Irene van Lippe-Biesterfeld

En eigenlijk vanuit dus dat vechten voor rechtvaardighet en mensvaardighet. is dat gegaan naar vrouwen, is dat gegaan naar racisme, antiracisme. En toen in eerste dag ik 'm het is eigenlijk allemaal hetzelfde, bestellen ons boven de ander'. Dus als je het over democratie hebt, dan moet er eigenlijk ook te stemmen van de boomerder bijnemen, de stemmen van de bloemen, de stemmen van het water. Dit is het vierde seizoen van de voedselboskaast. Ik vind je deze podcast van waarde, ga dan naar voedselboskaast.nl en doen er jouw bedrag voor deze podcast. Ja, bij de albesproken eigenlijk een beetje de. M'n niet echt, ik heb er meer gezegd wat ik niet weet. Ik geloof helemaal in dat dit goed komt. - Ja, dat komt goed. Oké, ik heb een rikje voor het eerst gehoord dat ze een vraag had voorbereid. Dat ze wel weer, dat komt juist ook omdat normaal is iemand uit die voedselbosweren. En dan weet ik wel wat ik die persoon wil vragen. - Ja. Maar dat is nu niet zo, dus we maken een hele mooie berug naar een andere wereld. En dat is heel belangrijk. - Ja. Daar kun je wel. - Ja. Ja, het is goed. - Oké, daar ga ik. Dat is noordje? - Oh, dat zijn mijn ouders, denk ik. Dan wacht ik niet, ik weet hem. - Ja. Ja, dat krijgt dan een zin potkast op nemen bij ouders. Die worden dan gescheerd naar wat je doet. Dat ook weer begrijpelijk is. - Ja, natuurlijk. Maar goed, we hebben hier dus nu wel twee rondjes. Ja, ik vind het best, maar. - Nou. Kun je katten mids. Heel apart? - Ja. En dan erin nog een voor ons is belangrijk dat we een beetje stilte hebben. Oké, maar ik zit jij er klaar voor. Ik zit er klaar voor. - Ja. Ik zit heel eenvoudig in het stil opje. Hier ene zit jij er klaar voor? - Ik zit er ook klaar voor. Dit is het vierde seizoen van de voedselboskaast, waarin Frank Gorter en Marike Carson de vraagcentraal stellen, wat is gezondheid? Wat is gezonde voeding of gezonde bodem? Maar ook wat zijn gezonde manieren om samen te leven en te werken? Of wat is een gezonde economie? En hoe komt het dat we al die ongezondheid zo makkelijk accepteren? Deze vragen lijken een opendeur. Maar als we beter kijken, blijkt het allemaal nog niet zo eenduidig. Daarom vragen we ons in dit seizoen af hoe voedselbossen bijdragen aan het gezonde maken van ons zelf en ons ecosystem. Zo. We zitten alweer aan het einde van ons vierde seizoen, Marike. Dit wordt de laatste aflevering met een hele bijzondere gast. Ja, gekij wel zeggen. Je moet niet zenen wachten van een konelijkere gast. Maar niet vanwege het feit dat ze van de rangje is, maar vooral omdat ze die kamer bijna een leven bezig is met natuur. Ja, want in Maard, ik kan elkaar achter dat een hele bijzondere tentoonstelling was in het Singermuseum in Laaren. Wij zijn natuur genaamd. Met als ondertitel, dit is wat ik nog zeggen wil. Klopt dat? Dit is wat ik nog maat zeggen wil. Ja, we hebben het over. Ja, Princess Irene, Irene van Lippe Bisterveld. We kan het even nadenken. Lange titels, je hebt nog meer titels gehad ook. En lang leven met allerlei sporen en geschiedenis. Maar vandaag gaan we het over natuur hebben en onze verbinding met natuur. En onze relatie daarmee? Ja, en welke taal je daarvoor gebruikt. Want de toosting is een manier om iets te zeggen. Wij hebben soms het gevoel en misschien heeft u dat ook wel. We zouden jij zeggen. Oh ja, geen idee. Wij hebben soms wel eens en misschien heb je dat ook wel dat je gaat drammen. Dat mensen het gevoel krijgen van ja, be-weer met die bootchap en de voetselposten belangrijk zijn. En dat kan ik mevossen dat dat bij jouw bootchap van we zijn natuur. We moeten ons weer verbinding met de natuur. Dat is heel veel mensen er jaar. Dat is heel leuk voor het weekend. Maar door de week doen we wat anders. En je bent het dus gaan zeggen met een tentoonstelling. Is dat ook om die reden? Ja, dat is zeker om die reden. En dan heb ik dus we boeken geschreven om zettenverlezingen. Gaan keuze, zeg ik, geef al. Ik weet niet al 30 jaar of 35 jaar. En dan bereik je mensen, maar er zijn toch kleineren groepen. Ja, boeken dan weer meer mensen, lezingen. Maar ik dacht ik wel nog een keer dat deze leeftijd in de tijd bestek, waarin we nu leven, waar heel veel geweldt uitbrekt in alle kanten. Maar aan de onderkant gebeuren er heel erg veel pachtige dingen, zoals voetselposten, maar in onder, veel, veel andere dingen. En ik vind dat jonge mensen die kiezen om niet voor het geld te gaan, maar voor een belangrijk, echt een belangrijk wezelijke toekomst, die grijpen er in natuur en die begrijpen dat ze deel uitmaken van de natuur. En van daaruit, dus naar buiten gaan, en zeggen, op verschillende voetsel, maar ook klimaat en ook de politiek, en eigenlijk voor alle gebieden. Vanuit het wezelijke enheid van de natuurties in zich voelen en weten, gaan praten met mensen van, er moet iets anders doen. En er moet het anders in richten. En dat kan en dat gebeurt, maar aan de bovenkant gebeurt ze dus heel veel verschrikkelijks. Dus ik zie dat beneden heel veel nieuwigd stachtig zijn. En daar echt heel veel prachtige zuiver dingen ontstaan, terwijl aan de machtkant, me zeggen, daar er dus heel veel mischaat. En misschien is dat wel het einde van een tijdperk, en dat ontstaat de verbonneerend uit een heel nieuw tijdperk. En ik wilde dus nog eenmaal, kicht dan waar het accent zit. Mensen dus aan de rinnere, we zijn deel van die natuur. En in het tentoonstelling, daar komen mensen uit van alle achtergronden. We hebben bijna 80.000 mensen zijn daar langs geweest. En die geen echt veel mensen, ook voor de tweede keer. Ik weet mensen die voor de zesde keer zijn geweest. En is het dit zo dat jij ooit kunstgeschiedenis hebt gesluteerd? Nee, of iets volgendig met kunstspezig met rust. Nee, maar kunst is er raakt een ander iets in de mensen. Dat is politisch, dat is ook rauw, dat kan er heel rauw zijn. Maar er raakt je zin tuigen en we hebben dus de geluiden van de natuur ingebracht, zodat je ook een ander en geen etiquetjes van wie dat gemaakt heeft. En waarom? Maar kunst naar die stonden daar omdat ze zelf ook in dat wereldbeeld werken. Dat was nodig dat ze het wereldbeeld deelden. En van daar uit de zin-formen hebben we gezocht. Dat stond dus allemaal bij elkaar met geluiden. Daar ben ik vanaf dus alle verschillende werelden, de steenerijk, plantereijk, dieerijk en dan de mens. En dat je daarover nadenkt waar je dan aan het en van het teorenstijn wat ik op de muur geschreven en wat is jouw commitment aan de aarde. En die briefen krijgen ze nu terug, die sturen ze aan zichzelf. En of toch m'n mensen in alle mensen aan terugkijgen, hun echt commitment met de uid op dat kertje geschreven. Wat goed. Om ze er aan te rennen, ze zijn er nog steeds voor achter. Want dat is het, mensen kunnen dan een keer geraakt zijn, een boek hebben gelezen. Maar daarna zit er een heel diep paradigma in ons allemaal. Dat ja, moet ook geld verdienen. De economie gaat voor. Je moet ze als ze dan die keuze moeten maken, moet het bos blijven staan of dit. Nou, we maken ook weer afwegingen. De diepeperssef, dat dit eigenlijk nummer 1, 2, 3 tot met 10 is. En alles andere, eigenlijk op een ander niveau staat. Dat economie ondergeschikt is aan een schone rivier, bijvoorbeeld. Dat is denk ik het hartnäcker gefecht, want jij moet voeren. Om elke keer weer die het onderwerp staat dieper te krijgen bij mensen. Het mooie is dat dat economie en ecologie beginnen met hetzelfde echo, omdat het oiko, dat heb ik een huis. Ja, dus ecologie en ecologie horen eigenlijk bij elkaar te zijn. Ze hebben dezelfde stem. Ja. Maar dat is heel erg uit elkaar, groeit. Je hebt ook een heel mooi boek gemaakt. Wat gaat over dit tentoonstelling? Het is dan ook heel een mooi tekste in. Een stukje tekst wat bij mij resoneren, die ook weer van El Gore komt. Namelijk onze verhouding met de natuur is geen politieke of economische. Het is een morijle verhouding. Ja. En de onderstrom heb je. En ik denk dat die morijle verhouding daar met de natuur wel degelijk aanwezig is. Maar als je het hebt over politiek en economie en alle dingen die het via de kranten en zo en de media tot je krijgt, lijkt dat wel als je vrijhemig heen morijle houding meer maar hebben? Mijn kmetje eentje, ik denk dat het een etische en morijle kwestie is. En dat zeggen wij vanuit natuur, er is al heel erg lang. Dus het is. Ja, we zijn onze morijle en etische verbinding, echt, ik heb ze speelend veel verhaaldes. Verloeren met leven zelf. Ja, de natuur is het leven zelf. Ja. Eigenlijk is het wordt natuur als je dat uitspreekt, maakt wel een barrière tussen jou en de niet menselijke natuur. En daarom vind ik het zo belangrijk dat mensen weten we zijn deel van die natuur. Dat is ook gewoon, dat is energie, dat is een speelend veel verhaald. Ja. En. En als je zegt, we zijn deel van de natuur of wij zijn natuur. Dat is zelf. Is dat het zelf voor jou? Ja, voor mij wel. We zijn gaan denken dat we dus daar boven stonden, dat we de baas waren. Tuurlijk zijn we gaan denken een beetje vanuit de christelijke denken. We zijn verplicht om goed te zorgen voor de natuur en dan stijden als rentmeester, stijden buiten en hoven. Dat is natuurlijk al heel wat het natuur, beschermingsorganisatie, t-traven ontstaan. En dan nou, krijg je je bent partner en daaronder is nog een betere participant. Ja. En daar. Ja, het wordt gevraagd om te luisteren naar de planten wereld en de dieren wereld en de misselium. Ja. Dus ondermaan, de regen, de oceanen. Ja. Nou ja, dus tal doet er wel degelijk toe. Dus als ik uitsprek, ik ben deel van de natuur of ik zeg ik ben natuur. Als ik zeg ik ben natuur is veel dichterbij, veel directer als het waren. Ja. Als ik zeg ik ben deel van de natuur, heb ik al meteen vormen. Een wereld die had onderdelen, we staat en die enheid verdwijnt eigenlijk een beetje. Ja, mooi, mooi. Ja, ja, ja, begrijp je. Want tal doet er wel degelijk toe. Tal is ontszetten belangrijk, ontszetten belangrijk. Daar moeten we andere woorden vinden voor wat wij dus natuur noemen. En het is grappig ook in de politiek of in de inderdaam. Dat is dat me even als de wereld van de mensen. Dat is zo, wil hier zetten. Daar wordt dan natuur ook vermeden. Het is klimaat, het is biodiversiteit. Ja, een omgeving. Ja, daar zeg je wat, dat is denk ik wel. Het wordt vermeden. Ja, het wordt ook weer als een ding buiten ons gezet. Ja, het is een ding. Als iets wat maar zeidelingsbelangrijk is. Ja. En dat is wat ik ook proberen, maar ik ben met die vraag ook te stellen van. Op een gegeven moment krijg ik keuzeister, krijg je mensen die dat beseft dan hebben. Is er als bij jou eigenlijk gebeurd, een pang moment. En we hebben ook zo'n moment gehad, hoor. Wat als, waardoor wij anders zijn gaan gedragen. Voor ons was het misschien keel van John Leeu over Goen Goud. Nou, dat was een tegenlicht uitzindigd, er staat in 2012. En daar zag je hoe een woestein in China helemaal werd vergoemd. Dat is een groot staatsproject. Ja, het is de syneoustie, dat prachtig maakt. Ja. En toen ik dat zag was dat voor mij voor het eerst echt, het kan dus wel. We kunnen ecosystemen herstellen. We kunnen de woesteinen weer groen maken. Het kan wel, en het is helemaal niet eens moeilijk. Het is alleen maar een kwestie van willen. En dat heeft mij echt op dit spoor gezet dat ik dacht, ja, ik kan eigenlijk niet anders meer. Als ik nu weet dat het kan, nu ik weet dat het handelingsperspectief is, nou dan moet ik daar ook mijn tijd aan besteden. Zo is er voor jou ook zo'n moment geweest. Je zegt, hier moet ik mijn tijd aan gaan besteden. Hier moet ik, wat mij gaan doen. En wat je natuurlijk wil, is dat meer mensen dat moment krijgen. En dat is waar dat natuurlijk allejeën, je cursus zijn, alles overgaat of niet. Ja, dat gaat het zeker over. Ja, het is een beetje anders, denk ik voor mij. Het is meer dat ik, dus een varing heb gehad waar ik in die eneheid werd opgenoemen. En dat tijd en ruimte verdwijnen je liggen en verdwijnt, mij alleen nog me bewust zijn bestaat. En dan kan je niet anders meer dan voor het wonde van het natuurlijke. Ja. Dat respecteren en mensen, ja, proberen wakker te schudden van de wereld. Het leven is zo veel mooie dan wijden van maken. Ja. We vergissen ons, het is zo veel mooie. Ja. En zo veel betekent is voller en ja. We willen ons meenemen in dat moment. Want het kan niet. Nee, dat kan niet. Nee, dat kan niet. Nee. Je hebt toch zelf ook van die momenten dat je ja dat alles wegvrouwt. Ja. En dan kan je niet echt worden vergeven, aangeven. Dat je samen valt met de realiteit, met de wereld. Ja, met de echtde wereld. Ja, vloo. Zet vloo? Ja, met het leven. Ja. Ja, maar dit vind ik echt heel prachtig. Het is zo van mooier dan wat wijden van maken. Dat is de bootstap. Ik denk wel, dus we hebben ons zelf in een vuik gezet. Ja. Als mens zoet. En we kunnen er bijna niet meer boven uitkijken of er uitkomen. En dan heb je het kunstenaars nodig. En ja, vroeger is het ook over. Maar het is ook niet altijd natuurlijk. Maar je hebt kunstenaars die kunnen daar boven uitdurven komen. Omdat ze creatief zijn of dansen, ze hebben behaupten kunst. Maar misschien ook iets meer onderbouw gevoelden bij het plaatsen. De muziek is ook heel erg aan het veranderen. Dus daar wordt soms. Ja. Ja. En die kunnen ons dus ook weer helpen om die vuik te stuoppenen. Ja. Want je hebt hier ook een keer met ons gemediteerd 10 jaar geleden op wel ne. Heb ik dan over. En dan gaan we gewoon over naar de schaaskoi. En toen zijn we gaan oefenen om stil te zijn. Volgens mij stil zijn voor jou heel belangrijk. Ja, stil zijn. Is heel belangrijk. Ik denk dat ik wel even in zo'n lawareg samenleving van de mens. Ik zeg wel, als je echt stil bent, dan weet je eigenlijk wat echt van jezelf is. Dat is mooi. Ja, maar als het echt stil is, dan kan je echt in je ospronkelijke ik komen, ze me zeggen. Maar je kan ook, dan hoor je ook wat er om je heen is. Dan hoor je de boomen, dan hoor je de wind, dan hoor je de dieren. Maar in de diepste zin, dan is er ruimte voor het andere. Dan ook alleen maar jezelf. Ja, en is het ook de plek waar we dan weer Moriel mogen zijn? Echtelijk mogen we overal heel te heen. En ja, maar het moraliteit wordt eigenlijk zo weinig toegelaatsel omdat we zo weinig stil zijn. Ook? Zit daar niet een verbinding. Ook, ook. Ja. We leven in een compleet amorrede tijd. En het neegde niet, heel Moriel. Iedereen was vreiselijk moralistisch bezig naar elkaar. En toen hebben ze het ook om tussen de industriele revolutie ze gangen laten gaan. Was dat moral of was dat beperkend? Ja. Als ik Jane Austen lees, dat is één grote moraliteit. Ja, maar het is de gelijkertijd onzettenbeperkend. Ja, alleen al de kleding, ik bedoel, ja, je hebt ze zekerlijk. Dus maar dus Morieliteit kan dus beperkend zijn? Voor maliteit was het bijna. Ja. Ja, met dat betreft leven, we willen veel vrijere tijd. Ja, maar dus als we de moraliteit een beetje vertalen naar, wat is richtvardig. Wat is richtvardig als echt die vraag mogen stellen? Ja. Dus als we nu kijken naar de politiek, als mensen over richtvarnig hebben, dan is het toch eigenlijk altijd weer politiek of eigenlijk economisch, wat daar eigenlijk achter zit. Of eigenlijk belangrijk. Eigen belangrijk. Ja. Het is volgens mij steeds erg aan het worden. Het is echt pur eigen belangrijk worden. Pur een amorrele maatschappijant worden wij ieder voor zich en windst maximaal die zaatie voor alles. En bij bepaalde rechtse radicalige operingen heidigd doel alle middelen. En dat is heel ernstig. Dus als het ware ongemarreliteit geheel verlieser, onze solidariteit, onze maatschappijf, kruimeld gewoon uit elkaar bijna. Ik haap er een beetje bij het voor het moraliteit. En dat wordt zo vaak zo vingenweizerig. Ja. Ja, ik denk meer aan ethisch. Ja, worden doordatung. Ik ben de keins. Ja. Ik krijg bij een moraliteit ook altijd de domine. Ja, precies. Ja. Ja. En dat is dan van een verteling, kom van El Gordon en is moral hier anders dan moraliteit. Ja, absoluut. Ja. Dat is Engels klingt dat anders. Is het geloof ik ook anders. Ja. Zij het met elkaar één. Dus die etiek werkelijk dragen, werkelijk daar je keuzes mee maken in het leven. Als je dat moment hebt beleefd van dit is de werkelijkheid en het kan en dit is het werk wat er moet gebeuren. Dan ik heb best aan tijdje daarna nog gewomen werk gedaan en ik ben gewoon doorblijven lopen. En ik ben opgegeten dat het niet meer leukste dat ik echt dat ik moet nu mijn ure gaan besteden aan mooie groene projecten die deze werelds groen om te maken. En dat ben je dat ook gaan doen. Je natuurcollezen opgericht, je bent je hele leven. Je hebt het voor gekozen omdat jij dat ook gehad op dat moment. Om te zeggen, ik moet aan werken. Ik moet er iets mee gaan doen. Ja. Dat is al langer. Ik bedoel in ook in mijn getrouwde tijd vochten we tegen Franco voor de democratie. Ja. En toen ben ik vrouwen groepen gaan leden en om hun emancipatie, je is met je migrant te vrouwen. Mijn hier was dat om. Oh, 100 jaar. 100 jaar. Nou, wat je bent nu in mijn hetrouwde tijd. En toen ben ik vrouwen groepen gaan starten. Ja. En dat de vrouwen uit de provincie is die kwamen naar Madrid. En die kende het voor het vrijheid niet. Een van de vragen was wat stel je hiervoor bij vrijheid. Dus een vrouw was ik dat ik de huisluchtel van mijn mam mag hebben. Wow. Dus er was wel wat werk te doen. En eigenlijk vanuit dus dat vechten voor rechtvaardighet en mensvaardighet is dat gegaan naar vrouwen, is dat gegaan naar racisme, antiracisme. En toen in eerste dag, het is eigenlijk allemaal hetzelfde. We stellen ons boven de ander. Ja. En net zoals we stellen boven zwarte mensen, we stellen mannen boven vrouwen, mensen boven dier, ouderboven kind, kan je zelf zeggen. Zou het stellen voor ons boven de hele niet menselijke natuur. Ja. Deze precies hetzelfde meegenisme. Ja. Ja, ik voor mij is het steeds weiden geworden. Dus als je het over democratie hebt, dan moeten we eigenlijk ook de stem van de boomen erbij nemen, de stemmen van de bloemen, de stemmen van het water. Ja. We hebben ons in het centrum van het leven geplaatsen. Helemaal. Ja. Ja. En dan ga ik ook maar een rolletje heren. Nou, een hele mooie gezove kunnen hebben, maar dan moet je een beetje beschrijdender worden. Maar nu hebben we een hele slechte rol. Ja. En onszelf in het centrum van het leven plaatsen heeft geen toekomst. Nee, dat kan niet. Nee. Wat voor zijn niet het centrum? Nee. Dat loopt dood. Ja. Is dat het grote inzicht? Echt het grote inzicht is voor mij dat verdeel zijn van de natuur, voor zijn natuur. Ja. Dat is het grote inzicht. Ja, dus dat is wel ook daar weer. En als we. We daar niet naar vroeger, dus minder vlazen. Dat gaat het miss, kan niet anders. Ja. Hoe zie jij dat voor je? Stel je dat alle mensen. Nou, een groot groep mensen zijn. Dat werkt dat met meer de heden op een gekepte grotere grotere grotere grotere grotere grotere grotere. Zet dat onze maatschappij zouden gaan inrichten. Vanuit en wat beschrijdende positie van de mens. Hoe ziet dat er volgens jou dan uit? Ten eerste hebben we het nu over wat er niet goed gaat met de wereld. Het gaat dus wel heel veel goed. We hebben het over de westerse met z'n feit waar het de ergste is. Maar het is een bovenlag. Het misaanmerking over hebben. De andere cultuur hebben we ook niks over te zeggen. Er zijn heel andere startpunten, opgebehaald. Maar als we onze voegen in het geheel van het natuurlijke of het leven. Ja. Hoe zou het dan klinken? We vonden het dan. Hoe eten? Wat eten we dan? Hoe eten we dan? En dan zouden we samenleven met de honden die het boos zijn. Nou, precies. Wat wakken. En we hebben een paar hondjes rondlopen. En ja, we zouden ook de dieren beter leren verstaan, denk ik. Maar ook de boos en de wonen. Ik denk dat als we die communicatie leren verstaan, dan zouden we heel anders gaan leven. Ja. En dat begint eigenlijk al met onze eigen taal. Als je het hebt over het milieu, bijvoorbeeld. In die twee woordjes zit op besloten dat het iets is buiten hier zelf. Ja. Dus die schijding tussen ons en in natuur zit wel heel erg diep verankerd in onze taal. Ja, maar we maken het ook naar, want als je het over het milieu hebt, dan het dat betekent onze omgeving. Dus we zetten ons daarin centraal. Onze omgeving. Ja. Dus het is een hele verkeerde term om met een natuur samen te leven. Of het als een heel genoeg schap. En hoe zou het dan taal klinken als we met elkaar spreken, zonder dat die schijding daarin aanwezig is? Want dan gaan we ook nog eens een keer heel anders praten. Dat denk ik ook. Dat is ja, ben benieuwd. En dan denk ik ook nog eens een keer. We zijn nu met al die large language models bezig. Waarin we de AI leren, die worden dus eigenlijk op basis van onze taal, waarin de schijding tussen natuur en mens aanwezig is, intelligent. Ja, het schijt ons nog meer van de natuurlijke geëeld. En van ons zelf af, dus ook onze eigen natuur. Ja. Ik maak me daar inderdaad zorgen over. Het is heel handig, hè. Het is echt handig. Het kan ook handig zijn, ook in de medische zorg, nooit, etc. Maar als ik dan hoor dat bijna alle mensen die de zorgmilieks solliciteren, dat ze de AI gebruiken, dan kan je ook als bedrijf niet lezen wie er achter zit. Dat wordt het vanstand uit verhaald, dat kan me voorstellen. Ik maak me daarin over. Ik hou core, ernstig. En die schijding tussen de mensen natuur wordt steeds meer groter en groter? Steesweg van onts zelf, die te linden natuur, maar het weg van onts zelf, van onze eigen natuurweg. Ik bedoel, we hebben een brein, kom op. En als je dan kijkt, het situatie lijkt nu alleen maar steeds slecht, lijkt alleen maar steeds erg, dat is vaker natuurlijk. Een pakje, een staptief stop ik jou, want dat is niet waar. Heel goed. Dat is dat we de bovenlag en de medische, wat de medische is. Ja, dat is de bovenlag. Ondertussen ontstaat hij de onderlag. Die allemaal nieuwe vormaant ontwikkelen is. Wij zijn zo vormtje altijd ontwikkelen met die voedselbossen, dat zijn mensen nieuwe samenlevens vormaant ontwikkelen, dat zijn allerlei, dat weet wij ook, wij zitten midden in die wereld. Ik krijg ook heel veel jonge mensen bij mij bezoek op de boerderij, die leven heel anders voor de inrichten. Dat put ik ook heel veel hoop uit. Er is al iets bezig, er is al iets bezig wat het nieuw gaat doen. Maar misschien moet het oude wel ook even stuk. Dat we nu zien, dat dat ook een manier is om het eigenlijk voorkater krijgen dat we het ook echt anders gaan doen. Het schijnt zo, het lijkt bijna zo, het beeld best overal. Het wordt steeds gekker, natuurlijk. Het is steeds gekker, nog weer ergens, een beaienoorlog en weer. Ja, het gaat alleen maar overal overmacht. Macht, mag. Ja, ik ben niet met jou, eens dus moet ik jou ook pot maken. De beeld, precies. Ja, leert te praten met mensen die het helemaal niet met je eens zijn. Maar het is best moeilijk. Toch is er altijd wel iets te vinden wat je samen deelt. Je wilt het heel prettig leven, je wilt in de zon kunnen zitten. Je wilt het dus gewoon water in de rizsel in de strand. En dat deelje, dus ergens moet je elkaar kunnen vinden. Hoe moeilijk ook. Dus je moet echt hoop uitblijft putten. Dus zo doe ik dat. Hoe doe jij dat? Door daar jonge mensen te kijken, daar al die nieuwe initiatieven die op loen. En daar ook bij bezig te zijn. Dus het is echt verkoord dat je ook boos wordt, ook in zo'n mening gaat zitten. En bezig gaat met wat dan wel. Wat kan daarna dan dat je ook zwart dat je klaar staat met je nieuwe alternatief? Maar het belangrijkste is die boosheid, want die boosheid wordt gevoed door al die algoritmes. Die wordt gevoed in al die sociale media om ergens voor het waardig te zijn. Ook in de groene bubbel zijn we heel vaak boos over alle dingen. En ik ben geen steeds betrederen is dat daar moet je op letten. Je moet uitboosheid. Ja, een uit dat negatieve. Ja, ik ben ook kijk naar wat er wel goed gaat. Dus altijd vind ik dus ook in de media en ook vaak in politiek. Dat wordt er gezegd, oh, het is zo spannend, het is zo vereselijk. Maar wat gaat er wel? Ja, de mensen hebben nu net in wat we nu meer bezig zijn politiek. Ik weet niet van je hoe die dit uitzenden, maar er zijn twee mensen die hebben te hebben elkaar gevonden. En de plaats van gezegd wat fantastisch wordt er zegt, nou, als doen we er heel lang over zetten, maar een paar weken over gedaan. Ja, maar vier dat dan, zeg wat dat fantastisch. En help mensen voor het, in plaats van het allemaal af te breken. En dus ook een deel van de angst natuurlijk. Maar ja, dit vindt dat jammer. Hoe zouden we dat dan voor elkaar krijgen? Wat is er dan nodig? Geen factor, misschien. Ja, en hoe krijgen we dat? Kijk, want het is. Je zegt het is moeilijk, maar eigenlijk is het niet zo heel moeilijk dat als je die een factor hebt, is het helemaal niet moeilijk. Nee, dus dat betekent dat je jezelf minder in het centrum zet. Ja. Dat je de andere meer kunt dan dat je zelf, dat je iets neer zelf moet ook, dus een beetje minder ego. Is dat ook de reden waarom je natuurwijs op hebt gericht? Om kinderen al mee in aanraking te brengen met de natuur? Ik denk als kinderen al leeren dat ze deel uitmaken van de natuur, dat ze natuur zijn, hoeven ze niet de hele weg terug die wij moeten maken van de afgescheidenheid naar eenheid. Ja, want voor kinderen is dat nog veel makkelijker te ervaren. Ik denk dat ze zo geboren zijn. We zijn allemaal zo geboren. En ik heb hier eindeloos veel hutten gebouwd. En was ik helemaal niet meer bezig met dit of dat het was gewoon. Ik ga hier een gat en ik ga een ondergrondse hut bouwen. En ik speelde in die eindje in de varen, ze lacht me met de neus in de eierder. We moeten er ook, ik moet er meteen belachen. Het is ook meteen een fijn gevoel. Ja, ja, helemaal waar. Dus als we dat kunnen eren en waarderen en de kinderen, het klopt in Finland, is daar zoveel meer met de vingers in de bodemogen. Waardoor ze veel meer in de zieken zijn. En minder infecties oplopen. Het is interessant, want of wat? Dus jullie ideeën met de voedselbossen, maar ook in je opvoeding, dus in de bodemogen rollen voor kinderen die vrijheid om buiten te zijn. En de natuur, de overige niet menselijke natuur, dus de ommoeten, die daarom hebben we natuur bezig gestart. En dan bereik je ook maar zoveel honderdun kinderen, thuisde. Maar dat toch. Ja, dus thuis ook winst te halen dat je op school te scholen, dus meer natuurlijk maakt. Ja. Maar de kinderen die tegenkomst, hoe oud zijn die kinderen dan over dag en eind? De kinderen van natuurwijs, dat zijn kinderen van de basischool. Ja, ja. Maar de zijn kinderen die gewoon de stad nooit verlaten, toch? Ja, daar bouwen dus ook keuze ze voor, dat ze er buurt komen, ze zomaar keuze ze, dat ze vakantie, dus in vakantietijd hebben onder buurt te gaan. Ja. Et cetera, et cetera. En lukt het in zo'n korte tijd om kinderen echt van die angst voor, dus het is het heel veel angst dan, voor fiets worden, voor de basis, de ouders hebben vaak angst voor, daarmee hebben kinderen het. Maar in feiten hebben de kinderen geen angst, want het is gewoon interessant als je een verroom tegenkomt. Wat is dat voor een ding? Want dat je een hut bouwt in een roodend, om daar een precies. Maar die ouders projekteeren dat heel erg op die kinderen? Ja, omdat die niet met die natuur verbonden zijn. Het zijn heel veel ouders gelukkig die wel met die natuur verbonden zijn, en heb je het andere kinderen. Ja, dan heb je andere kinderen. Ik krijg de kevre gezien in mijn vakantiehuis, daar wist ik dat ook. De ene familie gebruiken dat bols, die spelen buiten, die snoepen tomatjes van de plant, en de andere, die denken ja, dat kan toch niet. Eet ik om eruit zakjes, zo sterk gaat het zelfs altijd niet. Ja, maar daar ben ik met die keurze ze begonnen om mensen weer te verbinden met die natuur en mensen komen van heel ver vaak. En dan gebeurt er toch in één week een veranderingszijn van, "Oh, zo zit het zo!" En dan wat dan eigenlijk gebeurt, is dat mensen zichzelf terugkomen. Dat zijn eigen natuurvinden in de natuur, met de natuur, en in de natuur is geen oordeel. Dus je bent daar volledig jezelf en als daar een ruimte voor is, want vergeet ik, ik ga het vergeven. Wij zijn geen psychologen, we zijn geen terrepuit, we zijn de natuurste leer uit, terrepuit, psychologen, genees, herfrouw. De natuur doet alles in die keuzes en wij faciliteren alleen. Nu heb je het over de keuzes spirit of the wild. Spirit of the wild in Zartafrika begonnen. Nee, Nederland begonnen en mei ik in Engeland geweest en toen in Zartafrika het recht gekomen op heel vondelijk maar ieder geval. En nu komen we weer terug in Nederland, in Zwitserland en in Italie geven we in uw keuzes spirit of the wild, z'n vind op website. En we gaan hier wel naar gaan wij, zoals het uitgevonden. Ja, het verheugel van het in Noop omdat het lekker wild is hier, het alle dieren zijn er. En een van de gidssevan Zartafrika, die vindt het hier ook het meeste op. Dese vannen lijken. Ja, en Wayne ook, Wayne, Maas, Basperovijk, Miseaambewerk. Ja. En dus daar gaan we dat gaan we doen ook daar doen en ja, het verheugde weer nog een op. Gaan deze zome beginnen? In Juni, lov ik is er hier in keuzes. Mensen kunnen ze daar voorop geven. We hebben een eigen website. Ja. Ik zet hem in de show naar het schoon. Maar dat ben ik dus begonnen omdat die mensen dus echt gewoon ook pein hebben dat ze zo ver van die natuur af zijn. En die brengen weer andere mensen mee en dan gaan ze weg met straal in de ogen, maar die straal de ogen betekent dat ze zichzelf hebben terugvonden. Die lagen zijn losgelaten, die lagen van bescherming en angst. Dus in de niet menselijk hun natuur kan je helemaal ijzelf zijn. Ja, dat is wat we een psychelag misschien wel in een paar jaar proberen te voorkaart krijgen. Lekker in één week, omdat je het ook gewoon gaat over loslaten. Lijkt zijn over het natuur. Ja, de natuur. Ja, dat is het zelf. Ja, zo is het. Ja, dat klopt. Ja, we komen even tussen door met een kleine oproep hemerikken. Ja. We maken namelijk deze podcast in onze vrij uren. En wat we nodig hebben is dat we mensen hebben onze luisterijs die ons gaan ondersteunen. Ja, dat kan eigenlijk niet anders. Wat het kost best wel tijd, een podcast maken vooral voor jou, want jij moet alles editen. Ja. En we willen heel graag door. En we denken ook en dat kunnen we ook aan de cijfers zien dat het een gewaarde podcast is die belangrijk is in het gesprek over de toekomst van de landbouw en de natuur in Nederland. Precies. En de podcast groeit dus als we dit reclame vrij willen blijven doorzetten. Ja, alleen our eigen reclame zich maar er nu toe door. Ja, we doen er nu toe door. Dat mag toch he? Voor jezelf is toch voor je anders. Ja, maar dan hebben we jou helpen, dus hard nodig. Dus doner wat je kan, like, share, vertellen tijd en vrienden, zodat deze podcast kan blijven bestaan. Ja, nou, zo is het. Puts. Help ons. Waar? Wij zijn dan de werelds van de voedselbossen en de permakeltuur. Ja. En wij willen eigenlijk dat de landbouw, want die slok toch een heel groot deel van het land op, die zorgde voor dat er alles maar minder natuur komt, verveelte natuur met stikstofdeposities en alles te zaken. Het is allemaal natuur met het vervelden natuur. Ja. Ja, je krijgt steeds meer vervelden, kleine plukjes natuur die ze nog overblijven. Of die riefvraakrijk ziet dat ook dat best hakken die bosen gewoon heet het om. Dat lijkt er wel allemaal bos, maar het allemaal heel jong bos van maximaal 40 jaar voor het rest van het allemaal omgehaakt. Dus we zijn in natuur ook nog heel erg als mens aan het misshandelen. En wij willen heel graag een beweging maken waarin mensen weer ja in. Kijk, waarom vinden voedselbossen zo gegetig aftrek of vinden mensen het zo interessant, omdat het hen toch als het ware aan paradijs toe denken. Dus het is het beeld dat wij als mensen hebben van het paradijs. We ooit leefden wij als mensen in die natuur waar wij onderdeel van een natuur tot de zondeval, toen werden we veroordeel tot de labbouw. Zo zou je genesis kunnen verklaren. Dat zit deep in onze culture. Wij zijn uit paradijs gaan los van die natuur gekomen en zijn er over gaan hersen, want dat heeft enig God ons overtelt. Luisterna het woordheersen. Ja, ik luister daar ook heel goed naar. Ik kom uit een goed gerift van meerdere gezin. Ja, het zijn de heeren. We heren in de heersen. Maar voedselbossen is heel snel aantrekkelijk gevonden, dat is even mijn punts. Door mensen die gevoelsmater zeggen, "he, dan gaan we als het ware weer terug naar een paradijs, dan gaan we weer terug naar leven, waarin we wel gewoon alles mogen pakken en plukken en dat het gezond is en goed is en we samenleven met de rest van het leven." Dat is natuurlijk nooit helemaal precies zo en dit is ook een labbouwsysteem. We willen ook graag dat het echt serieus genomen wordt. Maar deze energie, met die glimlag en dat mensen als ze dan in de voedselbossen hebben gewerkt, dan zijn ze ook de hele dag helemaal happy. Die speelt in de onze wereld dus ook juist omdat men dit zo intuitief aanvoelt. Als je weer voedsel gaat halen van een boom die de lekker bij staat met allemaal strijkjes er omheen, dat is de manier waarop ons voedsel zouden kunnen vergaren. Als jij dan die verbinding hebt met een natuur, heb jij dan ook dat stuk erin zitten? Dat je ook daar denkt over het eten, want natuur is constant eten. Ja, alle dieren eten eigenlijk constant. Ja, elkaar. En we zijn daar onderdeel van. Ja, ja natuurlijk. Ons voedsel is ons het belangrijk, het voedsel is ons het belangrijk, maar voor de dieren ook. Ja, omdat we de grond vervuiden is voor de dieren ook die eten zware metalen. Ons melk zit vol met zware metalen. Dan ijonders. En zo voor het. Dus het is ons het belangrijk dat die aarde weer de ruimte krijgt en gezond wordt. En de voedselbossen is daar een modell in, maar biologisch landbouw is natuurlijk ook een modell in. Maar ook anders om te gaan met de dieren zitten ook tegen aan, vind ik. Hoe ga je met die verkels om? En ja, ik vag me af, dus alle dieren die er voor de mens eigenlijk zijn, dus de boerderij dieren. Ja. Als we daar niet goed meer omgaan, dan is het ook niet goed voor die boerden. Ik weet niet hoe dat zit, maar daar heeft ergens het ook met elkaar te maken die schakelen. Maar als jij verbonden vuld met die natuur, kan jij dan nog, laat het gewoon zo zeggen. Als jij verbonden vuld met de natuur, kan jij dan nog eten uit de bioindustrie eten? Nee, ik kan ook geen vlees eten, ik kan ook geen dieren eten. Nee, omdat ik dat lastig vind, ik wil geen dooden materi eten. Dan komt iedereen ze, maar je hebt wel die voortel in die sla, maar dat vind ik altijd niet. Maar ik kan wel dieren eten, maar de bioindustrie, dat is het hele tegen, natuurlijk, ik kan best wel een dieren eten wat uit de jacht komt als het meeste, heel af en toe, maar ik vind de bioindustrie echt van een orde waar alleen mensen toewin staat zijn om zo iets gruwelijks te creëren. Ja. Als je vanuit die verbinding leeft te proberen te zeggen, dan ga je denk ik, toch andere keusers maken in je handelen. Ja. Ik zit er een beetje meer zit anders, want ik ben niet zo in dat tegen, ik ben meer voor in het voor. Ja, dus ik richt me meer op wat er wel goed gaat en mensen die dus wel vanuit die verbinding en vanuit die samenhang en vanuit die ergens ook communicatie te stelen en oogsten. Ja, daar richt ik me meer op en nogmaals, hoe meer dat groeit, ook van onderop, hoeveel voedselbossen is enorm aan het groeien. Ik was een soort afrika voor de recht van de natuur en daar mocht ik ook bij mensen zijn die een voedselbossen starten, dus een van de start als daar voedselbossen in zuidelijk afrikaat. Oh, ik weet niet of die bij ons op een karts staat al, maar geen idee. Ik zal jullie er daar te hebben, maar die doen dat ook op een hele wilde manier. Ik bedoel dat alles mag daar groeien en er is heel mooi om dat voedselbossen daar te zien, omdat ze zelfs zo aan te zas zijn, om te zien wat er dan gebeurt. Ja, maar dat is echt onderdeel van die voedselbossen beweging, dat we aan te zas zijn, dat we geen inspireren draken en dat we. Nou, je hebt nu de net al dat er dus een samenwerking ontstaat, de samenhangen ontstaat op mensenleken maat, je kan het ook gewoon met elkaar doen in plaats van dat er gaaten zitten in je ervaring van hoe voedsel tot je komt, want dat is natuurlijk eigenlijk wat aan de hand is als je gewoon bij de supermarkt iets koopt, heb je geen idee? Nee, je hebt geen idee en je hebt ook geen tijd omhoog, na te denken als mijn keuken is, maar ik heb een tijd ook met de kinderen, met echt duantje gemaakt en dan de jonge gewassen, jonge biedjes, hoe lekker dat smaakt, dat draag je niet van de supermarkt, op z'n uit. En dus ook omdat je eigen productje dan dat je er in samen hebt gewerkt met de aarde, met de klant. Ja, en in het zert afgek had ik dan ook een groente tuin, ook om daar van te koken. En als je daar zat, dan voel je gewoon hoe levend het was, als of er afwezen in verhaar, als je een levend te geheel en het heeft gelukt, dat kan dan ook een hele rust over me, als je daar zat, kennen jullie dat ook? Dus je hebt een soort van totaal rust komt, van die [muziek] Pronkelijk. -Oei. Maar ook wie de in de moest duien, dan kan ik ook heel gelukkig van worden. En mensen die bij mij te gast zijn ook. Die vinden het eerst wat ik zwaai ze dat doe, is wie de in de moest duien. Dat is heel simpel. Zo simpel dat je omiddelig in zo'n flowsteet komt. Ja, grappig. Je kan mediteren, maar je kan ook gewoon iets heel simpels met je lijf doen. Waar je helemaal niet over na of te denken. Dat helpt ook enorm om uit je kop te raken. Wat bedoel je dan meditatie of yoga? Voor mij is het niet zo'n meditatiemens, maar ik vind dus wie de. Oh, dit tuinwerken. -Ja, precies. Dood je speler, een zonsimple handeling, die je moet blijven doen. omdat het voor mij een simpel metodum in de medititieve staat te komen. Ja, ja. Dus dat gebeurt hier volop. -Ja. Ik hoor vaak met mensen dat ze in het tuinwerken dat het zo'n te rust komen, maar bij de ook komen ze dan te rust. Ze komen te rust door de samenwerking met de planten. Ja, zeker. -Ja. Dat werkt vaak vergeten. Dus de wederkeerigheid vind ik altijd zo'n senpelangrijken. Dat is iets waar we eerder overhalden van hoe ze het samenleving. dat dan uiterst je echt in communicatie met de hele natuur werkt. Als mens zorgt, als ofdeer zorgt mens, dat je dan. dat de wederkeerigheid is, dat de wederkeerigheid acknowledge het word. En begrepen word. En dat je daar ook dankbaar verbindt. Ja, dat is ook zo fijn om erkending te krijgen voor gezien te worden. Dat is die wederkeergaat tussen mensen. -Ja, we plant ook. En met die planten heb je gewoon dat ook. Ja, dat zijn we wijzen voor. Dat als je de planten aandacht geeft, dat ze dan heel vindtoren. Ja. -In schotland. Ja, vindtoren, de aandacht. -Dat is een andere plek in schotland. Dan groeit alles veel meer en veel uitbundiger. Ja. -Wer meer liefde nodig. De samenwerking luisteren elkaar de wederkeerigheid inbrengen. Ja, dat is. ons onderwijsjistema zit heel erg natuurlijk op kennis en op onze hoofddelijke activiteit. Dus we zitten in een klas, we zitten allemaal voor meester of iemand die voor de klas staat. Terwijl je hebt het nu over samenwerking, over ontdekken, over de relatie zijn eigenlijk ontdekken tussen mensen. Maar ook heel belangrijk wat zijn nou mijn eigen behoeftes of hoe kan ik aan de boven te van de ander voldoen. Dat zijn nou niet dingen die we leer op school. Nee, niet de meesterschoolen, nee. -Nee. Toen wel, misschien wel heel, heel belangrijk is dat we dat gaan introduceren. Ja, zeker. -Zeker. Ja, ik geloof dat in natuurwijs. daar noemen we de mensen die dan begeleiden, de natuurwijsjost, omdat ze dus niet onderwijsels zijn. Maar natuurwijsjost. -Oh, mooi. En dat alleen al is het een startpunt voor. faciliteeren van het kind met het overgenatuur. -Ja. In plaats van te zeggen dat plantje heet zo en zo en zo. Dat mag ook wel bij. Maar dat is niet het begin met het hart. -Ja, dat is ook weer zo'n taalding. Ja. -Ja. Ik zie dat er nog maar 20 procent batterijen op de iPad. -Oké. Dat moet toch alweer een beetje in eind aan maken, want we zitten alweer richting het uur. Oké, dat is dan hartgegaan. -Gaan snel, he? -Ja. En dat is altijd een moment dat ik dan aan Amerika vrake heb. Heb jij nog een mooi vraag? Een mooi prongende vraag die je wilt stellen? Ja. Tux heb je de kast in een podcast of al het om echt over dit verhaal te stellen. Dit ook, he? De kans om in deze podcast gewoon ierene te zijn, die bezig is met de natuur. Je hebt een enorm bereik, qua persoonlijkheid en positie. Dus je kan ook allerlei doelgrubben bereiken die weer door de gemiddelde podcast. zoals wij helemaal niet bereikt worden. Dat was eigenlijk mijn vraag van. lukt dat, voeien dat dat ook, dat je die positie hebt. En ik denk dat die positie kan gebruiken. Ik doe het weljewelig, behalve was het echt over het belangrijkste. Zoals deze, dit onderwerp. Waarmee leven echt nu ondruid, ja, al lang, al lang, omdruid. Ja. -Oké. En dan ben ik nog nog wel heel erg benieuwd naar wat zijn jou groot inspiratiebronnen geweest. En want je bent nu 86. Je hebt dan een heel leven achter de rug. Je hebt heel veel mensen ontmoet. Wie zijn voor jou nou mensen geweest? Die voor jou echt. Ja, misschien wel heel belangrijk, zeg maar, is er ook in jou leven. Waar wij van kunnen leren als het over gaat over dit tema. De relatie tussen mensen en natuur. Ik ga genoeg misschien mee moeder. Toen mijn vader veel meer in de buurt gekomen is met natuur. Mijn moeder, die heel het zo ontzettend veel van het buiten zijn. En ja. Moeder komt dat voor zomer een antwoord op te geven. Meer wat, hè? Wat? Het is meer wat, natuur zelf denk ik. De zon, het water, de bos, een boom en volgen een verhebende negatief. Een specht in de boom, daar in de boomen. Een dooderepel op het blad, een geluid. Hoe wondelijk alles in elkaar zit, dit absoluut. Waar ook weer geen woorden zit, wonden hoe alles in elkaar zit. Een bloem, of hoe zit je pols in elkaar? Hoe zit mensen klieg aan elkaar? Hoe wordt een baby geboren? Hoe is het? Het is zo mooi en zo delicat en zo. Onbesrijvenlijk mooi. En daarom moeten we dit echt koesteren en respecteren en een andere plek in nemen op het geheel van het bestaan. En dat is beschrijd inheid en respect, denk ik wel heel langer. De wereld is mooi. - Ja. En dat het allemaal mag bestellen. - Ja. Hoe mooi de wereld is. - Ja. Maar ik word ook geïnspirerd door jullie dat jullie die je doen op wel na. en weer andere mensen doen. En ja, ik om zo veel mooie mensen tegen die echt helemaal gaan voor het leven. Ja. Maar ja, dus in Juni heb je de kans om dit te ervaren op wel. Ja, in Juni hebben we hier een keurze. spurt of de wereldkuzes. - Ja, verheurigd op. Ja. - Ja. Om jullie dieren te ontmoeten en jullie natuur hier. Ja. - Nee, het is niet van jullie. Het is van zichzelf. Nou, laten we dat vooropstellen. Ja. Nou, ik vond het prachtige afsluitzing van het jaar en van deze podcast. En dank je wel dat je hier wilt zijn. - Ja. Dank jullie wel met de gelegenheid geven om. zand met jullie na te denken over het leven. - Ja. Dank je wel, Irene. - Dank jullie. Oke, doei. - Doei. De voedselbosskaast is een concept van marike karsen en Frank Gorter. Deze podcast bestaat dankzij Donaties van Luisteraars. Vind je deze podcast van waarde gaat dan naar voedselbosskaas.nl en dan er jouw bedrag voor deze podcast. Wil je meer van voedselbosser weten en op de hoogte gehouden worden? Dan ligt van de nieuwe vereniging voedsel uit het bos. MUZIEK. MUZIEK. MUZIEK. TV GELDERLAND 2020.