Madelijn Strick | Waarom we humor serieus moeten nemen

Welkom bij Weerdernieuwe aflevering van Verborgen Patronen. Ik ben Matijs van Leel. Vandaag duik ik wanneer we een onderwerp dat we allemaal kennen, maar zelfde serieus nemen. Humor, dat wordt lachen. Maar gast vandaag is Madeline Strik, Universiteit hoofd toezend, Socialepschligie aan de Universiteit Utrecht. En zes een van de weinige experts die Humor echt serieus neemt als onderwerp van onderzoek. Madeline kijkt in een onderzoek naar de verborgen krachten achter de grap en de lag. Hoe Humor bijvoorbeeld Weerstand breekt in een verhit de bad waarom zelfspot een tegenvang kracht is en niet van zwakten. En niet te vergeten wat we kunnen leren van ratten over de verbindenden werking van spel. Het is geeft talloze artikelen over de psychologie van beïnvloering. En er zijn van de drijfende krachten achter het impact l även waar ze wetschap, midbaar en toegankelijk maakt. In dit gesprek ontdekken dat Humor er helemaal geen oppervlakke vermaken is, maar een funementel menselijk meegnisme om te verbinden, te overleven, en natuurlijk om de wereld een beetje lichter te maken. Maak je klaar voor een gesprek over Humor, maar met een serieus boodschap. Hier is Madeline Strik. Welkom. -Dank je wel. Heel leuk om hier te kunnen zetten samen met jou. En jouw te mogen interviewen. En ik denk, we danken gewoon met Einderin. Ja. -Suprael leuk. Nou, zou je een beetje een pressure cooker, maar zou jij in ongeveer 1 minuten mag ik hier langer? Jouw exceptie ze uit te doen. Van wie ben je eigenlijk profe sneeuw en wat had je overal bezig? Nou, Madeline Strik, socialpsiegelogen aan hun universiteit utrecht. Ondersoeken op het bied van Humor, en met name de impact van Humor op gedrag, emoties, welzijn. En dat doe ik in allerlei contexten. Dus bijvoorbeeld educatie, de rol die Comedians spelen en de impact die ze hebben op hun publiek in de zaal. Geclamen, marketing, maar ook in toenemende mate organisaties. Dus leiderschap, maar ook werkteams en coaching. En noem maar op, dus eigenlijk allerlei toepassingsgebieden. Waarin ik dus de rol van Humor onderzoek. Dat is een interessant, want heel veel wetenschap is wetig die huizengrot aan hun universiteit. Maar jij bereidt express heel erg uit ook naar de praktijk toe. Je is op die combinatie tussen die twee dan. Ja, dat is echt mijn passie. Ja, dat vind ik echt interessant om te doen. En ik denk dat het mijn drive is ook om juist die vragen die in organisaties en in de bredere samenlevingspelen om die te helpen analyseren. Humor, dus te gaan we het over hebben. Ja, ik heb toch een beetje een persoonlijke vraag, m'n meivreken wel beantwoorden. Maar ik ben altijd op benieuwd hoe mensen al terecht komen in hun specifieke expertise gebied. Ja, en ik heb natuurlijk zelf ook psychologie gestudeerd. En ik weet bijvoorbeeld dat de mensen die klinische psychologie studeren. En twee soorten mensen, dat zijn mensen die in de daad, andere mensen heel graag willen helpen, want ze hebben veel reserven. Of zijn de mensen die ze zelf niet zo heel goed kennen. En die gaan al een juist klinische psychologie doen om een soort van half een terpiet te gaan. Die doen het dan om zichzelf te leren kennen. Ik weet niet, misschien val jij in één van deze twee kanten. Heb jij huumoren uitgekoos omdat jij er zo ontzettend veel van hebt en je hebt dat delen met de wereld? Of wist het niet dat je dacht dat ik snap echt niet waar iedereen om lacht, hier in de lachen brullen de hele tijd. Of was het toevall? Nee, het is geen toevall. Ik kom uit een familie waar huumoren heel belangrijk was. Mijn vader is zelf bedoemd, huumoren is het. Maar was ook echt stond ik echt als komidien op de planken. Een heel lokaler in het dorp waar ik opgroeide had ook altijd een kabere gezelschap. En de familie waar hij uitkomt, daar was huumoren altijd heel belangrijk. En hingen ook samen met creativiteit. Dus er waren, hij had 7 zus en een broer. En dat waren allemaal dat zijn mijn omstandantens. Dus die zijn gewoon grappig en creatief. En ik werd in die contact, in die familiecontext toch een beetje gezien als het serieusje kind. Een beetje de studieboel. En dat was misschien ook wel in vergelijking. En het heeft mij altijd geïntrigeerd van wat doen die mensen nou, wat hoe werkt dit. En hoe kan het nou dat die mensen die zo grappig zijn ook zo creatief zijn, maar ook zo leuk zijn en zo populair. Want dat zag ik ook van, het is echt iets wat mensen aantrekken en wat zo aansprekt. En misschien dus ergens ook kan een verlangen, ja dat ik het zelf ook zou hebben. Misschien dus daar wel mee begonnen. En heb je het gevonden? Nou, van onderzoek nou huumoren wordt je dus echt helemaal niet grappiger. Dat ben ik ook achtergekomen. Maar in tussen heb ik genoeg gezelf het grauwe en dat ik ook denk. Ik ben zoals ik ben. En zeker ook niet zonder huumoren. Ik ben ook anders gaan denken over wat huumoren eigenlijk precies is. En daar gaan we misschien ook wel over hebben. Daar gaan we het zeker even over hebben. Ja. Dus ja, laten we dan in het meteen gewoon de Theoretische Deep te ingaan. En we hebben ook wel een minuut of je dan misschien ook je familie ook kan analyseren, langs die lat en de raad tot daar. Dus dan zie je het wel op familiefeestjes dat je dan even uitleggt aan ze. Waarom hun grappen nou precies werken. Ja, nou wat mijn idee altijd was over huumoren en dat hebben veel mensen nog steeds iets dat het gaat om grappen maken en de hele zaal bijvoorbeeld op een verjaardersfeestje of wat dan ook aan het lachen maken. En dat is inderdaad een onderdeel van huumoren. Maar het kunnen inzien van wat grappig is en het kunnen begrijpen en waarderen van huumoren. En ervan kunnen genieten is ook een onderdeel van een gevoel van huumoren hebben. En ook een luchtig in het leven kunnen staan en huumoren kunnen gebruiken om te relativeren en om makkelijk om te gaan met tegenslagen en met spanning. Dat is ook ook bij gevoel van huumoren. En als je het zo breed analyserkt en dat wordt in de wetenschap ook echt gedaan, dan zie ik dat ik zelf ook een gevoel voor huumoren heb. En dat het is echt niet alleen maar zo smal is als van je je moet een soort komedien zijn om gevoel voor huumoren te hebben. Is denk je dat ook de eerste grote misverstand over huumoren, maar daar was ik wel benieuwd naar ben. Van mensen heb je een soort beeld van huumoren, is dat indimensioneel? Ja. Maar mensen wordt simpel beeld van huumoren, is dat het een van de hoofdblijmen? Ja, ik kon wel mensen tegen die ze zeggen ja, ik hou hem maar niet van huumoren. Of ik heb geen gevoel voor huumoren. Dat was ik dus voor mezelf ook. En dan denk ik ja dat komt misschien wat je te smal kijkt. En wat ook een ander misverstand is, maar dat is eigenlijk meer als het gaat om het onderzoek naar huumoren, is dat het huumoren één ding is. Ook dat de impact van huumoren bijvoorbeeld één ding is, van huumoren is altijd positief. Ja, het is best wel veel van die soort van algemeen uitspraken die je wel eens leest op sociale media, of in tijdschriften. Ja, huumor is verbindend. Of huumor relatieveert. Of huumor zorgt dat wij ons tegenslagen beter kunnen beter met tegenslagen omgaan. En dat is allemaal waar, maar het kan ook juist uitsluiten of mensen kunnen zich ook in de put praten met negatiefige formen van huumor. Dus het is zoveel zijder dat het die hele simpel conclusions die werken dus niet. Het is best wel grappig omdat huumor zooncentraal component is van ons leven, van iedereen wel een goed voelen en wel lachen. Maar we behandelen het als zo simpel iets te waar de coronastone is, van wat onze mens maakt eigenlijk. Ja, ik vind het mooi dat je dat zegt, want ook dat is iets wat mensen zich niet altijd realiseren. Dat het iets heel natuurlijk is. Wat al heel lang bij ons is als mensen, maar wat ook bij dieren gevonden wordt. Het is niet iets wat je alleen kan nadat je een comedy-treining hebt teruggevolgt. En het is ook iets waarvan, nou als je het niet hebt of niet zou hebben, het is wel interessant om eens over na te denken. Hoe zou het leven eruit zien zonder huumor? Maar dan zou je bijvoorbeeld heel veel mooi te hebben om te communiceren met andere. En ook om de schreppkantjes van het leven, om daarmee om te gaan. Het is alle tegenstrijdigheden die we alke dag weer tegenkomen om die toch met een lichte houding te gaan. Dus het is natuurlijk en het is essentiel. Gewaakte vraag, is er een correlatie tussen geen gevoel voor huumor en nagring tot de pressie? Ja, ja. En de zin van een correlatie dat ze weer dan een soort lineaar verbonden, wat gevonden wordt, nogmaals mijn stelling is dus iedereen heeft een gevoel voor huumor, maar er zijn bepaalde situaties of bepaalde phases in je leven of bepaalde onderwerpen waar je minder huumor bij kan hebben. En een van de situaties wat onder mensen moeilijk bij hun gevoel voor huumor kunnen komen is als ze zwaar depressief zijn. En dat vinden die mensen dan ook doorgaans heel erg. Dat is een van de meest verschrikkelijke dingen eigenlijk dat je geen plezier houdt uit dingen en dat je dus ook moeilijker met andere contact kan maken om die reden. Ja, ik had ook een andere vraag die me opkwam toen je net verteld over de multidimensionaliteit van huumor. Ik heb een keer iemand oorzeigen dat alle vormen van huumor en uiting van macht zijn. Ik wens je dat kan, dat idee dat het eigenlijk altijd een soort dominantie is of zo. En ik dacht dat klonk ergens logisch maar ook een beetje vaak. Kijk, dat is over zet. Nou, die relatie werd macht wordt heel vaak geleerd in de wetenschap in literateur. En er is ook een bekende teorie, de superieuriteit, teorie. Die zegt dat alle vormen van huumor in feiten een basis hebben in macht. Dus met name het gevoel van superieuriteit. Dus je ziet iemand in de meest simpule vorm uitgelijden over die benarenschil. En eigenlijk lag je omdat je denkt ik ben beter dan deze persoon en deze persoon staat lager in de hieragie dan ik. En dat is dat lekkere, daar komt dat lekkere gevoel van daar. Dat is één van de teorieën. En dat is ook een heel bekende teorie. Maar het is niet de enige teorieën. Er zijn bijna alle grote filosofen en ook psychologatraens ook. Vrooi het die hebben geschreven over huumor. En ze hebben allemaal een andere gedachte gang over wat huumor is en wat het betekent voor ons. Dus vrooi het zagen bijvoorbeeld veel meer als een manier om stomen af te blazen. Dus het ventiel wordt wel eens gebruikt als meta voor. Dus je ziet vol van spanning ook door om bewuste draai vieren en vrijvingen waar voils het dan vaak over had. En dat staelt zich zo op en dan gebruik je die huumor als een soort uitlaatklep. En dat zijn ook bijvoorbeeld Darwin, de evolutiebiologie. Die had ze veel meer over de verbindenen kracht van huumor. Die hai ook weer bij dieren zorg. Dus door het met elkaar te spelen en plezier te maken voelen mensen. Maar ook dieren dus zich meer verbonden met elkaar. En dat is weer een heel andere kijk. Dus het is in die zin best heel moeilijk om huumor dus één definieze te geven. En dat doen huumorwetschappers dus eigenlijk niet. Doorgaans wordt er praten over 5 ingrediënten die vaak in huumor zitten. En dat begint met dat er altijd een soort verrassing in zit. In congruwenstie wordt dat wel genoemd in de wetenschap. Dus het bekendste voorbeeld is een mob waarin het einde de kluw altijd een soort omdraaien geeft of een soort verrassend slot. En als je het begrijpt dan dan naap je de huumor. Het is een positief of leuk. In ieder geval voor de gene die de gat maakt. Want het komt niet altijd zo aan natuurlijk. Het is niet serieus dus het is een form van spel. Als je zegt dit is huumor dan zeg je ook. Het is niet helemaal letterlijk. Ik bedoel het eigenlijk meer. Ik doe als of. Het is niet serieus bedoeld. Ten vierde er zit vaak de grens op van wat nog morrel acceptabel is. Dus taboe onderwerpen, kinderen hebben het graag over poop en pies. En later over sex. Daar gaan de gappen dan ook over. Als er nu pijnpunten zijn in de samenleving in gewikkelde onderwerpen. Waar we misschien denken, ja, kunnen we het er al over hebben. Dan gaan daar de gappen over. Want daar zit de spanning. Dus je zoekt een morrelagent op. En te laatste een vleugje, een gessie. Vaak. En dat is niet altijd zo. Maar vaak heeft huumor iets in zich van je. Er wordt iemand belachelijk gemaakt, iets of iemand. Er kan een groep mensen zijn, dat kan een persoon zijn. Dat kunnen vrouwen zijn, dat kunnen met etnische minderheden zijn. Maar dat kan ook je baas zijn. Of je kunt ook concepten belachelijk maken zoals het klimaatproblemen. Als je ook een bagatellisier met huumor. En die vind ik wel interessant. Ik denk dat we de laatste nog even terugkomen op die praktische toetpassing. Nu in de maatschappijnen de politiek van huumor. Dat is wel heel relevant. Zeker. Ja. Je noemt nu dat er allemaal op zo'n doelende zijn van huumor. Ja. Maar ze gebruik van de doel einde. En dat leidt ons misschien meteen naar het volgende theme. Maar van ja, waarom ze doen het, omdat het werkt gaat vanuit. Ja. Dus wat is waarom werkt huumor dan zo goed? Je hebt er een beetje aan gehind natuurlijk, een verbinding. Maar ik weet dat je ook onderzoek hebt gedaan veel naar huumor en hoe dat weerstand breekt. Ja. Maar ook met huumor en bij producten verkopen. Zeker. Kijk daar eens een vertellen van hoe dat proces dan precies werkt. Waarom werkt huumor en waar neer werkt het? Ja. Ik heb vier functies voor je die huumor verveeld in het sociale verkeer. En dat geldt dan ook voor al die marketing context, maar ook in werkteams en dergelijke. En dat is gewaarsierd op een overzicht van de literatuur, wat ik samen met gicellende kuipers heb gemaakt. Dat is mijn collega in de cultuur "Socialogie" die werkt aan de kattelijke universiteit leuven. En het eneerst is het in een uitsluiten van mensen. Dus daar zitten verbinding. Dus door samen te lachen voelen mensen zich meer een groep voor je onspannen bij elkaar. Dat heeft ze ook te maken met endorphine die vrij komt op het moment dat je samen kan lachen. En daardoor voel je meer onspanning ook in je lichaam. En kun je ook beter verbinden met andere mensen stij je open voor andere. En tegelijkertijd op het moment dat je een groepje vormt. Dat heb je misschien ook wel eens als je een verjaardag binnenloopt en iedereen zit ergens over te lachen. En jij weet niet waar het overgaat of je denkt misschien het gaat over mij. Dan voel je juist buiten gesloot. Dus dan hoor je niet bij het groepje. Het is het trekken van een groepschens. Dat is de eerste, wat je doormee doet. Het tweede is macht waar je net ook al maar hinten. Dus je kunt door middel van humor je status markeren in een groep. Maar ook beinvloeden. Dus je kunt door humor afdalen in status. Dus als je bijvoorbeeld graag, als je een zomaar ons koningshuis, die staan hoog in status. Maar die doen met koninginne dag altijd mee. Met die gekke spelletjes van WC-pot werpen tot stroopwaaflappen. En die grappige semi-gapige dingen doen ze om af te dalen. Er komen meer tussen de mensen te staan. Dat doen veel leiders die wij pratar g vinden. Maar je kunt ook juist mensen naar beneden drukken door humor. Door ze weg te zetten, door ze te kleineren. Dat zijn ook leiders die dat in de verleden hebben. Dus dat is een jose stalen, bijvoorbeeld. Zij hebben de mensen te lachen om hele harde grappige mensen te lachen. En dan hebben ze de hangst aan jaren en intemideren. Dan heb je nog spanning ontladen. Dus je kunt door humor. Dat is die ventielfunctie waar ik het eigenlijk ook al eerder. Dus onderwerpen die heel lastig besprekbaar zijn. Die eventjes wat meer onspanning geven. Dat vinden heel veel mensen heel prettig. Het voelt vaak als een soort opluchting als je er zo kan lachen. Maar kan er ook voor zorgen juist dat we een paar dingen die we heel serieus nemen. dan ook meer onspannen worden. Ik rieve even voorbeeld als je bijvoorbeeld een sexistische grapp maakt. En dan kunnen mensen weer heel met denken, oh gelukkig. Maar ik mag dat hier. En dan ga je ook weer lekker denken. Oh, dan mag ik misschien ook andere formen van sexism weer toepassen. Dat is bijvoorbeeld een risico. En ten vierde heb je afstand nemen. Dus als je humor gebruikt, dan kun je afstand nemen, bijvoorbeeld van een uitspraak die je doet. Je maakt een rot op merking. En iemand reagert een beetje zuur en ze zeggen, ah, dat was een grappje. Mijn taal afstand nemen van iets door humor te gebruiken. Bijvoorbeeld als je veel mensen die in ergens situatie zitten, zelfs nu Zelenskië, de president van Oekereïne, ze zegt midden te midden van de oorlog in de scherlkelders. Zitten we er elkaar grappen te maken en dat doen we om emotionele afstand te krijgen. Van juist die hele wannhopige situatie waar we hierin zitten. En dat veel mensen in de allererste omstandigheden zijn daar dingen van opgetekend. Tot aan gevangenschap oorlogziektes aan toe waarin mensen erin slagen om mentaal afstand te nemen door te grappen te maken. Een afstand te nemen, de luchtheid van de kind kunnen zien. De zieler, de cruciaal, de humor is en de meine van het leven. Ik ben heel interessant om te weer op te komen. Toch die macht en die humor is het zo dat mensen die meer humor gebruiken. Humor gebruiken meer macht ervaren ook. Zijn humoresten voelen ze zelf ook mensen die heel veel grappen maken ook beter? Ja, het is het andere. Heel interessante hoe daar is veel onderzoek naar gedaan in alle lijkontext waarin hieragie zijn. Dat denk bijvoorbeeld aan een bekeent onderzoek in de jaren 60 al gedaan in een groot psychiatrie is, een academische ziekenhuis waar een bepaalde mensen een hoge status-pozitie hadden. Dat waren de psychiaters die ook leerenspozitie hadden. Die hadden een hoge status en die maakte dan de meeste grappen. En de groep die daarna de meeste grappen maakt, dat is de groep die daar onder zat. Dat waren de arts in opleiding en daar onderweer, de verpleegers en daar onderweerde patiënten. En dat onderzoek ook is gevonden, dat veel van de humor ergenoeg topdown gaat. Dus die gaat van af hoog naar laag, dus de humor vollacht die hieragie. En dan gaat het dus om het grappen maken, want juist de mensen die wat meer onderop zitten die lachen om die grappen. Dus als je in een groep kijkt wie maakt de grappen en wie lagt, dat is eigenlijk ook een zinjaar van hoe lichte hieragie in deze groep? Ik heb ook vaak ook een meegemaakt, ik heb die idee gehad, dat mensen een paar hoge posities dan grappen maken. Dat wordt om gelachen en dan denken ze ook zelf dat ze heel grappig zijn. Dus er is ook een risico-afbreuk op zelf inzicht. Heb ik die idee dus, er worden hier grappen gelachen, maar die mensen denken niet. Die krijgen niet van elkaar om dat zelf inzicht zo te draaien van er wordt gelachen om dat ik meer mag. En wordt klopt dat, is mijn vraag eigenlijk? Is het zo dat ze dat denken? Denken ze dat ook echt wordt gelachen omdat ik zo grappig ben? Of knappen ze dat het komt door hun status? Ja, het is heel ingewikkeld omdat juist omdat je, als iemand je leiding geeft is of iemand die macht over jou heeft, dan zou het nog best eens kunnen dat je ook echt ervaart dat die grappige is, omdat je er meer voor open staat. Dus vaak heel moeilijk van elkaar te ondersteigd, 'fee, nou echt grappiger'. Of is het omdat de baas een grappje maakt? Maar in het algemeen, als je in een hoge positie zit en je maakt grappig, dan wordt er om jou grappige lachen. En je krijgt dus ook in het daad wat minder kritische feedback. Op hoe goed is jou humor? Dus het is eigenlijk ook jammer omdat je moet van goede huizen komen als je zeg maar grappig weten zijn vanuit hun lagen. Ja, dan is het een hoge positie, want het wordt een tovag gelachen. Ja, en dan komt het vaak uit ontspanning misgenoten dat je in lagen positie zit, dat je wat meer spanning is, het moeilijk er ook om luchtig en humoristisch te zijn. Als je de ruimte voelt, dan. Ja, want hun humor is ook een de risico's die ik net al een beetje aankarte. Dat hun humor kan ook verkeerd vallen of er een van de eerste dingen, er wordt niet meege lachen met jou gehap. Dat is heel verschrikkelijk. Vindt de heel veel mensen echt, het lijkt heel niks betekent, maar je voelt je enorm bijna gepesten. Als je iedereen heel serieus blijft kijken, dan wil jij net een gapje hebben geprobeerd te maken. Dus het is een zeker risico in grappen maken en mensen die zich heel relaxed voelen en die dus wat zijn vaak aan de mensen die in hoog gestatus positie zitten kan ook informeel zijn in een vriendegroep als jij de popular gastpentenvrouw. Dan durf je dat risico aan. Dus omdat je je het erop vertrouwd van dat luk me wel goed. Gaaf. Ja, oké. Eindeloos volgens mij veel te zeggen over de sociale dynamiek over humor. Ik moet toch ook even stil staan bij wij even onderzoek naar gedaan hebben. Dat is humor in reclame en humor als soort overtuigende boodschap als persuasion. Daar ben ik ook benieuwd hoe hij daar tegenaan kijkt, want ik weet de kans als dat dat jou onderzoek was, dat we het al humor keren een positief associatie, maar humor kan ook afleiden. Dus werkt het dan wel of niet. Moet je dan wel of niet humor gebruiken in reclame? Dus verschijlijk genoemd zeerder. Ja. Interessant, ja, daar heb ik inderdaad promotie onderzoek naar gedaan. En waar we toen van uitgingen is, en dat vind ik nog steeds heel boeiend het neuro onderzoek naar humor. Waarin je ziet in het daad dat er twee fase zijn in het begrijpen van hun grap. Alle eerste is er een kochnitieve fase dan zie je dus in hersen onderzoek prefrontal gewid. Dus er zegt er in de voorkant, vlak achter je voorghoofd, zal ik maar zeggen, en ook een beetje naar de zijkant te toe. Waar alle denk moeten wordt gehoord? Ja, dus er wordt een klue opgelost van 'heu' wat gebeurt hier. En als die dan valt, en je vindt hem nog leuk ook, dan worden die gebiede actief die wij associeren met beloningen. Dus sex, drugs, chocolat, hoppen, hoog en hoog. Dus het is ook heerlijk. Het geeft een heerlijk gevoel en het is ook een tiktje verslavend eigenlijk. Dus dat is natuurlijk gaudwaard in reclame. Dus als het allemaal goed gaat, dan moet je natuurlijk wel leuk zijn. En dan moet je je grap ook goed vallen. Als je dan heel vaak een product ziet in de combinatie met die ervaring vanuit de consument dan. Die ziet heel vaak naar jij. Ik zeg maar wat een fristrang merk in combinatie met dat heerlijke gevoel. Dan gaat dat fristrang op zichzelf ook op een gegeven positief gevoel hoppen. Maar dat zit in de dat die eerste fase. Die is heel interessant, want die leiden af. Want we zitten dus eigenlijk wel even kochtitief met hoe zit het nou. En op dat met bij je niet aan het verwerken van hoe heet het drankje eigenlijk of wat wordt er in die reclame gezegd over dit drankje. En we zien dus in het onderzoek. En dat zagen we ook in mijn promotie onderzoek. Dat mensen heel vaak dat soort feiten allemaal vergeten. Dus ze weten eigenlijk helemaal niet hoe het merk heet, wat voor kleemster werd er gemaakt. Waardoor het lijkt als je op een vlakker onderzoek doet, gewoon vraagt van je hebt u het merk onthouden of dan heel vaak dus niet. Waardoor je zoudenken ook dan werk die reclame dus niet. Maar wat wij in ons onderzoek juist hebben gevonden is waar mensen onthouden dat misschien allemaal niet zo bewust. Maar ze hebben wel een positief gevoel bij dat merk. En op het moment dat wij dan mensen bijvoorbeeld in een winkel situatie een merklieten uitkiezen. Koso is het toch twee keer zo vaak. Dat was een beetje zo wat we vonden voor dat humormerk vergelijken met die niet aan humor waren gekoppeld. Dus ja, als je het zo bekijkt en dan is het vaak in de context van frisdrankjes. Dus er is een redelijk intuitieve keuzes die je ook een beetje snel en op je gevoel maakt. Dat humor is heel goed werkt. Dus daar is het handig. Want het wordt me heet dat de andere afleidingse effect wordt ook ooit van pierenffect genoemd of zo. Ja, de wamper om dat het dan het zuihigd van de informatie, je trekt alle informatie na zich toe. Ja. Maar dat is dus helemaal niet erg als het gaat om simpel producten. Maar werkt het dan ook voor humor bij meer complexeren. Is maar zou je beleidskampanjes en meer complexe informatie die we overstreken aan het burger kunnen impok in humor? Ja, dat is afhankelijk van je doel. Als je doel is dat mensen dus heel precies informatie verwerken en onthouden. En sommige overheid is informatie is dat natuurlijk. Als ik denk van nou, ik rij op de auto en ik moet, dat komt wat informatie van u moet om rijden via de A2 of zo. Daar moet je geen humor bij gebruiken, want dan heb ik het niet onthouden of dan het boork helemaal afgeleid. Maar als het overheid is kampanje die bijvoorbeeld heel leuk en goed was, de bobkampanje over dat je iemand moet aanwijzen die de bewust onbeschonke bestuurder. Daar zat ook humor in. Het had als doel daar omdat dat hele concept wat meer positiefiteit te geven en dat daar wat goed wil ontstaat. Dat mensen dat gaan delen van 'hij bij jij de bob' vandaag. En dus als de doel even goed is om goed wel en een positieve associatie bij iets te krijgen, wat is ook kan bij een overheidkampanje, dan werkt het wel. Dus het gaat vooral om het doel wat je hebt. Wat kan een psychologie de fit wordt genoemd of zo? De moet een fit zijn tussen de doel en de boodschap. Dus ik ben niet voor het luisteren, het promotie in preventie, het is een promotie doorhapt, dus het moet positief en mensen moeten voganen. Dan kan je humor gebruiken, maar als het doel een preventie is bijvoorbeeld een noodpakket, dan misschien humor niet handig. Een noodpakket als je mensen wil zeggen, je wil ook een klein beetje de urgenzieta van aangeven, maar het is nu echt wel de bedoeling. Er is eenige dreiging. Het is belangrijk dat u deze en deze stap bedoel loopt. Wat je dan hoopt dat mensen dat allemaal serieus verwerken, dan moet je geen humor gebruiken. Maar even goed als je een bewijzerstrek een beweging oprecht die vanavond nu het land in gaat om mensen positief te stemmen voor dit idee. Van we gaan met het veiligste land van de wereld worden. Als we een nieuwe movement of een nieuwe merk creëren of iets nieuwsbouwen, dan wil het gedeelte voor het op sociale media. Dan weer wel. En het trekte aandacht en het geeft goed wel en mensen delen dat met elkaar, mensen vinden het leuk. Ik moet dan de tegenpartij of zo van vroeger. Het is een beetje. Ik zie het vooral als heb je een doel om serieus informatieverwerking of het creëren van goed, wil en positief affecten. Dat is bij serieus voor de duidelijkheid, bij serieus informatieverwerking. Als dat het doel is, zal je het niet zo snel gebruiken. Ik ben benieuwd. Zal jij een concrete voorbeeld kunnen noemen dat je eigen denken veranderde of humor of wat soort van. We hebben in de wetenschap weten wat je parodicht maakt. Mensen denken vaak op een palenmeneer over humor en dan plossing draaien alles. Is ook zo eens geweest bij jou dat je er nog van aan nu snapt. En toen plossing draaien er dan ja, het is toch helemaal anders dan ik dacht. Of iets wat heel impact heeft gehad op het veld of humor. Nou wat mij toch erg heeft beïnflut op een bepaald moment is het onderzoek naar humor bij dieren. Omdat in 2021 is er nog een keer een onderzoek geweest waarin onderzoekers in California hebben gekeken van welke dier soorten. En dan wordt humor meer gedefineerd als een reddantje socialspel met elkaar hebt. En dat er ook een signal is om elkaar door te geven van 'Hee dit is' spel. Want dat heb je dus nodig als je met elkaar wil spelen. Je moet altijd een soort veiligheid signal hebben van 'Hee dit is spel'. Ik men het niet echt serieus als ik je nu aanvall of als ik je achternag en. Nou bij mensen is dat dus lachen, dat is het cinhaal van 'Hee dit is maar een spelletje bij dieren kan dat van alles en nog wat zijn'. Maar als je nu het zo even niet hebt dan blijkt dus dat in dat onderzoek kwamen ze op uit minimaal 65 dier soorten een gevoel van humor hebben. En dat ging echt van dasse tot honden tot orka's, alle lijfogelsorten, olifanten en aapen uiteraam. Die liggen ook vrij de diert bij mensen de koje. Waarom het mij beïnfelt? Zoi je hoe met je of een dierig boven humor heeft? Ja, dus aan de hand van observaties, waaruit blijkt dat tijdens het spel, dus die groepen die sociale dieren hun cinhaal gebruiken om elkaar door te geven dat het spel gaat. Ja, dat spel wordt hier gelijk met humorargeten, de luchtigheid van het is niet serieus, we doen het niet zo. Het is niet serieus, het is ook voor het plezier, dus het heeft niet een direct instrumenteeel door, we doen het voor ons plezier. En bij veel dier soorten hebben we onder andere bij ratten, is er ook de echt lachen als cinhaal aan elkaar van, hebben ze hem met elkaar aan spelen. En omdat het er bij spel vaak wel agressief aan toegaat, van op elkaar klimmen en tegen elkaar aan duwen en revolten en na je het sowers spel op het spielplein ook soms kan zijn. Heb je dus ook een cinhaal nodig? En daar wordt naar gekeken van, is er sociale spel? Is het voor het plezier, dus niet direct instrumenteeel? En zijn er cinhaal gebruiken de dieren cinhaal aan elkaar om aan te geven dat het spel is? Dat is de grappig, want ik denk dat heel veel mensen denken dat humor echt heel menselijk is. Dat zie je weer dat hele funomen telen, componenten van dat het is echt in ons genetisch dat we humor hebben moeten hebben om te kunnen kopen met dingen en om te kunnen leren van elkaar en social om het kan kunnen gaan. Ja, dat is eigenlijk precies ook de reden waarom het mij zo beïnvloed heeft. Dat ik me daardoor meer en meer ben gaan realiseren van heer maar het is niet iets van de laatste jaren nog steeds miljoenen jaren waarin wij taal hebben en waarin wij taalgapjes met elkaar kunnen vormen. Dat is natuurlijk wel de vorm van humor die wij nu vaak zien. Maar juist in die meer taalige vormen van humor vinden we ook niet altijd de verbinding met elkaar. Omdat het is heel cognitief. Het is soms samen met integrentieën van wat voor woorden gebruik je. We begrijpen bij elkaar taal eigenlijk wel zoals de auto's culturen wordt soms al lastig door de taalbare jaren. Maar ook als je je kijkt naar opleiding niveau en dat soort dingen kunnen wij soms die taal van elkaar helemaal niet zo makkelijk begrijpen. Terwijl als je meer kijkt naar die hele basale vormen van humor waar het allemaal mee begon en dat is al veel ouder wat dus echt samenhang met spel. En wat in principe ook veel verbindender is omdat het daar gewoon gaat om met elkaar plezier te maken op een vrij laag cognitief van manier of zelfs nonverbaal en heel speel. Is het wel in principe verbindend? Is het dus ook heel natuurlijk en in gebakken? Hebben we het ook niet van niks? Vind je dat we het weinig spelen of je het moeilijk naar oorlogen te geven. Maar je zou kunnen zeggen bijvoorbeeld in onze wereld waar we met heel veel mensen met elkaar om moeten leren gaan en op werk situatie is dat we meer ook als verwastende. En ook als verwastende zouden moeten spelen met elkaar? Ja, eigenlijk vind ik dat wel. Of ik kan het ook zo zeggen misschien moet je het af en toe zonder taal proberen en dingen zoals muziek of gewoon beweging sporten heeft dat ook is op een iets pasale niveau makkelijker verbindend. Omdat je dat van elkaar gekend wil lijken veel meer op elkaar plotseling en zeker juist als je en dan gaat het niet om topsporter en dat wil elkaar in competitie of dat z'n elkaar wil laten zien hoe goed we zijn. Maar juist als je met elkaar iets gaat doen waar je allemaal niks van kunt of waar je allemaal een beetje uit de konversoonden moet, is dat heel verbindend? Ja, ik moet ook denken dat in onze wessenscultuur is afst, ik ben zelf een knoorwegen, dus daar is het helemaal van je houdt heel veel afstand voor elkaar. En humor is daar ook afstandelijker. Dus ik heb ook die idee dat soms hoe dichter culturen zijn op elkaar, hoe luchtig ze daar ook in zijn. Ja, ik vind het dus ongemakkelijk. Veel contact om gekoopt op gevoetbun met weinig, maar dan was ik er op een vakantien asie en dan zit ik in een toektoek. Die chauffeur die was Oude Mann, die leg ze een hand op mijn bovenb been en die gaat heel sociale en grappig met mij lopen doen. Ja, maar dat was gewoon een poging van hem om die luchtigheid te krijgen en die warmte en de humoren. Ja, wel interessant omdat eigenlijk is het toch ook weer een voorbeeld dat het dus ook niet altijd helemaal goed werkt wanneer je wanneer het non verbalen is. Dus iemand die plots er dingen hand op je been werd, dat hoeft helemaal niet zo verbinden en het bedrijf. Ligt namens situatie bij Inse natuurlijk. In dit volg ik mij zelf een beetje een gromp en dat het zo opal leuk is. Zo kan het ook, maar nu komen we misschien gewoon met het domaine te krijgen. Ja, maar in het algemeen, ik wou ik het vooral een sorry, ja. Ik wil nog één vragen stellen over die lieren. Wat is wetenschappelijk zien de grappige studieersort? Als wetenschappen, ik wil dit ja definitief antwoord als wetenschapper. Oké, er gaat. Er gaat, ja? - Ja. Dat vind ik een mooi antwoord. - Ja. Oké, dan het was een belangrijk conclusie van dit gesprek. Ja, voor de mensen die je altijd toe je hebt gekeken die weet dan natuurlijk al lang. Ja, maar ik ben dan om die reden. Ik had nog één meer technische vragen dan wil ik wel graag doorgaan naar dingen ook goed verkeerd gebruikken worden, zoals jij net aan het hinten. En man, vrouw, ziet waarsie bijvoorbeeld. Maar wat als minuut, ik heb heel koot over ambivalenten en tuurzijden humor. Ja. - Wat is dat niet iets wat mensen meteen denken van dat snap ik? Wat is dat? Dat is humor die eigenlijk gemengde gevoelens oproept. Dus je kan wel eens hebben dat humor schuurt. Dat je in de grappor, denk je, ik vind het heel grappig, maar het gelijk dat. Oh, ik vind hem ook wel pijnlijk of. of wat ook nog kan. Ik vind hem ook ondroerend, want dat gebeurt ook wel. Dat je iets ziet en dat denkt van ja, ik vind het. Ik kan uit de coronatijd zo nog uit de los sposten herinneren dat we die lockdowns hadden. En dat we dus eigenlijk van die steden hadden die helemaal leeg waren. En wat we daar hadden sommige dorp en steden namen de dieren, kom weer op de dieren. Namen de dieren het helemaal over. Dus die hadden op ziet ze van, oh, nou, het is de risier geen mens. Dus wij gaan als een stel, ik vind het berg, gijten of zo gaan. Ja, je hebt hier precies hier gemaakt. Lekker door de straten wandelen en in de etelaarsjes kijken. Dat vonden mensen grappig. En tegelijkertijd ook iets hebben van, wat is dat mooi eigenlijk? Soms komt er ook iets moois voor uit die lockdown. Dat die dieren zich zo veel vrij aan voelen om dit te doen. Ja, waar ik op doel is, je krijgt een gemeent gevoel. En wat wij in onderzoek hebben gevonden is als dat gebeurt, is dat je meer aan het denken wordt gezet. Omdat je toch even eigenlijk in conflict met jezelf bent van wat voel ik nou eigenlijk. En daardoor meer gaat nadenken over wat we vindt ik eigenlijk van hoe, waar we het voor conclusie zouden. Wat voor een conclusie zou hieruit willen trekken of mezelf of over de wereld, of over wat de wereld zou moeten gebeuren. Dus het stemt tot geflekzien. Dus het gaat eigenlijk over humor, gecombineerd met een andere emotie. Waarbij dat kan zijn verbazing, onderroering, maar ook woeden misschien. Dus een combinatie van humor met andere, ja, humor is natuurlijk geen emotie. Maar humor kan ook niet vercombineerd met iets anders. Ja, dus het zijn die twee gevoelens bij elkaar, waar het om gaat. Ja, dus wat dat heeft, humor is ook een lastige term, want humor kan verwijzen naar het geen bijvoorbeeld een gap. Dus een instimulust die om te lachen is. Maar het kan ook zijn dat wat je ervaart, dat je moet lachen. Maar in dit geval bedoel ik met ambivalent humor. Dus je een cartoon of een film of een beeld of een opmerking die bij jou tegenstrijdige emoties te weerpringt. Zo wel plezier als iets anders, iets meer naar de negatieve of naar de reflectieve kan. Dat vind ik wel verklaren, ik was ja niet zo lang geleden dat het gaat mensen soms gaan hebben graven is. En dat werd dan een grap gemaakt over de personen die overleden was. Ja. En dat was echt super voor impact, dat iedereen moest lachen en huilen tegelijkertijd. Ja. Je vond je dat je van die dingen kon dan zich zo vergoed en vinden. Ja. Waarom raakt dat zo? Ja, ja, dat het ontroering vind ik ook een hele interessante emotie. En dat ontroering zit dicht bij onze kernwaarde. Dus de onderzoek wat daarna gedaan is ook door filosofen zegt van ja als je ontroert raakt, komt het omdat je dat een belangrijke waarde even heel sterk naar voren komt in de context. Het kan gaan om liefde verbinding dat soort vragen stukken, maar het kan ook gaan over juist dingen als schoonheid of. grootsen prestaties zoals we ook wel eens bij de Olympische Spelen ontroers kunnen raakend door een atlet die heel hard gewerkt heeft, dan dan vanavond is bereikt misschien wel uit een hele moeilijke omstandigheid kwam. En dan woord je daar op die kernwaarde heel sterk geweest. En die waarde gaat dan ook op dat moment inspireren eigenlijk dus wat meer naar voren komen. Als ik dat onderzoek nu bekijk, gaat de discussie erover. Dan wordt je dan in het algemeen wat meer op alle kernwaarde, de dingen die belangrijk vindt geweest. Dus als ik ontroert raak door de liefde kan ik dan ook geïnsperiert zijn om juist beter te besteren of juist meer schoonheid op te zoeken. Of gaat het heel specifiek om die ene kernwaarde van 'Ik werd ontroerd door de liefde, dus ben ik nu ook vind ik de liefde even tijdelijk heel erg belangrijk. En moet ik vaak er onderroerd worden? Ik denk. Ja, ontroering in die positieve zin waarin ik het nu bedoel, of een beetje de bitter sweet achter. Ja, ja, is mijn antwoord. Ja, dat is een inspirerende emotie. Hoe zit er nog Stalgie dan? Of is dat wee het heel anders? Ik zie dat als een vorm van ontroert raak. Ja, want vaak wordt daar een negen die we overnagen dachten. De Nostalgie ook een heel fijne gevoel kan geven en ook dat het je toch bij een kernwaarde komt. Omdat je nading te ver, wie ben ik eigenlijk, wie was ik en was ik toen niet dichter bij mezelf vervangen? Ja, traditie en geschiedenis waar je vandaan komt, dat kan heel dicht bij ons kennen. Het is niet gek dat je daar door ontroerd kan raken en dat noemen we dan Nostalgie. Ja, ik vind het heel mooi. Ik denk dat je niet dat je alleen maar achter rond kijkt en houdt om wat niet meer is. Dat zou je wel zijn en dat van je naast ook niet helemaal te goed komen. Maar af en toe is even een lekker daar in Zwelgen. Ik zie daar geen probleem in. Mooi, gewoon de humor naar Nostalgie, naar Zwelgen, terug naar humor. Ja. We gaan hem even terugbakken. Je had het net ook over dat humor ook gebruikt kan worden voor uitsluiten. Dus het heeft positieve kant het verbindt, maar het sluit ook uit. Toch een ongemakkelijk onderwerp misschien, maar ik weet dat je ook onderzoek hebt gedaan na hoe humor verschillend wordt gebruikt door mannen en vrouwen. Dat humor ook moeil beladen kan beladen zijn, zeg maar hoe het ingezet wordt. Kan je ons daar iets meer over vertellen? Ja, ik denk dat het goed aansluit bij die vier functies die ik al eerder ben noemen wij. We zijn eigenlijk ook steeds een risico zit. Het zijn dezelfde meegenis, maar eigenlijk die kunnen zorgen voor een heel positief effect, maar ook juist. Voor kunnen zorgen dat humor niet goed valt of. Ja, wat complexere uitkomsten heeft. Dus wat ik al zei van je hebt als je een groep bent, zijn er ook altijd door dat je samen laagt. Kun je ook altijd, zijn er ook altijd mensen die niet bij die groep horen? Ja, dat is in herend eigenlijk aan het vormen van een groep. Het moet bijna zeggen, je kan geen groep vormen, zonder een auto-euk te hebben. Het is geen ingroep, zonder auto-euk. Ja, dat is suggererd. Het groep is gedrag. Dan kan het nog zijn van ja, iemand hoort niet bij de groep, maar dat is oké, soms. Het is niet voor iedereen er gewoon, niet bij alle groepen te worden. Maar als jij het gevoel hebt van, ik mag er niet bij. Ik word in deze groep zijn mensen met elkaar op een. hepen een paar de aanustening met elkaar. Wat is vaak in humor gebeurd van ze kunnen om elkaar schappen lachen, ze snappen de context van elkaar. Ze hebben dezelfde onderliggende waarde en dan kunnen ze met elkaar lachen. En ik hoorde aan die bij. Of ze het gaat over mij, zelfs, de gappen, of een kosten van mij. Dan is dat een heel vervelend gevoel. En dat kan dus echt door een minne van humor gebeuren dat je op plossening voelt. Ik sta de buiten of ik voor zelfs belachelijk gemaakt. Je kan niet zo makkelijk een weerwoord tegen hebben, want humor kan ook afgewinpeld worden als het is gewoon maar een grap. Dus je moet hem daar tegen her als snelle tegen de argument heren. Ja, dat is echt een van de allerlastische dingen. Als je zegt, ik vind die gapp niet leuk. Of ik heb je moeite mee, worden je zelf soms ook weggezet als de zuurprime. Ja, dat is gewoon een gappenje, dat kan gelachen. En dan wordt vaak gezegd dat je dan maakt je door een gappen terug. Dat is natuurlijk heel fijn als je dat kan. Maar niet iedereen die in zo'n positie zit heeft iets parat om meteen ad-rem te reageren. Plus dat je zon gappen, ook zo'n tegengappen eigenlijk aan iemand werkt als mensen met jou ook weer meelagen. Ja? Want als je die gappen terug maakt en die en er terug gebeurt niks, daar valt helemaal plat, dan ben je nog verder van huis eigenlijk. Ja, je moet behoorlijk ad-rem zijn omdat ik kunnen doen als je egenwunnet gedijgt is. Dat is echt heel moeilijk. Hoe zitten dan met mannen en vrouwen? Is dit ook een van de oorzaken dat problemen zoms tussen groepen mannen en groepen vrouwen. Dat mannen nog een soort olbois. En manier van, is er een verschil? Ja. En met mannen mannen humor en vrouwen, vrouwen humor. Misschien ga ik daarop dat eerst. Ja. Er worden, het is heel moeilijk omdat ze echt heel goed quantitatief aan te tonen in onderzoek, maar in meer gedragsobservaties, dus het nog grafische onderzoek waarbij mensen echt het gedrag in het wild wordt onderzocht, dan zie je in de data dat er verschillende stijlen zijn. En dat mannen in het algemeen heeft ook met doelen te maken die mannen en vrouwen in het algemeen gesprekken hebben. En het is vrij stereotyp. Er hangt nog samen ook met rolpatronen van hoe mannen en vrouwen zich horen te getragen, volgens de traditionele gendernormen. Dus van mannen wordt wat meer verwacht dat ze de leiding nemen, dat ze initiatiefrijk zijn. En daar hoort een bepaald soort humor bij en dat is dan iets meer om gappen maken met een clue die ook echt andere aan het lachen maken. Omdat dat een surreet dat jij de leider in de groep bent, dat hebben we het eigenlijk al eerder over gehad. Bij vrouwen wordt humorvaker ingezet om juist samenhorigheid te kweken om toegankelijker te worden, om persoonlijk contact met elkaar te krijgen. En daar hoort een ander soort humor bij, namelijk wat persoonlijke andere dood is over wat jou is overkomen, vanocht een meer zelfspot bijvoorbeeld, waarin je ook iets voor jezelf vertelt. Minder direct op de lag, maar meer wat luchtige houding en wat persoonlijke verhaal. Dat is wat kwetsbader en leidt wat minder tot een directe beelder lag waarin het hele gezellig strab door heeft dat jij gappen bent. Is er ook eenig onderzoek nu ga ik echt dat mannen een vrouw elkaar's humor niet goed begrijpen of valt dat mee? Wat er gebeurt bij ingeming de groepen, dus als mannen en vrouwen samen komen, dan zie je dit patroon ook heel vaak optreden, dat mannen vaker de gappenmakers zijn en vrouwen vaker de lagers zijn, dat kan deels te maken met die marscholen, waar we het al eerder over hadden, mannen hebben traditioneel gezien en dit is allemaal in beweging. Dat is natuurlijk continu verandering en emancipatie en alles, maar zaat in wat machtig posities zijn er zo kwakker in de situatie waarin ze gappen maken, en vrouwen juist wat meer lachen om die gappen. Daar kan deels meten maken, maar ook sexuale selectie wordt vaak hier bij gehaald, van mannen zijn aantrekkelijk als ze gappen zijn. Vrouwen hebben geen aantrekkelijkheids meer waarde als ze gappen zijn, wel als ze lachen. Het is heel stereotyp, maar de D-tink-platforms nog steeds ook in recente onderzoek laten zien dat vrouwen vaker op zoek zijn naar een partner die hen aan het lachen maakt, en vrouwen of mannen vaker naar een partner die om zijn gappen lagt. Dus het is niet geheel slecht, perseider is een verschwoon, hoe moet dan? We heeft ook een bepaalde functie. Dat heeft zeker een bepaalde functie. En de vraag die we dan kunnen stellen en die eigenlijk niet opgelost is, is dat nou echt ingebakken zo? Is het echt zo als mannen in vrouwen geboren worden? Of is het een culturil aangeleerd? Patron waar we ook van afkomen, maar het emancipatie verder gaat. Het nature nurtured the bad. Dat is niet. Dat zijn we nog niet uitbegraabig. Op de werkvloek kom ik voorstellen dat dit los van het mannen vrouwen, maar het meer van magspectie is of dat er ongemakkelijk ziet was, zijn waard humor gebruikt om iets een stand te houden. Wat is zo'n grenshumor of zo? Het is goed. Hoe kan je het verschwijden nu humor? Hoe kan je daar het best mee omgaan? Als iemand een gappen maakt, dan is het om voor het grens te verschwijden, het is een gappen te schrijden, maar dat is natuurlijk heel moeilijk in zo'n situatie. Wat is het makkelijkste of de beste manier zouden zeggen om te gaan met grens over schrijden gedragen, wat in de form van humor komt? Als jij het slacht of bent, dat is denk ik de situatie die vraagt, dan heb je het moeilijk. Het is een hele eigen wikkelde humor, indiesien ook een heel grafineerde strategie om iemand werkte zetten, want die gene heeft bijna geen verweer. Wat die gene kan doen, is wel een paar zinnetjes in de achterzak houden die je kan gebruiken, die je vaak kan gebruiken. Bijvoorbeeld iemand maakt een opmerking, die semi-gappere is, maar eigenlijk een rot opmerking, zou je kunnen vragen, ik snap hem even niet, kun je dat even uitleggen. Die werkt best goed omdat je me eigenlijk dood slaat. Het is die gene die de gappen maakt, de staat eigenlijk ook een beetje verrek, want die gappen slaat dan een beetje dood. Het is toch een zinjaal even van, oké, dit was niet zo leuk, maar je blijft eigenlijk in een beetje een luchtige sfeer hangen. Dat vindt bijna iedereen ook prettig. Je wilt wat ik merk ook als ik in organisaties kom, veel mensen vinden wel van ja, er moet iets gezegd worden als er een grensoverschrijd in de gapp komt, maar je wilt niet dat de sfeer helemaal ontslaat dat iedereen gelijk in de grafstemming is. Of dat die persoon die de gappen maakte, die misschien ook helemaal niet zo verkeerd had, bedoeld gelijk helemaal zelf voor gek om te staan. Dus omdat een beetje luchtig aan te pakken, maar toch even een kleine groot vlagertje op te steken, zou je dat soort zinnen kunnen gebruiken, even van, oké, dat even uitlagen. Heb je nog meer voorboden? Dit is goud? Ja, zij dat ook, je moet er zeggen, of. Oh, je bent te stond voor, vaak een beetje in de zelfspothoek. Ja, had jij zelf een wolletje beloofd vandaag? Ik zou een beetje even reageren. Ja, niet persoon gappen terugmaken, maar dat groen naar een meta niet van te gaan. Ja, en een beetje op een luchtige ton. En wat ik eigenlijk, waar weinig te weinig vind ik onderzoek naar is, maar heel belangrijk dat de mensen die er omheen staan, dan ook even stuinen. Want het is een hele sociale context. En als iemand even dat stek je teruggeeft, is het fijn als de omstanders ook even met die persoon meelagen van mij. Nou, dat was in dat niet zo een beetje een aabollig opmerging in de naam. Dus uiteindelijk is die luchtige ton ook alleen maar luchtige op het moment dat het zo wordt opgepikt. Ja, en als het doorbroken wordt dan. Ja, en dat is een hele goede insicht, denk ik. Ja. Ik ga het proberen volgende keer toe te pasen. Ja, een parriach te zak. Als mij ze grap over mij maken, zoals dat doen. Oké, we hebben dus. Het kans van het postief was negatief uitpakken, humor. Je kan het voor het goede en voor het slechtige gebruiken. En dat zie je nu ook eigenlijk in de matchbij, ook in de politiek. Waarbij soms denk ik, ja, je kan wat meer humor gebruiken om hele ingewikkelde complexe zaken wat luchtig te maken. Maar soms wordt het ook gebruikt door bepaalde politici om dingen af te wimpen. Ja. En eigenlijk is het vraag zelf in het huidige maatschappelijk klimaat nou. Ja, het meer gaan gebruiken is een brug humor, hebben we er wel aan. We moeten er juist verbommen meer uit publieke discourse. Ja, allebei. Ja, ik weet wel, ik weet wel. En we weten wel wat het schappelijk antwoord. Wat we nu veel zien is dat liders met name in het rechse spectrum veel humor gebruiken. Ik wild het niet zeggen, maar dat is ook wel een dag. Ja, en daar zijn ze enorm popular mee. En dat is dus niet gek. En wat de humor is, een enorme aantrekking schacht, we vinden dat prettig mensen die wat luchtiger. de instaan, die lijken er ook een beetje boven te staan. Dat wil je bij horen. Dus ja, nou ja, laat ik noem de naam je voelt wel aankomen dat Trump bijvoorbeeld zo iemand is. En dat is ingewikkeld omdat we altijd gewend waren, niet van de vorige eeuw, dat de politici serieus zijn en dat de comedians dan een beetje vanavond de zijkant de satirische gappen daarover kunnen maken. Maar nu zijn de politici op het allerhoogste niveau zelf een soort clowns geworden. En niet in de zin van dat ze zo was een clown in positiefst en vaak empathisch is. En dat zelfs pot heeft, nee, dat niet, maar wel het niet serieus nemen. Het is een beetje als een spelletje zien, ook gewoon om waarheden dingen vertraaien, overdriven. Dat is ook in het playbook eigenlijk van de clownen of van de naar. Een beetje doen als of je de ander doork bent, dat jij het echt net establishment vergt. Dus ook een hele typische clownersk of naarachtig gedrag. Als ik dan denk van moet dat, meer moet we dat meer hebben dan zou ik zeggen nee. Want ik heb liever dat politici dan zijn ze maar wat saaier. Wat meer vanuit Morreel waarde denken. En meer refleksiën vermogen hebben en zichzelf ook een korrezeren op het moment dat ze bijvoorbeeld on waarheden hebben verspreten of fouten maken dat ze dingen. Dus in die zin, nee, niet meer humor, zou ik zeggen. Maar aan de andere kant vind ik wel dat als je kijkt naar politici hoe ze met elkaar ook en er is heel veel achterkameratjes politiek. En er moeten altijd zeker in Nederland verbindingen en gesmeet worden. En daarin zou ik graag willen dat ze elkaar goed kunnen vinden. Ja, dat ze het hele gepolariseren landschap, wat we nu hebben ook on de politici, wat milder wordt. En daar kan humor een rol in spelen door situaties op te zoeken en door meer zelfs potten hebben. Ze moeten meer samen spelen. -Mier samen spelen. Misschien verblicht. -Ja. De politici bij elkaar, samen naar een kabressé voorstelling gaan of samen echt een speel doen met elkaar wat meer fysiek. Ja, en dat zit hem dan heel vaak in de Nederlandse politiek hebben ze heel vaak over dat ze met elkaar chines gaan eten. Dat is wat ik vaker heb gewoord, zoals koelities gesmeet werden in Den Haag. Maar dat gaat veel over. Je moet met elkaar een goed persoonlijk contact hebben en dan kun je elkaar ook wat meer gunnen. Dat lijkt onbelangrijk, maar ik denk in de praktijk bij het smeden van de koelitie aan de samenwerking is die persoonlijke. Je hoeft elkaar niet dat het elkaar best de vriend te zijn, maar wel dat je een prettige werkrelatie welke elkaar hebt en welke elkaar ontspannen kan zijn en elkaar adeurft de vertrouwen. Het is wel belangrijk. Ja, ik denk dat de logische moet wat meemaken met elkaar. Ik zie ik vorm dat het weer de Kamerland samen, 'Why Pout' gaat doen of zo. Dat is een beetje slapen. -Wat een wel een slapstekhumus zit bij je collega die valt van een later in het. Dat lijkt me heerlijk. Misschien trouwens een parlement. Comedium moeten we af en toe een flinke roast. Je moet een nade. -Ja, een nade. Die moet gewoon terugkomen. Dat was iedereen aangepakt worden. Het is vooral de zelfspot die vaak te voor de verbinding zorgt. Dus dat je jezelf niet altijd serieus hebt nemen. Ik moet ook echt denken aan die waren er om reden bij die koningen, om moeie dingen aan te kaarten op een grappige manier. Maar hier rol is niet dat je één daarvan moet hebben, maar dat de humoren en het lachen en het spelen samen. Bij dit soort serieus zaken en groepen hebben we niet even politiek natuurlijk ook besturen. Het is ingewikkeld. Ik denk, ik praat niks over niks over achter de schermen. Omdat wat je met humor kan doen en wat er nou ook deed is een veiliger ruimte creëren. Dat is ook een op een podium waarin nieuwe ideeën uitgetest kunnen worden. En waar je vrij ver kan gaan. Je kunt er heel door denken, heel absurde ideeën bedenken. Daar zoek je vaak de grens op. Misschien worden dat ook dingen groepen die eigenlijk niet kunnen of waarvan je achter al zegt. Maar het afstand nemen wat ik al zei dus een ruimte creëren waarin je even afstand nemen van de situatie. En zonder directe consequenties of gevolgen even met elkaar kan spelen ook met ideeën. Kan heel voor verbinding zorgen maar ook voor innovatie, voor nu inzicht en verrijking. Misschien kunnen we het zo zien of kunnen we het zo ondraaien. Dat is wat een naar kan doen. Dat moet je niet in de spotlight van de camera's gaan doen, want dan durft niemand nog wat te zeggen. Dus die veiligheid hoort daar wel bij. Het is een interessante link tussen humor en psychologische veiligheid. Ik heb er schrijken heel boeken op part over schrijven. Maar we hebben ook humor met mensen waar we ons veilig bijvoelen. En dan door die gezamenlijk humor voelen we ons ook weer veilig. Dus toch ook een kleine stap in haar impact hebben met humor. Dat kan, dat wil je ook eigenlijk. Gaat het nu goed krijgen van elkaar om kennis of het zaken naar buiten te brengen, lukt het ons om impact te hebben? Nou, in de praktijk gaat het eigenlijk vaak heel erg goed. Gewoon een op een. Tussen mensen, als je kijkt naar vergaderingen, naar onderwijs, naar samenwerkingen, stuur die slaatjes zien dat we per vergadering gemiddeld 15 gappjes voorbij komen. Mensen, dat zijn niet de lager gierbrullen, maar gewoon even iets op een minder letterlijke manierzijger of eventjes iets greks doen. Dat gaat vaak heel goed. Heel aanzuut hebben we vaak veel aandacht voor dingen die niet goed gaan. Als er weer een schandaal is, of zo met Jan Derkzek noemen we wel. Maar in de dagelijks een op een contact gaat het heel goed. Als het gaat om humor als intervention, ben ik daar ook wat skeptisch over. Of je dat op die manier zou moeten aanpakken, omdat humor is iets wat ons staat bij mensen op het moment dat ze fisiek samen komen in een relatief ontspannen setting. Waarbij je wat tijd kan doorbrengen, zonder dat er heel veel tijdstruk op zit. Dan komen de gappjes van zelf. Het is heel natuurlijk. We hebben het over gehad. Als je dat gaat opleggen, heeft hij iets ongemakkelijkst. Als we met imitatie weten dat het heel goed werkt, maar als je dat overduidelijk gaat doen, schrikken mensen eigenlijk. Het wordt natuurlijk onnodelijk. Ze eigenlijk moeten we een beetje meer analyseren en laatst wordt het is. En misschien wel de omstandigheden schrepen waarin dat naar voorhoorken kan komen. En ook steunen. Dus als je een leiding geeft in een organisatie of je bent een politicus en je bent in een overleg, dat je op een moment dat er even gelachen wordt, dat ook even ruimte geeft. En je zou ook het goede voorbeeld geeft, misschien door zelf ook is wat zelfsbol te hebben. Dus het is meer een kwestie van ruimte geeft en steunen dan het echt als een tool gaan inzetten. Zet het landschap klaar waarin humor kan onstaan en dan gebeurt ook dus eigenlijk stimuleren we wel meer humor, maar niet direct. Pussies, het is een indirecte manier. Ja, dat vind ik mooi. Oké, we hebben net als wat zwaardere materi behandeld. Laat we doorgaan naar. we gaan rechvrienden eindigen. Ik heb nog een paar korte vragen voor je. Met die DS, ik stel gewoon een vraag, denk je er niet te lang over na. Wat komt er je op? Geef gewoon een kort ant voor te halen. Oké, we gaan proberen. Het gaat natuurlijk over humor, hè. Wat is de meest over schattenform van humor? De mop. Wat is de meest om de schattenform van humor? Zelfspot. Een onderwerp dat mensen te snel met humor benaderen. Konflikt. Humor in één woord. Lachen. Welk inzicht aan jouw vakgebied, zo iedereen op de werkvloor moeten weten. Dat iedereen een gevoel van humor heeft. Een boek of artikel dat je ierens aanraaden. Het hoeft geen humor te zijn, maar gewoon iets wat je net gelezen hebt. Wat zou de mensen moeten lezen? A classicer, jokes and the relation to the unconscious. Van Sigmund Freund. Dat is zeker een klassieker in de houd. Ik was eigenlijk helemaal niet dat die man veel humor had. Hij heeft er over geschreven, want nog niet wil zeggen dat hij heel grappig is. Ik vond het wel een economie persoonlijk, maar. Hij was heel interessant. Veel, maar interessant, veel grote vies over humor. Wat er ook wel iets zegt over het belang. Zelfsplato en Aristoteles hebben allemaal over humor geschreven. Humor, onder schatthema. Laas een paar vragen. Ik ben benieuwd welke vraag. Vind jij nu het meest urgen van jouw vakgebied? Nou, wat ik echt belangrijk vind, is dat we meer in gesprek komen als wetenschappers. Met mensen die traditionel met groepen, eigenlijk die traditionel wat verder van ons afstaan. Dus wat verder van de wetenschapp afstaan. Ja, je kunt ze op alle leinmeneeren noemen. Mensen met. Je kunt ze wappies noemen. Je kunt ze mensen noemen die. traditionel wat meer rechtsstemmen of wat dan ook. Dat zijn groepen waar wij minder goed contact mee hebben als wetenschappers. Heel laas die dus ook niet goed vertegenwoordet zijn in ons onderzoek. En ik ook als ik naar de humor kijk, vinden wij vaak. Wij kijk je er op neer. De humor van groepen die verder van ons afstaan. En op die manier werkt dus ook niet verbindend. Ik denk dat wij. Of nam humor gaat maar ook breder dat wij het gesprek moeten. De ingang voor het gesprek moeten zien te vinden met die groepen. Omdat zij echt veel impact hebben in ons samenleving. En wij ook vind ik als wetenschappers die mensen moeten representeren. Doemen we denk dat we heel weinig weten over cultrele verschillen in humor, onder andere? Ja, het is een van de manieren waarop mensen. on vaak herkennen dat iemand uit een andere sociale cultrele achtergrond komt. Via de humor. Dat je denkt, dit is platte humor of de schuinengap. Zo is ook de mop. Dat is in een bepaald soort culture heel popular in andere wini het. Ja, aan de humor ken je ook wat is dit voor iemand? Het is mijn meest puurreform van cultuur. Als ik mensen spreken die van het buitland en Nederland zijn gekomen. en als ze dan klaargeviet, is het bijna altijd. Op een staat de humor, ik snap het niet, ik snap de taag gebruik niet tevoren. niet waar lachen ze om, ze lachen meelen harde rare dingen. Ik denk dat je zelf ook uit Noorwegen, dat het zelfde soort cultuur. maar het heeft me 10 jaar geduurd, mensen om zelf ook automatisch dezelfde humor. toen kunnen gebruiken als Nederlanders. Dat beden ik nu pas als nu je dat zou zeggen. Dat is te simpel humor of vrouwen humor. Wie ben jij om dat te bepaalde? In de i-vu-holder. De humor van wetenschappers staat ook niet bekend om zijn hoge kwaliteit. Ik denk dat we dat ook een beetje zelfspotten. En vooral ons zelf niet de serieus moeten nemen. Het is gewoon humor waar jij niet van kan lachen. Dat is nog steeds humor. Hemen we aan het einde wat voet je dat in luisteraars meenemen van deze aflevering? Ja, het moest allemaal te condenseerden, misschien als je een tekenbees zou hebben. Blijven lachen. Ja, blijven lachen, natuurlijk. Ik denk dat je, in nogma als iedereen heeft humor. en ik gun het iedereen om daar goed mee in contact te staan, lekker het zou zeggen. met die meer spiel zijn humorissieke kant van jezelf die dus iedereen heeft. Als jij goed in contact moet je eigen humor? Meestal wel. Lach jij gemiddeld? Minderdag gemiddeld? Minderdag gemiddeld? Minderdag gemiddeld? Ja, maar ik moet u eigenlijk nog meer leer gappen maken. Maar als je meer nog meer lacht, dat is een broepsteformatie zou ik zeggen. Ja, ik denk het wel. Ik ben goed. Ik ben goed. Ik ben goed. Goed je broepsteformatie, het kan er. Madeline Strik, hartstikke bedankt voor je tijd en deze. het leuke gespek en de insichten. En nou, wie je weet toch tot een andere keer? Ja, dank je wel. Heel erg leuk om te doen. Dank je wel, Matthijs. En dat was Madeline Strik. Of het nog gaat over het breken van eis, het verminder van stress. of het overbruggen van verschillen, lachen is serious business. Wil je meer weten over Madeline en haar onderzoek naar humor en impact? Kijk dan op website www.madelineStrik.com of zoek er op via de universiteit Utrecht. Daar vind je meer over haar projecten zoals het impact lijbe. Voor je het leuke gespek, abonneer je dan op verborgen patronen. en je favoriete podcastapp en laat een review achter. Dat helpt ons enorm om deze insichten met meer mensen te delen. En natuurlijk even te wil het nog beter te maken. Dank je voor het luisteren en tot de volgende keer. ♫