1. Hoe word je actief in de lokale politiek?

Toen belden ze ook van, 'Het maar je hebt niet gezolistiteerd'. En dat telefoon, dat weet ik nog precies niet dat was, dat ik dag. dan ga dat formuleren toch maar in. Je luistert naar de raadswijzer. In deze podcast van Prodemons onderzoekt Marcel Bamberg. hoe de lokale politiek werkt, hoe je zelf politiek actief kunt worden. en delen des kundige hun ervaringen. In deze eerste aflevering beginnen we bij de start. Hoe wordt je actief in de lokale politiek? Waar kun je tegenaan lopen tijdens dit proces? En wat maakt het juist zo leuk? En is het raadslitmaatschap eigenlijk de enige manier om actief te worden. in de lokale politiek? Mijn naam is Marcel Bamberg, naast mij zit Hoerys Arin. Ze is lid van de raad van het openbaar bestuur. Pas andere alf jaar wethouder in hoge scheest. Pas tien jaar lang gemeentraadslit in Zootameer. En drie jaar lang vakstievoor zitten in professionele staten in Zuid-Holand. Genoeg ervaring om te vertellen over wat het betekent. politiek actief te zijn en welke form het beste bij jou past. Hoerrie, welkom. Dank je wel. Heb ik iets gezegd wat niet klopt? Nee, volgens mij klopt het allemaal. Ik ben tien jaar gemeentraadslit geweest in de daad. Besson, bak aan ervaring. Vorigal ervaring, dit centrale bestuur is een lokaal en provincial. Is dat normaal eigenlijk dat als mensen lokaal actief zijn dat ze zoveel ervaring hebben? Nou, de mensen die ik ken hebben best wel als ze eenmaal beginnen. in de lokale politiek zie ik best wel mensen die twee, drie periodes raadslit blijven. En daarna de vervolgstap maken om bestuurd te worden of de vervolgstap maken. Daarnaan andere bestuurslag bijvoorbeeld de provincie of naar het waterschap of. jij zijn ook mensen die van raadslitkamer ligt worden. Dus als eenmaal je gegrepen bent door de politiek, denk ik. kann het best wel verslagen zijn. Creëons is meeneemend dat moment dat jij gegrepen werd door de politiek. Wat was het moment? Was er een aanleiding? Ja, die was er. En het is wel een tijdje, best wel lang geleden. Ik werkte toen op het binnenhof, als ik het resten voor Hermondje en Quilling. bij de raads van Staten. En wat er in die tijd gebeurde was 11 september 2001. Een heftige gebeurtenis in de wereld die ook veel impact had op ons, in Nederland. Ik merkte een verschil in houding naar mensen met een andere achtergrond. Ik heb zelf een Turks achtergrond en ik dacht, hoe kan dat nou het. pim-vartuin kwam toen werd toen heel populair en de kabinet te balken. En omdat ik in dat krachtveld werkte, dacht ik, ik wil hier ook onderdeel. van zijn en hoe kan ik dan, hoe kan, hoe, hoe zou ik dat moeten doen. En dus ik had daarvoor helemaal niet de ambitie om politiek actief te worden. Maar toen ik dat zacht, dacht ik, ja, wat kan ik zelf doen? En ik was aan het lids van een politiek partij. En ik zag een uitnodiging om wij organiseren een avond in het kader. van de gemeenteraadsverkiezing in 2002. In welke gemeenten was het? - In sortemeer. En het dualistme, het dualistisch stelsel werd ook ingevoerd. Wat betekent dat? - Ja, dat zal ik heel kort uitleggen. Dat zijn eigenlijk gescheiden verantwoorlijkheden. Vroeger was je, was een raadslid, kon ook wethouders zijn. Ja. - Het is het monistisch stelsel. En dat is in 2002 naar een hele uitvoerige staatscommissie. Is dat wettelijk gewijzigd? Dus de gemeenteraad aan het collega's zijn gescheidenorganen. Ook om de controleerende rol de tegenmacht te versterken bij gemeenten. Nou zeg je, ik werkte op het dinoof. Ik was al lid van een politiek partij. Toen kwam na in 11 en toen nam iemand me mee naar een plek. En misschien werd ik daar wel gezegd, "Het je moet iets gaan doen met het politiek?" Kloopt. - Maar je was al lid van een partij geworden. Je was blijkbaar zo geïnteresseerd in politiek dat je dacht ik ga een binnenhof werken. Ja, nee, dat was echt per toevallig dat ik op het binnenhof kwam werken. Dus ik kwam te werken, is voor het kabinet van de vicepresident. En later werd ik gevraagd naar twee mannen. Wil je ook zijn zeker teressen worden. Het was heel druk op dat moment bij het secretariat. Maar had je dan in je middelbare school tijd al het idee? Politiek vind ik heel interessant. Daar wil ik wel in Beland in welke rol dan ook. Nee, wel had ik wel de ambitie van 'Ik moet wel iets doen voor het opkomen van mensen'. Dus ik had de ambitie of ik moet de advocaatuur in rechten gaan studeren. Dat was een droom, maar ik had nooit gedacht dat ik eigenlijk op de middelbare school zat in de politiek terecht zou komen. Ja, en en in 11 opkoms van voortuin was de directe aanleiding om iets te gaan doen, ook als activ. - Ja, als ook. Ook op locale niveau kan je misschien wel iets doen. En ik ging naar die avond van over de gemeenteraarsverkiesingen. En toen durft ik helemaal niet eens aan te melden hoor. Dus het was ook dat iemand zei, ja, ik dacht, je moet eerst vast een aantal jaren vrijwilliger zijn geweest en gevlajert. En daarna passen mag je misschien de ge-a-soliciteren als gemeenteraatslit. En toen zeiden ze nou, toen bellen ze ook van, maar je hebt niet ge-solicitiert. En dat telefoon dat weet ik nog precies wie dat was, dat ik dacht, ik ga dat formulier dan toch maar invullen. Oké, dus ze moesten wel echt iemand zijn die je opbelde om te zeggen? Het was iemand uit die commissie die had goed bijgehouden, waarschijnlijk dat ik nog niet had ge-solicitiert. En toen hij mij belde, dacht ik, oké, dan durf ik het wel aan. Dus het is wel serieus. Oké, voorwecht helemaal induiken, voor iedereen die luisterd waar begin je nou en waarom gaan mensen actief worden. We hebben een rebrieken van deze podcast, en dat is de trots en nots waarbij je trots op en waarbij je absoluut niet trots op. We beginnen met trots. - Ja, trots, altijd wel mooi. Ik ben op veel dingen trots. Als ik terug denk, ik denk ik, ik was best wel snel in het leren van hoe gebruik je nou je instrumenten als politicus. Je hebt als raadslitten een gereedschapskist aan instrumenten, van het stellen van vragen, op het aan het schrijven van een initiatiefvorssel. En ik heb dat snel, heb ik me dat eigen gemaakt door, ook het gewoon te doen. Ik dacht ik dien gewoon een motion, of ik stel een motion op en kijk wat er gaat gebeuren. Ik ben trots op daarom bijvoorbeeld op een initiatiefvorssel voor startende ondernemers. Maar als je echt vraagt van waar ben je echt onderscheidend in geweest, als volkv tegenwoordiger, dan is het altijd aan een jonger die ik geholpen heb. En hij hete Hassan, ik heb nog steeds welkomtak met hem. Hij kwam op TV bij Pram Time, een TV-programma, waarin na een aantal mensen in de beeld kwamen, die probleem in de knellwaardige raak met overheid. En de E&D had een immigratie en een naturalisatie die eens had een fout gemaakt, en hij zou het land moeten verlaten, te wel, ja, dat niet zo zou moeten zijn. En toen dacht ik, hij komt uit zoet er meer en ik ben zoet er meer raadslid. Dus ik zou iets misschien voor hem kunnen doen. Ik heb een plan bedacht om hem ook echt goed te helpen. Ik heb het vertrouwelijk in een commissief gehadering besproken en de wethouder van het vooring gelicht. Ook de situatie ook goed geanalyseerd wat is er aan de hand. En het is in een brief van de gemeente, onder teken door de burgemeester en de gemeensectoris aan de toemaalige minister. En dat heeft weer toegelijd dat de fout is hersteld. Hij komt gewoon in Nederland blijven, heeft een studie afgemaakt. Hij zit inmiddels volgens mij. Daar ben ik trots op, omdat ik denk, is het maar één burger die je hebt kunnen helpen. En het ging toen om een jongen van 17, dus ook minder jaren. Dat kan ik heel veel voldoening uithalen. Dat is ook het mooie aan het politicus, dat je op een plek komt om verschil te kunnen maken voor andere. Is er ook zo'n voorbeeld waar je liever nooit meer aan terug denkt? Ik heb daag gisteren ook goed overnage. Daar heb ik veel om mezelf moeten lachen of gekke dingen gedaan. Die heb ik uiteraard van fouten leer je het meest. Ik kan me een vergaadering herinneren dat ik heel enthousiast over het gingen over tienemoders. En toen had ik het echt twee a4-tjes opgeschreven, dat wil ik allemaal vertellen. En toen zeiden ze, ja, maar dat is natuurlijk staat er kennen. Nu had het eerst moeten agenderen. M'n vrouwsjaar hienten dacht ik, ja, dat is inderdaad dom. Dan heb je jezelf verloren in het onderwerp, maar niet naag gedacht hoe agendier je dat is. Dat soort fouten leer je. -Doe je één keer en niet nog een keer? Dat doe je dan nooit meer. -Nee. Nou, dus bij het begin begin. Ik wil actief worden, waar begin ik moet ik bij een partij me aanmelden. Mag ik zo maar bij een vergaadering aansluiten? Word ik gebeld door iemand die zegt "hekzachtje". Ja, dat kan op heel veel verschillende manieren. En het hankt ook een beetje af van jouw zelf als persoon. Als je echt het politieke spel mooi vindt en de politiek, dan kan je uiteraard lid worden van een politieke partij. Kan je actief lid worden en als actief lid. Kan je ook namelijk invloed hebben op een partij? Je kan bijeenkomsten bijwonen, je kan meehelpen aan het schijven van verkiezingsprogramma's. Als je heel goed bent in het maken van podcast of filmpjes kan je daarin een partij helpen. Politiek partij zijn verenigingen. Maar als je denkt, nee, ik wil echte voorgrond, ik wil beslissen. Ik wil onderdeel zijn van de politieke macht, zeg maar. Dan kan je natuurlijk ook jezelf kan die dat stellen. En dan een gesprek aangaan met een kandidaatekomisie. Alle politieke partijen hebben wel een andere manier van hoe je moet solliciteeren. Dus het is heel aantbevelend goed te kijken van welke partij wil je dan ook. -Waar wil je actief voor? -Ja, hoe weet je welke partij het beste bij het past? Dat is best een goede vraag. Bij het prootheum ze hebben wij de kursen, toen ik daar werkte, de kurspolitiek actief, ontwikkeld. En daarin komt bijvoorbeeld ook de stromingen, de politieke stromingen. Wat nou het verschil is tussen links, rechts, progrosief, conservatief. Maar ik merk vooral dat mensen enthousiast worden, nadat ze politieke partijen ook mensen hebben gesproken. Dus je kunt ze wel een beetje afvinditeit hebben op basis van hoe je landelijk stempt met een partij in jouw gemeenten. Maar het is altijd goed om te kijken welke partijen zijn er op dat moment actief. Welke hebben alle zetel? Of welke gaan hebben nog geen zetel, maar wel gaan misschien wel medoenaar en verkiezingen? En daar kan de griffi heel erg goed bij helpen. En wat doet de griffi dan? Ja, de griffi is een nieuwe functie, sinds 2002 naar duilis. Het is een onafhankelijk politiek neutrale adviseur van de gemeenteraad. En zij hebben ook daarbij de gemeenteraadverkiezing goed voor te bereiden. En zij kunnen als burger, als inwonen vertellen, nou deze partijen zijn in onze gemeenten actief, deze misschien nog niet. En die bel je gewoon? Die kan je gewoon bellen. Die kan je een kopkofje mee gaan drinken. En zeker? Hoe je uitgebreidt welke partijen er zijn en wie je eventueel is mag bellen. Ja, zeker. Het is aantal aan om een cursus te gaan volgen als die er is in jouw gemeente. Als je dat geluk hebt, dan zou ik zeggen, doe er als je blist aan mee. En op de prodemers biedt ook griffies materiaal aan om de cursus te verzorgen. Maar sommige gemeente vinden het zo belangrijk dat ze het ook zelf organiseren. Zomge burgermeesters geven en bijvoorbeeld de burgermeester van de gemeente Aalt en Anton Staapelkamp. Die heeft de cursus alleen ook aan vrouwen gegeven. Toen hij burgermeester een kapel was ook aan inwoners. Het is handig om vierde grifje in contact te komen met de politieke partijen van jouw gemeente. Het kan ook zijn dat je zelf een partij wilt opberichten. Dat is natuurlijk iets wat je kunt overweeg. Zoals dat ik moeilijk kan voorstellen. Natuurlijk, het is op locale niet zo heel erg moeilijk als je een achterband hebt. En een aansprekende partij naam hebt en je hebt ook bekendheid in je gemeente. Zou dat ook nog een stap kunnen zijn. Ik weet ook dat sommige burgermeesters als hij heel graag wilde dat in de cursus ook een ambtenaar kwam om te vertellen hoe dat precies werkte. Maar dan zou ik de volgende stap is, voordat je misschien als je echt volk vertegen wordt, wil ik ook echt de politiek partijen goed te leeren kennen door een gesprekken te gaan voeren, door een fractievergadering bij te wonen. Zo zijn ledenvergaderingen altijd openbaar, maar fractievergaderingen zijn vaak wel voor een deel besloten. Maar volgens mij ben je altijd uitgenodigd, kan je je altijd zeggen van mag ik hier meelopen. Dus om het een beetje op een rijtje te zetten, misschien wil je iets gaan doen, dan kun je er voor kies om raadslid te worden, of dat te proberen hebt gaan worden. Zijn er ook andere opties kunnen we het zo over hebben. Het slimste is om contact op te nemen met de griffie in je eigen gemeente, dan eens te kijken welke partijen zijn hier actief, wie je horen daarbij. Daar is kennis mee te maken, voelen waar je het beste bij past, littenwoorden van die partij. En dan kun je bijeenkomstig gaan bij wonen, misschien de vergaderingen gaan bij wonen. Dus wel heel tijd, intensief, toch? Dat is zo op soms wel, maar het is ook om tijd een leuk, we doen normaal, je investeert ook tijd in andere. Ja, maar je moet het wel leuk vinden. Je moet het wel leuk vinden. En ik denk als je eenmaal ook begint, dan gaat het ook van zelf. En zal je ook het persoonlijk contact dus ook wel belangrijk. ik heb ook vaak van cursistgoordat zijn bepaalde partijen in gedachten hadden. Maar dat ze weer bij een ander partij zijn beland omdat het contact. bij een ander partij weer veel plezieriger verliept. Dus het is ook hoe wordt je ontvangen. Dat is ook een tak voor politiek partijen om daar goed voor ook te worden hebben. Dat je mensen ook. Ja, en waarom welkom geeft, zeg maar. Maak je vrienden in een lokale politiek, of zie je het meer als collega's? Nou, ik heb wel echt wel een van mijn beste vriendinnen. Heb ik wel vier de lokale politiek ontmoeten. Dus je maakt wel intensieve periodes met elkaar mee. En er is soms ook wel strijd. Want bijvoorbeeld als je lijstrekkel wil worden, kan erin er natuurlijk. een kandidatels voor het lijstrekkel schappen. Er ook andere kandidaten waren. En dan ga je wel een strijd aan in een perioden, dat je je elkaars concurrenten bent. Het gelijkt, het strijd wel voor hetzelfde ideaal. En ja, dat zijn best wel spannende periodes, maar als het goed gaat, als zo'n strijd weer voorbij is, dan komt het ook vaak meestal wel goed. Maar ja, je ziet ook rondom verkeesingsstijd. Kampagne, dat zie je ook wat afsplitzing. Als mensen goed te horen krijgen, dat ze geen plek op de lijst krijgen. Zie je ook wel dat ze dan toch met hun zetel van eigen partijen, of hun eigen groep beginnen. Ja, ja. De strijd is natuurlijk ook in de raad, tussen de partijen, maar ook binnen je club in de vergaderingen, als het over een heel belangrijk punt voor jou gaat, en de andere denken er anders over. Het is een hele leuke perioden zijn kampagne, de perioden waarin heel veel. Ja, waarin is dat zo leuk? Ik snap dat nooit zo. Je moet met vlajers mensen aan lastig vallen en die zeer gaan laan met rust. Ik ben bloemen aan het kopen. Dat vlajer is ook best in gewikkeld, maar het contact met mensen en afloop met elkaar weer bij elkaar zijn. Dat geeft ook wel een bepaald gevoel van samenhorten grijd. Klingt ook een beetje ouderwets, maar het heeft zo'n soort van clubgevoel. We gaan ervoor. Als je dat niet kan hebben, dan lukt het zo'n kampagne ook niet. Oké. Stel nou je wil wel iets gaan doen. Raadselidmenschap zit er niet in, of is kwartijt niet halbaar, of je vind het misschien gewoon niet leuk genoeg. Wat zijn dan andere dingen die je kunt doen om. is Raadselidmenschap het meest invloedrijken, vind je dat de beste manier om je invloed te uit te. Als je invloed wilt hebben op de politieke besluiten, is dat natuurlijk wel de meeste invloed op lokaal niveau. Je kan de stap hem meteen omwet houden, ze worden iets lastiger, die kan bestaart trouwens ook wel. Als je denkt, ik heb de ambitie om juist bestuurder te worden. Je hebt bijvoorbeeld wat ervaring in een matschappelijk veld of een bedrijf waarbij je. ook kan aantonen dat je bestuurlijk ervaring hebt en kunt onder goed kunnen onderhandelen, zou je dat ook nog kunnen overwege. Maar het vierde echt in de politiek begin is het wel aan te beveil, ook voor een wethouder. En stel dat dat niet lukt, kwartijtjebestedingen en iets teel de goede vraag, want we zien en dat hoor zie ik ook dat het aantal uren, dat Raadselid besteden wekelijks echt aan het toe neem is. Of hoeveel u hebben het dan? Het advieze is, het is volgens mij bereikend 15,9 uur was het paar jaar geleden. Dat is volgens mij een aantal uren zelfs toegenomen. En als je dat moet combineren naast een voeltijm baan en een privéleven is, dan natuurlijk best een grote aanslag op het tijd. En als je dat denkt van nou, dat is niet verhaalbaar, maar ik wil wel politiek actief zijn, zou je ook kunnen overwege om commissielitten zijn of fractieverdegenwoordiger te verschillende namen. Dan stij je wel op de lijst, maar daar ben je geen raadlid, maar dan doe je bijvoorbeeld in een commissie voorbereiden, de commissievergadering mee, dan doe je voelwaardig mee ook in een fractie. En in zo'n commissie worden dan dingen alvast een beetje vorig gekookt voor de grote raadvergadering? Precis, in alle raadvergaderingen worden voorbereid door voorbereidende vergaderingen. En dat kan zijn de traditionele commissie-structuur, zoals we die veel kennen ook in het tweede kamer, maar je hebt ook politieke voorraas en alle anderei. Mijn manieren gaat er omdat een voordat om besluit in een door de raadgenomen kan worden, dat het goed wordt voorbereidende. Dus ook wel een lekker manier om er een beetje in te komen misschien, hoor? Ja, dan kost ook minder tijd, dus je hebt de raadvergaderingen niet, maar je leert wel te debateren, je leert wel, je wordt ook dus kundig op een bepaalte rij. Dus ja, je kunt ook dat doen, als je denkt, ik vind de politieke toch wel heel erg leuk om daar in vloed te hebben. Een andere optie is dat je fractie bijvoorbeeld fractie-medewerken wordt. Iederte fractie moet ook ondersteun worden met mensen die moties opstellen, vergadering bij elkaar roepen, dus dat zou ook. Het vinden studenten vooral ook vaak leuk. Een fractie-medewerken, onze fractie-medewerken, is nu bijvoorbeeld vethouder in alvanderein, dus het kan ook. -Ja, een opstapjes zijn. En normen opstap zijn om mezelf de volgende stap te kunnen maken. Wat ook kan is dat je als steunfractie-lit noemde wij dat in de provincie dan ben je. heb je niet op de lijstgestaan, ben je ook geen komische lit, maar doe je wel op een theme-ma-me, bijvoorbeeld rond de wonen, een belangrijke theme, was dat op dat moment, en dan had mijn collega Statenlit een eigen steunfractie waarbij die mensen belkaren, kwamen en inpoed kunnen. gaven voor haar voorbereiding. Dus dat is een soort van team. -Ja. Om een team heen zeg maar. -Precis. En oké, dus dat zijn allemaal dingen die heel erg met de raad te maken hebben nog, omdat je ook echt voor een partij actief gaat zijn. Als je denkt, ik vind al die mensen aardig en elke partij heeft wel wat, dan kun je natuurlijk ook initiatief zelf starten. -Zeker. En als burger, zeg ik wil graag twee winmolens of ik wil helemaal geen winmolens. Ik zeg maar wat. -Nee, uiteraard, je kan ook een burger initiatief gaan starten. En dat kan op verschillende terreinen en ieder gemeente. die mogelijkheid aan burgers om burgerinitiatief te kunnen starten. Dat zou je kunnen doen. Wat je daarbij waar help is, wel om te weten hoe werkt dan de politiek besluit voor mingen. Waar niet agendier je iets, hoe ik in gesprekken kan met de politiek. Zo dat het ook op de agenda komt, dat je bijvoorbeeld daar ook kan je de griffje ook heel erg goed bij adviseeren helpen, stel dat je iets hebt bedacht en het is de laatste vergadering daarover, al een belangrijk besluit overgenomen, dan is dat niet een handig moment om te time. Het heeft heel erg met lobbyen en publiek afwaars te maken. En dat is ook een heel mooi om op die manier actief te worden. Zijn heel veel goede voorbeelden kan ik meer inneren toen ik raad het als natuur speeltuin, dat kinderen dat hadden bedacht en dat het gerealiseerd werd. Maar zijn er ook op dit moment bijvoorbeeld om de energie-transitieze heel veel bewegingen die mepalen dingen tegen willen houden. Dus je kunt het vanuit positief insteken heel een burgerinitieft starten om iets te beginnen of je kan ook denken, ik ben helemaal niet blij met wat er mij gemeenten doet. En ik ga zelf de tegenkratten organiseren. Oké, we gaan even naar een korte intemid zo. De rubriek bellen met de prof. Deze keer is dat geert een booghaart, hoogleerhaar decentrale overheden en oud-raadslit van CDI-en-leiden ook. En hij vertelt over het belang van lokale politiek en wat hij noemt een lekenbestuur. Het woord is aan de prof. De overheid kan het in Nederland niet alleen. De brand weet niet, de zorg niet, de sport niet. Maar het hoeft gelukkig niet. Overal en nergens zet de burger zich in voor hun familie, voor hun straat, voor hun bijk, voor hun gemeenschap, voor hun land. Om te zorgen dat onze overheid niet te veel loszinkt van al die noodzakelijke vrijwilligers zijn gewoon de burgers ook nog eens de pas in dit land. En duidelijks zie je dat in de gemeente. Daar is nog een echt lekenbestuur actief van vrijwilligers in partijen in commissie, in steufraxie en in gemeente raar. Lekenbestuur klink negatief. Stel ik aan het teus, maar lekenbestuur is de essentie van de democratie. Burgers die voor medeburgers hun verantwoordelijkheid nemen. En aan het teur betekent thuis, liefhebber. Daar zou ik niks mis mee. Het idee van het lokale lekenbestuur is dat er op en rond het gemeentehuis echte volksver tegenwoordigers actief zijn. Dat zijn mensen die overal en nergens verhalen worden van gewone mensen, over gewone dingen die beter moeten of anders kunnen. Op een vierjaardag in de supermarkt, op de sportclub, of bij het alder niet, spreekwoordelijk koffieautomaat. Volksver tegenwoordigers maken politiek van al die verhalen. Dat klinkt heel moeilijk, maar het is eigenlijk heel eenvoudig. Raadsleden hoeve alleen maar de ervaringen uit de samenleving in te brengen in de raad saal, omdat er dan de wethouders mee aantemoedigen te bevragen of zelfs te koriseren. De grondwet heeft namelijk al bepaald dat de gemeentraatte basis in de gemeente. Volksver tegenwoordigers gaan over alles. Zo'n lijkt het wel als of het bestuur steeds meer een zaak van professionals wordt, als of de politiek wordt bevolkt door een bijzonder soort anternaren. Gelukkig is dat nog niet zo, want als het zou gebeuren zou Nederland geen democratie meer zijn. En daarom is het zo belangrijk dat er delkers nog nieuwe mensen aan lokale politiek willen gaan doen. En vrijwilligers volksver tegenwoordigen worden. Geert het er echt leken, dat klinkt er een beetje onaardig, want leken dat zijn amateurs, niet professionals, en lekenbestuur bestaat dus uit gewone mensen die gewone dingen doen en van gewone dingen iets vinden. Waarom is het zo belangrijk voor jou dat burgers zich actief maken in lokale politiek? Ja, omdat je lekenbestuur vind ik eigenlijk heel mooi klinken, eerlijk gezegd. Ja, waarom? En dan vind het juist dat je als volksver tegenwoordigen zo sterk en verbinding kan zijn, gewoon omgeacht wat voor opleiding je hebt, wat voor achtergrondje hebt. Nou, ja, dat vind ik juist de kracht. Vind ik ook in zonder dat je dit zegt, want is dat zo? En helaas is dat nog niet het geval. Als je kijkt naar de enkekeke de opleidingstinfo en dergelijke is, zal het. Ik weet niet of daarden zij van het uit mijn hoofd weet ik niet, maar het is best wel toch wel nog. Theoretisch opgeleiden mensen in de meerderheid zullen zijn. Ik weet zeker dat dat ook waaraan te al jongeren dat dat niet het geval is. Dat zou ik ook heel erg toejagen, dat er eenpe veel meer jongeren en vrouwen zich ook actiefen gaan worden. Maar de verbinding dat je dat hebt met de inwoners, hun zorgen, hun wensen kunt vertalen. In gewone mensen taal richting het gemeentemustuur de wethouders. Die wel professioneel worden ondersteund door amtenaren, door professionals, is heel belangrijk dat je die tegenmacht hebt. Dus dat je de gewone geluiden laat horen. Kort geleden sprak ik een gemeenteraad zitten in de gemeente Hillegon. En zij was langs zitten de raadslit en ze was busjevuur. En ze zei, ja, overdag heb ik geen tijd om stukken te lezen. Dus ik lees ook niet zo heel veel stukken, dan kan ik ook niet aan toe. Maar ik sta wel heel veel. Ik heb wel heel veel contacten die je hoort elke dag wat mensen vinden. Ik vond het, ik dacht, krachtig, hoeveel niet alles te willen lezen. Als je alles zou willen lezen, dan heb je geen tijd meer om met mensen een gewoon goed gesprek te voeren. En vind je dat dan echt heel anders dan Tweede Kamerleden? Dat zijn, denk ik, dan professionals als je het vervelijkt met een leken volksvertegenwoordiging, lekenbestuur op locale niveau. Dat is wel anders Tweede Kamerleden hebben natuurlijk een voeltwijn baan, ze hebben ook een ander inkomende dan een vergoeding die raadsleden hebben. Maar tegelijk tijd hoorde ik ook wel van Kamerleden zeggen, van nou, ik ben ook een leker, soms moet je ook als begin het Kamerleden besluiten nemen over wetgeving waarvan je denk gewoon, dat wist ik eigenlijk ook wel heel weinig van. Dus er zijn ook wel punten die vergelijkbaar zijn. Ja, je bent al, ik weet niet precies hoe het zit met hoe hoog opgeleid volksvertegenwoordigen zijn op locale niveau, maar ik las in een artikel wel dat de gemiddelde leeftijd van een raadsled 51 jaar is. Ja, dat is nou. Dat is meer dan het riekwart man is. En dit is onderzoek tussen 2002 en 2019, dus dat is nog vrij recent. Ja. En je ziet dus dat bepaalde groepen worden ondervertegenwoordigd, lag opgeleiden, vrouwen, jongeren. Ik denk ook mensen met een migrant achtergrond. Bikot en erlacht, grond. Ja. Wat houdt ze tegen, denk je, of ligt het niet aan wat ze tegenhoud? Nou, ik denk ook, daar ligt echt een taak voor de politieke partij zelf, om, zeg maar, inclusiviteit ook als een belangrijk theme laten zien. En dat begint al bij de werving, hoe, hoe, hoe, door de werving daarop aan te passen, zodat je ook ziet dat de lijst ook diverse mogelijk is vastgesteld. Dus dus ook een taak aan politiek partij, maar dat is ook een taak voor ons als totaal openbouwestu om dat uit te dragen. Vanuit het ministerie weet ik dat er ook bijvoorbeeld cursus en politiek actief worden aangemoedigd om die juiste veel inclusiever te maken. Is er in die werving bij sommige cursus ook een verandering gekomen van, oh, we moeten ook jongeren, we moeten ook mensen met een migratie achtergrond in de cursus krijgen, dus die stappen zijn wel gezet, maar het kan natuurlijk wel veel beter. Ja, maar als je het hebt over die werving en ik denk even terug aan het plaatsje waar ik ben geboren, daar waren met name mensen van boven de 51 man actief in besturen. Als die mensen gaan werven om actief te worden op locale niveau, dan kom je toch snel uit bij mensen die ik aan het duurkijerk of uit vakbond of hittig veel van vroeger van school of van de sportvereeniging. En niet zo heel snel bij een middelbare schooler van een jaar of 17, die misschien een politiek ook heel leuk vindt. Dus de wervers om het zou maar zeggen, het is heel logisch dat die ook weer uitkomen bij die zelfde groep. Ja, over ons ben ik wel gebeeld door omdat ouder zo man ook belangrijk. Erinner ik me nu, dus het kan op zich ook wel, ook al zou je zelf oud zijn, zou je best die werving ja, kunnen divers kunnen maken. Je kunt een oproep doen onder jongeren bij jongeren net werken. Het mooiste zou zijn dat we de leeftijd, de stem gedachtigde leeftijd ook zouden verlagen, dat zou misschien ook een stimulants kunnen zijn voor politieke partijen, maar ook gemeente zelf kunnen wat doen. Dus ook een burgemeester bijvoorbeeld kan zeggen, ik roep de jongeren op in mijn gemeente om zich aantemelden voor het gemeenteraats-litmatschap. Vorbeeld delft gemeente delft heeft een kampagne, ja ik wil gevoerd. De samenstelling daar is beholk divers, ook met een studentepartijstip die zelfs in het bestuur zit. Dus het kan wel ook als je het als gemeente bestuur uitraagt. Ja, daar moet je het wel willen dus. Dus als voor burgemeester zit er een belangrijk taak, want omdat ze boven de politieke partijs staan, kunnen ze ook die oproep doen. Ja. Ik weet de burgemeester van ons zijn ook, van ik wil heel graag dat er ook meer. Ik zie zoveel talent in mijn samenlevingsijzen waarom zouden die niet actief worden. Dus zij lieten ook zo'n cursus politiek actief organiseren, ook om mensen die nog niet lid waren bij een partij te motiveren. Ja. Dat je je extra misschien inspannen om andere te bereiken, ook vrouwen hebben misschien een andere benadering nodig. persoonlijke benadering, vergelijken met de. mannen, dan maak ik het even zwaartwit, maar ik weet wel uit ervaring dat vrouwen voor dat ze solliciteeren op een politieke functieers. Heel goed willen weten van, past dit wel bij mij, kan ik dit wel en dat mannen dat veel sneller en makkelijker doen. Ja. Als je Google op ondervertegenwoordiging in politiek en met naam in locale politiek, dan vind je heel veel website, ratsledepuntnijl, rijksoverheid, VNG, waar allemaal wordt geschreven over waar me zo belangrijk is, dat die diverse groepen beter worden vertegenwoordigd in de politiek, met ook een manieren waarop dat zou kunnen. Wat je leest ook, meningen van mensen die zeggen, ik vind het eigenlijk niet zo'n probleem. Waarom moet we er zo'n probleem voor maken? Daarom vind je het wel een probleem, omdat de kwaliteit van onze representatieve democratie afhankelijk is van de mensen die ons vertegenwoordigen. Dus daarom als we allemaal te eenzijdig mensen voor ons de besluiten nemen, kunnen zij niet belangen afwegen die van belang zijn, bijvoorbeeld de jongeren generatie. Oké dus onze politiek kan veel beter zijn als die vertegenwoordiging beter is. Dat is dan zij kunnen, hoe meer je invloed hebt op de democratische processe, dat is gewoon beter voor de kwaliteit van een democratie. Dat zie je ook aan jongeren als zij zich mengen in discussies in besluiten, dat komt de besluitvorming te goede, niet nu bijvoorbeeld met het rondom het klimaatakhoord, jongeren maken zich daar oprecht de zorg over. En de gene die veel ouder zijn dan zij, nemen de besluiten die zij, waar zij weer in de toekomst mee te maken kunnen krijgen. Dus het is wel van belang dat die representatieve democratie heel divers is samengesteld. En je gaf al de rol. Dus het is niet zo dat alleen maar jongeren erin moeten, maar het moet gewoon een afspiegeling zijn van de samenleving. Ja en je gaf van paar voorbilde van de partijen waar de bal ligt, dus letterlijk de politieke partijen bij de werving. Een burgemeester kan een rol inspelen, noem eens wat andere. De minister, de kan van Bill Lanzazake kan daar een belangrijke rol inspelen, is ook als moederdepartement het ministerie van Bill Lanzazake. Het gaat het dan pur om geld. Een niet alleen om geld. Het gaat om geld help natuurlijk wel als je cursus er organiseren door het hele land bij gemeente en mensen in tujasmaakt voor de lokale politieke en dat ook op een inclusieve manier doet, help dat wel als het Bill Lanzazake dat ook financierde. Het helpt ook dat de minister dat uitraagt. Dat ze zegt van nou, of ik vind het belangrijk dat de representatieve vertegenwoordigers op locale niveau diverse zijn. Dat helpt ook, dat horen politieke partijen, dat horen ook mensen die misschien zelf het idee hebben van misschien is de politiek iets voor mij. Dus dat kan op verschillende manieren, zo'n koepelvereniging als VNG. Dat kan ook helpen als de VNG uitraagt van beste gemeente. Let op de vertegenwoordiging in uw gemeente maken diverse en dan helpt dat ook de politieke partijen, de raadsleden, vereniging, de broepersvereniging in het deze straal bestuur kunnen dat ook doen. En omdat ze niet van een politieke partij zijn, kunnen ze de boodschap ook makkelijker doen. Hoe weet je nou welke rol? Besten bij past binnen het locale politieke bestel, want je kunt dus een burgemeente stief starten, je kunt een raadselid worden, je kunt een steun raadselid worden. Het beste door het gewoon te doen. Ik ben gewoon te doen want ik wist ook niet of dat de gemeente raadselid is of ik dat heel erg leuk zou vinden. En ik denk als je je leert het pas ook als je het eenmaal bent geworden en ervaart. En dus als je die ambitie hebt en ik merk dat vaak als aan curisisten die de politiek actief hebben gedaan, dat ze vooral ook naar gesprekken met raadsleden, het speeddaten en de op personnelkondmoetingen een enthousiast met grote woord. Dus ik zou zeggen als je intressen hebt ga naar een raadvergadering, het tegenwoordig, als zijn ze ook allemaal online live te volgen, kan je ook vanuit huis doen, maar proberen als je de kans hebt, ook naar toetig aan, naar de raadsel te gaan, dus via daar op een beetje te proeven in met mensen in gesprek te gaan. En al plukke minne van zelf achter welke rol voor jou is weg? Precies en als je denkt, nou ja, ik heb toch de weinig tijd of dan zou je dat ook kunnen bespreken. Ik zou niet meteen daarvan enthousiast me laat van afhanken want als je eenmaal echt de stap wil maken zou ik zeggen, doe dat ook vooral. We gaan richting een afslijting. Ik wil jou vragen, is er iets waar je heel hard om het moet lachen als het gaat om lokale politieke bezsel wat ervaring hebt er echt wel als jij op zit? Waar heb je de grootste loon gehad? Ja, om heel veel dingen in de loon hebben we, heb ik vooral ook gehad met raadsleden en staatleden van andere partijen en dat vooral bij de provincie hadden we de zuid-holand is een grote provincie. Op woensdagen werden vaak voor ons werkbezoeken georganiseerd en dan gingen we met de bus en allerlei dorpen en gebieden waar ik zelf nog nooit was gekomen en onderling had je dan echt veel heel veel loon en ik kan een keer herinner dat ik zelf op een weide vogel excursie was gegaan. Oké. En dat doe je met echt de professionele vogelijst. Ik had niet verteld dat ik staatled was, ik had gewoon hele verkeerde schoenen en ik lup echt door het land met een boer en daar heb ik achteraf veel om me zelf gelachen, maar achteraf heeft me dat zo onzettend veel kennis opgeleverd, waardoor ik ook in een debat met de gebiedeerde echt veel krachtig gestond om te horen om te zeggen van ja ik zie wat het gebeurt of het zou anders moeten en de wei ervaring op bij je moet anders. Op zatzovet moment kan ik ja kan ik daar terugkijken wel met veel gelimlag kijken en ik heb niet heel gekke blunders of zo gemaakt, ik dacht ja ik heb vorige mij was ik altijd best goed voorbereid op vergaadering en ik had van die energie dat je in je hak in de blubber wegzakt het tussen de zwalgelijst. Precies. Als een leuk moment. Mag je bedanken voor de gesprek? Ja, het geregenwaar. Ik vond een leuk gesprek, ik hoop dat heel veel mensen na het afluisteren ook de stap gaan zetten om zelf politiek actief te worden. Dankjewel. Leuk dat je luisterde naar de raadswijzer. In de volgende aflevering krijg je antwoord op de vraag Verschilt het raadslipmaatschap per gemeente? Abonneer je op de raadswijzer in je favoriete podcast app zodat je geen aflevering hoeft te missen. De raadswijzer is een productie van Prodemos, huis voor democratie en rechtstaat. Voor meer informatie kun je te recht op www.prodemos.nl