voor je stoffen die we zelf niet kunnen maken, sommige vitamine en zo. Dus die hebben ook echt een hele belangrijke functie. Ja, oké dus dikke daarom is, daar komen de meeste bacteriën voor. Ja, oké. En waarom komt het vooral op dat ik in de dikke daarom voor? Ja, dat bacteriën houden natuurlijk niet echt van speistverteerings en ziemen. Als je voetsel binnenkomt, moet je de eerste goedkouwen, zoals Kees van Kooten altijd zijn. Dat is echt heel belangrijk. Het koude dat die je blutkomt. Ja, precies, nou, maar dat is dus echt zo. En dan krijg je dus de verminging met speekssel en ziemen. Dus dan begint al de speistverteering in je mond als je goedkouwd. En dan in je maag krijg je dan dat leeftwele ziekteverwerkers afgedoot worden, door dat maagzuur. En die groeie bacteriën, die kunnen dus heel goed tegen toxische stoffen zoals maagzuur. Die komen dus meestal geheel of gedeelterlijk komen die ok door die maag heen. En dan komen ze in die dunne daarom. En ja, daar is natuurlijk niet een gezellig milieu. Want daar zit er heel veel speistverteeringen in ziemen, van ja, alles moet worden afgebroken. En dus dan komen proteasers binnen om eiwitten af te breken, et cetera, et cetera. Dus daar zie je dat alleen de gespecialiseerde bacteriën, die vinden die dunne daarom fijn. En die hebben er ook een belangrijke rol. Niet al die rol er zijn dan goed begrepen, maar die hebben niet van ook rol bij onze afweer en herkening. En ook zeg maar de interactie met de darmband zelf. En dan verder op, dan worden die speistverteeringen en ziemen we als het waarschijnlijk geneutraliseerd. Dus die werken zijn klaar. En dat is eigenlijk de dikke darmband. Dat is dus een heel prettig milieu. Dan moet je vergelijken met een mesthope, maar dan in je eigen buiten ook. Daag gebeurt ook fantastisch altijd warm, mesthope, dat komt door die fermentatie. Dus daar vinden fermentatieplaats van de overgebleven facels. En die bacteriën die de fermentatie doen, die produceren dan weer vitamins en andere snoefen die guntstig voor ons lichaam zijn. Dus het is heel mooi in keiselijk maken zit af. Ja, en dat is mooi in kamertjes gescheiden. En daar zit waarschijnlijk ook wel een punt van dat sommige mensen hebben dan een goede doorlopen. Ik ben dat er een van. Ik moet echt weken per dag naar de WC. Maar je hebt ook mensen die gaan maar een keer in de week of een keer in de twee weken. Dus die dynamiek van zeg maar die dikke darmband. Dus zeg maar dat laatste stadium voordat je het uitpoept, die is weer bij iedereen anders. Oké, oké, goed, maar dit verklacht waarom het dus met name in de dikke darm is. Daar is het milieu, het fijnst voor bacteriën en daar hebben ze een belangrijk taak te doen. Ja, daarom zijn ze ook met zoveelen. Ja, oké. Je zei het net af en jaar als je geboren wordt, dan begint de kolonisatie. Dus dan komen ze in je lichaam, maar hoe gebeurt dat nou eigenlijk? Nou ja, de meeste bevallingen zijn pretty nasty business. Ik heb zes kinderen, dus we hebben het ook was gehad dat. Je hebt het niet zelf meegemaakt, niet zelf gedaan. Niet zelf gedaan, gelukkig niet. Want ik denk als mannen zouden moeten bevallen was die soort. Erg ingevaar, want die zijn niet zo sterking. Maar het is toch, ja, daar komt een hele hoop, een bodily fluid, zoals we dat noem. Lichaam. En ja, in feite is het wat je dan noemt een feeko orale besmetting. Dus van je poep naar de mond van het kind, dat gaat gewoon door. Dus ook na de geboorte, ja, niemand kookt zijn vingere uit als die voelt. Of er een tankje is bij de baby. Ja, dan zitten er dus, je kunt niet goed genoeg was dat soort dingen. Nou, de omgeving, je aardem te lucht in, dat slikje. Huisdieren? -Huisdieren, misschien maar leuk om te zeggen dat al ze twee huisdieren hebt, dan lijkt het wel zo dat dat bevordelijk is voor je gezondheid verderop als je in aanleg allergies bent. En dat komt dus omdat je dat allemaal in aardemt. En dan komt het in slijn van je longen. Dat slijm van je longen wordt de trillegaatjes continu naar boven gedaan. En dat slikje in. Dus alles wat je met een luchtbinnen krijgt, virus, bacterie, stofdeeltjes, whatever. Dat komt uiteindelijk in je maag daar een stelsel terecht en kan daar dus ook een interactie aan gaan. Overlevens dat dat dan wat je vertelde net de maag, daar is het. Als het goed is overlevens dat niet. Nee, het afheersysteem in de maag is ook bedoeld om tolerantie op te weken. Want dan zou je, zou je een babyje, zou die konden nu voetselalig hier hebben voor alles wat die binnenkrijgen. Ja, ook. -Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Dus het is nog niet zo sterk afgesteld in begin waar die bacterie erdoorheen kunnen. Ja, en dat is ook belangrijk zodat je ook je eigen. Als ik het zo mag zeggen, in die eerste 4 tot 6 maanden bouw je dus je eigen bacteriepopulation op. En die is zo specifiek dat je, het hebben ze met twelingstudies die bij de geboorte gescheiden waren. Hebben ze het laten zien dat je die twelingen die afzonderlijk opgeroed waren. Dus gescheiden bij de geboorte, er konden ze gewoon na 60 of 70 jaar. Konden ze nog precies zien dat het broertjes waren of susjes waren. Omdat die poop print nog steeds specifiek was, dus die net als een vingerafdruk is. Maar dat begrijp ik niet om dat ze dan zo dicht. Hij heeft hun moeder zat. -Ja, in het helemaal in het begin. Ja, ja, ja, ja. -Oké. Dus daar wordt echt wel de start gezet voor een levenslang mikrobiën. Ja, en dat is net zo specifiek als een vingerafdruk. Dit is wel een onderwerp waar we in een andere aflevering echt heel die poop ingaan. Het is natuurlijk heel interessant. Ja, je bent al van in die dikke dorm gebeurd echt ontzettend veel. Stel, je hebt een mieke scope en je kunt in de dorm kijken. Je hoeft het niet uit te halen en onder de mieke. Maar wat gebeurt daar allemaal? Hoe ziet dat er uit? Het hoeft niet altijd plastic, maar. -Nee, maar ik denk dat het wat belangrijk is. En wat het helft mensen zich denk ik niet realiseren. is dat je in feite twee grote dingen in de dorm hebt die spelen. Eén is, zeg maar, als ik het voorzichtig zeg, de inhoud van je dorm, dus je eten. Met die spijfsteen kun je zien, wat dan later je poop wordt. Nou, daar kan je iets bij voorstellen. Maar dat in feite is die massa die daar doorheen gaat, die gaat voorbij. Want ja, hij komt er boven in en gaat er onder uit. Daar gebeurt van alles in, maar de echte interactie. die vindt eigenlijk plaats aan de darmband. Oké, dus door de darm gaat een soort brijfland van voedsel die uiteindelijk ingedikt worden. En om de alsting wordt. Ja. Maar het echte werk gebeurt bij de wand en wat gebeurt daar dan? Nou, twee belangrijk dingen. In de darmwand neemt water en voedingstoffen op uit die massa. Ja. Maar de darmwand heeft heel veel molekule. Dat noem ik een receptoren of liegande. Dat is niet zo belangrijk. Maar heel veel structuren, zeg maar. Die in staat zijn om gevaar en veiligheid te onderscheiden. Oké, een soort voelspritjes. Een soort voelspritjes. Sommige zitten op de epiteelscellen, andere steken als het waren. De darm in, dat zijn de epiteels? De epiteelscellen als het waren een enlaar dikke cellaag die de binnen wereld van de buiten wereld gescheiden houdt. Dus we noemen de darm ook wel een sedictieve barrieren. De wilden zeggen dat je kan niet zo maar in de voeding zit, kan je niet zo maar het lichaam in. Je kunt alleen maar het lichaam in als het lichaam dat ook even in. Ja. Een barrieren, maar wel sedictief. Dus via die epiteelscellen en die voelspritten bepaald een lichaam dit neem ik op uit wat er in die dikke darm is of niet? Tot een beschadiging is. Tot een lekker ontstaat. Dat noemen we ook zo een liekie gut of een lekkende darm. Dat kan er heel veel oorzaken gebeuren. Dan kan het dus zo lichaam in. Dat is dus ook niet graag te boel. Ja. En in feite is het dus eigenlijk die interactie met de darmwand en de opname van die voedingstof er daar speelt echt het verhaal zich af. Vertel dat verhaal in. Nou, het verhaal is heel makkelijk te vertellen. Want stel je nou eens voor dat elke keer als je iets zou inademen met je longer of elke keer als je iets zou opheet. Dat je dan een afweer espond zou doen. Als of dat een levensgevaarlijk iets is. Dan zou je dus altijd ontstoken longer hebben. Denk even aan Asma of andere former van COPD. Of je zou altijd een voedselaligie hebben. Dus nou als je altijd kroonachtige problemen, omdat die darmand dan altijd in een staat van opwinding is. Ja. Om te overleven moeten we. We moeten ons lichaamsvreemde stoffen kunnen opnemen. Kunnen opnemen daar altijd gek op te reageren? Ja, en precies en ook kunnen herkennen. Wanneer als er gevaarlijk zijn op welk niveau. Want kijk niemand ligt heel erg wakker van bepaaltoxismhoole kule. We hebben van een bepaalde geef stoffen. Als je er maar een heel klein beetje van binnen krijgt. Dus daar reageren je ook niet op. Dat is normaal. En dat is eigenlijk met bacterie. Dus voor elke specifieke bacterie, op stam-niveau, is er eigenlijk een maatgemaakte afweerreaktie van het lichaam. En de voorkeur van het lichaam is om niks te doen. Want dan kan die daarom lekker zijn werk doen. Op moment dat het lichaam iets moet doen, en de darm gaat altijd en koste van de functionele eigenschappen. Dus bijvoorbeeld, het opnemen van water en voedingstoffen en het teruggeven van afwaltstofen aan de darm. Dus dat wordt het dus zo rustig mogelijk houden? Ja, ook aan je lom. En eigenlijk is dus klinkt gek. Want je zou zeggen, als ik een coronaviris in de metro straks wil ik eigenlijk wel een afweerresponse. De kans dat dat gebeurt is de superklein. Want daar zijn dus alle mechanismen die juist zorgen dat er geen afweerresponse kon, maar dat dat virus of die bacterie of whatever dat hier gewoon als het waar gepakt wordt en afgebroken wordt, zonder dat iemand het in de gaat heeft. In je darm en in je lom. En hoe kunnen ze dat dan bepalen? Hoe werkt dat dan? Dat het dus over de evolutie hebben we dus een hele set aan. Hij witte met zuikers erop. Ik noem het altijd maar zo smartisch, als je ook lade van binnen een zuiker van buiten. Maar hij witte met zuikers erop ontwikkeld. En die mogelijkhullen die structuren, die herkennen specifiek sommige bacterie staan. Maar die kunnen ook dangerous signals zijn. Dus gevaar signalen gekennen. En we hebben onze darmbewoners die goed voor ons zijn, die zorgen ook dat die darm ook rustig blijft. Dus die zorgen er ook voor dat er. Als je een bus hebt met oude vandaag en die gaat naar een risico-wet strijd, en de stappen twee hoelijke zop is heel anders dan als je een lege bus hebt en de stappen 50 hoelijke zop. In het enige geval gebeurt dat was er iets maar niet zo heel veel, want twee hoelijke zins in de bus met oude vandaag, ik draag ze heuze wel redelijk. Je hebt toch nog een positief beeld van de mensheid. Ja, ja. Maar als je een hele lege bus met hoelijke zins hebt, dan steek ze hem in de fake-gooze eruit in de bankjes naar buiten en dat is gewoon letterlijk wat er in de darm gebeurt. Dus je wilt die darm altijd goed geveeld hebben met ongevaarlijke bacterie. Assessiers? Ja, assessiers, outen vandaag. Oké, ik snap het. En dan krijg je dus een competitie voor ruimte, een competitie voor voeding en een competitie voor die aanhechtingsplaats aan de binnenkant van de darm. En daardoor hou je die ziekte verwekkers als het ware onder controle. Wow, het is echt superfascineerd. Ja. Waar hier is dit ontdekt allemaal? Nou, eigenlijk is dit de meeste kennis komt al voorpasteur, maar in ieder geval naapasteur. Ja, en zeg ik, begint 1900, begon dit echt goed gaan. Dus ook tijdens de eerste Nobelprijzen zie je ook dat die hele eerste serie Nobelprijzen zitten heel veel mensen aan. Bij die aan bacterie heb ik gewerkt of een virus. Dus de meeste kennis is al best wel oud. Maar wist ze dan ook al meteen dat bacterie ook goed voor je zijn? Nee, dat is eigenlijk door pasteur. In 1900-acht, uit behoofd, maar als ik val ben, dan zit ik een jaar af twee naast. Maar 19-19-acht heeft pasteur gezegd dat de reden dat oude mensen in bilgerij zo uitwerden was omdat ze bilgase-jogger te aaten. Supergrappig, want hij had gelijk en had geen gelijk. Want bilgase-jogger, dus de lakte basilis-bulgarek is nou juist een van de bacterie in de jogger die niet goed voor je, of die niks bijzonders voor je doet. Hij is wel goed voor je, maar hij is geen probioticum. Dus dat is heel grappig, maar. Het waren de melkice-bacterie, andere melkice-bacterie. Andere melkice-bacterie, waarschijnlijk asidofelen. Maar goed, het concept is door pasteur ontwikkeld van als je gezonde bacterie in een vroelingstof binnen krijgt, dan stopt dat. Wat hij noemde, de verrottingen of de putrefaxie van de darmde, van de diken daarom. Dus ik denk dat hij hele vies de winstjes liet altijd dat zo plastisch uitwisten te drukken, moet hij dat die jogger bij hem ook een goed effect hebben had. Maar eigenlijk eerlijk zijn we pas de afgelopen 25 jaar. En dan zeker ook weer de afgelopen 10 jaar met hele moderne manieren om naar DNA te kijken, een hele snelle manier om naar DNA te kijken. We kunnen dat nu echt in een nachtjeset zafels in de volgende orkend heb hier. Is dat dat de vroeger duurde? Dat was een jaar. En sinds sinds en jaar of jaar afhankelijk van wijn naar kijkt. Sinds en jaar of die kunnen we dat allemaal heel snel. En past sinds die tijd beginnen we een beetje te begrijpen hoe het werkt. Maar goed, we weten nog heel veel ook niet natuurlijk. Nee, is dat zo? Is het nog een beetje een black box of is het? Van halve. Nou ja, de Narlburgermeester van God de Dam, die zei altijd Taylal, zei die. Hoe verder je kijkt, hoe groot het lijkt. Eigenlijk is je binnenweer dat precies hetzelfde. In feite heeft schuld de helder dat ook voor zijn eigen poep gezegd aan. En niet alleen voor het helal. Hoe beter we kijken, hoe meer vragen er omhoog komen. En hoe een gewikkelder het blijkt. En hoe je gewikkelder het blijkt te zijn. En hoe mooier het systeem ook is. Elk systeem in ons lichaam dat weet iedereen. Heeft eigen regel mee. Je kunt wel, net zoals op een balon, je kunt wel op een plek duur. Maar dan gebeurt er op een andere plek gebeurt er met de druk ook wat. Dus het is nooit zo dat je specifiek een stukje uit die balon kunt pakken, zonder dat hij lekker gaat. Dat zo werkt het niet. Als je wat doet, heeft dat altijd een consequentie, een positieve of negatieve of een combinatie. En dat beginnen we nu langzaam te leren. Dat het dus niet zo simpel is om dat te herstellen. En omdat die fingerprint specifiek is voor ieder persoon, kun je dus ook al voorspellen dat een intervention is. Als je iets gaat veranderen, dat dat voor ieder persoon. Dus ook weer een andere effect dan hebben. Dat is dat zo overwegend positief kunnen zijn, maar dat zijn ook altijd persoon. Die afwijken van de populatie, de bevolking. Dat is een negatieve effect. Dus het is wat minder goed voor spellers als je bijvoorbeeld medicijnen geeft of als je andere bacteriën zou geven. Dat is maar beperkt waar, want als je medicijnen ontwikkeling krijgt, dan zien we ook altijd dat verschillen. Dat er verschillen zijn tussen de ene en de andere. En dan heb ik niet eens over verschillen tussen mensen die hetzelfde uitzien, maar het verschillen tussen mensen die een andere heetskleur en dus een andere ervlijk samenstelling hebben, is ook heel erg groot bij sommige medicijnen. En daar wordt ook te weinig aandacht aanspendiert. Net zoals dat er ook minder onderzoekt om een vrouw bij vrouwen wordt gedaan, dat bij mannen. Ja, klinische proefnemingen gebeuren meestal met jongen witte mannen. Of varma, dus op ginesmiddelen. En dus die ginesmiddelen werken heel goed op jongen witte mannen, maar ben je toevallig een gekleurde vrouw, dan heb je dus. En we ouderen vrouw, post me in een persale gekleurde vrouw, dan kan het goed zijn dat ginesmiddelen bij jou heel anders werken. Ja. En dan wordt dus te weinig, daar wordt ook te weinig onderzoek aangegaan en ook te weinig geld aan uitgegeven. En dat is hetzelfde in deze hoek. Dus dat is niet anders dan bij ginesmiddelen. Dit is gewoon een breedprobleem, omdat we in onze maatschappij toch snel deze dingen beschikbaar willen hebben we daar niet echt heen. Nee, we hebben dan een gemakkelijkste doelgroep. De snelste goedek is er daar. Oké, we hebben het gaat over dat wat laten we het even terug gaan naar die functie. Want je hebt ze wel het ene ander verteld over de afweer, hoe dat dan werkt, dat ze stoffen kunnen herkennen en dan besluiten om niks te doen of besluiten om wel wat te doen. Maar zijn er nog meer functies van? Je noemde het al vitaminis maken? Wat kunnen ze nog meer? Nou ja, ik denk ook daarvoor moet ik eerlijk zeggen dat die doos van pandora, onze poep, daar zit er heel veel mooie paagelsjes in. En we doen dus heel erg ons beste om dat te zoek en we komen straks nog even wat diepe terugdelen. Ik denk ik op de gut brain access. Dat is daarom hersen. Er wordt vanuit er daarom dus druk. Er is een druk communicatie met de rest van het lichaam. En ik denk dat de productie van stoffen die het lichaam zelf niet aan kan maken. In brede zin, waarbij Vitamine 1 onderdeel daarvan is, is belangrijk. Ik denk bijvoorbeeld ook aan botersuur. We kunnen zelf geen botersuur maken, maar dat is wel de brandstof van onze dikketarm. Dus als de bacteriën in onze dikketarm in eens minder botersuur gaan maken, dan gaat die dikketarm minder goed bewegen. Dat hij het peristal dikt. Die beweging is natuurlijk heel belangrijk om het voedsel goed te kunnen kneden, maar ook om het evacueer om te poepen. En hoe maken die bacteriën dat die verwerken dan etensresten tot die halen de energie aan? Ja, en dat blijkt ook weer niet simpel te zijn. Ja, precies dan geef je een bacteriën die botersuur maakt, maar dat is weer een klein ekosysteempje op zich. De enerbacteri heeft dan de andere nodig en zo. En dit, dan samen maken ze botersuur. Dus als er iets verstort is, dan gaat die productie gaat omlaag. Oké, dus botersuur is een van de stoffen die ze dan heeft. Ja, maar dat worden ongelofelijk veel stoffen gemaakt. Ook waterstofperroxiden. En dan zou je zeggen, woord, dat is daar hartstikke gevaarlijk. Ja, dat is het ook, maar dat helpt dus. Wat virus in die dikke daarom te nu traaliseren. Op een kleine te maken, oké. Ja, en etenolen, dus je maakt in je eigen daarom ook alcohol. Het gaat allemaal niet om veel, maar als je op een kleine niveau kijkt, is het heel veel. Ja. Dus maar in je hele daarom maakt het niet uit. En en ook toxische stoffen worden gemaakt. En je daarom door die bacteriën, die stoffen bijvoorbeeld die schimmels doden. Want in je weet dat sommige mensen met een afweer storm is. Die krijgen soms een schimmelinfectie in hun eigen daarom. En kan die daar kompen tegen in mijn operatie? Ja, dat is een heel veel schimmels waar. Oké, als het een heel veel schimmels waar je problemen mee kunt krijgen. Als die bacteriën dus niet meer die anti-schimmels stoffen maken. Dus nou, anti-tumors stoffen wordt van alles gemaakt. En er is echt een. Als je nou een melkzuur bacteri zou kijken in het lab en ziet wat die allemaal kan maken. En het feit dat je die dan in je daarom hebt, dan zou je gewoon schrikken. Ik noem het ook altijd een beetje bio-theoristen. Want ze maken echt stoffen. Wat van je zegt ja, als je dat in gezelschap zou maken, dan zouden ze je opsluiten. Ja, ja, ja. Dus het is echt een chemische fabriek daar heel veel. Ja, heel veel. Maar door de beperkten hoeveelheid ook al zijn ze met veel. Hoeveelheid dat ze maken is nog. Ja, en dat we altijd blijven hangen in Vitamine. Het is omdat dat makkelijk is om het uit te leggen. Ja. Want dat doen ze dus ook welke Vitamine's maken ze? Dat weet ik allemaal of niet. Dat is ook een lange lijst. Een lange lijst, ja. Ik weet het niet van Vitamine K. Ja, maar dat is. Dat is op zich makkelijk uit te leggen. Ja, daar blijven ze altijd hangen. Ja. Maar die stoffen die je helpen om je daarom zeg maar gezond te houden. En om die opstappen zeg maar die hulikens uit te schakelen, die zijn natuurlijk misschien wel net zo belangrijk. Ja, zeker. Dat kan me voorstellen dat het fijn is als je een geef stoff maakt die een virus uit gaat. Of een schimla uit gaat. Ja, precies. Oké. Overgist. Of een paraciet. Of een ziekte verwekkende bacterie. Ja. Zo'n splosteridium. Of coly van de handburgers ziekte. Ja. Oké, dus dat is wat ze doen. En jij bent al van ze communiceren met het hele lichaam. En heel bekend is dat ze communiceren met de hersenen. Ja. En hoe werkt dat dan? Nou, hoe het precies werkt zelf was in een podcast. Ja. Maar één verkoort aan. Er zijn echt mensen die daar duizend keer meer van weten dan ik. Maar wat ik zelf geleerd heb in die afgelopen 35 jaar is dat eigenlijk een soort continue twee weg communicatie is tussen je brijn en je darm. Nou, in je darm moet dat gestuurd worden. Dat als je darm tegen je brijn zegt. Er is een echte slechte hulijke na een boord. Het geeft mij maar D-R-E, want zo werkt dat, want waarom zeg ik dat, omdat heel veel mensen. Dat was straks nog even over als je podium angst hebt. Dan moet je vaak proepen en soms is dat zelfs ook D-R-E. Of als je heel erg verliefd bent. Zo heb je dat ook. Dat er zijn mensen, ik bijvoorbeeld. En er zijn mensen die dus bij hele gekke prik als dan die dat die darm dan gek gaat doen. Ja. Wat je niet snap, maar dat is van een evolutionair gezegd is dat een overleving is met genisme. Nou, wat is een mooi overlevingsmechnisme? Als je daarom voelt dat er een ziek te verwerken zit, dan inducee je die reen als spulje maast waren. Met de epiteels en alle spulje gewoon naar buiten. Ja. Dus het is niet zo dat die ziek te verwerken. De bakterie uit dat broodje zal hem. Die zalmanellen. Dat die de die reage heeft. Nee, de herkening van die ziek te verwerken. Door de darm, die zing dat aan het brein van nou. Doe maar die reen, want dan zijn we kwijt. En dat kan er lichten die reen zijn. Dan heb je eigenlijk nergens last van, dan heb je gewoon een beetje buikpijn. Dat noemen we ook zo he. Voor dat je reij examen doet, heb je een beetje buikpijn. Maar ja, voor sommige mensen, voor z'n reij examen, die hebben. Die hebben we goed voorbeeld. Die hebben echt wc-problemen. Ja, je hebt je dus. Nou, die communicatie, dat. Daar probeert mij nu zeg maar de vingen achter te krijgen. Wat zijn nou precies de signalen die de darm ontvangt van de darm inhoud? Wat zijn de signalen die de darm dan op locale niveau zelf maakt? En hoe gaat die dat dan vertalen naar een actie? En wat heel veel mensen niet weten. Als je naar de darm kijkt. zou je niet denken dat dat een van de grootste afweerorganen van ons leggaan is. Dat zitten zoveel afweercellen. Maar het is ook een van de best geinnerveerde organen. Dat wil zeggen dat er heel veel zenemen na de darm gaan, maar er gaan ook heel veel zenemen van af de darm. Nou, dat zou je zo niet zeggen. Als je de darm zo ziet. En veel mensen denken toch het is een soort buis waar de eten doorheen gaat, een deskid. Als je woorsjeskoop bent op het hein met echte varkers, dan stelt het ook niks voor. Nee, dat is niks voor, zeg je niet van houders. Dit is een stuk immune systemen voor bood. Daar zit er veel zenuwen in. Misschien zou jij dat zeggen. Ja, maar ik maak zelf dan worst en dan als je dan darm er koopt, schapen darmen of varkensdarmen, dan zie je ook al weer meer. Dan kan je ook weer meer die pijers te platen. Als je het weet wat je van kijkt, dan kun je het wel zien, maar het is niet. Nee, je zegt niet van woord. Dat is veel afweers, dat zou niemand zeggen. Nee, maar is het logisch dat daar zelf al zien? Ja, dus wel. Er zijn twee belangrijke zaken, één is die tolerantie, dat die darm niet continu reageert, maar gewoon ze werkt doet. En het andere is natuurlijk dat de darm het eerste waarschuwings, het eerste verkennig station is voor je liggen aan. Als daar wat mis gaat, dan willen dit gaan dat weten, want dat kan je vast voorbereiden, omdat die klapp komt. En dat heeft ook weer te maken met die lekkende darm. Je kunt een lekkende darm krijgen door verkeerde voeding, door toxische stoffen in je voeding, of door stress, of door trauma, als iemand verkeers ongeluk heeft, of. Maar lekkende darm moet ik echt heel letterlijk zien, het is echt de darm van die dan lekkend. Ja, maar wel op een heel klein niveau, dus niet lekk van dat er een grote schuur in zit. Maar dus als een heel fijne, heel fijne vergieet als het waren, heel fijne, heel klein. En dat er dan toch een bloed van binnen naar buiten gaat, een beetje, soms kun je dat niet zien of merken. En dat er dus vierse bacteriële schimmels gisten van binnen naar buiten, sorry, van je poop, binnen gaan. Ja, en die leekig gut dat dat is de laatste, zeg maar, 20 jaar is dat een onderwerp heel veel wetenschappers inkend ook zijn. Omdat als je dat kan voorkomen of repareren, dan is die darm, zeg maar robustig. En als je robustig bent, dan heb je minder ziekte problemen. Oké, dus de darm die communiceren met de herstenen gaat dat ook wel eens anders om, want die herstenen zeggen dan bijvoorbeeld, ja, oké, we gaan die Areas verzorgen. Maar is het ook anders, dat het bijvoorbeeld, ja, jij is hij, het is anders om, want als je stress hebt, dan heeft dat effect op je darmen. Bijvoorbeeld en als ziekte verzeker zijn, dan gaan de darmen weer naar de herstenen. Maar het is denk ik, niet zo dat de darmen zeggen, maak eens meer vitaminien jongens, dat. Nee, maar dat zou zo maar kunnen, dus dat zou ook zo maar kunnen dat wel over 20 jaar zeggen. Ja, die bergstenen, die geven grondciaal af. En dan wordt er een inoutstof in de darm gespoten en dan gaan ze meer boters hier, maar het zou zo maar kunnen. Dus we zoeken nog van de hoopig, natuurlijk, naar die relatie. En dat wordt niet makkelijker en daar komen, straks misschien ook wel op het woord niet makkelijker, omdat er zo veel verschillende bacteriën en gisteren en schimmels en virus in die darm zitten. Dan wordt het ook heel moeilijk om te zeggen, oh, daar zitten het. Want ja, voor iedere vrijwilliger die in een studie doet, zit die poep er anders uit dan voor een andere vrijwilliger. Dus het is niet makkelijk, maar we zitten wel heel erg nu op dat spoor. En daar komen hele mooie dingen uit. Oké, en het spoor is dan dat je bijvoorbeeld ook kunt snappen waarom mensen ziek worden? Ja, nou ja, dat geloof ik niet zo, entre 3. Dat zou daaruitkomst moeten zijn. Zover zijn we nog niet. Mijn mening is dat we daar nog niet helemaal zijn. Maar we hebben bijvoorbeeld afgelopen 17, 18, 19 jaar hebben we wel een toename gezien van experimentele poop transplantaties. Dat zijn poep transplantaties waar iemand de poop krijgt van bijvoorbeeld een broertje-susje of een partner. Dat heeft vooral ook psychologische, emotionale issues. Om te kijken of je daarmee bepaalde ziektebeelden kunt verhelper. En dat is niet bedoeld om dat breed in de maatschappij te gaan doen. Dat we breed poop transplantaties gaan doen. Het is juist bedoeld om te kijken wat vooral speelt die feetjes van een gezond persoon. Nou, ten opzichte van die feetjes de poop van een ziek persoon. En uit die studie is heel veel, ja, dat moet ik echt wel voorzichtig formuleren, maar heel veel hoop geven deciaalige komen van bodem. We kunnen daar echt wat doen. En dat gaat heel breit, dat gaat van depressie en autisme. Is het heel verwagend alles studies, maar er zijn gewoon studies gedaan, maar bij je kan zeggen dat de poop of het feetkale water. Dat weten we niet precies, dus zijn of de bacterië of de virus. Maar die kunnen helper dus de poop van een niet-autistisch broertje-susje geven aan een autistisch kind kan helper om de klinische effecten te onderdrukken. Dat kind blijft gewoon autistisch, maar het heeft ze minder last van. Dus daar zoekt iedereen niet? Hier gaan we zeker nog een aflevering aan wijden aan het prondantspontatie en wat het zou kunnen doen. Ja, precies, ja. En daarin leren we dus eigenlijk ook van hoe het hele en hadden wordt over het, daar een mikrobiën, hoe je dat kunt gebruiken om onderzoek te doen, en misschien ook terapie. Maar je wilt natuurlijk naar een synthetische poop voor, wij zegt van alles. Als we eenmaal weten, snappen hoe dat werkt, dan wil je naar een synthetische poop in een tabletje of een drankje of whatever, zodat je zeg maar die synthetische poop kunt nemen. En dat zijn nou gewoon een combinatie, is dat dan van ja, dat zou je zelfs parasite kunnen zijn. Er zijn ook publiekatie zelfs, maar combinatie van bacterië, virus, parasite, schimmels, whatever. Zag Romietjes de polar die bakkerschist is een mooi verbodat van, die werkt heel erg bakkerschist. Gidt ook in je darmere? Ja, zag Romietjes de polar die dus dat is niet een bacteriën dan, maar die weten ze ook heel fijn op je gezondheid. Ja, dus dit is waar de wetenschap zich nu naartoe beweegt van, we weten steeds meer over het darmicrobiome en we gaan nu proberen uit de manipuleren om te kijken wat er dan met gezondheid gebeurt en met ziekte gebeurt. Ja, en waarom ben ik een grote sponsor en ambassadeur van MLDS? Dat is ook omdat ik denk dat betredingen moeten doen. Eén is, we moeten heel erg veel meer onderzoek gaan doen om te kijken waar zitten nou en kunnen we dat manipuleren in de goede zin. Maar twee is, en daar is buikbelang ook voor bedoeld, is kunnen we met kennis die er vandaag al is, van dag al patiënten helpen, om zeg maar zich beter te voelen. Misschien kun je die ziekt daarmee niet weg te rukken, maar dat is soms niet reis belangrijk, het gaat vaak onder klinische effecten van de ziekte heen. Dus de perception bij de persoon zelf van hoe voel ik mij is natuurlijk altijd belangrijker dan ben ik ziek of niet ziek in de medische zin van het woord. Die hoek dat zou buikbelang moeten zijn en die eerste hoek zeg maar meer onderzoek en ook meer de industrieele toepassing. Als ik dan toch mag zeggen, daar komt nu 250 miljoen van de overheid voor vrij in het holo-microbio-project, een groeifonsproject van de overheid. En dat doet de industrie nog eens een keer 200 miljoen bij. Dus daar staat nu een pot geld voor de komende 10 jaar klaar van 450 miljoen. Om te kijken van met alles wat we nu weten kunnen we dit op een industriele schaal gaan toepassen, zodat de maatschappij daar beter van wordt. En dan hebben we dus ook over bijvoorbeeld gezondheid in gebouwen, gezondheid op straat, gezondheid in de winkels, gezondheid in de grond, gezondheid in de grond, maar ook gezondheid in de darm. Want er is dus nog wel heel veel kennis die onbrekt, maar je denkt toch ook met de huidige kennis kunnen we al wel wat toepassing gaan ontwikkelen. Zeer zeker, daar ben ik van overtuigd, anders dan zou ik ook hier niet voor pleiten. Is dat makkelijk? Nee, is dat betenschappelijke uitdagen, het werk ook niet echt. Kijk, wetenschappers worden beoordeeld op een wetenschappelijke uitpoet en helaas niet op hoeveel mensen zich gelukkig maken. Dus daar, dat is wel een dingetje, dat je natuurlijk ook als wetenschappen je morale compassen even moet bijstellen, je moet kijken van wacht even. Als ik je even aan werk, dan kan ik misschien wel van de 800.000 prikkerbare dames in de 1 miljoen zijn het er zelfs. Als ik misschien wel 10 procent een beter leven geven, ik zou het zelfs zeggen, dat is toch een nootje. Maar wetenschappers worden daar niet op beoordeeld en wetenschappers zijn ook gewone mensen die natuurlijk ook een salaris en hypotheken en vrouwen en honte mensen. Dus ja, die willen ook gewoon na de lijnen wat langs er beoordeeld worden, willen ze scoren. Dus we zitten ook daar met een toch wel groot maatschappelijk issue. Ja, je wordt beoordeld op de hoeveel het pubblicaties in wetenschappelijke tijd schrift. Ja, de kwaliteit is er nog minder. Ja, de kwaliteit, niet zozien op de sociale, op de impact, op de volksgezondheid. Het blijft heel moeilijk, het blijft en blijft heel moeilijk om wetenschappers te helpen om dichter bij de maatschappers te helpen. Even gezegd hebben dat, is het ook zo dat zuiveren wetenschap natuurlijk altijd blijven bestaan. Je moet altijd zorgen dat je aan de onderkant van die kennispiramide zuiveren wetenschap kan doen. Maar daar is bijvoorbeeld dat groeiefonds niet voor bedoeld. Ja, dat is echt bedoeld om deze vertaaldslag naar de etjes te maken. En waarom stopt de industrie in iets om dat de maatschappijden wat dan heeft? Want als de maatschappij niet betaalt, dan doet de industrie het ook niet. Daar zit nu een versnelling, en ik ben het set en blij dat dat gelukt is. Ik ben er niet bij betrokken geweest dan op afstand, dus ik kan ook een decomplument geven aan alle mensen die je keihard voorgewerkt hebben. Maar dat is dus nu gelukt. En dat is echt een doorbraak, want door die industrie erbij te betrekken, kun je ook beter kijken naar de maatschappijden. De maatschappij blijft altijd de consument, of je nou ziek bent als consument, dan noemen we je patiënt, maar je bent natuurlijk een consument van zorg. En een consument van geneesmiddelen, waarbij zorg 90% is op dit moment en geneesmiddelen maar 10% dus ook daar als je mensen in het bed zich beter kunt laten voelen. En je kunt daar door minder handjes aan het bed geven, dus minder zorg dan bespaar je op die 90% zorg. Dus dan kun je veel meer op besparen dan op die 10% geneesmiddelen. En daar is het groei van zich voor bedoeld om te kijken. Kunnen we nou met name ook daar waar het laag hangend fruit zit, kunnen we dit nou vertalen naar de consument. En het klinkt weer heel plat van hoe we moeten over geld gaan, maar de wereld is uiteindelijk wat we had gedreven door ons eigen consumptie gedrag. Of er nou patiënt zijn of bij de Albert Heijnlopen als patiënt. Ja, dat is gewoon de prikkel. Dat is het niet in stappen. Ja, die industrie kan niet in stappen in iets geld kosten. Dat doen ze wel af en toe, maar dat is dan uit de winst die ze maken, dus dat is niet eerlijk. Dat doen we wel, maar dat is natuurlijk niet eerlijk. Nee, oké. Dus wat op dit app zie jij de toekomst wel optimistisch tegemoet als het gaat om toepassingen? Ik zie die versnellingen die versnellingen hier geval. Na deel van 67 zijn, is ook het voordeel. Joren krijf zijn dat al. Ik zie de versnellingen, ik heb dit nu mee mogen maken. Vanvoor dat die tijd een probiotica bestond. Ver voor. En nu zie ik de versnellingen. Ik zie nu dat het wel snel op bewegt. En dat wil dus maar één ding zeggen. Dat we dus inderdaad daar een hele hoop van gaan horen. Ook in deze podcast, in deze serie, maar ook echt bij de apotheek, bij de drooggist, bij de supermarkt. De komende 20 jaar worden echt, wat dat het heeft, denk ik, echt heel spannend. Leuk, interessante verhalen, interessante ontwikkelingen. En als ik nou even terug ga naar die consumenten, de mensen die nu luisteren naar deze podcast. Hoe stel je, je bent nu overtuigd dat kan niet anders. Dat het microbiome, daar microbiome, heel belangrijk voor je is. En dat het van alles in je lichaam doet. Hoe kun je daar nou goed voor zorgen? Ja. Ik had het lastig, want ik was nooit lid van de zijkermaf. Ja, maar dat ben ik inmiddels wel ge, ben ik bekeerd. Halleluia. Kijk, er is een heel groot punt. En dat is, dat zeg maar wat we de goede bacteriën noemen in onze darm. Oh ja, dat vind ik wel even dat. Die hebben we. Die laat we die eerst vraagt, die eerst even stellen. Dat heeft over goede bacteriën en je hebt over slechte bacteriën. Zou je, is het goed dat er ook slechte bacteriën in je darme zijn? Ja, daar weet ik niet, denk ik het wel. Je denkt het wel. Nou, een collega van mij heeft een studio gedaan bij Farkens. Er was een maareesnaarbeurs. En die liet zien dat als die Farkens op jongen leeft dat het niet S-G-S-J-A-Koli kregen. Dat is gewoon in principe vinden we dat in brede zin vinden we dat bij iedereen. En in brede zin vinden we dat ook. En een collie bacteriën, dat is de bacteriën die bijvoorbeeld deereken. Ja, in brede zin vinden we dat een ziekteverwekkende. Dus niet helemaal waar, want er zijn ook gezonde collies. Maar goed, maar hij liet zien dat als je dus die ziekte maakende collibacteriën bij jongen-begetjes niet had, dat de darme vlock lengt. Dus de villae dat die niet dan werd. Dus dan werd als het ware de ontwikkeling van de darme-as-speisverteringsborgaan werd gerennt. Dus we weten uit oude studies dat die ziekteverwekkers ook een rol hebben bij de opbouw van ons systeem. En het zou gek zijn als die rol later in het leven verliezen. Maar het is niet een sexy onderwerp, dus daar wordt niet zoveel aankaan. Nee, maar het is dus goed om gewoon een diminatie van een mix te hebben. Die mix lijkt belangrijk en het werk van Ivan van de plassen uit België. Die heeft laten zien dat als je de substraat de inhoudstoffen van Wittelhoff geeft aan hele jongen-bebies, dat je dan van ongeveer 2,5% slechte bacteriën in die babypoep kunt zakken naar ongeveer 0,6-0,7%. Dus er is een hele grote daaling, pur door die goede stoffen uit Bittelhoff van die babygeen. In middels zit dus ook in alle poedermellijk in Nederland en België en in heel veel andere landen zitten. Die stoffen standaar, dat zijn er een soort. candidaten van soort feizels. - Ja, het zijn wat we noemen op losbare feizels. Gelukkend een vruchtoor-lucor-saggeride voor de kennis, maar goed dat gaat natuurlijk niet morgen even kopen bij de droogist. Maar Wittelhoff kan wel. - Maar er is een hele lange lijst van groente, die je zou moeten eten. En dat zit bijvoorbeeld ook knofloek, uiprij, aspersjes, Wittelhoff, atischokker. Ook allemaal groente die juist in dat mediteraanend die je het heel erg oververtegenwoordigd zijn. Dus het is ook een component van olijfolie rode bijn, maar ook die groente sinds in dat mediteraanend die je het is. Ook daar weten we niet meer precies. - Wat nou, wat doet, ja. Wien nou, wat doet dan waarom in mijn neer? We weten wel dat we dat diepe groente is, meer moeten eten. En je begon nou voor zuiker. - Ja, en dat gaat dan, want die stimuleren dus die goede bacteriën. En die slechte bacteriën kunnen eigenlijk niks met die complexe facels, die willen eigenlijk simpelen zijkers. Zoals die huligen samen een red-boelige park in plaats van een bruine poteraam. - Ja. Wat er heb ik nooit gezien dat ze bij dat samen een bruine poteraam stond. Dus zoals die huligen ook een red-boelige park in plaats van een bruine poteraam, willen die huligen ze in je daarom nu willen gewoon simpelen, zijkers, snel. Nou, dus daar is een gigantisch probleem. Sinds de industriele revolution, hebben we zijn we gegaan van ongeveer 4 kilo per persoon, ziker per jaar. Nou, in sommige landen op dit moment 80 kilo per persoon per jaar. - Wow. Als je van 44 gaat vind ik al veel, maar dat halen we in Nederland echt never. Dat ziker zit overal in, omdat het gewoon lekker is. Dat vind ik ook. Ik vind het ook lekker. Ik moet ook zeggen, maar ik heb prima gewicht, maar ik wijk voor mijn gevoel nog steeds 5 kilo te veel. En dat zit echt in die ziker. Dus het is supermoeilijk om van de zikers af te blijven. Ze zit ook overal in, in je kapotino, in je fruit sap, in je appels, in je synesappels, dus die balans vinden tussen. Wat je ene zijdens denk dat gezond is en ander zijdens, zikerbevat is heel moeilijk. All het industriele eten heeft als smaak maken en versterk en ziker. Zelfs de meeste soorten brood hebben ziker. Dat is gewoon een hele fijne. Oké, dus die ziker minderen? - Ja. Maar zeg je dan dat bijvoorbeeld ook fruitzuiker minder, want ik moet je nou appels en synesappels noemen. Ik denk dat je, als je twee stuk's fruit, het op een dag krijg je niet alleen die fruitzuiker spinnen, maar ook al die vezels. Dus je lichaam moet aan voorwerken. Het klinkt een beetje simpel, dat is het natuurlijk niet. Maar dat maakt het wel beter dan een smoothie pakken, waarin die vezels helemaal goed gemalen zijn. Waardoor je relatief veel ziker binnen krijgt en relatief weinig energiehoefte besteden om bij die zikers te komen. Ja, je hebt ook negatieve groenten. Je moet die daar maar gewoon lekker aan het werk zetten. Ja, als je boopt kijken naar de groente als bleekselderie, dan moet het lichaam harder voorwerken om de inhoudstoffen. Dus om de voedingstoffen vrij te maken, dan dat eruit komt. Dat is een hele fijne groenten natuurlijk. Dus je is en gezond en je spendeert meer energie om het los te maken in plaats van een appel waar dat niet zo is. Nou, ze zijn appels gezond. Ja, dat komt weer een andere stoffen die erin zitten, maar het is niet zo dat je vijf. De appels bedacht moet pakken of twee appels en drie fruitsmoties en twee cappuccino's. Dat zit je gewoon al meteen aan je daar. Ja, en dan heb je dan niet eens over fristerenken en over snoepen. Nee, dan wil je ook nog goed. Echt waar echt ziker-ziker in zit. Het gaat die verborgenzijkers zijn net zo belangrijk als die simpelzijkers. en iedereen is groot genoeg om te weten wat simpelzijkers. Ik pak zavond zo ook gewoon drie of vier koekjes, geef ik het toe, maar het is wel fout. En ik weet dat het fout is, maar ik kan er ook niet afblijden. En dan weet ik dat het fout is, dus die is ontzettend moeilijk om van die simpelzijkers af te komen. En dus is het nog moeilijk rond van die verborgenzijkers af. Ja, oké, duidelijk. Dus voor je, om goed voor je microbiën te zorgen, is het alleen voeding wat je moet doen? Goed eten, meine zijkers. Daar gaan we weer. Kijk, het grootste problem op dit moment is zijn die zijkers. De simpelzijkers. Dat is de beste stap die je nu zou kunnen doen. Ja, en dan achterkomen alle andere dingen, weet je, vermijden van stress, veel bewegen. Maar dat is voor je bakterie is de grote klap, die simpelzijkers. En de verkeerde of de verkeerde, te weinig groente. En ook dat is natuurlijk, ja, ik hoef je niet te gaan zitten spreken, want iedereen weet. Iedereen, ook de professionals, weet dat hij te weinig goede groente pakte. Ja, het is gewoon een probleem van deze maatschappij. Dat kunnen we ook niet eindwerdee oplossen. Dat is er zo ook niet. Dus nou simpel fixen was dan meerkent. Nee, dat wordt echt heel lastig. Ja, het klinkt toch echt best wel simpel. Eet meer groente, et minder suiker. Ja, maar je zegt dat al, het is ook een gewoonte en een drank die we hebben ontzettend. Ik heb er nog wel simpler maken, want dat is natuurlijk ook al het goede vraag van hoe je nou simpler maakt. Kijk, op het moment dat je merkt dat je vaker moet poepen, minder vaker moet poepen, of dat je poep dikken wordt, of dat je poep dunne wordt, of een poep een andere kleur krijgt. Nou, als je een andere kleur krijgt moet je meteen naar de doktor, naar je huisheids. Maar als jij je bietjes hebt gegeten. Ja, ja, even een disclaimer hier. Ja, dat vind ik ook mijn lievelingsgroente. Ja, ik denk ook doorlop. Maar los van de bietjes eten, als je kleur verandert van je poep, je hebt bloed in je poep. Dan moet je dat inmiddelig tegen je partneren tegen huisheidsmelden, dat is echt belangrijk. Maar als de poep verandert van samenstelling, consist van dikte of van frequentie, dan weet je dat je iets anders aan doen met je voeding. En je kunt dus ook dat omdraaien. Je kunt ook zeggen, nou, waarom ga je niet eens experimenteren met wat minder groente en bijvoorbeeld één keer een week, wat meer goedkoper-spersjes. Ik kan gewoon van de goedkoper supermarkt, achterglas, of achterblik, of uit de deepfries, of goedkomen. Dan kijken wat het effect is. En eens kijken wat het effect is. Dus je gaat gewoon iets minder zaken en iets meer van die groente en eens kijken van. Ja, want dat is natuurlijk wel mooi aan dit systeem, je hebt een vrij snelle respons, je ziet vrij snel wat er gebeurt. En als je klachten hebt, gezondheidsklachten, dat kan zo breed zijn van buikpijn, dat is de bekerbare, daarom of gewoon buikpijn, tot tot met depressie. En ik lacht die je hebt, kun je gewoon bijhouden in je klachten, boek je, die geef je gewoon een cijfer per dag van 1 tot 10. Vandaag is mijn klachten heel erg. Dus dan geef ik hem een 10 en morgen heb ik nergens last van dan geef ik hem een 1. Hou je dat bij en dan ga je kijken met je diët over de weken vanhouden. Kan ik dat wel? Kan ik het een beetje bijsturen? - Weet je bijsturen. Als dat niet lukt, dan heb je een pech. En als het wel lukt, dan heb je natuurlijk iets motivatie, om bijvoorbeeld nog minder zaken of nog meer groente te gaan doen om te kijken, waar zit het dan? Ja, oké, dus als je goed voor je mikrobiol moet zorgen, houdt goed in de gaten wat er gebeurt, en vooral met voeding kun je het beïnvloed. Ja, dat klachten boek je of je boek je maar ook het klachten boek je helpt mij zelf ook, want ik heb voedsel-intolerantisch. En ik heb een intolerant voor paperkijnen, tot maat wat heel lastig is. Dus ik hou het vaak ook bij, dan kan ik het weer terugleiden van wat ik gegeten heb. Dan ben ik ook oké, dan moet ik dus niet meer eten. En daarmee vallen ook heel veel kanta-klaar producten, dan bedoel ik niet kanta-klaar een maaltijd. Nee, maar gewoon. - Maar ik kan geen poterhame worst eten, of zelfs gekookte ham. Dat zit altijd om de kleur op mij en hersen, zit altijd om de kleur op te trekken, zit er of een beetje te made poeder of paperkap poeder in. Dus je leert van zelf als je het bijhouden van "he, ik had ineens heel veel klachten, maar wat heb ik dan daarvoor gegeten?" En dan dan kun je dat een beetje bijstuuren. - Ja, oké. En simpler dan dat wordt het ook niet. - Nee, nou ja, dit geeft al wat fijne handvaart. Ja, ik denk dat we een beetje aan het einde komen eerlijk. Zijn er nog dingen waarvan jij zegt, die hier hebben het nog helemaal niet over gehad, maar dit vind ik super belangrijk. Nee, ik denk. - We gaan heel veel dingen nog in andere afgevingen bespreken. Ja. - Gelukkig, want je hebt heel veel inkessant dingen aangestipt. Dit darmherse as en we hebben het nog niet gehad over probiotica, bijvoorbeeld wat je. Nee, maar dat zal nog wat in het komen, allemaal nog op terug. - Kijk gewoon terug, kijk, goed voor je darm zorgen. Kan ook betekenen dat je inderdaad die bacteria dan weer toevoegd aan je darm. Ja, voor mijn gevoel is dat heel erg zinig, echt, dat moet je eigenlijk standaard wel doen, maar het heeft geen zin als je niet die zijkabbalans strak hebt. Dus ik zelf, voor vandaag zou ik zeggen, ga nou eens eerst serieus naar jezelf kijken of je niet stiekem heel veel zijkers binnen krijgt. En dat kan je allemaal tegenwoordig heeft. Iedereen heeft natuurlijk een smart phone, dus je kan dat ook allemaal woegle waar zitten zijkers in een keis, schitterende lijstjes van productwoord. Wow, dat was niet even niet. - Kijk, een koekje dat snapt iedereen wel. - Nee, maar dan heb je meteen ook een antwoord geven op je laatste vraag die ik heb. Het is zelf, hoe zorg jij goed voor je darmicobio en dat is dus dat je heel alert bent. - Ja. - Dat jij het wel nog lett. Moet ik eerlijk zeggen, want ik weet het nu weinig 76 kilo en ik wil 70 mee gaan en kijkste de niet af die laatste kilo. Dus zelf als je heel alert bent en zelf als je zelf kookt, wat ik doe, ik kook elke dag als ik daag mijn kook ik zelf voor mijn vrouw. En soms ook voor de tasteren. - Aanwijl de kinderen. Dus ik kook eigenlijk altijd doe niet of 90% van alle boodschappen. En zelfs dan kijk ik het niet goed onderkant om. Dus ik weet hoe vurswikkelijk moeilijk dit is. Maar dat wil niet zeggen dat het niet zo is. Dus je moet er wel overnage aan denken. Bijvoorbeeld, het vervangen heel simpel vervangen van cappuccino door een zwarte koffie, dat helpt er al enorm. Als je meer dan twee koffie bedraagd ging. En het vervangen van ik kook nu steeds duurder en lekker. Maar als je die prijs vergelijkt met een flessfristerang is die telemaan niet. Nee, want dat komt hier een ptaat 11 euro voor een pak de telen, maar dat doe je soms al drie weken per week. Ja, dat zeg je. Dat kan je niet er steeds van zetten. Waarom ga je dan meer t-ring, omdat die heel erg lekker is. En dat is de truc dat je de goede keuze maakt en dat je het zelf van bent. Maar op zeg maar een manier waardoor je een t-ring koffie spel je daarin echt belangrijk. Dat zegt het voedingcentrum gelukkig nu ook. Dat zijn hele goede smaak vervangen voor fristerang. Die slaan ook de goede responsen hier liggen aan. Ja, aats van fristerang zonder suiker maar met suiker vervangen. Dat is die helpen niet bij dit verhaal. Oké, nou mensen, let op suiker als je goed voor je mikrobiom zorgt. Dat is nu echt wel duidelijk, goed punt gemaakt eerlijk. En ook heel erg bedankt voor die super duidelijke uitleggen. Ik ga voor dan altijd denken aan huligunds, oude van dagen, busjes. En wat daar allemaal nog meer gebeurt in mijn darm. En dank je wel, ik vind dat een goede meter voor. Je luistert een naar buikbelang, de podcast over het Darmicorpio en wat dat voor je doet. Deze podcast werd mogelijk gemaakt door de partners van buikbelang met ascernpartners, het MDL-fonds, het UMCG en de Weerde. Wageningen University Research en de andere partners van buikbelang. De gast van deze aflevering was eerlijk klaasen, de host. Dat was ik, als Karin Oenerdaus. En de producer was Menno de Meester. Wil je meer weten over Darmicorpio en het effect op de gezondheid? Ga dan naar buikbelang.nl. (C) TV GELDERLAND 2020