De podcastaflevering van Dagkoers (FD) onderzoekt de uitdagingen rond het leegstaande kerkelijk vastgoed in Nederland. De komende tien jaar zullen naar schatting 1800 van de ruim 4000 kerken te koop komen, maar de verkoop stagneert. Een belangrijke hindernis is het verschil tussen katholieke en protestantse kerken. Katholieke kerken gaan vaak gepaard met strikte 'kettingbedingen' die het gebruik beperken (geen alcohol, feesten, etc.), terwijl protestantse kerken van oudsher flexibeler zijn met hun gebouwen. Dit maakt herbestemming – voornamelijk naar woningen, commerciële ruimtes of maatschappelijke functies – bij katholieke kerken lastiger. Het kopen en transformeren van een kerk is een complex, kostbaar en lang traject van gemiddeld zeven jaar, met hordes op het gebied van financiering, vergunningen en onderhoud. Een alternatief voor verkoop is dat een kerk haar religieuze functie behoudt, bijvoorbeeld door nieuwe, groeiende geloofsgemeenschappen. Desondanks blijft de vraag groot wat er met deze vaak monumentale, maar kostbare gebouwen moet gebeuren.
Beleggen is risicovol. U kunt meer dan uw inleg verliezen. Dagkoers brengt u het laatste financiële nieuws. Echte beleggers zien wat er kan volgen. Zij spelen in opkantse en risico's. Via links beschikken zij over geavanceerde tools om hun persoonlijke beleggingsstrategie uit te voeren. Real traders know. Links sluit u aan bij de online broker voor serieus de beleggers. Nederland onkerkerlijk. Letterlijk. Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn er iets van 2022 ongelukkijken gesloten. Dat is over de hele perioden tot nu. En in de komende 10 jaar is de verwachting dat er veel versnelliggaatplaats vinden. Een kerk verkopen, dat is nog niet zo simpel. En zelfs als ze dan verkocht worden, staan ze zoms langer het tijd leeg. In Amsterdam noord staat een kerk die is al jaren vervallen. Nu recenteel ik dat nu naar toegraad ziet daar een hek omheen staan. Met zelfs bochtjes vallend materiaal, dus je mag er niet in. Goedenmorgen. Dit is de dagkoers van het FD. Ik ben Pauline Suister en het is donderdag 25 december. Op deze eerste kerstdag duiken we in de wereld van het kerkelijk vastgoed. We beginnen in Amsterdam noord op de nieuwe dammerdijk. Daar bezocht ik met collega Sonny Montquee de leegstaande kerk die de inspiratie beroom was voor dit onderzoek. Ik kom hier al jaren vijf fietsenkeer langs op weg naar het slijsje. Dat is die kroeg echt drie deuren verder. Het is heel lang op dat je niet gebeurt, het onkruid wordt steeds hoger, veel nezakken. Nu het laatste punt is dat die het hek is dicht, bochtjes voor vallende steenen. Dit is wel een geweldige plek. Het hele gebied, die hele straat. Als je hier de straat in gaat na de kerk, dat is een geweldig stukje mooie huis of mijn ruim opgezet. Ik denk dat het best wel hoge prijs voorwoordig gevraagd is. En dan staat hier zo een mooie kerk. Hij ik te verloedigd en denk je hoe kan dat nou? Dat gecombineert met dat er heel veel kerk ook in de wijde omtrek van Amsterdam te koopstonden de afgelopen jaren. Dit bij mij. we hebben met een belletje reenkelen van go. Wat is dit? Wat is het? Wat is het meekmaarde gemarkt? Wat kan je met zo'n kerk? Is het überhaupt lucratief? Kan er mee geschuwd mot worden? Al het interessant? Ja, vandaaruit was een onderzoekschraag denk ik geboren over wat voormarkt is dit. En hoe kunnen we die in zichterdek maken? Samen met collega's Pimkakebeke, Nika Puis en Joos Polman, zettenhijden cijfers op een rijtje en zocht uit hoeveel kerken we in Nederland en hoeveel die waard zijn. Er zijn nog ruim 4000 aktieve kerken in Nederland met een economische waarde van 4,1 miljard euro. De komende 10 jaar zullen er naar verwachting zo'n 1800 van in de verkoop gaan. Er zou dus een flinke verstelling aan moeten komen, maar tot nu toe blijft het aantal transacties stabil op zo'n 10 a 20 per jaar. Van Sony en Joris hoor je in deze aflevering waarom het zo lastig is om een kerk te verkopen. Maar natuurlijk is de ene kerk de andere niet. Een belangrijk verschil vertelt Joris is of de kerk protestant of katholiek is. De katholieke, die zeggen eigenlijk de kerk, is het huis van God. God woon daar en met even een simpel beeldspraak te zeggen in de protestanten. Die gebruiken de kerk echt als een functienel gebouw. Ze komen er samen om te vieren. Maar zoals wij zei iemand tegen ons als een huis gaan en nemen ze God met zich mee. Die hele houding brengt met zich mee dat protestanten sowieso al veel makkelijke omgaan met hun gebouw. Dus als daar concert gegeven wordt, dan heeft niemand daar een probleem mee. De katholieke, ja dat is gewijdig rond. Dat is een soort heilig terrein. Daar kan je dan ook zeg maar vanuit het idee van als we dat gaan verkopen en dan gaan daar daarna dancefeest houden. Maar iedereen van de pille lekker staat stijt er op een muziek. Wat nu in paradisal bevold het gebeurt? - Ik kan het zeggen ja. Dat is ondenkbaar vind ik katholieke. En dan krijg je dus het verhaal van de kettingbedingen. Dat is een kopeje, zo'n kerk. Maar dan krijg je een contract mee en dan staat gewoon in ja, je mag geen alcohols, geen ke, je mag geen komstjele feesten vieren. De sacraal kunstwerken die erin zitten, die moet je afteemeren, die mag je er niet uit halen. En er zitten alle dingen in de zetten er wel naar vast. En dat is een heel ander verhaal dan de protestanten. Kent u nog het verhaal van de beeldenstorm. De protestant er tookken alles wat lang geleden door de houds neeren. - Schieten eens. - Rookken alles. - Allemaal een kurswerk van de muur, inclusief te beelden. Maar dat geeft dat aan dat je geschiedenis, die hele beleving van het gebouw totaal anders is. En dat maakt het ook voor protestanten waarschijnlijk makkelijker om de bestemmingen aan te geven waar je ook als gemeenschap van alles nog mee kan. Restaurants, feestruimte dus, noem het maar op dat kan allemaal houden en dat kan in een katholieke kerk dus niet. Nee, zeg ergens ook langs komen dat je dan nog wel het een korgchool moet gaan spelen. Dat is ook heel vaak er. - Ja ook dat speelde in Amsterdam, noord en die kaas is fantastisch. Want ze hadden dus meerdere bedingen, een je moet elke week dag of elke maand het oorgen laten bespelen. Dus hij moest ook klinken, het moest niet alleen onderhouden worden, hij moest ook echt afgespeeld worden. Ja, maar ik heb mensen dat dus gewoon zo vervallen en zo dicht. Dat daardoor ook weer Russie kwam onderling van wie hij gaat nu hier er de schade voor betalen en dit is niet conform de afspraak. Maar jij hebt ook vaak er moet een meest nog houden worden, je kunt ze echt niet bedenken. Maar ja, als jij als project ontwikkelaar, daar niet echt kaas van hebt gegeten, dan kom je als snel bramkurs. Zeker met zo'n, nou, best wel zakelijk slim, juridisch ook slim ingesteld, bist om helemaal Amsterdam. En dan kan er wel eens uit de hand lopen. Als je het dan weer verkoopt, dan zie je daar nog steeds aanvalt. Dat het een kettig bedeng. Dan zei je dus weet af te kopen. Dat kan ook niet. Dus mogelijk. Kouden we dus achter de terug het voorbeeld van die kerk en Amsterdam noord. Die is door de jaren 1 meermas verkocht, 3 keer. En de laatste keer is die prijs op 1 echt significant, van ton naar meerd en een half m'n june naar ik begreep. Is dat omdat dan een deel van die kettig bedingen zijn afgekocht, dat door de nieuwe koper makkelijker, na zijn wens kan invullen, en uiteindelijk daar ook een vergunning voor heeft gekregen om daar uiteindelijk woningen te gaan bouwen. Ja, en een film in opgenomen, toch? Was dat er een andere keer? Dat was dezelfde kerk, maar we hebben een eigenaar daarvoor. Ja, mensen, ik zou je iedereen die vandaag met kechtsmussen, wat niks te doen heeft. Zoek op YouTube, het filmpje op morthvrouwen, serie met Wendy van Dyke, geloof ik, een duivel, een duivel in een kerk. Nou ja, dat alleen al is al blasfeet. Dat is er mieg vandaag, sorry. Ik doe even een wedstrijf groetje, ik ben ook catoliek van geboren. Maar deze kerk in Amsterdam noord is, ja, die heeft een heftige schinderschad. Een van de kopers, voormalige kopers, die heeft dat uitgeleend, stok me zeggen, aan een tv productie maatschappij. Die daar ja verdienig leden, een zijn heeft opgenomen waarin een man in een duivel smasker een pastoor doodschiet. En dat, nou, ik begrijp, daar stond het best om niet echt om te applaudiseren, zullen we maar zeggen. Er zijn ook wat rechtszaken gevoegd niet over deze zijn, maar ook over het transacties waar deze kerk bij betrokken was. Uiteindelijk heeft het best om jaren later voor een goede zak geld. De helft van de verkoopprijs hebben ze bedoongen een deel van die bedingen laten vallen, waardoor nu de nieuwe eigenaar, in potentie daar dus meer vrijheid mee heeft om daar mee te doen, wat die wil, het zou de woningen moeten worden, maar op dit moment is het nog steeds vervallen, terwijng. Jor, ze hebben het langs geweest bij een kerk in oude kerk aan de Amsterdam. Catolieke voor het stand. Catolieke. De urbane is kerk. Ligt daar prachtig langs het maatetje, en het volgens mij het kreefietje het internet. Het beschermd dorps gezicht. Een kuypelskerk. Het is een broende Limburgse architect uit Roonont. Die heeft onderhanden bijvoorbeeld ook het Rijksmuseum, het Centraath Station ontworp. Die kerken passen ook een beetje in die stel, neogotische stel. Die kerken een oude kerk naar Amsterdam, die staat dus in de etelage. Er wordt in een maart volgend jaar aan de erediemst ontrokken zoals het heet. Wat daar belangrijk is om te zeggen, je hebt dat gebouwd, dus echt een flinke kerk. Een kerk die achterstallig onderhoud heeft, die verzakte funderingen heeft. Onderhouds kost op jaarbaar zijn 100.000 euro per jaar. Dan heb je alleen maar dat je net zo overreimd blijft staan zeg maar. Heb je er nog niks meer gedaan. Toch is het interessant, want er ligt ook grond omheen. En dan denk ik dat je een 1.000 meter schoont waar je van de gemeente mag bouwen. Voor een project ontwikkelaarsat meteen natuurlijk de grote catcher. Ik geloof dat je vergunt is dat je daar 27 appartementen mag bouwen. In oude kerk een Amsterdam dichter. Perfect. In midden in een beschrijp door opgezicht. Ik zie mezelf er wel oud worden. Dan is het scenario hoe ga je dat verkopen. Er zit nog een pastorie bij het ruizen. Pippi Langkou's achterhuis. Prachtig is dat. Als je binnen een bekijkt. Je kunt het loskopen, alleen de kerk, alleen de pastorie of ondergrond. Dan gaat het er om wat is de beste prijs. Heb je een geloofwaardig verhaal. Dan gaat het progebestuur samen met de bestom en daarom slissing over nemen in de loop van volgend jaar. Wat gebeurt er uiteindelijk met de meeste kerk? Wat wordt het? Uite data die we hebben verzameld over de afgelopen decennia. Is hier eigenlijk dat er drie hoofdmoten zijn. Wone is een belangrijk. Maar ook commercial gebruikt. Dus kantoren bedrijfruimt is. Zie je terugkomen. En natuurlijk die maatschappelijke bestemming. Dat is een heel breed begrip. Daar kan je dus een denken aan ruimtes waar de gemeenschap allerlei voorstellingen aan dat ze het zaken kunnen organiseren. Opvang voor kinderen, opvang voor andere mensen die daarboeft aan hebben. Kulterele activiteiten. Dat zijn eigenlijk de drie hoofd smaken. En daar zie je eigenlijk een soort van gelijkmatige verdeeling. Ik weet niet of dat wensdenk is, maar je is naar bevold. Het praat met de economen van het bestom, haal hem Amsterdam. Zijn voorspelling is dat 99 procent van de kerk in dat bestom. Een wonbestemming gaan krijgen. Maar ja, wat ik kan zeggen. Dat kan ik wens denken, zei je, want hij denkt ook aan de centjes. Als het alstiet kan verkopen en het project een veriklaan die de huizen in een om de kerk gaat bouwen. Dat heeft het meer op. En kunnen we nog iets over hoe duur een kerk is? Of is dat zo? Ja, ik kan. Toen gered koop ze in één euro. Dat neemt wel geld mee. Nee, maar er zijn ook wel panden die zijn verkocht voor 2 miljoen. Dat blijkt dat data van Collier, dat is een vastgoed advisueer hier in Amsterdam. Die houdt het ook een beetje bij. En de spits vastgoed is een andere bron die dat ook even bijgehouden. En dan kom je dat soort bedragen. Als je dus terugreken, we hebben die 4,1 miljard. Dan heb je het ongeveer over 9 ton per kerk. Maar dat is net op een gemiddelde prijs. Er zit een enorme bandbreten. Er zit daar in. En dan zijn ze ook kerk en die verstrekt onverkomen. En de oude kerk in Amsterdam, prachtig moet je de mede kijk niks mee. Wij waren bij in Amesvoorten, de St. Joris Kerk, gigantische lures van een kerk. Midden in oude stad. Kijk, ik weet niks mee, wat ik niet verkocht. Maar dat is gewoon erg goed. Er blijft je natuurlijk vanaf. Nu moet je daar dan een bedragen plakken. Dat is ook niet echt mogelijk. Maar die tellen wel mee in de cijfers ook. Dus om even aan te geven, dat het ook al enig sinds natte vingenwerken is geweest. En als er nu iemand luistert en die denkt geïnspireerd door, kerst ik wil wel zo'n kerk kopen. En waar meld je dan? Vunda. Ja, dat staan er veel vunda. En er zijn ook wel een hele mooie kleine kerkjes. Op een terrup in Vriesland. Waar je ook gewoon heel vrij makkelijk in zou kunnen gaan wonen. Om maar een voorbeeld te noemar als je dat zoekt, dat is echt wel te vinden. Maar in de houd dat gewoon in de gaten weer is genoeg. Ik zou zeggen omringen je ook met de juiste mensen die die kennis hebben over hoe je dit moet aanvliegen. Want het gaat niet alleen omdat in het schelen moment dat je die koop doet. Maar het hele trajectenaar is dus gemiddeld, zeggen ze zeker zeven jaar. Als je er echt iets anders mee wil doen. Je moet een plan van aanpak hebben, je moet de wegenkennen bij de gemeente voor hebben stemmingen. Je moet zelf de gekling houden dat je meer geldt erin moet investeren. Dus een lening zoeken kan ook niet verkeerd zijn. Maar van mij ook op begrepen dat dat het het vooral niet gehaald. Maar voor de podcast misschien wel interessant. Het zomaar financieren van een koop van een kerk is zo makkelijk nog niet. Bijvoorbeeld één specifieke partij die dat doet voor kerkgenootschappen. De SKG, maar daar houdt het wel een beetje op. Dus de uitdagingen als jij als partycudier of groepje ondernemers hier mee aan de slag wil gaan. Die zijn echt enorm, willen jullie er niet uitpraten. Maar het is niet zo makkelijk, je kunt je daar heel snel vertellen. Ze willen er even terugkomen op die nieuwe bestemming. Ik ben een hele blaar enkel over het hoofd gezien. Dat is namelijk dat de kerk gewoon een kerk blijft. Dat gebeurt ook volle op. Deel komt dat door dat jonge mensen toch weer spiritueel op zoeken. Zig verenigen en zag aansluiten bij Amerikaanse kerken. Ze hier in Nederland dan voeten de grond krijgen. De migratie brengt ook met zich mee dat er heel veel christelijke kerken vanuit het buitenland. Ooster-P-Sortodox-Afrikaans-copties. Zuit Amerikaanse. Die komen ook in Nederland, die hebben ook behoefte aan ruimtes. En die mengen schrok op die markt. Dat is wel vanuit het kerk geredeneerd dat heeft een sterke voorkeur om zo'n kerk op die manier dan toch nog weer te behouden. Je zou denken dat is concurrentie, maar dat is. Zo zien ze het dan toch niet. Als het dan op die manier gebruikt zou kunnen worden dan heeft dat wel de voorkeur. Die gemeenschap moet dan wel de portemonneet trekken. Daar zit dan wel vaak het probleem, want ja, ze moeten kunnen laten zien dat het niet alleen kunnen kopen, maar ook het geld kunnen opbrengen om die kerk te onderhouden aan het schaadvezje niet door. Zo'n simpel is het ook al weer. En ja, uitgesloten zijn andere geloofstrichtingen en een moskee of een cinegoge of dat soort initiatieve. Nee, dan gaat niet gebeuren. Ook die bij de portstand te trouwens voor het goede bgb. Nee, maar iets met god. Ja, het is met de krisselijke god. Het belangrijke toevoeging heeft wel een voorkeur. En dat moet de prices ride, dat moet ook wel betaal worden. Dit welste dag koers van het FD voor vandaag. Ga vooral even naar de shownodes van deze aflevering. Daar vind je de link naar de web-special die is gemaakt over dit FD-onderzoek na kerkelijk vastgoed. En vergeet morgen niet in je bootkast te kijken, want ook op tweede kerstdag zijn we er weer. Dan hoor je nelke vonder heiden in gesprek met Caspertomas over Maga in Trump. Of een hele fijne eerst kerstdag. En ga, tot morgen. Dachkoers wordt medemogelijk gemaakt door links. De online broker voor serieus de beleggers. Belegge vraagt om kennis en inzicht om geduld en toeweiding. Volgt u de internationale markten en wat ze beweegt? Echte beleggers zien dat er kan volgen en handelen daarna. Via links heeft u toegang tot meer dan honderd markten, om er steunt door avancerende beleggingstoels en lokale persoonlijke servers. Een platform voor serieus beleggen. Real traders know. Links. Sluid u aan bij de online broker voor serieus de beleggers. Belegge is risicovol. U kunt meer dan u inleg verliezen. Houd rekening met uw kennis en ervaring, voordat uw belegingsbeslissingen neemt.
Podcast Summary
Key Points:
In Nederland staan naar verwachting de komende 10 jaar zo'n 1800 kerken te koop, maar de verkoop verloopt moeizaam met slechts 10-20 transacties per jaar.
Een belangrijk verschil bij verkoop is de religieuze achtergrond
De drie hoofddoelen voor herbestemming zijn woningen, commercieel gebruik (kantoren) en maatschappelijke/culturele bestemmingen.
De aankoop en transformatie van een kerk is een complex, duur en langdurig proces (gemiddeld 7 jaar), met uitdagingen zoals financiering, vergunningen en onderhoud.
Een alternatief voor verkoop is dat een kerk kerk blijft, bijvoorbeeld door nieuwe, vaak migranten- of Amerikaans geïnspireerde geloofsgemeenschappen.
Summary:
De podcastaflevering van Dagkoers (FD) onderzoekt de uitdagingen rond het leegstaande kerkelijk vastgoed in Nederland. De komende tien jaar zullen naar schatting 1800 van de ruim 4000 kerken te koop komen, maar de verkoop stagneert. Een belangrijke hindernis is het verschil tussen katholieke en protestantse kerken.
), terwijl protestantse kerken van oudsher flexibeler zijn met hun gebouwen. Dit maakt herbestemming – voornamelijk naar woningen, commerciële ruimtes of maatschappelijke functies – bij katholieke kerken lastiger. Het kopen en transformeren van een kerk is een complex, kostbaar en lang traject van gemiddeld zeven jaar, met hordes op het gebied van financiering, vergunningen en onderhoud.
Een alternatief voor verkoop is dat een kerk haar religieuze functie behoudt, bijvoorbeeld door nieuwe, groeiende geloofsgemeenschappen. Desondanks blijft de vraag groot wat er met deze vaak monumentale, maar kostbare gebouwen moet gebeuren.
FAQs
Er zijn nog ruim 4000 actieve kerken in Nederland met een totale economische waarde van ongeveer 4,1 miljard euro.
Naar verwachting zullen er de komende 10 jaar zo'n 1800 kerken in de verkoop gaan.
Katholieke kerken hebben vaak strikte beperkingen, zoals verbod op alcohol en feesten, terwijl protestantse kerken flexibeler zijn en makkelijker andere bestemmingen toestaan.
De drie hoofdbestemmingen zijn woningen, commercieel gebruik (zoals kantoren) en maatschappelijke functies, zoals gemeenschapsruimtes of culturele activiteiten.
Een kettingbeding is een contractuele voorwaarde die beperkingen oplegt aan de nieuwe eigenaar, zoals verbod op bepaalde activiteiten of het behoud van religieuze kunstwerken.
Het hele traject, van aankoop tot nieuwe bestemming, duurt gemiddeld zeker zeven jaar vanwege vergunningen, planning en investeringen.
Chat with AI
Loading...
Pro features
Go deeper with this episode
Unlock creator-grade tools that turn any transcript into show notes and subtitle files.