Koraalrif

Wint je favoriete podcast op Verteem Max? Welkom bij een nieuwe podcast van Weetig Veelfein Natuurluistert. Vandaag gaat het over een prachtige omdroom waterweerld, het Koralev. Radio 1. Weet Ik Veelfein. Met Kopen Ilse. Moesondergoedemorgen, welkom bij Weetig Veelfein. We hebben het over Koralev van Tomas van Pijnbroek. Je bent ook duiker in het Aquarium van de Zoo van Antwerp. Je bent onder waterfotograaf en je stuurde mij via Instagram. Ik heb ze nog eens terug te komen en kunnen we het niet over Koralev. We hebben ze zeker wel. -Bethees, het zit jij van ochtend in de studio. Zeker welkom bij terug te zien. -Dank je wel, dank je wel. Waarom moeten we het over Koralev? Koralev, dat zijn prachtige structuren. Dat is eigenlijk de basis van alle leven in Dozeaan. Oké. -Dus ik vind het heeft wel een beetje een recht om hier te zijn in deze show. Want die riven zijn prachtig, die zijn attractief, maar ze hebben heel veel problemen. Ja, want als ik tegenwoordig over riven hoort en hoor ik, we zijn die tegen 5.000 kilometer proeier aan het vernietigen of ze zijn aan het verbleken of de baha van de zee is verbleken. En die sterven af? -Ja, het is hoort tegenwoordig in het nieuwskom. Zeker, vast. Het zijn een beetje drama-queens, Koralev. Het zijn prachtige dieren, want heel veel mensen denken het zijn planten, absoluut neet en dieren. En die zijn een Koralev is een dier. -Zeker, vast. Als je een Korale bekijkt, je hebt heel veel zorgde Korale, harde Korale, zachtde Koralev. Maar eigenlijk is het een kolonie van een cellige organisme. Dat klinkt heel bijzonder, maar het zijn een heel veel kleine dieren. Dus we hebben elkaar Koralev, en die vormen dan die grote structuur dat de Koralev is. Dus die dieren zijn zo gevoelig aan een heel veel watertemperatuur in het aatsuchtergrat van de P.A., maar ook dingen waar we als mensen niet bij stil staan. Bijvoorbeeld iedereen die gaat snorkelen, we willen niet verbranden, huidkanker en zo wordt. Dus wij smeren ons heel goed in met zo'n kruimen. Maar dat is voor heel veel Koralen enorm schadelijk. Dus we kunnen mijn hele kleine inspanning al heel veel doen, en dat is gewoon Koralevriendelijke zonekrijme kopen. Prachtig. We hebben nu al veel bijgeleerd daarvoor bestaat met ik veel. We zijn om over twee minuten bezig en we hebben al een beetje. -Yes. We zeer goed, we gaan erover praten en over die Koraleven een uur lang met Thomas van Pijnbroek. Verzorg er in een dakwaren van de zoveel antwerpen. Ook duikers en onderwaterfotograaf en heeft mij net verteld. De pot voordeel dat we één van de grootste riffen hebben in de zoveel antwerpen. Dat klopt, het tweede grootste van Europa zelfs. In het dakwaren? -In het dakwaren van de zoveel antwerpen. Dus je kan dat construberen, je kan dat maken. Ja, dat is eigenlijk een beetje mijn job, want mensen veren altijd wat doe je in de zoveel. Ik kwijk Koralevissen en plankton, dus dat is mijn hoofd, taken en plankton. Dat is geweldig, dat is een heel andere podcast naar plankton redde wereld. Dat zijn die minuskule dingen, hè? -Ja, je hebt twee soorten plankton. Je hebt de Vito plankton en zo plankton. En daar begint echt het leven bij Vito plankton zorgt eigenlijk voor twee derden van alle zyrs of op aarde. Dus ik heb zoiets van pip het regenwoud, we moeten het eigenlijk vooral de oceanen beschermen. U het regenwoud is ook heel belangrijk. Maar de oceanen, het Vito plankton zorgt gewoon voor twee derden van alle zyrs of hier op aarde. Dus als we onze zeer verliezen, als we plankton verliezen, dan zijn we allemaal dood. En dan heb je zo plankton en zo plankton zijn eigenlijk allerlargen, allerijen, aller kleine cruistacere, kleine beestjes die leven vrij zwemend in het water. En dat is het voetsel voor alle dieren. Dus alle het leven voet zich met Vito of me zo plankton. Dus dat zijn de twee belangrijkste dingen op aarde. En hoe kwijk jij dat eigenlijk? Ja, geef je een beetje vergelijken met een grote serren waar je zakken hebt hangen met groen water. Ze groen water is dat Vito plankton, dat zijn zijn algjes. En dan ga je gewoon bemester, dus het is een vorm van tuinieren onder water. Dan maakt het wel leuk, dus eigenlijk, dan gaan we inderdaad, ik weet veel hoe het plankton want ik ben nu al gebouwd. Maar vandaag gaat het over een coral riff en hoe bouw je dat dan? Dus we hebben een riff inderdaad en alles begint eigenlijk bij hetzelfkweken van de dieren. Ze staan in de natuur onder zo'n grote druk, dus het is niet verantwoord van de corale uit de natuur te gaan halen. Dus wij kwen eigenlijk alles zelf of in samenwerking met andere dieren te hebben. Ja, want dat heb je voor de luisteren, die nu pas inzappen, wordt het nog gedaan gezappt. Zat mag niet uit, maar we hebben al geleerd dat een coral riff, eigenlijk diertjes zijn minuscule diertjes. Doeg dan als ik de natuur documentaire zie, dan vind het van die witte steertjes of sowieso iets kregen. Dan zie je eigenlijk gewoon in dat één grote massieve kolonie. En dat is eigenlijk het grote voordeel en het gemak om coral te kweken. Daarom blijven ik ook een superpositieve mens ook over de toekomstvanden van coral. Ze zijn makkelijk te kweken. Je kan's op twee manieren kweken, het sexuele gedeelte is heel moeilijk. Dat is afhankelijk van de maandstande, van de strommingen, van de temperaturen. Maar het sexuele gedeelte is heel moeilijk. Dat is nooit smaak. - Sorry, of mijn lijn, maar voor de vertel voor hel. Dus eigenlijk in de natuur heb je vooral sexuele reproductie van coral. Dus je hebt misschien ooit al hoog van massale coral spouding. Dus één op twee keer per jaar heb je een massale spouding. Dus hij wil zeggen dat de corale sperma en scellen gaan uitstoten allemaal tegelijk. Maar wacht, wacht, wacht, wacht. - Heerlijk. Dus het is de zwirf 15-sheets of kreantwoord. - Wacht, wacht, wacht, wacht, wacht. Dus die corale die gaan aan de hand van de maandstand bepalen van 'ok, nu is het moment'. En elk dier heb mannelijke vrouwelijke corale dieren die gaan dan de zatselen en de sperma-cellen uitstoten in het water. En heb je een massale snowstorm eigenlijk van zatselen. Dus die planten gaan ejaculeren? - Planten. Nee, die dieren. - Dieren, dieren, dieren, dieren, de maandstand lekker. We gaan ervoor. - Ja, ejaculeren is niet het juiste woord, maar inderdaad is de spouding. En niet alleen de corale weten dat. Want elk dier in de zee, die voeltag, die heeft ook een drang om te spouden. Maar alle planktonneeters, zelfs grote walvishaya mantas, komen op dat moment samen bij de corale riven om die zatcellen en die eiscellen op te eten. Thomas, ik ben natieze, ik heb dat net in YouTube in die tijd. Spouding? - Spouding, ja, maar sorry, dat is wel ejaculeren. Dat is gewoon schieten. Zie, wow! - Dat is een soort. Wow, hoe moet ik dat nu beschrijven? Ja. Dat is onbeschrijfbaar, daarom moeten mensen gaan duiken, hè? Kijk eens op YouTube, dat is een vragmenje naar het bloed planet. Het is een clipje op YouTube. Ja, hier wordt er echt wel zover sperma gesproken. Het is inderdaad sperma, dus dat is sperma, en zou het salen. En die wordt. - Die wordt de snorkele bent. Daarom is de seesauto. Dus op dat moment zit de allemaal in het water en gaan we elkaar bevruchten. En dan krijg je planula. En planula is eigenlijk het enige moment dat een corale actief kan zwemmen. Dus dan heb je een corale larvje. Dat is een hele kleine, het lijkt een beetje op warmpjes. En die blijven zwemmen, zwemmen, eigenlijk door heel de zee, ook weer ieder in etat. Dat is het probleem met de geslachtijke voorplanting nu in de natuur. Heel veel dieren komen daarop af. Dus de kans dat van de honderdduizenden miljoenen planula larvjes er een paar gaan zetten, is gewoon heel klein. Dus ik zie hier nu een eisstandetje gereleased worden. Dus die eiscellen stijgen, want die drijven blijkbaar? Ja, die zijn er ook en ergens onderweg, om moeten die elkaar en gebeurten bevruchten. Ja, inderdaad. En dan heb je het larvje. Maar tussen dat stijgen en de bevruchting. Ja, dan heb je een wal gezagen, heb je mantas, heb je alle soorten vissen. Dus dat is echt gewoon eten of gegeten worden. Dus die dieren, die hebben het heel moeilijk. Dus wat doen we nu onderzoekers? Die gaan tijdens de spooning. Dus de eieren en de zatcellen collecteren. Om in een beschermd milieu de planula te laten zetten. Dus hij wil zeggen dat de larvje zich gaat hechten op een vast substraad, op een steen, op een rots, op een schelp. En nou wordt het pas echt een chorale. En die choraltjes worden terugzettend. Want die planulast die opgegeten worden zullen nooit tot de rief ontwikkelen. Dus als we daar alle kleine stapjes kunnen helpen, dan hebben we daar een paar duizend kunnen laten zetten. Daar heb je ineens al duizenden chorale. die je op een rief kan terugplaatsen. Maar dan stomen die koren toch dat die honderd en jaren zou duren. vooral heren je een The Great Barrelief, bijvoorbeeld. volledig terug zou herstellen. Dus waar chorale zijn hele trage goeiers. En daar zijn nu met de nieuwe technologien ook wel. enorm veel ontwikkelingen in. Bijvoorbeeld Kredberg, daar heb je een larvel bot. Dat wil zeggen dat het een onderwater troon. en die wordt via AI gestuurd om de door de rief te scannen. naar de optimale plekken om de larve terug uit te plaatsen. Dus dat is een autonomen bot. En die vaart gewoon 24 op 24 uur met een hoop larvjes in zijn rucksack. om het heel simpel te zeggen. En die komt een ideaal plekje tegen om een chorale de planten. die gaat de planten. Op deze manier wordt de gigantie. zo hoeveelheden, oppervlakten, terug opnieuw aangeplant met. de jonge chorale riven. En oké, zo'n goede heel trage sommige 1 a 2 centimeter per jaar. de hele snelle. Daar gaan over een 10-15 centimeter per jaar. Dus we hebben tijd nodig. Mijn die 2 centimeter als je miljoen in de daad van die larve. en de raad, ja, dan heb je 2 miljoen centimeter per jaar, bij wijze van spreken. En dan gebeurt op die manier te de projecten die nu lopen zijn. die zijn zo veel beloovend. Want het gaat even, ik wil niet, je superpositief zijn. Ik ben positief, maar ik. Nee, maar ik woon het vraag, ik zit er met een optimist. Ja, ik ben echt een optimist. Ja, je hoort altijd van die alarmbootschappen. dat je denkt, het is naar de kloten, niet zo'n zeggen. Maar er is de wetenschap, heeft hier wel weer iets gevonden. Zeker. Ik ben een optimist, we geten ook een realist. bepaalde soorten gaan we helaas verliezen. Vorige voor de Corralen, bijvoorbeeld in de carribean, in Bonair, cuirassau. Daar is het echt wel, wel, niet vijf na 12, maar het is al half heen daar. Het is echt, echt, echt een noodzituatie. Dan door recreatiefduiken, door boten, door arkers. Door meer, meerder oorzaken, bijvoorbeeld de carribean heeft dan nog eens een extra ziekte ook op de Corralriffen. Dus die hebben een last van Corral Bleaching, van Hiddestres, die hebben last van de verzuring. En dan is er daar ook nog eens een enorme uitbraak van een ziekte, die niet behandelbaar is of ander te behandelen is. Als eigenlijk een soort van ziekte die het vlees, dus je moet eigenlijk gaan kijken hoe u bestaan een Corral. En je hebt twee hele grote vormen van Corralen, je hebt de harde Corralen en je hebt de zachte Corralen. De harde Corralen, die hebben een interne kalksklet, waar een klein laagje vlees. Het is geen vlees zoals van van Koeien of Varges ofzo, een soort van van vlees over de kalkskletgoed. De zachte Corralen, die hebben geen interne skelet, maar die hebben een soort van kalkknaltjes aan de buitenkant. En die pompen zich op mijn water en een paar andere chemische stoffen. En die kunnen ze eigenlijk zichzelf oplazen. Maar die harde Corralen, die zijn heel watbaar voor die ziekte. Want die ziekte gaat het de vlees op eten van de Corral, waardoor dat die ook gaan beginnen bleaching. En Blietje wil het zeggen, en nu gaan we nog een hele andere richting uit. Ze gaan hun algen, hun symbiotische algen gaan ze uitstoten, waardoor dat ze eigenlijk geen voedsel niet meer krijgen. Want die algen, die leven eigenlijk in de Corralb-colonie, dus je hebt eigenlijk een kolonie Corral-diertjes. En in die Corral-diertjes zitten de zoietsantellen. Dat zijn kleine algjes, en die gaan via foto's en tezen gelukkoso produceren als voedsel voor het Corral. Maar omdat ze zo drama queen zijn, bij het minste probleem gaan ze ze hebben van helpen en stoten ze eigenlijk al die algen uit en gaan ze verhongeren. Nu in optiemalen omstandigheden kunnen ze ook die zoietsantellen terug aanmaken. Dus als we ervoor zorgen dat bijvoorbeeld de hitte temperaturen in de zeer minder langduren, dan kunnen die die zich zelf terug herstellen. En daar zijn ook weer heel veel hoopgeven de projecten, bijvoorbeeld in de Gipte van. Maar wij moeten gewoonde verzorgen dat we de opwarming kunnen vertragen tegenhouden gaan hoogt lukken. Zo realistisch ben ik ook wel. Maar als wij ervoor kunnen zorgen dat bepaalde dieren zich kunnen aanpassen dat we die de tijd geven, ben ik in heel optiemische mens. Dan wij en de volgende generatie en de generatie na ons ook nog Corral-riffen gaan hebben. Niet in de mate van George H. Cousteau dat Corral-riffen zo levendig waren, zo divers waren. We gaan het zorgen te verliezen, maar ik ben wel zeker dat we nog geriffer kunnen behouwen als wij nu massaal aan insmen doen. 1% van de zeer woorden mee zijn Riff. Ja, klopt. Maar op die 1% komt 25% van alle het marine leven voor. Ja, dat is toch ongelooflijk. Dus die zijn zo belangrijk halde Riffen weg, dan is het gedaan met de Ocea. Waarom is dat? Want je zegt dat zij eigenlijk diertjes produceren die uitwerp voelen in dat aan de voeding? Waarom zit die 5% van alle zeer leven, waarom is dat geconcentreerd op de woonplek van die Corralen? Voeting is 1, er zijn bepaalde dieren die Corral-polipe eten, er zijn bepaalde dieren die eigenlijk volledig het Corral zelf op eten. Maar het meer een deel is gewoon beschutting. Dus Nevis, over het algemeen, die wordt niet graag opgegeten, dus er zijn heel veel predatoren die in Ocea rond zwemmen. En die komen speciaal naar Corral-riffen, omdat ze weten dat er heel veel kleine vieren zitten voor de beschutting. Dus dieren die slaap in Corral bepaalde dieren die leven op de riffen, die maken een brakbal van slijm. Om dan lekker tussen de Corralen te liggen, zodan ik dat ze niet opgespoort worden door de Rhaien. En ze die aan het om mij te zijn, smaken, smaken, smaken. Dat is in onze pappergijfische trouwens de pappergijfisch. De pappergijfisch, die zijn dier, heel belangrijk voor het Corral-riff, die gaat op door de stukken Corral, gaat die beginnen schrapen om de algeurig af te halen, zodan ik dat de plannula, de jonge Corral-riffisch, zich kunnen hechten op die plaatsen, want als die pappergijfische weggaan, dan overhoekeren die plaatsen met algen, kunnen die dieren in die zettelen, en dan is eigenlijk heel het riff verloren. Dus die dieren zijn zeer belangrijk, maar door het gerazen van die algen op die door de stukken Corral, neem ze ook een beetje calak mee, omdat succescalaxkeleids van de door de Corralen, dat verteert niet. Daar komt er nadien langs achterhoek te ruid. En dat zijn die mooie parelwitte stranden die je bijvoorbeeld in de maladieven kan zien. Dus dat zachte mooie strand waar iedereen met zijn blote voeten doorloopt, komt eigenlijk iets minder smakelijk uit de achterkant van de pappergijfisch. Toffe. Jezus! Dus iedereen met zijn elke influencer die daar zo loopt, tripplen op dat witte zand. Ja, ik vind het eigenlijk in de stront aan het dappen. Ik vind dat heerlijk om te zien. Weet ik veel over Corralen en Corraler, en dan denk ik altijd aan één film bij cetomus, welke film. Een fijne nimo. Daar is fantastisch muziek voor ons gegeven. Ik wil ook iets eerlijk zeggen. Dit was de muziek die wij gebruiken hebben op ons huwelijk. Dus heel sentimentel nu. Moet ik we even eens een momentje geven? Nee. We gaan luisteren. De titel is het, maar een kort stukje kan ik niet veel zeggen. Nimo eeg de main title van Finding Nemo in Wittekevel over het Corralen. Ik zie jou wel dansen, hè? Ja, dat is de muziek. Dit was de intro- muziek dat zei naar het altaag kwam. Dus die ze naar het altaag komen op deze muziek, dus ze waren mijn klein lief aan de mondwischen? Nee. Meen dat? Nee, niet mijn aan de mondwischen. Ik ben bijna niet clownwischen. Nimo is ook een clownwischen. Eigenlijk is dat een votieve Engelse vertaling. De Nederlandse titel is Annemoonwis, maar iedereen zegt clownwis omwele van de film. Dat is ook die oranje met de riptjes heel klein en die leven in een Corralen. Die leven eigenlijk in een Annemoon, en Annemoonen zijn geen Corralen. Dus nu komt echt een vakje die jolt in mijn harmonie. Nee, laat die volledig gaan. Dus Annemoon is een heel andere klasse. Er zijn ook weer geweldige beesten, want ze blijven dieren, maar ik noem het een beetje de brandnetels van de Oceaan. Annemoonwischen, iedereen kende film uiteraard en je ziet dat Nimo zich moet poetsen, zodan hij dat Annemoon zich niet gaat steek. Hij niet gestoken wordt de Annemoon, en hij is ook helemaal juist, want het goede aan die film zit biologisch zo correct in elkaar. Oké, dat zijn een paar fouten, maar er zitten heel veel zo juist te dingen in om de randere poetsen van jonge Annemoonwischen om eigenlijk die toleranciën op te bouwen tegen die Nederlandse cellen van die Annemoon. Nu andere wisten, als hij in de buurt van die Annemoon komen, die gaan geneteld worden. En Annemoon kan deze op zo'n kregen, dat is eigenlijk gewoon een Annemoon. Dus hij worden geneteld en kleiner gedieren worden zelfs zo hart geneteld dat hij in shock gaan, die worden verdoft, die Annemoon gaat die vis vangen en die gaat hij naar die mond brengen. De sinds midden van Annemoon is een kleine opening en dat is een mond van de Annemoon. Maar het probleem bij Annemoon is, die hebben maar één opening. Dus die gaan eten via die mond, maar een paar dagen later, en sorry voor de luisteraars, maar komen er weer langs die zelf de kans terug uit. Dus dat is geweldig bij dat hier, dus één opening voor alles, en nog veel strafig. Als die bijvoorbeeld technisch gelukkig voelt op een bepaalde plaats, er is de veel stromming, de weinig stromming, er groeien een coral over de Annemoon, waardoor hij geen licht heeft om foto's in deze te doen, want hij heeft ook die zo accantellen. Dan kan die Annemoon of wel beginnen wandelen, onhaar een andere plaats, of nog veel sterker, die gaat zich gewoon splitsen. In twee delen, één del blijft op de oorspronkelijke locatie staan, want geweet nooit of je een betere plek vindt. Het ander deel gaat op zoek naar een betere locatie. En dat allemaal voor een dier zonder hersenen. Wow, dat diertje, want ik heb het even gegoegeld, dat is zo van die witte spaghetti een beetje. Eigenlijk wel, we weten dat het wel uit te filmen, dus dat ik dacht dat het een plaats is. Veel veel mensen hebben, bijvoorbeeld bij ons in de zoon gigantisch schoot, Annemoon of wel. En iedereen wordt dus zo mooie planches, en dan komt mijn haag altijd recht, want ik sta er dan, nee, dat zijn dieren. En dan vind ik natuurlijk heel fijn om mensen een klein beetje te kunnen bijbregen. Dat Armen of hoe noem je? - Tentakels, natuurlijk, natuurlijk. En elke tentakel heeft dan een mond en ook een poep. Dus die tentakels zelf zijn de vang Armen, waar de hiedtels zelf in zitten. En dan helemaal in het midden van al die tentakels is zo'n roon een kleine opening. En dat is inderdaad de opening, de bonst, de poep van een dier, dus al een maag. Dan zijn we nog niet uitgepraat, want Annemoon, ik zeg dat ik ben een heel een enthousiaste man. En ze gaan toe. - Die Annemoonen, die leven dus in simbioze met een Annemoonfis. Hij wil zei dat er eigenlijk een wederzijdse samenwerking is als alle twee van de situatie profiteren. Die Annemoonfis geniet van de bescherming, van de Annemoon, maar die Annemoon gaat ook nog iets anders doen. Annemoonfis eten uiteraard ook en die Annemoon, als hij geen vis kan vangen, dan gaat hij de uitwerpselen van die Annemoonfis opeten. Als er geen eten is, mogen die niks keurig zijn. Dus die Annemoonfis gaat eigenlijk die dagen eten zijn gevoegd doen in de Annemoon, en die Annemoon gaat gewoon opeten. Maar aan de mond vissen ga ik ook aan de mond verdedigen. Want iedereen heeft schrik van haar, onderecht zijn topbeesten, zijn superleukbeesten helemaal niet zo vervarlijk als iedereen denkt. Maar mocht een aan de mond vissen het vermaat hebben van een wit en haar, ik ga niet meer de zee in. Die dieren zijn zo territorial als je in de buurt komt van een aan de mond, en die hebben eindjes, die bijten, die vallen aan, die stoppen niet tot daar jij weggaat van die aan de mond. Dus er zijn echt de grootste rotsakjes onder water dat er zijn. Maar ze zijn eigenlijk heel erg maar vrij, wat 10 centimeter groot. Dus dat valt wel mee. Schitterend verhaal. Schitterend verhaal. We gaan naar een coral rift duiken. Ket onnens, we zijn aan het duiken. Hoe diep moeten we gaan om een coral rift te vinden. Dat hangt van de locatie af. Bijvoorbeeld in Egypte heb je heel veel kustreffen. Dan moet je de volle 2 centimeter onder water gaan en daar begint het rift al. Dat gaat lukken, daar hebben we geen snorkel nodig. Ja, ik ligt soms plat op mijn buik met mijn hoofd in een plaswater omdat die heel ondie per riffen, die zijn superinteressant. Daar heb je heel veel klein leven. Daar komt schuille daar. Je hebt bijvoorbeeld de verleermaarsfis. Dat is best een groot dier die, als er vol was, zijn ze 30-40 centimeter groot. Die hebben een heel interessant zuvenilstadia, een jongstadia. Die gaan in die kleine plaats van 5 centimeter, 10 centimeter diep. Gaan die een door blad na boodsen. De normale zijn er rond, maar als die jong zijn zijn die lang weg, zijn die zo bruin van kleur. En dan wapen je die gewoon mee als een stukje verdoort zeerwijk. Dat vind ik geweldig om op mijn buik in die plasse op zoek te gaan naar die beestjes. Er leven ook heel veel kleine garnaltjes, bijvoorbeeld pistolgarnalen. Die leven in de heel ondiepstuk. Die pistolgarnalen kunnen gigantische schokgelofkrieeren onderwater. Want die hebben een kleine schaar en dan hebben ze een gigantische grote schaar. En die klappen die zo hard dicht, dat er een schokgelofkrieg wordt onderwater. Dat een proi zelfs kan verdoven. -V verdoven? -Ja, om dan op te eten. Want schrikken? Nee, gewoon van de schokgelofkwonderwater. Oké, dat is dan de eerste plaatsje. Dat is de eerste plaatsje. -Waar gaan we gaan? We gaan dieperen, dieperen, dieperen. Dan heb je eigenlijk de eerste tussen de 5-10 meter. Heb je de chorale die heel veel licht nodig hebben. Dat zijn vooral de grote riefbouwende steenkurale. Want die hebben heel veel licht nodig om heel veel voedsel te produceren. Om daar kalkskillet eigenlijk te maken. Dat zijn prachtig dieren. Die zitten vol met kleine riefvishes, alle kleuren van de regenboog. Dus dat is eigenlijk hetgeen waar je ervinding niet meer ook kan zien. En dan is het meeste leven. Dus mensen denken altijd, ik moet diep duiken om rief te zien. Ik vind persoonlijk het zalig om op die 5 meter te gaan snorkelen, te gaan vrijduiken. Omdat je hebt de vrijheid, je hebt je een vlees op je rug. En daar kom je a-lus tegen. Schildpadder komen daar ook, komen daar grazen, haie komen daar patruieren. Dus iedereen van duikers meestal, ik moet zo diep, diep, diep mogelijk gaan. Die zien niks. Als je dan tussen die 5-10 meter blijft, wat perfecte doen is met snorkelen. Dan kom je zoveel tegen. Dat is al snorkelen voor de voedsel. Zelfs op 2 meter zie je ook, dus dan vanaf dat de trift naar beneden te gaan. Heel die rief van het volme leven. Dus dan die dieren, die kijken niet op een meter. Dus wij zijn iets gevoeliger in een meter of twee meter. Maar voor de wisse maakt dat niet uit of twee meter. Dan heb je de zonostralen die eigenlijk in het water naar beneden komen. Ik wil op verloofd. Ik wil op verloofd. Ik ook. Maar wacht, ik zie daar in de verte niets opduiken. Wat kan er opduiken dat het een beetje gevaarlijk is? Alles. Gevaarlijk zou ik niet erven noemen. Maar ik denk dan bijvoorbeeld aan haar en als schildpannen. Wolves zekoën alles komt naar het rief. Barrakoe, dat zijn grotere dieren, grotere roger, mantas. Wat we bijvoorbeeld nu op dit moment, is het in Tahiti en zo. Vol op een beeldrug parings Seizoen. Dan zit je op het rief, in de diepte komt er een beeldrug met een kalfer bijgezwomen. Als je naar Egyptig gaat, daar is het Ossjernic White Tip Seizoen begonnen. Dat zijn Wittbundriefhaien. Dus elk wereldjeel, elk rief heeft zijn eigen grote bewoners. Dat is afhankelijk van waar dan je bent. Wacht even naar de malen. Ja, ik moest eigenlijk wel sorry. Zolang om de water namjes. Ik kan je gigantisch grote dieren zien. Dus dat maak ik het zo leuk onder water. Je bent hier in een aquarium, je bent nieren dieren tuin, je bent in de opensee. Je weet nooit wat er komt. Mijn eerste walf is hij bijvoorbeeld, was in Egyptig. Tottaal onverwacht. We waren op een duikplaats rond de tien meter. We waren gewoon langs de riefwand aan tuiken. Op eens begin te gits, te rammelen met zo'n belletsje onder water. Want die neeming moet je beginnen kijken. En oud over de bloe, dus echt de grote blauwe Ossjern. Zo die muur van blau, dus we kijken ernaar. Zien een walf is hij, passeren van tien meter lang. Die komt gewoon langs de rief. En die draai terug weg. Ten seconden, niet meer. Maar dan heb je wel het pad gekruist van een van de grootste dieren van Ossjern. We zijn bestef je maar hoe klein, daar jij bent. Ten opzichte van die gigantische Ossjern. Radoe. Weet ik veel. Thomas, er komen wat vragen binnen van luisterhase, klikste graag voor. De voorbeeld Stanislas. We zijn voor de jaar in april twee keer. We buiten een aantal nurse sharks. Hebben we geen als in nulschrijft Stanislas en vissen gezien. Is dat ook door die ziekte? Je hebt al gesproken hoeveel ziekte in de rief van de karijbe. Of zijn er nog andere factoren en kan dat daar nog goed komen? Het heeft allemaal met elkaar te maken. Vorig jaar, eigenlijk van 2023 tot 2025, was er de vierde grootste Extinction Golf van de Corale. Dus dat de Corale onder het ruk stonden door extreem hoger temperaturen. Omwicht 80% van alle riffe weer al twijt, heeft Stan te maken gehad met Bleaching. Als we dan naar de karijbe kijken, die stonden al onder gigantische drug door die ziekte. Dan heb je die bleaching hoofd, dus eigenlijk een massextinction event. Dus die riffen zijn daar eigenlijk absterven na dood. Door de riffe, die hebben ook geen bewooners niet meer. Want, zoals je het zegt, hebben geen voeding niet meer. Dus die vissen vinden geneten meer de riffen zijn afgebroken. Dus die skeletten zijn gebroken. Want riffen zijn ook de natuurlijke golf brekers voor onze kusten. Komt daar een tsunami, een grote golvstromingen riffen. Die gaan dat eigenlijk breken, zodan het stonden niet eroderen. Maar als ze niet meer herstellen, als de dood zijn, blijven die skeletten achter afgebroken op de bodem. Dus ook geen schaalplaats niet meer voor de dieren. Zo hangt er eigenlijk allemaal aan elkaar vast. Dus dat verklacht ook waarom dat er nog aan per vis is in de taat. En ook de grote dieren, die gaan wegtrekken. Want die vinden nu nog klein beetje voedingen, die verpleegsterhijen, die noursharks, die gaan nog de laatste restanten van de bewoners op eten. Maar op een gegeven moment zijn die ook weg. En dieren trekken gewoon naar andere gebieden. Maar, er is hop. Die grootste golf tot hier toe. Want ja, we weten nooit wat er gaat gebeuren. 8% van de riffen was aangetast. Dus ook in de rode zee in de Gipte. Maar daar is vorig jaar iets extreem uit zonderlijk gebeurt. Het noord van de rode zee, de riffen rond Charmelszijk. Ja, hopte gol van Acaba. Druk bedoken, zeker en wast. Maar die waren heel zwaar aangetast. Daar was 50% van alle riffen was volledig gebleedst. Maar op een jaar tijd is 80% hersteld. Ze hebben een extreem vorm van verbaarheid getoond. De dieren zelf, de mensen heeft daar niks aan gedaan. De dieren zijn op een jaar tijd. Zeer snel teruggekomen, heel terug hersteld. En dan zijn ze gaan beginnen kijken. Ze wisten al langer dat de gol van Acaba een heel andere soort van van alge was die in het koraal leefde. Dus ze heeft te maken met 8.9.000 jaar geleden tijden van bepaalde eiste. Dat weet ik niet exact juist. Maar die dieren moesten door een kleine flessenhals, waar het heel warm was. En enkel de gene die tegen de hitte konden toen zijn in de gol van Acaba. En die hebben daar de weegstand opgebouwd die extreem hoogtemperaturen en die zijn anders geëvolweerd dan alle koraale wereldwijd. Dus de opwarming van het zeewater vinden ze niet zo erg? Die vinden ze heel erg omdat die alge gaan anders reageren dan de alge in de rest van de koraale. Normaal koraal, als het temperatuur te waren wordt, die krijgen hitte stress, die alge stoppen met het produceren van gelukkoren en die worden dan uitgestoten door het koraal omdat hij begint er niet meer. Dat is eigenlijk extra balast in de hoop van de overlevens onder die extra balast. Die algen in de rol de zee, die kunnen bij veel hoogtemperaturen nog blijven gelukkoren produceren. Dus dat koraal gaat ook veel minder snel in hitte stress gieten. Dus die zijn gewoon eigenlijk fadbaar, die zijn weerbaar tegen die hoogtemperaturen. Daar zit nu een grote kie van het hopelijk succes vooral. Ze zijn koraal en wereldwijd aan het kruissen met die algen van de rol de zee. Ze zijn aan het kijken of ze bepaalde stammen kunnen injecteren met die zoaksantellen. Zodanig hebben we een wereldwijd populatie kunnen creëren van koraal-riffen die wel weerbaar zijn tegen die warmte. Die wel op heel korte tijd terug die zoaksantellen kunnen regenereren. Dus dan gaan we alle zorgten redden, nee. Ik ga wel bepaalde zorgten kunnen redden, ik ga wel river kunnen redden. Ik hoop het uit de geval. en ik wil dat ook geloven, want de rode zee heeft vorig jaar 15 miljoen dollar vrijgemaakt, voor een gigantisch beschermingsproject. 100.000 hectare van die corale wordt marinepark, wordt beschermd milieu, waar niks zomaar nog gaat moren, geen anchers, geen viserei, geen piraterij. Oké, er gaan stropers komen, maar de beste manier om stropers te verinderen is om die mensen eigenlijk een shop te geven. Want waarom gaan mensen stroper? Ze hebben geld nodig? - Jurelijk. Ik heb bijzondje, als bijzondje hongergeeft, ik ga ook alles doen om dat kind eten te geven. Die mensen hebben geen alternatief, dus als wij ze een alternatief geven in de vorm van reenger te worden in de marinepark. In de dat? - Ja. En daar zijn heel mooie succesvolle projecten, bijvoorbeeld in de Filipijnen Malapasqua, was een gebied dat enorm te leiden had onder stroperij. Dat is een nationalpark geworden, die mensen hebben nu de job van reenger gekregen, die worden betaald. Het geld dat touristen betalen om in de park te moren duiken gaat naar de lokale community. Dus eigenlijk, het dorp heeft welvaart, de riffen hebben welvaart, mensen hebben welvaart, en wij westerse duikers hebben een prachtig park om in te duiken. Dus dat zijn ze nu in de gipte ook aan het doen. Om die zeldzame corale de kans te geven van uit te breiden, een beetje rusten nemen, en hopelijk in de daad een oplossing te vinden voor wereldwaarde problemen. Witte ik veel? Dit is eigenlijk de grootste klant die we hebben gezien in 39 jaar van annual monetary. Witte ik veel. De klant was de scherpe klant tot de maskeldleeting-event, dat was drivend bij de global marine heatwave met dat effecting coral reefs all around the world. De nieuws over riffen, over verbleking, bleeching, over verdwijnen. Het nieuws daarover is niet zo positief, maar ik hoorde toch wel wat positiefiteit optimist bij Thomas van Pumbruk. Vandaag, mijn gast hier, de man die in de zoveel antwerpen het Aquarium verzorgt. Hij is ook duiker onder water fotograaf. Wat al is te gast bij ons over de octopus, ook een aardroom te hert te beluisteren en vind je wel op je favoriete podcastkanalen. Wat al is nog eens even onder water gaan? Ik ben gebouwd door het leven daar. Dat is toch wat het coral is. Ik heb nog nooit gedoken in het coral dus ik heb het nog niet kunnen beleven zelf. Maar wat kunnen we daar nog allemaal zien? Ik lees bijvoorbeeld dat sommige coral een giftige stoffen gebruiken om concurrenten uit de buurt te halen. Hij schets het nu heel mooi, roskleurig en sfeervolle liefde muziek. Maar eigenlijk is het op een coral-riff constant een chemische oorlog aan de gang. Dus dan tromp zo'n jaloers worden op wat er allemaal leeft op een coral-riff. We hebben bijvoorbeeld een kleine kost aan de mond van 1 centimeter groot. Dat is de palitoa grandis en dat is maar echt naar 1 centimeter groot. Maar daar zit het gevaarlijkste toxine in ter wereld. Dus dat klein aan de mondse. Als je daar boven water zo halen, dan is het een paar milliliter aan het gift in. Het is genoeg om een paar tientallen mensen gewoon te vermoorden, zonder tegengif. Dus dat is heel ongekend. Het is ook gewoon een vaste bewoner op de coral-riff en het komt heel veel voor. Dus het is dag gebruikt eigenlijk het stijkste toxine ter wereld om zichzelf te verdedigen om niet opgegeten worden. Het heeft ook heel veel kleuren. Zoals alles in de natuur, alles waar heel mooi is, is gevaarlijk. Alles waar heel leerk is, is het meestal ook gevaarlijk. Alles waar zo een grijze muis is, is eetbaar. Dus dan is de heelvelle coral, zoals daar klein kost aan de mondse die zijn supergiftig. Maar dan heb ik ook nog andere aan de monen. Dat gigantische neteldraden snags uit zich laten komen als in een 20-30-40 centimeter. Om andere coral te gaan verbranden te netelen en zo. Het is mijn plek. Nu waarom is dat? Die dieren, die kunnen die bewegen. Die kunnen zich niet verplaatsen. Dus die kunnen alleen maar groeien en die bereiden uit. Een coral gaat ervoor zorgen om zo veel mogelijk zonlicht te kunnen opnemen. Als er bijvoorbeeld een andere coral over u wilt groeien, dan heb je een manier nodig om die te vermoorden. Dat is dus mijn chemische stoffen. Je hebt er ook waar dat bijna tentacles uitkomen. Als je dat macroskopisch gaat bekijken, zijn er eigenlijk echt monster's. Ik ben van coral en het is tof het hier. Maar als je die andere migroskop gaat bekijken, die polippen en zo, die de Nederlandse cellen en zo. Je hebt coral die Nederlandse cellen afvuren, die druk gelaterd zijn. Dus als je er aankomt, zie je dat brandharen af en zo. Wat? Je hebt bijvoorbeeld ook vuur coral. Dus mensen die gaan snorkelen in de rode zee. Je mag nooit aan die rekomen, zo is het nooit. Maar sommige mensen zijn een beetje onwetend en die denken coral zijn planten. Ik kan mij daar wel eens aan vast houden om de rusten. Doe dat als je blieft nooit. In onze hart beschadigde slämlach op die coral, dat is niet gezond, maar je kan je zelf ook enorm verwonden. De naam vuur coral, zegt al zelf, dat heeft kleine brandhaartjes. En dan gaat gigantische brandwonden veroorzaken bij mensen. En dat is de grootste EHBO-oorzak in Egipte. Mensen die onwoldoende kennis hebben. Die gaan snorkelen. Die gaan bewust of onbewust de coral aanraken. Die kunnen naar het ziekenhuis met gigantische brandwonden. En dat blijft weken maanden duren. Dus als je zo fragiel bent van tinderatie kan niet bewegen, is ergens vast. Dan moet je als je daar wil volgen. En als je wil overleven, dan moet je zorgen dat er zelfs niemand zin heeft om in de buur te komen. Het is wel uit te leggen natuurlijk. Maar ik heb ook gehoord dat sommige rivissen van geslacht kunnen veranderen. Ja, dan komen we er bevindingen niet moois. Prachtig vooral, en ik heb gezegd, heel veel dingen kloppen biologisch. Maar er zit een gigantische grote fouten. Sorry voor alle fainineemofans en kinderen en klein kinderen die lasten. Maar als we het juist gaan kijken, we hebben Marglin, de papa eigenlijk. En dan hebben we de mamma. En de mamma wordt opgegeten door een paar cula. Spoiler, spoiler helaas. Wat er dan in de natuur zou gebeuren, die eieren die uitkomen, alle animonvissen die geboren worden, die worden geboren als een mannetje. Dat is zo far zo goed. Nemo, we kunnen denken, het is een beetje nonbinaig. Maar we gaan er vanuit dat dan een jongen is. Nee, dat is vooral die wordt geboren als een mannetje. Eigenlijk zou de papa, Marglin, dan wordt geslacht moeten veranderen. Want er is geen dominante vrouw aanwezig. Dus het mannetje dat overblijft, dominante mannetje gaat een vrouwtje worden. En die gaat een haar hem van jongen mannetjes rond hem krijgen. Piks zag rond hem misschien een beetje lastige uitleggen aan de kinderen natuurlijk. Maar dus het gezin Nemo. Ja, papa mama. Mama wordt opgegeten door de baracuda. Je zag wel eens aan dit humorstier. Dat heb ik niet zeggen. Die humorstier was de haar, denk ik. Dus papa mama, mama valt weg. Papa heeft nog een kindje, Nemo. Ja. Een papa zou dan mama worden. En Nemo, omringen met allemaal. Ja, jongen wel. Inderdaad. Dus zoals het in natuur is, heb je eigenlijk één dominante koppel. Dus het alpha vrouwtje en indominant mannetje, die wonen in de animoon. Rond die animoon, leven allemaal kleine, onderdaanige mannetjes. En die wil avontuele is proberen om een dominante mannetje te worden. Maar meestal lukt er niet, want de man die is groter, die is sterkig. Maar stel dat het vrouwtje wegvalt. Dan ga je eigenlijk het grootste dominante mannetje de vrouw worden. Maar wacht je. Is dat een bimmo die afval is? Hoe wordt je vrouw? Hoe wordt je vrouw eigenlijk die worden geboren met beide geslachtorganen intern? En door hormonal reacties gaan ze dan eigenlijk wisselen. Dus dan gaan de mannelijke geslachtorganen verdwijnen. Volledig verdwijnen. En gaan ze die van de vrouw gebruiken. Heel simplicitie zegt. Dus de vrouwen zijn dag de pas. De grote dominante dieren. Nu het gebeurt ook andersom bijvoorbeeld. Een napolion-lipfis. Dat is een prachtig dier. Dat is een grootste lipfis het er wereld. Die worden twee a drie meter lang zelfs. Die worden allemaal geboren als een vrouwtje. Maar na het maat het als een ouder worden, worden ze automatisch een mannetje. Die krijgen een gigantische build op een hoofd. Die build veelt zich met testosterone. En wanneer dat die in bepaald level testosterone heeft gehaald. Dan wordt het een mannetje. Dan heb je nog eigenlijk met persoonlijke favoriete. Er zijn de vlagbaarsjes, antiasfishes. Die worden dus ook allemaal geboren als een vrouwtje. Het dominante vrouwtje wordt een mannetje. Maar die leven in een harem. En die hebben één mannetje met een 10-20 vrouwtjes onder zich. En elke nacht gaan die paren. Dus het mannetje gaat boven zijn harem hangen. De vrouwtjes op een mooie lijn eronder. En die gaan één vereen naar het mannetje schieten om te balsen. Wacht, wacht. Schieten om te balsen. Nou, naar boven gaan. Dus ze schieten naar boven om met mannetjes paren. En dan komen ze terug naar beneden. Aan het mannetje hangt eigenlijk een meetigche boven de vrouwen. Neer kijkend. Dat ze er iets minder, natuurlijk. Neer kijkend over zijn vrouwen. Maar in de zee is het donker. En die vrouwtjes, die zijn monogram met hun mannetje. Maar die durf vanavond door welis. Dus ik vergissen van mannetje. Daar gaan die naar een buurman. En daar komen die terug, naar de eigen harem. Dus ze zijn een beetje zowel de snoerige vannertrug. Wacht, wacht. Hoe heet het niet? Vlagbaagjes. Ze zijn vanaf nu ook meer vanaf. Hoe oud kan een chorale worden? Een chorale is een diertje. Ja, daar staat dan een leefte, toch? Zeker, planten ook. Natuurlijk, maar toch. Dozen de jaren. Wat? Dozen de jaren. Dozen de jaren. bepaalde riffen zijn echt al acht, negen duizend jaar oud. En dan maak het wel heel fris. - Dat is hetzelfde wezen. Hetzelfde dier, dat zich gewoon blijft uitbreden. Dus die kolonie van coral polities, die blijft gewoon groeie, groeie. En als we een coral riff gaan bekijken, je kan naar best bekijken met de bovenkant in het midden en de onderkant. Onderkant is echt volledig dood, dat is dood coralske let. Het midden is zo'n klein beetje leefd en de bovenkant is echt het leven coral. Nu, waarom is er onderkant dood, die stukken krijgen geen licht niet meer. Dus daar stijgen we de allergenafsterd het coral af. En zo krijgen die massieve constructies van de riff bouwen de corale. Zoals we zeggen, de golfprekers van de zee. Ze zien bouwen echt golfprekers aan de kustlijnen, om de kustlijnen te beschermen tegen Erosie. En die zijn echt duizend jaren oud. En dat is dan ook heel frustrerend om te zien dat je bepaalde, ik zeg, onwetende in plaats van dom, om wetende touristen ziet op een coral riff. Sommige willen een naam kijven in een coral, sommige breken dat af. Sommige namen staan er gewoon mijn voeten op. Dat zijn dieren, die zijn duizend jaren oud. Die groeien, bestkees, 10 centimeter, 15 centimeter per jaar. En dan gaat er een onwetend persoon op staan. En die gaan een kolonie van duizend jaren oud in 1 seconde verenitige in stukken breken. En dat frustreert mij enorm. Daar ben ik. Doe dat niet. Doe dat niet. We gaan bijna afronden. Ik heb nog een beetje fijn in ieder geval gezet. Is het het boeienste plekje van de Ossie jaren riff? Zeker vast, het is zo mooi. Het is gewoon de proon van alle leven. Alle kleine dieren komen naar samen. Alle dieren, groot, klein. Het is gewoon de leukste, mooiste, spannendste plek. Het is ook nooit niet hetzelfde. Ik heb al 1000 de duiken, maar elke keer zelfs in Nederland hebben we ook riffen, geen coral riffen, maar oesteriffen. Zelfs als je daar gaat duiken, dan ontdek je elke keer iets nieuws. Thomas van Pijmroek, zeer bedankt om ons mee te nemen in die prachtig onderwaterweeld. Weet ik feen. Dit was de podcast van Weet Ik Veel. Je vind er nog zo veel meer op VRTemax of op uw favoriete podcast platform. En je weet het volgende keer gaat het weer over iets heel anders.