Go back

Hoe blijf je in gesprek met radicaal rechtse stemmers?

49m 8s

Hoe blijf je in gesprek met radicaal rechtse stemmers?

Deze podcast bespreekt de groeiende kloof tussen burgers en de overheid, en hoe rechts-populistische partijen terrein winnen. Aan tafel zitten Catherine de Vries, Harman van de Veners en Jan Schuurman Hess, die elk op hun eigen manier proberen te begrijpen wat rechtse stemmers drijft. Catherine vertelt hoe haar vader, ooit een trouwe CDA-stemmer, overstapte naar de LPF en PVV omdat hij het gevoel had dat de overheid hem in de steek liet. Hij ervoer verlies van waardigheid, mede door het verdwijnen van voorzieningen in zijn dorp. Jan wandelt door Nederland en spreekt met gewone mensen over hun ergernissen, zoals bureaucratische rompslomp die jaren duurt. Harman heeft Amerikaanse familieleden die fanatiek pro-Trump zijn; zij zagen de Capitoolbestorming als een opgezet spel. Hij probeert verbinding te houden, ondanks grote meningsverschillen, en werkt bij het Leger des Heils om kwetsbare mensen te helpen met praktische zaken. Centraal staat de vraag hoe je in gesprek blijft zonder dat elke discussie een strijd wordt. De conclusie is dat gevoelens van onmacht en het verdwijnen van de staat uit het dagelijks leven een voedingsbodem vormen voor politieke onvrede. Kleine, lokale oplossingen en echt luisteren kunnen helpen om de verbinding te behouden, ook al zijn de meningen fundamenteel verdeeld.

Transcription

8843 Words, 47339 Characters

Dutch
Dit is een podcast van human voor MPO luister. Een groot deel van jouw familie woont in Amerika is van het TIC Pro Trump. En toen Trump in 2016 werd gekozen, scherkek je een meel van je tante Vida uit Metzikken. En zes schreef en nu zijn wij aan de buurt. Wat dacht je toen je die zit was? We gaan zo beginnen, dacht ik. Ja, want ik dacht, oké, als jullie dan blijktbaar aan de buurt zijn, wie zijn wij dan en waar we niet aan de buurt of te veel aan de buurt zetten de boer scherp. We gaan naar de komende euroververdepraat. Welkom bij de publieke tribune. De publieke tribune. Koenen verbraak. Radical rechts-oppartijen winnen terrein en niet zo'n beetje ook. Wat draaft die rechtse stemmers? Is het de angst voor vreemelingen? Is het de gebrek een vertrouwen in de politiek of speelt er iets anders? Met die riegaster gingen op zoek naar het antwoord op deze vragen. Toen hun dierbare, een ruk naar rechts maakte. Hoe blijf je in gesprek, zonder dat elke discussie een slagveld wordt? Bij mij aan tafel katerine de vries, hoog leren politicolegie en ootteur van de symfonie van omvreden. Harma van de veners er ook, hoorde ze een stemmelevenhijsjournalist en maken van een podcast als Don't Talk, politics en tussen publiek en politiek. Harma werkt over het ook bij het legerde zei als heels. En aan tafel ook Jan Schueman has, autjournalist en schrijver tijdens een tochtendor Nederland gaat die ingesprek, met gewone mensen. En hij wil gewoon simpelweg weten wat hun draaift. We hebben afspook dat elkaar tut van jaren. Katerine, jouw vader stemde bijna zijn leverlang CDA. Maar uiteindelijk ruil die die partij in voor de LPF en daarna de PVV. Begep jij daar iets van? Nee, in de allerleerste gesprekken absoluut niet. Hij was daar heel open over het goudens. Toen begon ik als begin en dweetenschappen met allemaal cijfetjes aan te komen, het gaat wel goed in gemiddeld en waar komt die overreden van daan. En dat blijkt toen een beetje een rooien lapomestitier te zijn. Nee, dus het was best wel confronterend aan de gint. Jullie direct een discussie? Zeker, niet eens de discussie, wel behoorlijke woorden. Op een geeftmentreal is ik wel niet doorgaan. We moeten op een andere manier daarna en elkaar omgaan. Maar jij was echt wel rustisch hoor. Jan, een van jouw beste vriend voor jouw en echt een socialdemokraat. Stemt ook PVV. Wat had dat voor effect op jullie vriendsschappen? Geen helemaal niet? Nee. Ja, voeg hem er ook niet naar. Nee, ik ben niet geïnteresseerd in een politieke stemgedrag. Ik wil weten wat hem beweegt. Ja, maar het ene is toch verbonden met het ander? Zeker. Maar als je zo een keuze maakt, dan wil ik ga weten waarom je dat doet. Ja. En als je dan goed luistert en goed kijkt, dan zie je omacht. En die omacht die leidt tot die keuze. En je probeert hem niet op andere gedachte te brengen. Wat ik wel doe, is steeds te nu als het laten zien. En dat maakt hem altijd weer rustig. Ja. Want hij denkt op zijn buurt misschien waarom stemt hij iets anders? Nee hoor. Hij weet van mij precies waar ik wie ik ben wat ik doe en waar ik voor gekozen heb. Maar ook denkt hij. Ja, het don me gewoon op een padd punt. Of ja. Wees nou toch wij. Kijk om je heen. Ja, maar ja, ik ben een nou helemaal. Je liever niet op echter niet ondergeleid, dus echt. Sheerlijk niet. Harman, jouw Amerikaanse familie is fanatiek Pro Trump. Ja. Je bent er als journalist een paar keer geweest om hun hen te begrijpen. Ook de interviewen eigenlijk. Ja. Het is toch ook familiehoverliepen die gesprekken. En aanvangtelijk. Niet zo goed. Nee. Nee. Vooral mijn eerste bezoek met dit doel. Nou ja, dat was rondom de herve kiezing van Trump. En toen kwam ik toch wel een beetje om het uit te leggen te overtuigen. Sonder cijfers trouwens. Waarom zei het bij het verkeerde eind hadden? Ja. Nou ja, die kapitalbestorming. Dat was voor mij een blad die limit nog los van die brief. Die brief kan daar ver daarvoor. Toen werden we toen deelde mijn tante eigenlijk ons in in kampen. Ja. Ombewst denk ik, trouwens. Met dat het nu is te onze buurt. Ja, nou, het zijn oud turn. Ja. Zij spreken Nederlandse, maar ze kies dat als er echt op aankomt kies voor Amerikaanse Engels. Maar toen voelde ik al wel jeetje dit is een enorme wat gebeurt hier eigenlijk. Wat ik er kijk ik naar. En toen kwam die kapitalbestorming. En toen dacht ik ja, hier zullen ze toch niet voorgestemd hebben. En nu zullen ze zelf ook wel denken hebben. Laat we even naar het vergemen. Een luister, we hebben niet even in jouw familie leden iets zegt over die kapitalbestorming. Cool. Maar dat was het. Dat Trump encouraged the crowd to go for. Ik heb er heel, het zal hij. Ik denk dat het er definitief was een play-out-scenereel dat de democrat had zoiets. Dat was een goede, dat was een goede favor. Ik ben er niet, ik zie dat en ik denk dat er serieus is. Er is geen man die mensen zouden hebben. Zij zeggen het is een play-out-scenereel. Dus dit is allemaal inzenne gezet. Ja. Dit is mijn niet Elizabeth. En zij vertelt dit verhaal. Hier was ik niet het voorbereid. Hoe rengedie je er op? Perplex. En ik kon geen woord meer uitbrengen eigenlijk. Ik weet mijn tong af. En ik ben uiteindelijk ze er kunnen potkassen bijgen drinken. En een oude gewoonte opgepakt. Ik heb het zich gerecht. Ik was echt verslag. Ik dacht wat gaat hier gebeuren. Hoe kan ik hier in het hele man's naam nog? Nou ja, vrienden mee zijn. Dus ik heb dat dus helemaal. Jouw rust is ongelofelijk. Ik heb ook een vriend die PVF stem, dat ging ook niet goed. Dit ging niet goed. En waarom had je het behoeft om je te verdiepen in hun bewegerheid? Ja, het kan je denken, kook lekker in je zopgaar. Ja. En dat had ik verschrikkelijk gevonden. Want het is mijn familie. Het is gewoon mijn familie. We kennen ze goed. Zij zijn lang vaak naar onstoeggekomen. Mijn om is overleden. Dat is de broer van mijn moeder. Z'n hele leuke lieve man, een vrolijke vent die zei lazen overleden. Ik was echt dol op hem. Ik was daar al zacht jaarig. Mijn ouders hebben mij ook echt opgevoerd. Met het contact met mijn Amerikaanse familie. Over een zoon van heel van Amerika. Ik had van mooie auto's, van de culture. Ik had gewoon geen zin dat ik afschrijd moet nemen. En ons af te schrijven. Zeker, want ik was. Ik kon zo moederloos over de hechgooien met hun opvalting. Want dat deed ik kijken naar het kapitol. Heb ik besloten, dit is gewoon misdadig. Absoluut. Dit raakt mij zo deep als iemand die houdt van democratie. Als iemand die houdt van gelijkheid. En dan kon je bij een symbol van de familie liet dat zeggen. Ja, maar dit is een spel. Nou, de democrat. Ik ging er heen om mezelf gerusten stellen. Ja, ik merk dat ik taal als nu ook weer. Maar ik ging er heen om mezelf gerusten. Ik dacht dat dit gaan zij toch niet recht praten. Dat deed ze met de woorden en het idiom van Trump. Toen dacht je ook niet van een zoekert lekker uit. Nee, toen dacht ik dat zeker niet. Ik moet beter beslaagd en eis komen. Eet gaat die miss. En het ligt. En niet het ligt er mij. Eet gaat die miss. Ik ben getuigd van valorisatie toen de max. Ik moet zorgen dat er verbinding blijft. Hoe? Daar doe ik onderzoek naar zo'n. Ik laat me coachen door een filosof, Bart Bransma. Die denk met je mee. Die denk met mij mee. Die stuur mij de graag op uit. Ik ben eigenlijk zijn denkkader in de praktijk. Maar ik kan ook komen misschien zo nog wel op. Jan, bij jouw begin dit verhaal in Zeeland. In Katz. Een dorpje met nog geen 500 inwoners. Ja, ging dat begin jaar in 90 wonen. En jij en je gezin werden de echte. Met open-armontvangen. Waarom was dat? Om twee redener. We hadden onze oudste zoon die zouden uit schuldje gaan. Met komst van joren. We hadden net boven de opheffingschens komen. Anders zou het schuldje verdienen. Zou het schuldje verdienen? Dus dat was al een ding in tweede. We hebben in die tijd een dorp kunnen voeden met al een mooie culturrede projecten. En wat voor dorp is de katst vandaag? We zijn 33 jaar verder. Ja. Volkomen verandert. Toen kwamen was het een dorp van de generatie, land daarbij, en hun kinderen. En nu is het een andere dorp. Volkomen, andere dorp. Vóon andere mensen, waarvan ik het op een paar en een niet meer kan. Is het schuldje er nog? Wat zeg je? Is het schuldje er? Nee, het schuldje is gesloten. Het is in 2013 gesloten, na meer dan 350 jaar. En wat is er nog meer verdwenen aan dit soort basisstructuren? De doodreft is er niet meer. Dat was het eigenlijk het laatste. We hebben nog een brieven bus. En ook een dorpsjevort. Wat is geleegd? Ja, zeker. Dit wordt nog wel geleegd. Ik ben een vervoetbrifschrijf, dus daar ook maar vast. Maar dat klinkt wel als of alle vitale dienst. Nee, er is nu nog een dorpshuis. Maar ja, daar voel ik mij niet zo heel thuis. Want? Nou ja, mijn belangstelling ligt. Nou, een man niet. Ik drink geen alcohol. Dus dat moet je dan ook niet als je heel gestresd bent? Nooit. Ja, en ik ook ook niet. Ritja, vind jij nu een liefverdier? Ja, vind jij niet hierverdier? Nee, nee, nee. Ik ben altijd heel dankbaar als ik thuis ben en mijn boeken kan lezen. Katorini, jij groeit op in Lemerløveld, een dorpenen overijsel. Kaleem? Zie jij overeenkomsten met Katz? Absoluut. Dus dat zijn heel veel dingen zijn verdwenen. In de daad, precies tezelfde dingen. Mijn basischool staat er nog wel. Ik was er voor de regionale krant. Een interview was ik weer even terug. Maar er is gewoon niet veel meer. Het was ook dat ik door de journalist ik heb gerejven wijze moest worden opgehaald. 20 minuten verder op in een station, omdat je er anders niet komt, er is geen busleim meer. Die is ook opgeven. Ja, die is ook opgeven. En dat is denk ik wel om me even terug te komen op mijn vaders politieke omwenteling. Dat heeft daar wel heel veel mee te maken. Dus het idee dat hij er bij de appelasting en er krijgt er niks terug. Jij drucht je boek, de symphony van ons reden. Ook aan hem ophe is voorin staat voor mijn vader die mij meer liet begrijpen dan niet bezefte. Wat liet hij heel begrijpen? Nou, het is wel heel veel gelijk, maar wat ik hier hoor. Dus je begint eigenlijk bij de politieke ouding en de keuze die anders is. Dus ik stem niet zelf op de PVV. Maar op een gegeven moment dacht ik ja, ik kan niet de hele tijd ruzie maken. Ik moet ergens beginnen. En toen was het in het daad niet met dezelfde rust als Jan Wochzmij. Maar toch wel geprobeerd te gaan kijken waar die onvreden vandaan kwam. En wat zag je toen? Nou, wat ik echt zag is dat hij het gevoel. Ja, hoe ik het beschrijf is dat hij zijn het gevoel van waardigheid als burger niet meer voelde. Dus eigenlijk kan je denken we behouden ons aan de wet en je betaal belasting en dan krijg je dingen voor het terug. En hij had echt de idee dat de regering gewoon niet die dingen meer deed. Dat is wat ze dan om het socialcontract te hebben. Dus je hebt de burger en overheid. Absoluut, dat is een brood. En de overheid braakt dat contract. Ja, en dan mocht het best wel dat ze. Toen kom ook vroeg waarom hij voor de LPF eerst stemt. Dus hij om het CDA een les te leren? Dus eigenlijk hebben we niet omdat die LPF zo goed vond. Nee, ze middel vingen naar het midden. Maar de CDA liet hem in de steek en de overheid. Ja, ja. En begrijp je het toen beter? Nou, ik begrijp zeker de. Kijk, ik zou daar niet dezelfde politieke vertelstleg aan gehangen hebben. En dan gaat het boek ook over dat het niet alleen maar gaat over die verliezervaring, maar ook over het vertalen. Maar ik snap zijn verliezervaringen wel. Daarbij is ook hij wat zijn boer en dat ook zelfs een boerderij verloren. Dus dat is een heel. Ja, een beschamend eigenlijk voor hem. Geen er raad hier, zit zelfs dat jij vertelde. Hey, Jonde, de schoold die naar 300 jaar dicht gaat zelfde. Misschien niet 300 jaar, maar toch heel lang zo'n boerderij in het gezin. En dan ook je dorp zien afgelijden. Ze nemen ons alles af en we krijgen er niks voor terug. Absoluut. Ja. De harmen, jij maakt die podcastje, ben journalist. Die schrijft ook voor de groene. Maar je werkt ook bij het leegend, is heilst. Ja. En die klof tussen mensen en de overheid daar ook? Nou, ik ben de schakel tussen de mensen en de overheid. Want ik help ze dus bijvoorbeeld met het aanvraag van een ID of een stadspass of u brouwt een inschrijving. En deze mensen, veel van deze mensen, die zijn dat helemaal kwijt. Door verschillende oorzaken vaak ook wel gebruik. Maar deze ontdien er niet te min, is dit een groep die helemaal verstopt zit. En waar je op straat heel makkelijk om hen kan lopen. En dat is waar ik altijd wat dee dat het comfortabel is om iemand heen zo, dat is zo gepiept. En dat wat uitje ook met mijn familie wel, want toen Trump kwam, toen had je die mannen met die mega petjes rote en vlaggen. Meek een maakker greatercans. Ja, het was natuurlijk de marketing zit helemaal in orde. En toen bestef ik dat is mijn neef John. En mijn neiging was eerst daar ga ik omheen. Ik ga niet meer meer gesprek, wel een maafkees weet je wel. En dat heb ik toch gedaan. En toen, sinds ik dat doe, heb ik ook ook ontvanglijke voor dit werk geworden. Want dit doet nog wel heel kort. Want je ziet u dat mensen de greep op de dingen een beetje verliezen. Uit de weggaan is van veel maklaker dan er iets mee doen. En ik vind het heel schrijnt om te zien hoe mensen het niet redden. En hoe de maatsen bij Door Jackard. En ik denk dat het ook met mijn leefte te maken heeft, dat ik gewoon echt gezien ben. Maar ook bijna 250. En ik vind het gewoon op geen meestal mooi geweest. Dus ik kan het mooi geweest. Ik kan het mooi geweest. Niks doen. Je moet iets doen. Nou, ik ga vooral de wereldredderlukmen niet. De democratieredderlukmen niet, de Trump afzet erlukmen niet. Maar wat me wel lukt is het anders als er dicht mogelijk bij huis dan maar op te lossen. En kleine stapjes, maar heel leers aan. En dat kleine stap, ja, mijn familie zit er wel heel ver weg, maar eigenlijk is het heel dicht bij. Ik heb het in mijn familie, daar is heel veel politizaat. Ik heb Trumpers tot mijn beschikking. Ik ga er maar eens heen. Ja. Ja, ja. Je hadden juist een wandel tocht door Nederland gaan maken om mensen te vragen naar hun welbe vinden en hoe ze tegen het leven aankijken wat. Dat ben je bij dat gaan doen? Ik heb in 2010 besloten om dat te gaan doen. Toen was bij ons in Zeeland speelde heel lang de hele kwestie van de hetwige pollen. De ontpoldering. En het betekent dat die pollen weer onder water werd gezet. Ja, let wel het water van de scheld is ernstig vervuilt. Zo dat weinig vissen zijn die je niet mag eten. Ze gond niet eten, griftige rivier. Dus ja, het is nu ontpoldert. Daar lopen runderig. Ik kom zo even terug, waarom ik ben gemanderd. Maar de runderen die daar lopen zijn zo griftig. Die moeten worden afgesgroten en worden vernietigd. Dat is de nieuwe natuur. Zo is het. Daar hebben we voorgewaarschuwd met meer dan 80 procent van de zeeween. En die spanning in de samenleving liepen zo hoog op dat ik dacht. En ik was al zo lang mee bezig en probeerde in de nr.aag, waar ik hier een daar wel wat lijn had begrip en voor te krijgen. En ik dacht, de problem is zo zwaar. Ik ga moet hiervan weg. En ik ga kijken wat er in de rest van het land, wat de ergenis zijn van mensen, wat hun dromen zijn, wat hun teleurstelling is. En dus ben ik gaan wandelen. Gewoon lukklaak door Nederland. Ja. En wat voor mensen kan je tegen? Ja, wat jullie gewoon de mensen noemen. Ja, gewoon mensen zoals jij en ik. Ja. En waar spak je met zo over? Over alles. Mijn noem is wat, want dit is wel een beetje breed. Ja, iedereen heeft een verhaal. Er schiet me te binnen een man die in Braband, die had het boerderijkje van zijn vader moeder geerft. En hij had een vrachtwagen en er zag het van die mendeur in. En daar wilde hij een rol luik een graagje door in hebben. En de provincie zei dat het met een driehoek moest en de gemeente dat het een vierkant moest zijn. En die kwamen er niet uit dat duurde acht jaar. Mooi. Nou ja, ja. Ja, een simpel beeld. En ik bedoel, ik zie die man er vormen staan. Zo zijn er duizenden verhalen die gehoort hebben. Ja. Katalini, jij schreef in je boek de symfoonie van ons vreden. De basis voor de verstaat is het verdwijnen van de staat uit de dagelijksleven van heel veel mensen. Dat betekent dat ze niet meer meedoen. Nou, het verdwijnen, maar we net even over hadden. Dus het is volga dicht. Het gemeentehuis is verder op. Gemeentelijke herendeeeling is gewoon een groter afstand. Maar het kan ook tekenen en dat misschien wel de driehoek in het vierkant, dat er staat een bepaalde manier. Ook heel erg aanwezig is. En het is een mooi zuchtig. Een mooi zuchtig is. Maar moeilijk en complex is. En hele hoge drimples opwerkt. Als we naar ben ik over de toestlagen, dat is niet heel makkelijk. Ik moest dat vormenvader doen die op een gegeven moment een Tia had. En had de inkeaatstie zorg. Nou, dat moet je toch wel een heel boek voor hebben gelezen om te snappen hoe het allemaal werkt. Jij werd tijddestijd woederd om. Absoluut. Wat raakt hier dan zo? Nou, de Amtena verwezen aan mijn vader met een kees nummer. Een kees nummer? Ja, kees nummer. Ik weet niet meer. Dus hij wordt kees nummer en toen ging ik als het waarde werd ik heel boos. En ze zei ik, u bedoelt mijn vader. En op een geef mensen zei, ik ben een keesmanager. En dan die mannetje stuur dan mij mijn vader. Of dat nummer. Ja, dus dat was echt een enorme, ververeemdende ervaring. En daar zag ik dus ook wel die zeg maar echt hoes van mijn vader. En hoe hij over de staat plaat. En nou, heel pj hij hem nog als ze hoog opgeleidde vramma. Als hij dat zelf allemaal had moeten voor elkaar behoorst. Ja, dat was hem niet gelukt. En dat zie je dus ook heel vaak dat. En het idee is ook wat we noemen dat administratieve lasten als sportieke loge. Dus dat het heel lastig is om toegang tot het overheid wordt van voort. En dat raakt kwetsbare en dat kan kwetsbaarheid. Ik heb heel veel verschillende manieren kan je dat defineren. Heel hard. Dus de overheid bemoeid ze gewoon zet het met je leven. Maar is ook ondergrondelijk en onredelijk. Ja, en is ook soms gewoon er niet. Want we hebben ook natuurlijk heel veel dingen gezegd. We hebben gemeentens meer laten doen, maar we hebben er minder geld voor gegeven. Dus meer afstander is meer gefuuseerd. Dus er is eigenlijk afstand en naar bijheid die veel te complex is. Harman, heb je jouw Amerikaanse familie ook het gevoel dat hun. wat is afgepakt door de democraten? Nou, mijn nicht Elizabeth die al horen. die denkt te weten. ik wil een wel in bescherming neemens straks. Want zij krijgt er veel van langs eigenlijk. Ik ben er ook op aangesproken wel. En dat kwam ook door mijn. Doe wie beter? Nou, door mijn mentor Bart Barnsma. die dat zit ook in de podcast. Hij analyserde. Wat dat was de vrouw die we net horen? Ja, dat is Elizabeth. Ja, mijn doel is verbinding maken in tijd van politiëssatie. en iets niet kwijt raken. niet kwijt raken wat heel makkelijk is namelijk groei over de herge. met je mening en al. En ik ga eerst uitleg goed zitten. Bij haar ging het echt miss omdat ons. naar de wereld kijken zo extra een veranderd. Nou, wat zij zij, er is een andere issue in de familie. Het zijn zwaar religiëus mensen, even gelisten. Dat is weer een hele bijzonder groep en die stuimtrum nogal door Rick en Dunn. Dus één jongen in de familie die ze homosexueel. Neten, hè? -Neten, gay. Dat is een heel belangrijk, interessant personage. Hij is overigens heel blij met mijn komst. Hij ziet mij als een soort steunpilar die zijn. belangerverdedigd. Daar ben ik niet voor. Maar zij is echt dat kond door. Democraten, want die staan er ook shit. Dat zou zij nooit zeggen. Door hun is homosexualiteit geaccepteerd. Ja, hand en handlopen, zoonen, mannen die. dat vindt zij heel erg moeilijk. En ze wil niet haar neef afkuren of. kenselow of maar welzend gedrag. Wat dacht je toen je dat horen? Wat ik dacht, ja. Ja, middeleels. Maar daar weet ik niet boos van. Want ik moet ook gewoon eerlijk zijn. Zij hebben een conservoetieve afslag genomen. Het is nou helemaal zo. Dus ik ben zelf ook als politiekeloog opgeleid. En dat is helemaal. Als ik daar een punt zelf van maak zou een beetje simpel zijn. het ging mij om Trump en om zijn actie. Wat voor consequenties dat heeft voor de. voor de staat, voor het rechten, voor de democratie. en voor minderheden. Dus ja, mijn neef ook wel. Dus daar wil ik wel een lands voorbreken. En sinds Trump dat soort dingen politiek maakt, is het voor mij ook politiek. En vind ik dat dus die zoon en dat neef je meer bescherming verdient. Maar zo kijk zij daar helemaal niet naar. En heb je dan ook de neiging om. zo te confel tegen met de feiten en de leugens ook van Trump? Die elke dag zijn er wel weer een paar. Ja. Maar dan kom je een heel ingewikkeld gesprek. Ja. Ik ben geen onderzoekerwetenschapper met echte data. En ik vind dat sowieso ook oogschikt voor een gesprek. Dat moet je niet doen. Nee. Wat moet je wel doen? Verbinding. Ik weet wat je met je vrienden doet, met je kinderen, hoop ik. Dat je toch wel het gevoel geeft. We hebben iets meer dan alleen maar dit. En wat we hebben is bijvoorbeeld in dit fall familie. Maar ook gewoon liefde. Maar daar kwam ik de eerste keer in mijn ronde kwam ik daar niet echt mee. En de tweede ronde ik ben net weer terug. Daar kan ik nog wat meer of tellen wel. En dat gaat vanaf dat je zegt, ik voel mij onzeker hierover, of ik maak me zorgen hierover. Of wat jij zegt heeft, dat raakt mij omdat het wel on ons neefje gaat. En prond, ja, dan komt de contact. En je zegt ik ben net weer terug en je bent weer naar te gaan. Ja, ja, ja. Of weer een nieuwe serie. Ja, dan Trump behoud zo huis. Ja. Het gaat zo hard. Ja. Ik ben niet om nu nog een keer te vragen wat vind je hiervan. Dat ik weet nu wel hoe het gaat. Maar nu kwam ik echt met om mijn zorgen te brengen. En het is soms er daarvoor open. Het ging. Ik moest eerst wel het schade herstellen. En schade die jij zelf wat achterin? Ja, ik heb de man die komt de polariseerde, polariseerde lekker hard mee. En nu is de schade eens in het schade hersteld. En is er meer verbinding omdat ik. Nou, mijn gevoelens wat meer op tafel bedekt. En mijn kwetsbaarheid, zo niet journalistiek, zo niet wetenschappelijk. Maar heel erg menselijk. En denken zij dan eigenlijk brengt het licht bij hem door? Kijk, dat is een heel grappig jij dat zei. Dat is een beetje aan maat, moet vind ik. Want als ze in duisten die ze leven, dat denken ze helemaal niet. En misschien denken zij wat nu snapt iets een eindelijke beetje. Nou. Het is niet dat ik meega en hun redener ik bijvoorbeeld. Het is meer dat zij misschien nu iets meer voelen welke angst ik heb. En waar ik een zorgoof maak. En daar staan ze wel voor open. Iets. Iets. De publieke tribune. Koenen verbraak. Vermedig praatweende publieke tribune over waarom zoveel mensen. radikal recht stemmen. Is het vooral de angst voor vreemdelingen of speelt er iets anders? En hoe blijf je in gesprek, zeker als een deel van je eigen familie. een ruk naar rechts maakt. Bij mij aan tafel, Catherine de Fris, hoogleer a politicolegie. een autour van de simpronie van ontvreden. Harmen van de feen, journalist en maken van de podcast. zoals Don't Talk Politics. En tussen publiek en politiek. En Jan Schuuman has, autjournalist en schrijver, sinds een tocht, tijdens een tochtend door Nederland gaat in gesprek met gewone mensen. omdat hij wil weten wat ze draeft. Catherine, jouw vader speelt een hoofdhal in jouw boek. Hij switchte van het CD-aan naar de PVV. Hij blijft een hele leven in lemmele veld wonen. Jij ging studeren. Je deed onderzoek in Duitsland, in Corbettamie, Italie, Frankrijk. Dat klinkt als of jullie stek meer en tevschonden weer op de begonnen te leven. Nou, ik denk wel dat ik realiseerde. Ik ben opgegroeid en ik vertelde net hoe dat ging. en toen ging ik studeren aan de ufijn Amsterdam. En kwam mensen tegen die heel anders dachten dan mevaren. Dus ik heb altijd in het twee werelden geleefd. En ik heb altijd me geïnteresseerd in ongenoegd. Maar ik moed heel elke zeggen door het allemaal op te schrijven. Ik heb een hele wetenschap ik karriëren geweest. Om te kijken of mijn varen en de uitzondering waren. Of dat er andere mensen waren als mijn varen. En dat is eigenlijk toch ook wat ik heb geprobeerd te doen in dat boek. En ik ben er nu wel achter dat mijn varen geen uitzondering is. Het is al jammer dat die je boek niet heeft meegemaakt. Als je in 2017 overleed of had je dan niet geschreven. Nou, ik denk net ook even wat haar me aangevallen. Het. Ik ben niet dichter politiek of hoekde met. maar het is bij kritica, ben ik niet dichter bij mijn varen gekomen. Maar als Dr. Well, door de gesprekken die we hadden gehad. En ik heb een toegang sport gekregen. Ik geloof ook als weetschappers niet meer alleen dat je afstand moet nemen. Maar dat ook dat dichtbij zijn heel goed kan zijn. Dus ik denk dat ik het niet heb willen schrijven te wel die nog lees. Ik heb dat wel echt expuziege gedaan na dat hij was overleed. Had hij jullie een goede band? Ja, wel een hele goede band. En ook echt genoeg om alvast alle aspecten van de politiek te praten. Ja, maar ook om gewoon te zeggen dat verschil er moet. Ik denk dat het heel te zowel is. Maar je verschil in opvassingen. Alleen moet je dat op een waardige manier met elkaar proberen te bespreken. En ik denk dat die verbinding maken en echt ook op een respectvolle manier. En dus niet op diezelfde manier als een soort wetenschapper. Daar op neerkijken dat met zijfetjes aankomten. Dat deed je maar een stant. Dat deed ik in eerste stantje. En dat was echt. Dat werkte averechts. En dat maakt hem zo hoedend. Hij werd echt kwad op. Hij werd echt kwad van. Hij had ook eigenlijk zij even naar de benet zoals hen. Dus het idee dat er haagse politiek om man zij. Dat noemt hij ook zakenvullers. Hij heeft heel veel kritische woord die erbij kwamen. Die echt neerkijken op hem en zijn ervadingen niet vertelden. En daar eigenlijk zij heeft het allemaal aan het fout eind. En later kreeg jullie wel een respecter. Ja, omdat ik wilde gaan begrijpen waar die onvreden vandaan kwam. En ik wel heel veel dingen herkenden. Alleen wat ik ook realiseerde is dat. En dat vind ik wel interessant over het hormen. Het gaat over Trump. Dat ik heel belangrijk in het boek aangeefd ga niet alleen met ervadingen van mijn vader, maar ook hoe politieke ondernemers, zoals ik wil doen, die gebruiken die onvreden en vertalen die vaak in vajandighijten aanzien van anderen. Dus daar heb ik ook geleerd. Maar als ik denk dat altijd, dat heeft te maken met angst voor nieuwe komers. Het heeft te maken met afkeerfamigatie, maar dat is helemaal niet de basis bij de meeste mensen. Nou, dat is al zeker een direct padzijn. Maar in de politieke geef wordt het heel duidelijk dat er echt een veel indirect pad is. Dat er eerst heel veel wandtrouwen ontstaat tegen de gevesch de orde. En dat de politiek niet meer levert. En dan worden de mensen heel gevoelig voor wat ik in de boek nul somd denken noem. En dat is die idee, ik verlie zit. Dan moeten we wel iemand anders zijn die iets wind en dat zijn zij. En die zij kan om wokeen, die zij kan om migranten zijn, de Europese Unie, noem maar op. En dat zijn natuurlijk heel veel politieke partijen die zonder bok aanvoeren. En daar worden mensen heel gevoelig voor. Jan, je hebt dat met jou goed de vriend meegemaakt, toch? Dat die ook dacht, ik doe mijn best en aan andere krijgen de prijs. Zomaar zeg ik. Zeker. Ik kan daar even voorbouw halen, maar ik moet hier even de wet van George de Bunde verklaren. Wie is George de Bunde? George de Bunde was in de laatste 25 jaar van de vorige eeuw, de collega van Mimkok, de vakbondsleider in België. Daar heb ik mijn scholing gehad. En ik heb drie ochtende les gehad van George de Bunde. En George de Bunde zij Jan vergeet eendien niet. Onze beweging, socia-democratisch beweging, is onstaan in het laatste kwart van de 19e eeuw vanuit de onmacht. Die hebben we georganiseerd tot een tegenmacht. Van onmacht een tegenmacht maken. Zeker. Hij zei, en dat is onze heilige opdracht. Nu nemen we het bestuur, maar als we vergeten dat we de onmacht organiseren tot een tegenmacht doen andere dat. En dat is precies wat iedereen, wat je ziet gebeuren, overal van Amerika tot hier. En ik wilde graag naar dat verhaal, wat jij. Dat zegt het heel goed. Ja, ja, van de vriend van mij. Je moet je voorstellen twee verhalen zijn relevant. Ik was bij hem, of hij kwam op de dacht dat ik de volgende de dag naar het ministerie van sociale zaken moest. Om daar met de top te praten op hun uitnodiging, kwam hij bij mij en het toel zit, en zei, ik moet je wat vertellen over mijn vader, 86 land daarbij er. Zei, weet je wat er gebeurd is? In ons dorp is alles weg. Alles weg. Het enige wat er nog is is het graf. En de gemeente heeft besloten dat het gezegd niet hebt moet worden. Van zijn ouders, van zijn ouders. Endisch vandaar! groot ouders, mijn vriend. Hij zei, "Mein vader gaat elke week, vrijdag naar de grafsteen en hij ligt zijn hand op het graf van zijn vader en van zijn moeder. En die steenen worden weggenomen. Weet je wat dat voor mevader betekent?" En. Jongen kent de weg bij de gemeente Goes en vroeg of die. Zo vriendelijk wouden zij, omdat die twee grafsteenen bij hem tegen het huis te zetten. Zo is het ruimte van dat graf. Maar dat is een overheid die niet zo'n scene is, menselijk raarwijs. Want dat is niet gebeurd. En natuurlijk is dat grafgeruimd. Ja, die steenen zijn tegen het huis gezet. Maar wat dat betekent in het leven van een oude man die de wereld ziet veranderen en luisteren veranderingen zien wel allemaal. Dat is allemaal niet zo erg. Maar als je als mens niet meer gezien wordt, is dat heel lastig. Tweede, wat van belang was, jongens, mijn vriend is in Timmerman. En op een dag komt een gezin uit serie in een wooning in Goes. En mevrouw zit in een rolstool en op verzoek van mevrouw moeten de deur naar de tuin van de linkenkant naar de rechterkant. Jongen, die geef vol uit elkaar halen, de deur verplaatsje en weer dicht. Vijf maanden later blijkt die deur toch niet op de groede plek en moet weer terug. Dat moet jongen weer uitvoeren. Terwijl hij zijn boterammetjes zitten eten, is er een amtenaar. De blastingpapieren voor de familie aan het invoen. Van de cirische familie. Van de cirische familie zijn nog maand of negen in Nederland. En hij zei die amtenaar zij tegen de familie. Ik heb voor je in goed bericht jullie krijgen 800 euro terug. Jongen is ervelijk ziek, verdient 19 euro in het uur en een van de beste timmermanen van Zeeland. En hij zei me, wie is er ooit solidaire met mij? Ja, wat antwoorden je toen? Ik heb ernaar geluisterd en erof ernaar gedacht. Ik denk God dat heeft zoveel impact in het leven van Joran. En dat, daarmee begrept je misschien ook veel beter waarom hij op eind niet meer op de klassieke partijestemden. Waarom niet meer voor de partij van de arbeidstemden? Ja, de partij voor de arbeid. Die kwam niet voor hem op. Dat komt bij jouw ooit iemand thuis om te zeggen, van je krijgt nog 8 ton. We gaan je belastingpapieren invullen en ik organisieer het zo dat je 800 euro terug krijgt. Dat is niet aan de horen. En hij voelde zich gewoon niet gezien. Daar kwam het op neer. Daar heeft dat wel mee te maken. En dan zijn nog alle 1000 dingen waar je door je kunt verklaren waarom mensen reageren zoals ze zijn reageren. Voor mij is de essentie. Kijk wat er aan de hand is. De overheid is een groot goed, de democratie is een groot goed. Maar je moet wel weten waar je goed bent en waar je valt. En de overheid lijkt dat maar niet willen begrijpen. Harman, bij jouw gesprekken met familieleden in Amerika ontmoet je ook jouw aangetrouwden en heeft Steve en die verweet jouw your starring the pot. Wat bedoelde die dan mee? Dat ik een ondersteok er ben. Ja. Fouldier je ook een ondersteoker? Ja, op geenmend wel. Ja. Ze hebben trouwens ook Poking the Bear nog toegevoegd. Dat was bij mijn laatste bezoek. Poking the Bear is de beer. Maar de stock in de beer die. Ja, ja. En wie is dan de beer? Ja, dat is een hele goede vraag trouwens. Maar ik denk de status quo in hun gezin en hoe zij met elkaar omgaan en niet over politiek spreken. Dus jij zijdt eigenlijk verdeeld dat hij iets raakt wel uit om na te denken? En in die tijd rond de ene toen ik daar was, konverterd ik hem vooral omdat hij zo bijbel vast was met toen nog de retoorse truc, wat moet Jesus doen? Want ik dacht dat ik werd ook niet meer reek. Ik was uitveld geslagen door al die bizarre complottenwaars in geloven. Het was een laatste visieze te behalen. Ik kan een beetje boven op wat bijbelkennen. Ze weten dat ik uit een leggeur is nest kom. Dus dat is het van laatste vond van respect die ze nog een beetje vond. Nou, wat doe Jesus? En dat vond hij heel stoorend. Dat je die bijhalen? Ja, en gewoon hoe ik het deed. En ik zorg er voor onderest. Vooral ook ten opzicht van die neef die homosexueel was die er uitgegooid was. Want zijn dochter was een van de aller best de vrienden van die neef. Dat waren neefen, die waren 200 in buiken, die relaties verstort. Hij vond dat onprettig. Dreef het ook op ruzie uit te worden? Nee, dat is nooit gebeurd. Nee, ik mag deze mantra als ontzettend graag. Desus Steve. Ja. Want? Omdat hij heel aardig is. Ja. En hij is heel gul. En dat kan samen gaan net in jouw oog object opvattingen. Nou, laat dat iets zijn wat ik echt geleerd heb. Want als ik aan deze kant van de Ocea was gebleven. En ik had alleen die brief van mijn tante te kennisgeving aangenomen. Dan het gas zijn matteklat. Die brief van nu zijn wij in z'n buurt. En daarna dat kapital en alles wat Trump doet, kan dat Trump een inbeziel is. Dat ik het Trump inbeziel vind. Dat is ook nog hoe erover pracht. Het betekent niet dat alles en volgelingen inbezielen zijn. En mijn neef Steve, sorry, aangetrauld, ik weet dat je op kan. Dat is gewoon een hele aardige man. Heb jij hun vertrouwen en geloof in Trump misschien toch ook een beetje doen afbrokken? Ik denk het niet. Nee? Nee. Maar dat is ook niet mijn doel. Dat was wel mijn doel. Als het mij lukt, laat we zeggen, Michigan is een swingsteed. Dit is gewoon heel hoogdraafd en arrogant en zelf ingenomen. Maar ergens ging ik toch als een soort. Als daar de beslissende stem. En dan is het toch een beetje en dan was Michigan en dan dat het plaatje Holland en dat die net die staat verliest. Maar dat is natuurlijk ons cellen aandoenlijk. Dus ik hou dicht bij huis. En het gaat dus niet om stem nooit meer op deze man. Het gaat er om. Ik wil jullie niet verliesen, maar jullie moeten mij ook niet verliesen. En hoe slijden brug? Ja, hoe blijft je toch een beetje gewoon. Ja, het is een jeugdwoord misschien, maar dat je in verbinding. Katarina, jij omschrijft ontvreden van radikalregsenstemmers als een symphonie. Welke partijen spidderen allemaal mee in die symphonie? Ja, wat ik bedoel is dat dus die ervaringen. We hebben nu wel heel wat ervaringen gehoord. Dat zijn echt noten. En die moeten uiteindelijk dat het niet politiek, dat moet politiek gemaakt worden. En wat die regenten doen, politieke die regenten of politiek ondernemers, die ik ze noem, die maken daardoor zijn partituur uit. En die ondernemers zijn dan bijvoorbeeld geredwilders? Bijvoorbeeld. Of George and Meloni in Italia, of de pen in Frankrijk of Donald Trump in de vrienden gestaten. Dat zijn de gene die het geluid versterk of zijn dat weer de media? Nee, dat zijn de media. Dus dit zijn zeg maar die regenten die maken die politiek vertelstlag van die onvreden. Maar uiteindelijk is het niet alleen maar dat eerste orkest dat het zeg maar waar mijn vader of de familie van harm in zitten of de vriend van Jan. Maar gaat het naar het proberen de publiek. En daar heb je versterks van nodig. En dat is wel een media partijen. Is wel een componentist van die symphonie? Nou, die componentisten zijn radicouwrechtspartijen. Dus het is de baalde groep van componentisten. En dat heeft ook politieke stromen, heeft een manifesto zoals een nummer of een partijprogramma. Nou, dat betijpergama ziet er een heel veel kans dat het zelfde uit. Het is omdat het dus die onvreden wordt verteld in een vijandigheid en op zich van de ander. En het is gewoon ja, soms die andere anders vroegen was het in Italia de nooit-italenvers die zei te tuirn. Nu zijn het die migranten. Maar dus eigenlijk is jouw schuld? Nee, je hebt een probleem, je voelt je niet goed, maar het is niet jouw schuld, dus gewoon en dan ga je beginnen naar de desk. En het is een libera, het is een gevesge de orde die totaal niet meer snapt hoe het functioneert. En je geeft niet om jou. Geeft niet om jou, maar ze geven heel veel om die ander. Specieens dat verhouw eigenlijk. Die krijgen allemaal meteen een huis als ze hier weer in de komen, maar dat is het idee wat. En daarvoor hoef je ook maar één voorbeeld te hebben? Ja. En dan ga je met feitjes aankomen, dat werkt dan niet. Dat één voorbeeld is genoeg om te zeggen, kijk, ze geven niet om mij, maar wel om een ander. Eén zoon staat er 12 jaar op een wachtlijst en kijk eens wie de nu in dat huis wonen. En dat is ook niet leuk. Nee, precies. Dus daar moet je ook begrip voor hebben bedoel je. Nou, het punt is dat je dat kan je anders politief vertalen. Je kan dat politief vertalen, in een idee van er zijn dus heel veel mensen die onvreden hebben, maar wat heel veel middelpartijen nu doen, of ook om te naden waar we net over hadden, is gewoon zeggen dat die onvreden niet klopt. En daar zit een probleem. Harman, jij bent ook een Michigan op zonder rochtenaar de kerk geweest. Hoe ging dat er aan toe? Dat is sowieso een enorme belevenis. Het is alsof je in Aal's Meer staat met video's schermen en je hoeft ook geen liedboek mee te nemen. Kijk, ik ben gereformeerd jongen met wat te houdt en ben ik veel mooie sober de kerkere. Singen of om niet leuk. Daar is het gewoon een disco show, het is fantastisch en er komt de pester op. En die kunnen zo fantastisch goed praten, je rijdt er door een vervoer door. En is dat ook vervlochten met politiek? Zeker. Absoluut. Nou, woot voor de onboard, nee, woot voor de doze-kent-vot. Zij opgemen en het was slak voor de verkiezingen. De stem voor de handig en stem hebben. Jouw redacteur was een grappig die zij ook noemt dat horen, dat dacht ik goddas aardig. Zij roept op aan deze Amerikanen om de mensen die geen stem hebben, omdat ze aan mensen die in arm moeten leven of mensen die een march van de samenleving in Texan 9 en 9, dat gaat over de ongeborgen vrucht. En dus tegen abortus? Zeker. Dat wordt er een afteprekstoe meegedeeld. Ja, dat gaat hard dan. Jan, waardat over jouw wandel toch de Nederland dat je met gewone mensen praat over wat ze bezig houdt? En nou jouw eerste toch, weet je, uitgenodigd bij het minister van de sociale zaken. En die noemde dat net wel even om te vertellen over die gesprek. Had je ook het idee dat die verhalen binnenkwamen bij die politici en bij de amtenaar? De minister was lorgen. Die kenden de verhalen wel. Die heeft ook met meegenlopen. Ik kende hem niet, maar hij vroeg even met meen. We hebben een ochtend gewandeld samen. Dat was geweldig. Maar de topamtenaren, dat was de secretaris general. En er waren nog een paar van dat soort manieren. Dat was wel een hele ervaring. Dat was hier een hoop gebral voor echt kleine jongens. Het was onder de pisse teren de muur. Dat ze op zaaterdag een pak ging gekoopt. En dan kwam Jan Peter Balken en Jan Pijt. Ik vond het verschrikkelijk. Maar goed, toen kwam het gesprek, loden wij kwamen de kamer binnen. En toen zij die secretaris ginneren, nou als jij straks, er is meneer Kim Putters, die vertelt van het social-cultural planbureau de cijfers. En dan zijn we benieuwd naar jouw verhalen. Lekt dan als uit hoe het kan, dat plotslinge in Zeeland waar toch geen. Maar ook aan het probleem heerst de PVV de Tweede Partijs geworden. Ik zei nou, de begin ik wel mee. En dat zei je in een paar zinnen. In een paar zinnen was het net de verkozen meisje van 26 uit Wessjeus Vlaanderen. Dat is de gemeente sluus, tegen knokken heist, omdat die. Nou weet je, de mensen om weer wat is. In die ouders te hoek van Zeeland waar ze geen openbaar vervoer, ziekenhuis is een huilig post, de doktes gaan weg, de scholen gaan dicht. Het werk is er niet. En zijn twee politieagenten tussen vrijdag middag, vijf uur en maandag ochtend negenwurts. En er in het hele gebied, wat echt nog gigantisch op en vlak is, twee politieagenten. En je zei er een meisje van 26, die naamde PVV. Zeg het. En nu wil je hier 300 asilsoekers plaatsen. Los van de vraag van de asilsoekers. Hoe ga je dat doen? Er is niks er niemand, want als die twee agenten in het weekend iets moeten doen, er was een net daarvoor, een huiselijk geweld. En de politiejaar bekomen niet, want we deur vertenjaan. Nou, drie dagen later was de stiletogst voor de moeder. Snap je? Dus zij maar twee agenten. Dus hoe dan? Dat maakt de stem op de PVV heel begrijpelijk. De overheid in de naag geeft geen idee wat ze aarichten. En hoe reageert er alsje er en zijn amptenaar? Ja, die waren natuurlijk die knopten. Dat van alleen ze horen, die deden wel wat mee. Wat hebben ze dan meegedaan? Ja, dat moet je kijken wat er is gebeurd, afgelopen vijfdien jaar. Niks? Nou, dan hebben ze dus niks gedaan. Nou ja, maar alsje er is ook geen lang, al heel lang geen minister meer. Als die de kans had, had was, denk ik, nog wel iets anders geweest. Maar de amptenaarij in de naag echt, daar drinkt niks door. Nee. En laten we hoog, maar wat? Wat het over van de politiek levert niet, omdat zomaar te zeggen. Maar de PVV levert natuurlijk ook helemaal niet. Nee, ik zeg ook niet dat. Maar ik heb ook weinig hoop dat de politiek. Ik kijk, ik stem nooit extremerigst. Ik stem voor wat dichtst bij me ligt. Dat spreekt vanzelf. En dat is een groot goed. Echt, ik ben een intensen democrat. Maar ik heb niet de illusion dat daar vanuit die hoek iets wordt opgelost. Dat veel leuk is. Ik ben er nieuwe ronde door het land, het maken. En wat ik zie, dat generatie van mijn kinderen op een hele andere manier aan het reager is. Oh ja. Ja, en ik ben heel hoog verantwoord. Kijk eens, hij dan? Nou, zij zijn bezig met collectieve oplossingen, dat in de eerste plaats. Twee collectieve oplossingen. Collective, in tegenstelling tot de generatie die ik verteg hoor. Dat is allemaal individualisering, vrijheid blijheid, jezelf zijn. Dat is zo het verhaal. Tot in het extremer toe. En zij kiezen en zien dat het nog het zakelijk is. We hebben een drugsprobleem. Dat is in mens, in Tilburg, het was zo afschuelijk. Ja, en daar zie je oplossingen komen. Daar ben ik ze ja hopen. Dat is een jonge generatiekijk te anders, zeg je. Zeker. Ik wil even van jullie hoor, want we naderen uit de eind van de uitzending. Wat zou nou het advies zijn om in gesprek te gaan met mensen die zo anders denken dan jezelf denkt? Katarina? Nou, het eerste denk je dat je echt of je eigen schadie moet gaan spreken. Dat komt uit alle gesprek je wel naar voren. Dus jij moet echt zelf verbinding willen maken. En daar zit wel een grens, dus je moet in de daad kunnen aangeven. Dit en dit, daar ben ik niet over eens. Maar ik denk dat die verbinding en het vertrouwen hebben dat je uiteindelijk een gesprek aangaan heel belangrijk is. En het andere wat ik heb gelidd, 'sweedschapper', dat ook de taal die ik gebruik. En de manier waarop ik er in zit en analytische in zit, ook niet altijd helpen. Dus die cijfertjes waar ik te over hadden, ja, dat werkt helemaal niet. Moolijke taal aankomen, daar zijn me vaak dus normaal. Dus ja, het is de manier waarop je echt verbinding zoekt, maar dat betekent dus ook dat jij niet altijd alles moet doen op de manier waarop je dat zelf wil, maar kijken naar de ander. Want daar zit ook iets heel superheers in, hè. Of jij kent je feiten niet, en ik wel. Absoluut? Ja. Ik zie jouw lachen, Herman. Ja, ja. Dat is wel jouw advies zijn om die brug te slaan in dit zo te spreken. Wat doet het? Wat heb je dat gedaan afgelopen? Een maanden. Ja, en wat ik dus probeer uit te voeren, en dat gaat heel over mezelf, is dat de techniek die ik nu toepass, is dat ik dus mijn angsten en mijn twijfels echt deel en ook goed dat verwort, zonder te zeggen dat condor of dat condor. Maar ik ben oemd dus wel bijvoorbeeld dat gaat heel over eis, de politie macht, dat ik dat terobust vind te groot. Maar ik ga niet zeggen, het is een fascistisch leeg, het lijkt op de kestapen of zo, want dat wordt het. En wat is dan jouw doel daarmee door je twijfels te laten zien? Wat wil je dat wat opleivert? Ja. Dat ik dus met ze wel dat het gewoon, dat we oké blijven, en dat we nog andere dingen kunnen blijven doen, en dat ik niet mijn toonhoef af te buiten, overal mijn dingen die ik toch heel moeilijk vind. Dus ik wil het, ik wil wel dat ze snappen, nee niet snappen, ik wil wel dat ze begrijpen dat ik me ernstig zorgen maak over hoe Trump doet. Ja? Ja, ja, ja. Kijk, als je verder gaat, hoop ik dat ze op geen ment die man laat vallen, zeker. Maar ik heb gemerkt dat dat is dan ben ik een soort, ja, dan word ik een soort, een soort even geleest. Je bent geen zenderling. Nee, en dat zijn zij al. Maar je bent gewoon hun neef en hun neef uit Holland, zeg maar. Ja, die af en toe en in gewikkelde vraagstelt die die zelf ook niet makkelijk vindt. Ja. We hebben volgens mij allemaal in onze eigen families nog van alles te bespreken. Ja, ja, ook blijkt maar. Nou ja, het is goed om het over dit soort dingen te hebben natuurlijk. Ja, ja. Ik hoop wel dat mensen en dat is ook wel voor die podcast van DonaldOcPolitics, dat mensen toepass op een voetblub of thuis aan het afvoljaan. Het was mooie al met jullie te praten, haar maar van mijn feen, Katharina de Fris en Jan Schuman. Dus dank jullie wel, alle drie voor dit te spreken. Dit was de publieke tribune voor deze week. Vor de week zaten dag zijn we de weer. En dan hebben we het aan de vooravond van de nationale herdenking over welke verhalen we rond die herdenking wel of niet moeten vertellen. Mag je conflikte van nu vergelijken met de Tweede Wereldoorlog? Daar hebben we het over vorige week. Na 4 uur op deze zenden goed ingeleg te kring met patriek loadiers. Voor nu nog een mooie dag en tot volgende week. Dit was een podcast van human. Lijst er ook eens naar andere podcast van human. Zoals wat blijft, de podcast over overleden Nederlanders en wat ze ons hebben achtergelaten. Wat blijft van Rob de Nijs? Op de gekste situatie was het natuurlijk toen we na op de afjaar geloof ik gingen schrijden. En hij stond erop dat ik gewoon blijf schrijven. Wat blijft van Frits Polgestijn? Zijn collega's sprake is een ogen binnen of badgoedens, maar de echte politicus, die moest in begrijp lijk taal, moest hij ingewikkelde kwesties eenvoudig uitleggen. En dat is wat bokstein met zelfs succes heeft gedaan. Wat blijft van Henry Vrington? Wat blijft van Leo Benhacker? Voor iedereen had hij de juiste tone te pakken en de Zuidamerikane, die toen veel befeinert speelde, die namde aparte. Die vertellen die in schuinen op in de spaan. En die jongens uit Brabant begon niet meer je vakkarnen van. En de gepezierde jongens die gingen die vertellen dat ze zich absoluut geen zorgen hoefte te maken. Dat ze erbij naar waren en zo gingen het maar door. En binnen de korte keer zag je dat iedereen opgeleefd was en voor gewoon heel knapp. Een podcast van human voor MPO Radio 1. Human, radicaal menselijk.

Podcast Summary

Key Points:

  1. De podcast onderzoekt hoe je in gesprek blijft met familieleden en vrienden die een radicale politieke verschuiving naar rechts maken, zoals stemmen op Trump of de PVV.
  2. Catherine de Vries beschrijft hoe haar vader overstapte van CDA naar LPF/PVV door gevoelens van verlies van waardigheid en het idee dat de overheid het sociale contract verbreekt.
  3. Harman van de Veners ervaart met zijn Amerikaanse familie dat zij de Capitoolbestorming zien als een "opgezet spel" van Democraten, wat leidt tot perplexiteit en de noodzaak om verbinding te blijven zoeken.
  4. Jan Schuurman Hess wandelt door Nederland en hoort verhalen van mensen over bureaucratische obstakels, zoals een man die acht jaar wacht op goedkeuring voor een luik, wat bijdraagt aan onvrede.
  5. De staat verdwijnt uit het dagelijks leven van burgers
  6. Harman werkt bij het Leger des Heils en ziet hoe kwetsbare mensen de grip op de overheid verliezen; hij probeert kleine, lokale oplossingen te bieden in plaats van grootschalige redderij.

Summary:

Deze podcast bespreekt de groeiende kloof tussen burgers en de overheid, en hoe rechts-populistische partijen terrein winnen. Aan tafel zitten Catherine de Vries, Harman van de Veners en Jan Schuurman Hess, die elk op hun eigen manier proberen te begrijpen wat rechtse stemmers drijft. Catherine vertelt hoe haar vader, ooit een trouwe CDA-stemmer, overstapte naar de LPF en PVV omdat hij het gevoel had dat de overheid hem in de steek liet.

Hij ervoer verlies van waardigheid, mede door het verdwijnen van voorzieningen in zijn dorp. Jan wandelt door Nederland en spreekt met gewone mensen over hun ergernissen, zoals bureaucratische rompslomp die jaren duurt. Harman heeft Amerikaanse familieleden die fanatiek pro-Trump zijn; zij zagen de Capitoolbestorming als een opgezet spel.

Hij probeert verbinding te houden, ondanks grote meningsverschillen, en werkt bij het Leger des Heils om kwetsbare mensen te helpen met praktische zaken. Centraal staat de vraag hoe je in gesprek blijft zonder dat elke discussie een strijd wordt. De conclusie is dat gevoelens van onmacht en het verdwijnen van de staat uit het dagelijks leven een voedingsbodem vormen voor politieke onvrede.

Kleine, lokale oplossingen en echt luisteren kunnen helpen om de verbinding te behouden, ook al zijn de meningen fundamenteel verdeeld.

FAQs

Hij voelde dat de overheid het sociale contract brak: hij hield zich aan de wet, betaalde belasting, maar kreeg er niets voor terug. Ook zag hij zijn dorp en boerderij achteruitgaan.

Door niet te proberen hen te overtuigen met feiten, maar door goed te luisteren naar hun onvrede en verbinding te zoeken. Harmen liet zich coachen door een filosoof om dit beter te doen.

De school sloot na 350 jaar, de dorpskrant verdween en de buslijn werd opgeheven. Het dorp veranderde volledig en veel basisvoorzieningen verdwenen.

Door fusies van gemeenten en bezuinigingen is de overheid verder weg en complexer geworden. Mensen worden gereduceerd tot nummers en moeten ingewikkelde administratieve procedures doorlopen.

Zijn nicht Elizabeth zei dat het een 'play-out-scenario' was dat de Democraten hadden opgezet. Harmen was perplex en kon geen woord meer uitbrengen.

Hij wil verbinding maken in tijden van polarisatie en niet vervallen in minachting voor hun mening. Hij probeert ondanks hun steun aan Trump het contact te behouden.

Chat with AI

Loading...

Pro features

Go deeper with this episode

Unlock creator-grade tools that turn any transcript into show notes and subtitle files.