Jeugdtrauma

♫ Fijn dat je luistert naar de podcast-psigelog. Een podcast waarin ik, naar Risse van de schluis, samen met andere psychologen in gesprek gaan over belangrijke onderwerpen. Om zo met ze alle, onszelf en andere beter te leren begrijpen. Deze aflevering gaat over iets waar we het niet vaak over hebben met elkaar. Namelijk jeugd trouw maar. Wat is het precies? Waar er ontstaat het? En hoe kan het doorwerken zelfs in volwassenheid? Ik besprek het met Christian Vingers. Christian Vingers is psychiater en hoogleraar stress en veerkracht bij het Amsterdam UMC en GZ ingest. Hij schreef onder andere het boek in de ban van Beernoud en is bezig met het opzetten van een landelijk netwerk over de pressie. Christian welkom in de studio weer. Ik kaart jou voor deze aflevering gevraagd of jij wat met mij wil te maken over veerkracht. Maar toen voeg je mij kunnen we het niet hebben over jeugd trouw maar want dat zou ik echt veel liever willen. Wat maakt het nou dat je het zo belangrijk vind om het over jeugd trouw maar te hebben? Nou, ik denk dat dat een factor is. Jeugd trouw maar, waarover het we echt nog te weinig gaat en de te weinig aandacht is. Jeugd trouw maar dus dus eigenlijk elk inform van misbruik of verwaardhousing wordt 18 jaar. Dus het kan gaan over wat je te veel opgekregen wat niet hadgemoeten in jeugd, de schelden, slaan, bedrijgingen. Maar ook het tekort aan liefde wat je hebt gekregen wat ook in nodig heeft. Wat eigenlijk de basis ligt voor de rest van je leven. En wat bedoel je met te korte? Dus ik denk dan aan verwaardhousing. Ja, dat is verwaardhousing. De weinig liefde. Eigenlijk wat een kind nodig heeft is er zijn voor iemand liefde krijgen om je zo te hechten ook. En als je dat niet voldoende krijgt, wat we weten en dat vind ik als psychiater ook vrij shockerend. Is dat ongeveer 1/3 van alle psychische klachten kunnen verklart worden de jeugd trouw maar die een rol speelt. Nou dat is niet mis. - Dat is niet mis. En die mensen denken soms dat jeugd trouw maar gaat over de ouders die slaanen van die boemanden en vrouwen. Maar ik denk dat het meeste jeugd trouw maar ook echt best vrij banal is in de zin van. Je probeert de goede ouder te zijn met luchtje niet en je probeert je in alle stressen van je leven staan te houden. En daarmee is er als een soort schade die ook door ontstaat is namelijk een omgeving voor een kind. Waarin er gewoon te weinig liefde steun is en iemand gewoon opgroeid. En later klachten krijgt hij ook oveligamelijk of psychisch zijn. Ja. En zou je een voorbeeld kunnen geven van, want dat vind ik zelf wel interessant. Je zegt mensen denken vaak dat het heel iets avies is. Het is iets heel over duidelijks van mishandeling op slaaningsreel en heel veel misbruik natuurlijk. Dat wordt ook vaak gedacht, maar het kan dus ook wat subtiler gaan door dat ouders het helemaal niet zo bedoelen. Maar dat het toch gebeurt heb je een voorbeeld daarvan of een voorbeeld gases iets wat in je opkomt. Bijvoorbeeld. Dat is ook je egetrouw maar. Als je heel weinig aandacht krijgt voor wat je al bezigheid houdt als kind, bijvoorbeeld je ouders zijn zo druk. Dat je altijd, dat je zelf je in het huis bent in een sleutel kind moet jezelf in de binnen en dan moet je in de buiten. Je ouders zijn druk en dan moeten ze avonds weer weg. Je ouders hebben een zaak en je hebt geen tijd voor z'n druk of de ouders zitten uit een telefoon. Die hebben andere dingen en die hebben weinig aandacht voor de behoefte van wat een kind nodig heeft. En iedereen heeft het af en toe wel als ouders ook wel heeft, want dat je zo druk bent er leuk niet. Maar als dat een stel somatig is, dan krijg je niet de aandacht en de liefde eigenlijk die je nodig hebt om als gezonde voor wat z'n op te groeien ik heb een beetje stress heb je ook wel nodig. Ook je jeugd, anders leer je het niet. Ik ga het niet altijd overhoog, ik krijg het van die keurige ouders. Dus dan gaat dat niet goed. Ouders je altijd alle opstakels weg nemen voor een kinderen. Daar krijg je ook geen mensen al sterke kinderen van. Maar zeg je, als het structuriel misgaat en je krijgt structuriel te weinig aandacht in liefde. Dus niet af en toe, want ik denk dat we allemaal eens denken, maar ouders zouden we daar in daar wat beter kunnen doen. Dat is nog geen jeugdgouw, maar jeugdgouw is dat het structuriel misgaat. Dat kan te weinig krijgen van iets wat goed is of ze veel krijgen van iets wat slecht is. Ja, en het kan ook gaan over bijvoorbeeld ouders die het wel te goed willen doen en heel over beschermend zijn. En dus proberen je heel erg grenzen en weinig ruimte te geven aan. Als een kind wat ouder wordt, zoekt je ook grenzen op, want die zelf dingen doen. Als je dan heel beknelt en weinig ruimte geeft, dan is dat ook een bepaalde manier van verwaarlosing, omdat je geen aandacht hebt voor wat het keer nodig hebt. En daarmee dus ook iemand een beetje beknot, dus ze eigen ontwikkeling van wat ze zou moeten zijn en de vrijheid die ze zou moeten hebben. En dat kan je laten heel angstig van krijgen of van jij, dan kan ik het wel zelf, durf ik het wel zelf. Ik denk les zelfvertrouwen, want je hebt nooit geleerd dat je het zelf aan kan, omdat die mogelijkheid is je ondnomen, zeg ik zo iets. Ja, ja. En dat moet ook weer structuriel zijn, want dat je ouders af en toe te beschermend waren dat dat al aan. Als je ouders nooit beschermen, dan heb je ook een probleem, want dat betekent dat je een beetje alles goed is, dat je alles mag krijgen, dat je alles. Dat is geen grenzen, geen grenzen, is net zo, dus dat is hier ook woordig. Ja, dat is ook moeilijk, hè. Dus je zit tussen een soort balans, dus als je tuurve grenzen oplevert, dan heb je een no-autonomie. En ga je iemand beknott, daar worden gewoon een strengkoude opvoedingen. En als je geen grenzen aangeeft, dan gaat iemand iemand even grenzen nodig om te leren wie ben ik en wat mag ik en hoe gaat het? Je moet ook voorbereid worden op de wereld, want de wereld heeft nou een mag grenzen in alle lijken bieden, als je daar niet opwoordt voorbereid door je ouders, dan heb je geen idee, dan loop je continu tegen. Ja, en ontwikkelen, ja, ook niet. De verjaard voorlaat, dan natuurlijk, en een mogelijkheden om dat te ontdekken en om te zien hoe van wie ben ik en hoe moet ik mezelf ontwikkelen. Ja, oké. En hoe vaak komt je eugdraad maar voor, waar we het nu over hebben in je eugdraad, maar dat is echt wat structurëlen? Dus afhankelijk van hoe je het meet, een beetje, het gaat eigenlijk over emotionele veralozing, dus het was eigenlijk liefde, maar ook liegamenlijke veralozing, als je gezondheid, kleren en dat soort dingen. Het gaat af een emotioneel misbruik, dus schelden, manipuleren, ook prantificeren, dat je ouders moet zijn, liegamenlijke. Wat bedoel, heel even, dat ging je vrij snel, maar dat betekent dat jij voor je ouders moet zorgen om wat voorbereiden te houden. Veel te veel verantwoordelijkheid krijgt voor wat passend is bij je leeftijd, als jij als 12 jaar voor structurële, voor je andere broedje susjes moet zorgen, of voor je ouders, omdat die dat niet lukt of er niet zijn, dan krijg je dus een taak op je en kan je dus eigenlijk niet het kind zijn wat je zou moeten zijn, maar krijg je andere taak, andere van het woordelijkheden, die vaak een goed afgaan, maar die wel consequenties kunnen hebben voor jouw eigen ontwikkeling. Ja, duidelijk. Maar die vijf, maar om even op terug te klonken, vragen, sorry, dan schreef ik tegen de antwoord, en je hebt ook nog, en dat is meestal buiten het gezin, sexueel misbruik. Dat is vaak niet, vaak wel door bekende sportclub, of school, of. Ja, dat is wel vaak bekende juist, hè. Ja, bekende, maar niet vaak niet binnen het gezin. All die vormen samen is ongeveer, wordt gedacht, maar als een ruus gehad op 20 procent, 1 op de vijf Nederlanders. En als je dan gaat kijken bijvoorbeeld bij mensen met precies de klachten, dan zie je dat meer dan de helft van mensen met de pressie, die hebben maatig tot ernstig jeugd trauma meegemaakt. Dus dan zie je dat die programmering van die eerste jaren, dat die zo belangrijk zijn voor de rest van je leven, dat alleen daarom het zo belangrijk is om het te hebben over, ook helemaal hoe zorgen we nou dat we daar iets aan doen. Ja, maar wat doet als jeugd trauma dan met het berein en de ontwikkeling, dat het zo'n impact heegstopje? Nou, ik ben ook de afgelopen jaren, samen met andere onderzoekers, zijn we al bezig om kijken van wat zijn die effecten van jeugd trauma op laatere leeftijd. Maar je kan het niet alleen maar hoe je als mens benten, hoe je elkaar zit, dat je angstiger kan zijn, of dat je je zelf beeld, maar het gaat ook over hoe je hersens eruit zien. Dus mensen met jeugd trauma zie je op een bepaalde hersengebied dat die anders reageren. Dat je stressysteem je je bereid ook anders naar gelegd, je cortisol anders, maar ook je immuunsysteem. Ja, hoe anders kan je dat voorbeelden noemen? Nou, bijvoorbeeld dat die hele dynamische reactie van cortisol is, stresormoon, hadden we het eerder over een vorige aflevering. Dus een mooi beruggetje van mensen die luisteren die het eerder regemist hebben, dan moet je ook zeker luisteren. Dat je dynamische stressreaktie van een cortisol gaat aan, laten we uit dat die veerkrag er een beetje uit is. En dat is me. dat je immuutje-steem ook chronischer aanstaat, dus dat je meer lastig van wat onstekingen en dat ook gevoeliger voorbent. Dat ook wat meer biologische veroudering is, en wat je ook vaak ziet is dat de lifestyle, dus bewegen, sport, gezondheid, alcohol, drugs, dat dat eigenlijk veel minder goed geregeld is, of het minder lukt voor mensen met je egetraam. Maar omdat goed te doen, dus ze hebben meer overgeweegd, meer dorken, meer drinken, af van alcohol, meer drugs. Spel voor verschillende vlakken, vind je er gewoon een verandering plaats als je die dat je egetraal maar hebt meegemaakt in je eerste jaren. Zo wel, dus op liggamelijk niveau, als op hormonaal niveau, als op gedragsniveau, het lijkt eigenlijk een beetje te missen, zo vat ik het dan op dat je wat minder verkrachtig bent. Ja, een minder goede klappen van het leven kan opvangen. Ja, ik denk dat je dat mooi zegt, ik denk dat je je kan zien van op de korte te halen was een nodig om jezelf een balans te houden, en dat heeft voor de strak afgesteld te staan. En dan, en toen kon je als kind staan te houden, ging het, en dat heeft er misschien voor een langere te mijn wat negatieve consequenties, en zelfs dat je ziet dat mensen met je egetraame gemiddeld ook korte leven. Dus, dus het is wel echt ook wel vrij keiharde negatieve effecten ervan, maar je ziet al hoe moeilijk het is om er iets aan te doen, omdat het zo septiel kan zijn in een kind van het gezien van vijf kinderen, kan bijvoorbeeld een keer zeggen, ja, ik kreeg het waarschijnlijk liefde. En mensen zeggen dat het consistente, dus als je zoals verwastende vragen hoe was je jeugd is, vragen hij hoe is je jeugd, die wil er wel te vragen in, dan krijg je wel een beel te van. Dan denk je wel vanuit misschien wat gekleurd ook, maar als je dat mensen ook al voor meerdere jaren laat nog eens vraagt, dan als je een rot jeugd had, zeg je je vijf jaar laat nog steeds, ik kan nog steeds een rot jeugd. Ja, ja. En hoe je dat ervaart als kind of je iets als trauma beleeft of niet, of wist of onderwust, dat hangt natuurlijk ook wel een beetje af van jouw eigen temperament als kind, dus eigenlijk jouw jouw vroeger persoonlijkheid. Want voor de ene is een beetje op jezelf aangewezen worden misschien niet zo erg voor het ene kind en voor het andere kind, dus het is altijd heel erg wat die misschien een stuk gevoeliger. Ik denk dat het temperament op zich is al een soort risico factor voor jeugd drama, want stel je als kind met je impulsief bent en je bent snel zo hele drukke jongen. Dan kan je voorstellen dat je eerder in situaties komt, waarin je negatieve reentraaktie hebt met je ouders, die zich gewoon na het roes rustig en na die luisterd is niet in een pakkeruzie. Ik denk dat de heel veel kinderen zich thuis en jeugd helemaal niet weten of ze het wel vanuit hebben want dit is gewoon de realiteit. En als ze laat het als je kent, de achterkant van jeetje man, dat als ik het vergelijk met andere of ze komen bij vriendjes en vriendindtjes, denk je, poe. Het kan dus ook anders, dus blijkbaar was mijn jeugd op normaal, maar je hebt geen vergelijkingsmaterial. Nee, dat maakt het ook zo lastig. Ja, dat hoewel merken voor wassen de fact dat dat jeugd drama nog meestbeeld in een dagelijks leeg of in de keuzes die ze maken, hoe ze zich voelen. Dat is heel. Dat is best wel een hele goeie vraag, maar ook een moeilijke vraag, want stel je dat je heel veel last hebt van depressies, bijvoorbeeld, maar ook voor burnout geldt het, dat jeugd drama risico factor is. Als je er niet over nadinkt, dan leg je die link niet. - Nee. En het is ook echt niet zo dat alle leden of alle struppelingen waar je tegenaan loopt op school en werkt dan van adekomd door mijn jeugd drama. En tegelijkertijd zie je dat het toch ook een beetje onder het oppervlak blijft en dat mensen als ze veel klachten hebben, toch op een gegeven moment, naar hopelijk steeds meer, de achterkomen, dat de jeugd ze toch niet te start heeft gegeven die ze nodig hebben gehad. Nee. En dan, dus daar kom je achter, is er iets voor je eerst zelf kan doen voordat je hulp moet zoeken, maar zou het zeggen? Ik denk ook niet dat iedereen hulp moet zoeken, als dat 20 procent van de bevolking is, dan krijg je dus in die z'n moed. - Maar je hebt er wel mee te delen. Ja, en ik denk dat als eerste is het daarmee in het rein ik al met weten tot zo is, het daar ook met andere over hebben, dat dat al een belangrijke stap is. Want dat geeft ook een verklagensmodel die kan zorgen dat je met mildheid naar jezelf kijkt. - Ik denk voorbeeld van? Nou, ik denk op een moment dat je denk voor ja, hoe ik nu bij geworden is niet 100 procent mijn verantwoordelijkheid, dus op een moment dat je nu last hebt van psychische klachten en je worstelt daarmee en je komt achter van ja, in mijn jeugd. Nou, ik neel je naar jeugd meegemaakt, dan kan je misschien ook snampen hoe het kleine kind nu zo geworden is en dat je ook niet nu zelf alles zelf moet fixen. Je bent als nog verantwoordelijk per definitie, want je draagt die klachten nu met je mee, maar als je beter kan snappen hoe jij van kind tot verlassen en gevoorde bent. dan kan je misschien ook wel meer wat medeldogen voor jezelf hebben en zeggen van nou, ik heb toch wel en dat zie je heel vaak ongelooflijk veel veer graag dat ik van waar ik was, waar ik nu ben. De gekomen ben, ook op een keer niet helemaal ongeschoonde uitgekomen. Nee, en juist die mildheid zijn die acceptatie is, juist startpunt voor het kunnen starten van verandering als je dat zou willen. Ja, en ik denk ook dat het zo'n gewoon iets waar we me bezig zijn, maar dat je misschien ook wel iets aan kunnen doen. We doen nu bijvoorbeeld onderzoek naar verwaarloosing en misbruik als mensen op vasselijftijd een depressie hebben, kunnen we nog jeugdrama aanpakken en kunnen we dat eigenlijk een andere betekent is geven. En in een manier om dat te doen, dat heet dan met de moeilijkwoord imaginaire rieschripting, maar dat ken je natuurlijk wel. Je gaat terug naar de situatie en probeert eigenlijk een andere lading aan de herinnering te geven van de jeugdrama. Om eigenlijk te zien wat had ik als keer nodig gehad en kan het, kan ik een andere invulling er geven en zo eigenlijk door die herinnering te veranderen, die pijn van toen te verzachten, kijk of het mij in het hier en nu als mens helpt. En dat zijn we nog niet, maar ik denk dat het wel een manier kan zijn. Ik heb wel echt prachtige dingen gezien en gehoord met deze form van therapy, dat mensen echt na die therapy zo veel verlichting er voeren. En terwijl ze echt hele erg dingen hadden meegemaakt in hun jeugd, dus het kan echt. En natuurlijk niet bij iedereen en misschien nooit helemaal, maar ja. Ik denk dat we nu nog wel eens met je voor, met je aannemen van de jeugd als geweest, hoeven we niks meer mee. Ik denk ook niet dat je bij iedereen allemaal als je nu klacht hebt, dan moet zeggen van nou vertellen zover je ouder, zin je jeugd. En tegelijkertijd ook wel weer een beetje van wel, van dat aandacht hebben over en dat proces besprekbaar maken. En ook laten zien een uitleggen van nou, hoe ziet het nou precies, want we in de wetenschap weten we best wel veel over hoe verstrekkend die gevoegen zijn van jeugd rammen. Ja. Het zelfs als mensen voor het eerst in de pressie krijgen na 65 ze, dat een van de grootste risico-factoren is jeugd rammen. Ja, toch weer. Ja. 20, 25, 30 jaar na data. Dus hij heeft zoveel impact dat je toch zegt van, ja, kijk er wel naar prater over, maar blijf er ook niet in hangen. Dus je kan je er ook alles op een gegeven moment aan ophangen, je kan er ook een beetje infrastriktraken. Ja. Dat is zo. Ik moet trouwma's natuurlijk een heel populair onderwerp en trouwma heeft natuurlijk wel een heel veel verschillende manier gebruikt. Ja. Ook er is ook een heel divispiegipen, dus het is ook een moment dat het kijken aan een filmpje, je kan al een trouwma zijn. Ja. Dus het wordt een heel verschillende manier gebruikt. En ik vind het belangrijk dat het onderwerp besprekbaar is, maar ik ben een beetje worst van trouwma, groeeroes. Ik weet het, de ben ik al niet zo van. Dus je ding dat je. Je moet ook voorzichtig mee ontdekend, toch je moet niet zomaar je trouwma bij iedereen neerleggen. Nee. Maar wel bij mensen die ervoor studeert hebben die door onderzoek naar doen? Ja. Zou ik zeggen? Want ik zie ook wel de mensen met worsten trouwma's en één zoveel jeugd trouwma's naar een soort van groeps evenen mensen gaan waar ze een soort van massaal het trouwma's naar boven halen. Ja. Ik denk dat dat kan wel heel schadelijk zijn. Ja, nee. Dus het is belangrijk onderwerp en dus betekent dat je het serieus moet nemen. En dat je ook niet zomaar even tegen mij gaan even een middag trouwma behandelen of met jeugd trouwma aan de slag. En het proces zelf weer gang zit het door dat mensen zelf hun eigen jeugd in perspectief zien in daar het mee doen dat is wel goed. Maar je moet het wel op een hele. Ja, waarge de eigen manier doen hoor, je moet er niet. Je kan niet altijd zeggen "Bat, dat niet, dat schaat het niet." Dus dan moet je niet te lichtvoetig mee om gaan. Nee. En dat tot slot wat moeten we als samenleving beter begrijpen over jeugd trouwma? Wat zou jij willen dat we als samenleving doen? Een deel van de van jeugd trouwma ontstaat ook door maatschappelijke factoren. Dus als mensen leven in een huishouden met financiële problemen, armoelen en ouders die worstelen met psychische problemen, is de kans op jeugd trouwma gewoon veel. de groter. Dus dat betekent dat daar in de provincie ook een hele grote rol ligt om die factoren aan te pakken. Hoe doen we dat? Nou, dus het is wel wicked problemen, want, want, zeg het even Christian. Ja, ik moet de arm worden open was, ja. Ik denk dat de ene kant is de bewustvording, want een deel van jeugdraam is ook bij hoog opgelijden mensen die in goed huizwolen zonder problemen die er eigenlijk liefde hebben, of die daar dus jeugdraam is echt niet alleen maar bij mensen met arm moeden, maar we weten wel dat er mepaalde omstandigheden daar dat kan ontstaan. Dus u behouwd voor ouders om ervan te weten dat het ook gewoon onbedoeld kan optreden, ook al doe je je best te, dus jullie hebben albeden perfecte ouderlijke toniales perfect. En de andere kant als maatschappij betekent het ook dat zijn aan te programma's die kijken naar risico-factoren, om daar echt iets aan te doen. Dus op mijn net zoals je vroeger schoon drinkwater heeft heel veel opgeleverd, het is op het moment dat het lukt om in de maatschappij dat soort dingen te veranderen als het gaat over wonen, arm moeden, inkomst, ongelijkheid, groeie behandering van psychische klachten van ouders en hulp daarvoor, dan zijn het essenseele bouwstenen om jeugdrammen echt aan te pakken. Ja, ja, dus daar komt eigenlijk nog veel meer bij kijken dan alleen maar dat jeugdram maar zelf, maar daar moeten we als maatschappij onze schouders onder schoon zitten. Ja, ik ben heel blij dat er meer aandacht is voor provincie en provincie voor jeugdrammen zou heel hoger op de agenda moeten staan voor mentale in de graamelijke gezondheid. En je kan voor wat mij vergeven het ene doen en het andere in de later dus aandacht voor provincie zorgen dat we meer grip krijgen om die dat jeugdrammen terug te dringen en dan we andere kan mensen die er gewoon nu mee te kampa hebben te kijken van nou, geef uitleg wat weten we wat kan je er aan doen, welke dingen zullen we nog meer moeten weten zodat mensen ook die het mee hebben gemaakt en van de mensen luisteren zodat veel mensen zijn van ja, hoe geef je de goede, goede voorlichting over, als precies begonnen we ook gewoon zo'n platform zou jeugdrammen punten nou begonnen zijn. Ja, nou ik hoop dat deze podcast een stentje gaat bijdragen hier aan, ik kreef ze ja een hardelijke dank voor je komst en je uitleg. Het was een groot plezierantje wel.