220. Hit Rate vs. Payoff Ratio | € 486.900

Voordat we starten, eerst een bericht van onze sponsor Shopify. Stel, je wil een online webshop starten. Hoe begin je dan? Je moet aan zoveel denken. Shopify maakt het je makkelijk. Het commerce platform achter miljoenen bedrijven wereldwijd. Ze hebben allerlei kant-en-klare templates. Maar ook AI-tools die je helpen met productomschrijvingen, titels, foto's. En het uitdelen van kortingcode. En dan ondersteunen ze je ook nog bij je voorraadbeheer, verzending, betalingen, retouren. Alles om het je zo makkelijk mogelijk te maken. Ja, en ze helpen je met de marketing, met ingebouwde e-mail- en social media-tools. En tel daar nog de 24x7 klantenservice bij op. Ja, zo is een webshop opzetten toch een stuk minder eenzaam. Meld je aan voor je proefperiode van 1 euro per maand. En ben je erin vandaag nog met verkopen op Shopify.nl. Dan gaan we nu beginnen met de podcast. Er is een podcast over Nederlandse politiek. Over het binnenhof. Over Europa. Over geopolitiek. Van China tot Amerika. En politieke geschiedenis. Van Torbekke tot Boris Jeltsin. En die podcast heet Betrouwbare Bronnen. Met Jaap Janssen. Dag Jaap. En PG Kroeger. En soms een gast. Of twee. Een podcast die diep wil graven. Heel diep. Betrouwbare Bronnen. Een podcast met betrouwbare bronnen. Deze podcast is 100% expertisevrij en alleen geschikt voor amusementsdoeleinden. De inhoud mag dus niet worden beperkt. Het wordt beschouwd als financieel advies. Dit is Jong Beleggen, de podcast. Ik ben Milou. En ik ben Pim. En deze aflevering gaat niet over aandelen selecteren. Maar over wat je doet nadat je het aandeel gekocht hebt. Ja, want daar is het verschil in rendement te maken. Want de trefkans dat je een goed aandeel te pakken hebt is ongeveer een dubbeltje op zijn kant. Maar 49% van de beste fondsbeheerders die zit goed. Ja, maar je gedrag? Dat heb je helemaal zelf in de hand. Jij deelt zes van de belangrijkste lessen op dat gebied die je hebt opgedaan in een boek. En verder nog goed PDT. Pre-nieuws voor de dividendbeleggers. En een podcasttip voor ETF-beleggers. Zo, let's go. We hebben een nieuw inzicht, Pim. Dat hebben wij opgedaan in een podcastinterview met Lee Freeman Shore. Hij was op tour om zijn nieuwe boek. Stock Market Market. Meistro's te promoten. Ik moet bekennen, ik doe nu alsof ik de man ken, maar ik kende hem nog eerder niet. Maar hij was dus aan het vertellen over zijn nieuwe boek. En hij wilde dat promoten. En dat is aardig gelukt, want na het beluisteren van die podcast ben jij in ieder geval begonnen met het boek te lezen. Ja, ik kende hem ook niet, maar hij heeft al een boek geschreven ongeveer tien jaar geleden. Dat heette The Art of Execution. En dat is blijkbaar een heel populair boek onder fondsmanagers. Wat hij zelf ook is geweest. Hij was fondsmanager en hij is auteur geworden. Ja, en hij heeft nu eigenlijk ongeveer tien jaar later een vervolg daarop geschreven. Dus de podcast waar hij in actief is of waar hij dan te gast is geweest, zijn ook een beetje meer de professionele hoek. En wat mij heel erg aantrok, is dat hij nu samen met Claire Flynn Levy het boek heeft geschreven. En zij runt een bedrijf, een soort van data analytics, om het gedrag van fondsmanagers te analyseren. En een beetje met de gedachte, is het skill of luck? En Lee Freeman heeft hier bijvoorbeeld The Art of Execution geschreven. En daar gaat het heel erg in over. Over de vijf archetypes die beleggers zijn. Om te kijken hoe beleggers reageren in bepaalde situaties. Ja, het gaat heel erg over gedrag, hè? Ja, ja. Execution, de uitvoering. De uitvoering is eigenlijk nog veel belangrijker dan alleen maar het uitzoeken van aandelen. Dat is even als ik het heel kort samenvat. Ja, dus hij heeft het over de execution, is nadat je het aandeel hebt gekocht. Ja. Dus ja, ik zie het als portfolio management. Daarom is het denk ik ook zo'n populair boek. Omdat als je aan denkt aan beleggen, denk je aan stokpikking. Bedrijven analyseren, fundamentele analyse. En dan is het werk gedaan. Bijna alle content gaat daarover. Bij een hold. Ja. Gewoon stilzitten. Dus het werk begint voor de portefeuille. En hij heeft eigenlijk een boek geschreven dat het werk eigenlijk na de aankoop begint. Dus precies. Dat het verschil daar uiteindelijk te maken is. En hij kon dat in het eerste boek niet echt staven met data. Dus hij heeft het tweede boek, dus ongeveer tien jaar later, dat hij dus Claire ontmoet in die tussentijd. En tien jaar later hebben ze dus samen een boek geschreven. Om het stil te maken. Waar zij een bedrijf runt. Waar zij fondsmanagers transacties analyseert. En daar een soort van score ontwikkeld. Dat ze kan zien of je een skill of luck is. En dan gaat ze op die zeven skills die ze heeft gedefineerd. Gaat ze kijken hoe je daarop scoort. Ja, want zij zit dus eigenlijk op een grote pot met goud van gedragsdata. Ja, van honderden fonds. Uitvoeringshandelingen van allemaal fondsmanagers over de hele wereld. Ja. En wat ze hebben gedaan is dat ze. Ze hebben dus heel veel data uit Morningstar en Lipper. Dat is van Refinitiv. En daar staat. Er is natuurlijk heel veel data van fondsen bekend. En dan gingen ze kijken of degenen die een goede performance hadden. Of die ook een hogere score hadden. En zo hebben ze een soort van. Een score op gedrag. Ja, om te kijken of er ergens een verband is. Tussen een goede performance en een hoge score. Als het gaat om vaardigheden. En daar hebben ze een soort van shortlist van gemaakt. En daarna hebben ze gevraagd aan heel veel fondsmanagers. Of zij mee wilden doen aan het boek. En dat ze dus al hun data moesten openstellen. En dan de. Dat noemen ze dan maestro's. En dan de beste maestro's. Die werden dan behandeld in het boek. Dus er worden volgens mij twaalf maestro's uit mijn hoofd. Ja. Er worden een soort van geïnterviewd. En die hebben allemaal een hoge score. En die worden eigenlijk bevraagd op. Wat heb jij gedaan in je winnende posities? Er worden vaak twee, drie winnende posities gepakt. En er worden twee, drie verliezende posities gepakt. En wat was jouw gedrag in beide situaties? Dus je krijgt zeg even veertig. Iets meer dan veertig beleggingscases in het boek. En dan heb je een soort van. En het is allemaal een beetje over de periode van tussen nu en 2020. Of zeg nu 2015. Dus in de afgelopen vijf en afgelopen tien jaar. Dus het leuke is eigenlijk aan het boek is dat er. Omdat ik nu zelf zes jaar beleg. Dat er heel veel cases zijn die ik herken. Bijvoorbeeld Just Eat wordt behandeld. ASML. TSMC. Dus er zijn een paar cases waar ik gewoon ook echt letterlijk positie in heb gehad. In de periode dat zij die case behandelen. Dus het is voor jou heel herkenbaar. Het is heel herkenbaar. Het boek is ook je situatie die ze aanhalen. Hoe zij dan reageren op bepaalde nieuwsberichten. En op bepaalde presentaties van het management. Die presentatie herken ik dan zelf ook nog. Dus je kan je heel goed relateren daaraan. En ze behandelen ook managers uit alle continenten. Dus een paar uit Europa. Een paar uit Amerika. Een paar uit Azië. Dus je krijgt ook een heel divers palet aan cases. En waarom ik eigenlijk werd aangetrokken tot dit boek. En tot haar onderzoek. Dus ik ben ook naar haar website gaan kijken. En wat stukken gegeven. Is dat zij zeggen dat gemiddeld. Dus van de shortlist. Dus niet de maestros. Want dat is weer een kleine subjectie van de shortlist. Maar van alle fondsen die het heel goed hebben gedaan. In de afgelopen drie jaar. Is maar 49%. Ze hebben ze naar 49% hit rate. Dus dat houdt eigenlijk in. Dat maar 49% van de aandelen selectie. Het beter doen dan de benchmark. Die ze zelf hanteren. Dus maar 49% van de gevallen lukt het. De benchmark. De beste fondsbeheerders eigenlijk. Om een winnaar eruit te kiezen. En om geen verliezer te kiezen. Dus eigenlijk even simpel gezegd. De helft mislukt. Dat vond ik echt wel. Daardoor werd ik eigenlijk aangetrokken tot het boek. Dit verandert echt je hele perspectief op beleggen. Want dat haalt uiteindelijk het hele concept. Van stockpicking onderuit. Van de beste aandelen kunnen selecteren. Want dit insinueert gewoon. Daar is niet het rendement eigenlijk te halen. Of daar is de winst niet te halen. De winst zit erin. Of je. De executie op orde hebt. En de executie zit er meer in de payoff. Dus daardoor werken beleggers er goed. Omdat je natuurlijk max 100% kan verliezen. En je kan oneindig veel winnen. Dus die payoff kan heel gunstig zijn. En de payoff maakt het. Waarom de allerbeste beleggers het heel goed doen. En dan heb je eigenlijk heel simpel gezegd. Als je die payoff heel goed wil hebben. Dat betekent dat je zo min mogelijk verliezers moet hebben. In absolute bedragen. En in absolute bedragen. En in absolute bedragen zo hoog mogelijk in winnaars. Dat is je payoff. Ja want dat is dus hoeveel je. Vermiddeld verdient op je winnaars. En hoeveel je verliest op je verliezers. Eigenlijk gewoon je verliezers. Totaal verliezers. Totaal winnaars delen door elkaar. Dan heb je een payoff ratio. Ja. Dus die gecombineerd eigenlijk. Je hitrate gecombineerd met je payoff ratio. Bepaalt uiteindelijk je rendement. En haar conclusie is eigenlijk. Of je nou de allerslechtste pakt. Of de allerbeste. Het percentage hitrate. Is heel dicht bij elkaar. Zegt dat het allemaal. Een beetje rond die 50% schommelt. Gemiddeld volgens mij de groep. Is 45 en van de allerbeste. Het was iets over de 50. Dus het verschil zit hem eigenlijk. Helemaal niet in de hitrate. Dus in de aandelen selectie. Daar zit bijna geen verschil in. Dat is misschien ook wel een heel groot deel van de reden toch. Dat heel veel mensen gewoon de benchmark niet verslaan. Omdat mensen denken dat je het kan halen. Op hitrate op de juiste bedrijven selecteren. En dat is gewoon heel erg lastig. Ja klopt. Maar de data laat ik zien. Dat daar ook helemaal niet verschil wordt gemaakt. Maar de perceptie is er wel. Dat het gaat over. Dat het gaat om stockpicken. Dat vond ik echt een onwijze openbaring. Het verschil is namelijk heel groot. Bij de payoff. Daar is het gemiddeld. Bij de shortlist is het 1.37. Dus eigenlijk 137% is de payoff. En bij de maestro's. Is dat 1.82. Dus 182%. Daar wordt het verschil gemaakt. Daar zit een heel groot verschil in. En die payoff. Dat is de meet in gedrag. En zij heeft 7 skills. En wij hebben natuurlijk al eerder een aflevering gemaakt. vertaakt met Jan, Jan Klein Poelhuis. En daar ging het ook heel erg over gedrag. En het lijkt hier heel erg op. Want zij heeft het over stockpicking, dat is één skill. Dus welke aandelen kies je. Sizing, hoe groot je positie is. Entry timing, wanneer je instapt. Scaling in, hoe koop je bij. Size adjusting, hoe je positiegrootte aanpast. Scaling out, hoe je afbouwt. En exit timing, dus wanneer je verkoopt. En zij meten eigenlijk per skill wat je score is. En 50 is dan neutraal. En dat doet ze aan de hand van je hit rate en je payoff per skill. En heeft ze zo een definitie dan hoe je dat meet. En dat heet dan de behavioral alpha score. Ja, dat is dan hoe ze alles bij elkaar voegen. Krijg je een uiteindelijke score. En zij kwamen tot de conclusie dat mensen, fondsmanagers die een score hadden. Een B voor alpha score boven de 50. Die hebben ongeveer 1 of 1,5 procent grotere kans om het beter te doen. Dan beleggers onder de score. Onder de 50. Dus daarmee laat ze eigenlijk zien dat, een beetje dat skill versus luck. Dat het dus wel, vaardigheden dus wel te meten zijn. En dat het dus wel daadwerkelijk te zien is dat mensen met een hogere vaardigheid ook meer kans hebben als groep zijn om het beter te doen. Ja, dat is eigenlijk een beetje de, waarom ik een beetje in dat boek ben gezogen. Omdat het eigenlijk het concept van aandelen selectie, het gaat allemaal om aandelen selectie. Eigenlijk een beetje onderuit haalt en dat het eigenlijk veel meer gaat succes op wat je doet als je het bij de juiste eind hebt en wat je doet als je ernaast zit. En daar komt uiteindelijk, daar kun je het verschil op maken. En het mooie is ook dat je dat natuurlijk beter kan leren doen. En dat hoor ik ook in die podcast heel erg. Dus het is echt eigenlijk, er zijn ook heel veel fondsbeheerders die, die leren helemaal niet echt van een fout ofzo. Of die zijn helemaal niet bezig met hoe ze hun gedrag nou kunnen verbeteren. Die zijn gewoon weer bezig met het volgende beste aandeel selecteren. Ja en het grappige is dat, dat is op zich lood omdat dit heel erg gedrag is. Sommigedrag zit heel natuurlijk in je. Het is een soort van, misschien een natuurlijkere vingersprietsen gevoel voor bepaalde delen van de markt. En zij zegt eigenlijk, als wij de fondsmanager analyseren, dan zien wij gewoon bepaalde zwakke punten en bepaalde goede punten en de fondsmanager wist dat van tevoren helemaal niet. Dus op het moment dat je weet waar je sterke en zwakke punten zitten, kan je daar, ja zij noemt het al een beetje decision points opbouwen. Dus niet echt de harde regels maar, bijvoorbeeld er was een fondsmanager die zit heel erg in de momentum en die heeft een fonds dat heel erg geleunt op earnings surprise. Dus die belegde in bedrijven die een earnings surprise hebben en daar kwam uit het onderzoek dat alle aandelen die hij langer dan 15 maanden vasthield, dat hij heel negatief scoorde. Dus eigenlijk alle alpha werd gehaald in die eerste 15 maanden. Dus dat was dan een soort van decision point voor hem geworden, van als een aandeel over de 15 maanden heen gaat, dat hij dan heel bewust het aandeel nog een keer moet bekijken en moet besluiten of hij het houdt of niet. Dat moet je een beetje zien. Dus een beetje je zwakke punten worden naar buiten gegaan en daar ga je dan heel erg nadruk op leggen om daar bewust een keuze in te maken in plaats van dat je dat niet weet en gewoon laat lopen. Zo zijn er best wel veel voorbeelden hoe ze het gedrag van fondsmanagers meer aan het licht hebben gebracht. Dus zij noemt dat ook wel nutjes, dus ze creëert een soort van momentjes waar dan de fondsmanager even wordt geattendeerd. Hé weet je nog, bij 15 maanden heb jij over het algemeen slecht, ga nog even naar dit aandeel kijken. Ja, handig. Ja. Ja. En hieruit blijkt dus ook van je eigen aandeel. Je kunt eigenlijk dat spel, wat dan beleggen is, kun je op twee manieren spelen, als fondsmanager maar ook als gewoon een belegger. Of je kan je heel erg richten op die hit ratio, dus op de allerbeste bedrijven dan selecteren waarbij je dus ook bezig bent met zorgen dat je zo min mogelijk neerwaarts risico hebt en heel precies daarna kijken of je gaat je payoff optimaliseren. Ja, als dat een beetje het rendement bepaalt, dan kan je natuurlijk kijken waar leg je het gewicht. Waar ben je het beste in? Dit onderzoek maakt mij heel nederig. Het verandert ook mentaal heel erg hoe je er naar kijkt, omdat je, wat ik dus hier uithaal is dat je moet er dus eigenlijk per definitie van uitgaan als je een aandeel selecteert, dat je er eigenlijk naast zit. Ja, het is een dubbeltje op z'n kant op dat moment. Het kan heel goed zijn dat het gewoon niet klopt. Ik had altijd best wel de mentale gedachte, ik doe lang onderzoek en ik koop en dan is dat… 80% kans dat het goed is. Ja, want ik heb al heel veel voorselectie gedaan en ik heb er lang over nagedacht, diep onderzoek gedaan en daardoor dat je daar dan misschien wat stellen ging nemen. En als je er echt nederig in bent, ga je ook het gedrag daarna, wordt heel erg op aangepast. Dus als het dan daalt, dan blijf je ook bijkopen, want je zit heel erg, je bent heel erg, je hebt jezelf gefreed met de gedachte, ja, dit aandeel heb ik gekocht, daar heb ik lang over nagedacht, dus het is goed. Ja, maar dat is ook een beetje waar we het vaak over hebben met convictie. Je moet wel convictie hebben, dus dan snap ik dat je dat, dat je jezelf misschien voor 90% gelijk geeft op het moment dat je een aandeel selecteert. Ja, maar de statistieken laten zien dat dat eigenlijk, dat dat gewoon een hele vervelende gedachte is. En dat parkeert je namelijk, of het stuurt heel erg je gedrag daarna. Dus als één ding heb ik hier al uitgehaald, alles wat je koopt, daar moet je gewoon per definitie van uitgaan, dat je daarnaast zit, want het is bijna 50% en zelfs bij de allerbeste beleggers. En ik dacht, nou ga ik ook even naar de index kijken, want zij meet dat van een aandeel moet het beter gaan dan jouw benchmark, die dan specifiek voor die fondsmanager is. Ik heb even gekeken naar de S&P, want daar is veel data voor, daar is de hit rate gemiddeld per jaar. 48%. Dan hebben ze gemeten van 2090 tot en met 2024, hebben ze gekeken welke, hoeveel procent van de aandelen, dus hoeveel aandelen in de S&P hebben dit jaar beter gedaan dan de index zelf. 48% gemiddeld. Net als de fondsmanager. Net als de fondsmanager, en dan hebben ze dus ook onderzocht dat als je over een lange periode kijkt, bijvoorbeeld tien jaar, dan zie je dat die hit rate zakt naar een derde. Dus dat is wel echt een heel groot verschil tussen een jaar en bijvoorbeeld tien jaar. Maar de hit rate die je gemiddeld belegd hebt, is eigenlijk soort van gelijk aan de index. Op jaarbasis dan. Nou, dat vind ik wel echt, dat geeft bijna aan dat je, dat neutraliseert elkaar eigenlijk. Dus eigenlijk alle alpha, die wordt nou eigenlijk gehaald in de p-of. Ja. Dus beleggen gaat dus helemaal niet over aandelen selectie, maar over, over portfuilmanagers gedrag. Ja. We gaan zo verder, maar eerst een bericht van onze sponsor Alliander, Pim, we hebben het altijd over rendement op je portfolio, maar het beste rendement maak je eigenlijk op jezelf, toch? Ja, menselijk kapitaal. Dat klopt helemaal. Precies, ja. En als je dan toch gaat investeren in je carrière, dan kun je net zo goed meteen iets gaan doen wat tenminste echt uitmaakt. Zoals werken bij Alliander. Alliander beheert en verduurzaamt het energienet voor miljoenen Nederlanders en bedrijven, dus wat je daar doet, heeft directe impact op hoe toekomstbestendig Nederland is. En dat is natuurlijk nogal een klus. En dus zoeken ze veel nieuwe mensen. Ja. En het mooie is, je krijgt een individueel keuzebudget waarmee je zelf keuzes kunt maken. Wil je extra vrije dagen? Kan. Wil je meer salaris voor extra pensioenopbouw? Ook goed. Plus hybride werken, veel autonomie en je kunt er onbeperkt blijven leren. En daarnaast krijg je ieder jaar 700 euro nog die je mag inzetten voor je eigen duurzame inzetbaarheid. Het kan een sportabonnement zijn, een hobby of zelfs het aflossen van je studieschuld. De energietransitie is in ieder geval onmogelijk zonder jou. Kijk daarom op werkenbij.nl. Werkenbij.Aleander.com. En nu weer verder met de podcast. Wij hebben met PDT een MCP gemaakt. Nou, niet te hard juichen, want die is nog niet live. Een MCP? Een Model Context Protocol? Ja, dus dan kan je met een LLM met je eigen portfolio data praten. Nou, die is nog niet live, dus we zijn dat aan het testen. En ook een API gemaakt. Dus ik ben helemaal losgegaan met mijn eigen portfolio data. Ja, want jij kan zelf wel alvast met je data praten. Ja, dus ik kan gewoon al mijn transacties uitvoeren. En dat kan ik ook met mijn eigen portfolio. Ja, dat kan ik ook. Wat is dan de grens daartussen? Het is allemaal gebaseerd op de mentale gedachte. Dat alle aandelen die ik selecteer. Dat het goede aandelen zijn. Dat is bijna de onderliggende gedachte. Dan zit je al in die groef. Dus dat betekent dat het sowieso een dip is. En dat je dus wel moet bijkopen. Maar als ik die gedachte nou loslaat. Dat ik eigenlijk zeg. De kans is gewoon 50% dat ik ernaast zit. Want dat is de base rate. Dus waarom zou ik daarvan afwijken? Ik doe natuurlijk mijn best om die hit rate omhoog te krijgen. Maar ja, de kans is gewoon dat dat 50% is. Dus een aandeel die moet zich nog bewijzen. Dus als ik hem gelijk heb, moet ik daar gelijk op handelen. En het aandeel moet eigenlijk aan mij bewijzen dat ik gelijk heb. En dus hier, dat is ook position sizing. Dat is ook een hele belangrijke schil. Dat als je met deze gedachte aandelen koopt. Dan begin je veel nederiger in positie size. Want het aandeel is van 50-50. Dan ga je het niet gelijk. Dan ga je het vol erin. Dan ga je het niet gelijk 5 tot 10% maken. Dat zou onverstandig zijn. Ja, helemaal. Als de base rate 50-50 is. Ja, die convictie moet groeien. Die kan eigenlijk niet vanaf het begin 100% zijn. Je kan ook zeggen, het aandeel moet gewoon bewijzen. Dat die bij de goede 50% hoort. Dus dit is voor mij gewoon een hele andere gedachte van hoe je aandelen koopt. En uiteindelijk ook dus dat die aandelen selectie maar het begin is nog. Ja, dus ik had al. Ik heb het eigenlijk ook als les gezegd. Je koopt waarschijnlijk een verliezer. Ja, goeie. Dus dat was eigenlijk les 1. Tweede? Ja, teasers creep. Ja, die wordt ook best wel veel behandeld in het boek. En Paul Jones, die zei losers add to losers. En ja, dit is ook wel een beetje. Verliezers die gaan meer in verliezers steken nog. Ja. Omdat je je thesis, dus de teasers creep. Je gaat steeds je thesis over dat aandeel. Ga je steeds een beetje aandelen. Ja. Het verhaal verandert steeds en jij verandert mee. Ja, en vooral de belangrijke noot erbij is dat het moment dat de thesis verandert. Lijkt het nog steeds een goede deal. En dat maakt het zo gevaarlijk. Je kan beter hebben dat er iets verandert en de thesis verandert. En daardoor lijkt het aandeel duur. Dan denk je, oh, dan moet ik er vanaf. En het is de gevaar is eigenlijk dat je thesis verandert. En dat het aandeel dan goedkoop lijkt. Nog steeds. Je spreekt uit ervaring hier. Ja, en dit is natuurlijk. Ja, dit is dat. Ik heb natuurlijk bij een aantal posities everything down gedaan. Dat is Justy Takeaway, Alibaba en Evolution. En ik denk dat Justy Takeaway en Evolution twee voorbeelden zijn van thesis creep. Is dat hoe ik er origineel in ging. Dat verhaal is eigenlijk, het hield helemaal niet meer stand na een periode. En elke keer werd het verhaal iets aangepast. En je thesis werd iets aangepast. En elke keer zakt het aan. En je waardering werd iets aangepakt. En het is eigenlijk al de tijd voor mijn gevoel dat ik het heb gehad. Is het goedkoop geweest. Maar ondertussen sta je wel gewoon min 50. Dus dit is, ja, dit behandelen ze ook in het boek als een van de grootste lessen. Die thesis creep is, daar gaan ze zitten. Zoveel beleggers hebben die last van. Dus A, dat ze blijven zitten in hun verliezer. Maar ook dat ze geneigd zijn om zelfs nog bij te kopen. Ja, omdat namelijk die thesis verandert. En daarom lijkt het nog steeds een goede deal. Dus daar kopen ze bij. Ja. Losers add to losers, Pim. Ja, en weer met de gedachte dat je er waarschijnlijk 50% naast zit. In les 1 eigenlijk. Zou je eigenlijk bij die thesis creep, om dat te voorkomen. Zou je eigenlijk moeten zeggen, als de originele thesis verandert. Dus de reden waarom ik het aandeel heb gekocht, verandert. Dan mag ik gewoon, ja, je hoeft geen harde regels. Maar dan zou je misschien een decision point van kunnen maken. Van een beslismoment. Ja, dan moet ik gewoon 4, 5 keer langer nadenken. Voordat ik, ja, dat ik überhaupt niet, dat ik je verkoop. Want eigenlijk moet het aandeel er dan gewoon uit. Omdat, als je 50% kans hebt dat je een verliezer koopt. En die thesis verandert. Dan moet je hem eigenlijk gewoon gelijk. Daar uitgooien. Ongeacht dat hij dan nog steeds een prima waardering heeft. Want dan heb je ook opportuniteitskosten. En de verliezers kosten zoveel mentale energie. Ja, dus eigenlijk is het veel fijner om dat meteen maar weg te snijden. Ja. Eruit. Ja. Oprotten. En ik moet, er wordt altijd gezegd, ja, Warren Buffett is geen buy-and-hold belegger. Maar volgens mij heeft Warren Buffett precies dat gedrag in orde. Die verkoopt enorm veel. Volgens mij, als je zijn statistieken bekijkt. Dan zie je dat hij heel veel aandelen heeft gekocht. En dan vrij kort daarna weer. Dus hij is onwijs goed in verliezers. Zo snel mogelijk daaruit weer gooien. Dus die katten. En de winnaars die hij heeft. Die laat hij heel lang lopen. En die hebben ook een extreme payoff. Dus ik denk dat Warren Buffett de hitrate ook gewoon gemiddeld is. Ja. Maar dat hij eigenlijk alles pakt in zijn payoff. Dus in zijn gedrag. Want wat jij dus hebt gedaan met Justin Taker. Dat is je verliezers laten lopen. En ondertussen heb je ook het tegenovergestelde gedaan. Met wat Buffett dus beter doet. In die winnaars. Met winnaars die een enorme payoff hebben behouden. Ja, dan kom je eigenlijk bij les 4. Verkoop niet alleen op basis van waardering. Ik denk dat dit. En dat valt eigenlijk in het bakje size adjusting. Dus positie grote aanpassen. Ik denk dat dit het meest behandeld is in het boek. Is dat verkoop nooit je winnaars. Dat is bijna elke fondsmanager zegt dit als grootste fout. Niet je winnaars verkopen. En dat voelt heel logisch hè. Want vaak een winnaar die wordt duur. Dus dan denk je van ja, maar ik moet wel een beetje op de waardering letten. Ja, dus en ja, er zijn ook, misschien wordt het ook in het boek worden meerdere fondsmanagement en iedereen heeft een beetje zijn eigen strategie. Dus je hebt small cap beleggers, je hebt momentum beleggers, je hebt hele analytische beleggers, je hebt meer kwaliteit. Je hebt ook kwaliteitsbeleggers, groeibeleggers, je hebt van alles zit er in. Er zijn altijd wel een aantal beleggers waar je heel goed mee aan kan redacteren. Je hebt bijvoorbeeld, je hebt Craig Patilla, die is een beetje quality growth belegger. En die. Die geeft het ook aan dat je eigenlijk een aandeel op basis van waarderen nooit moet verkopen als het nog steeds een goed bedrijf is in een goede industrie. En er zit nog steeds rugwind in de industrie. Je kan hoogstens wat van tafel halen vanuit een risicomanagement perspectief. Omdat het bijvoorbeeld een x-percentage van het fonds aantikt, bijvoorbeeld 5% of 8%. Maar niet verkopen op basis van waardering, puur op waardering. Dus je vooraf, hij zegt als tip vooraf moet je exit. De criteria opschrijven wanneer je een winnaar gaat verkopen. Zodat je je daaraan houdt. En ja, dit heb ik natuurlijk een paar keer gedaan. En die is gewoon. Dat verkopen of de exit criteria opgeschreven. Verkopen en verkopen op basis van waardering. Ja. Ja, dat is natuurlijk gewoon heel lelijk uitgepakt. En heb je daarom nu exit criteria opgeschreven voor je winnaars? Nee, ja, zover ben ik nog niet. Nee, maar dat ga je wel doen. Deze voorbereiding kost me al heel veel tijd. Je hebt net een les geleerd. Ik ga weer te snel. Ja, kijk, als je heel erg denkt van. Dat het rendement vanuit die payoff moet komen. Dan is het natuurlijk heel logisch. Dat je winnaars moet laten lopen. En verliezers moet beperken. Want dat is hoe je die payoff oprekt. Want vind ook nog maar eens een winnaar. De trefkans is voor de beste winnaars 49%. Ja, want ja, daarom. Dus dat is ook gewoon een goed punt. Dus als je dan een winnaar verkoopt. Dan is het ook maar zo van bijna een soort van coinflip. Dat je daar überhaupt een positieve positie voor terugkrijgt. En het ergste is nog. Dat de meeste, dat is misschien ook wel weer. Dat is het disposition effect. Die had ik eigenlijk niet eens als punt opgeschreven. Maar die was eigenlijk al voor mij duidelijk. Want die had ik in aflevering 158 al benoemd. Dus die heb ik nu niet meegenomen. Maar die is zo zichtbaar bij mij. Is dat je dan een winnaar verkoopt. En dan verkoop je een verliezer bij. Ja, dat is dat. En dat is puur gedrag. En er is ook zoveel onderzoek nagenomen. Dat dit een soort van de allergrootste fout is. Die beleggers maken. Dat is winnaars verkopen en verliezers bijkopen. Elimineer je eigenlijk. En dan krijg je je payoff. Dus verkoop niet alleen op basis van waardering. Dat is les 4. En dan hebben we les 3 even overgeslagen. En dat is. Why are we idiots? Dat is de vraag die je jezelf moet stellen. Dat is vooral vooraf eigenlijk. Een soort van pre-mortem. Waarom zouden we hier compleet naast kunnen zitten? In het boek hebben ze het over dat je dit moet doen. Omdat je er om een soort van 50% naast zit. Dat je jezelf eigenlijk al mentaal moet gaan voorbereiden. Dat als dit en dit en dit en dit gebeurt. Dan werkt eigenlijk de case niet. Dus dat kan dan ook onderdeel zijn van voorkomen van een teasers creep. Dus als er dit en dit voorkomt, dan werkt niet de moeilijkheid eruit. Dus het moment dat dat zich dan ook voorkomt. Is het mentaal makkelijk om direct afscheid te nemen. Omdat je eigenlijk al van tevoren dit had voorzien. Dus dan in plaats van dat je jezelf. Want dat voelt toch een aandeel die je kiest en dan gelijk weer verkoopt. Voelt als een bevestiging dat je fout zat. Maar dan kun je eerst nog goed zitten met je gedrag. Ja, maar dan zit je eigenlijk juist goed. Want je hebt eigenlijk gezegd vooraf 50% kans dat ik goed zit. Dit zijn de redenen waarom ik ernaast kan zitten. En als het dan blijkt dat dat ook zich daadwerkelijk ontvouwt. En je verkoopt, dan heb je het goed gedaan. Fouten toegeven is goed. Sterker nog, het is eigenlijk niet eens een fout toegeven. Want je hebt van tevoren gezegd dat als dit voorkomt, dan moet ik eruit. Dus je wist het al. Ja, dus dan heb je eigenlijk het hartstikke goed gedaan. Dus je haalt weer die mentale barrière. Weg van dat je jezelf een soort van vastnagelt. Dat als ik een aandeel snel weer verkoop, dat ik dan een fout toegeef. Ja, dus deze les begint eigenlijk al voordat je het aandeel koopt. Van de pre-mortem. Wat is het vooraf? De autopsie ga je doen. En daar heb je dan heel veel aan tijdens het hebben van die positie. Dus portfolio management technisch gezien. Dan weet je hoe je moet afbouwen en wanneer je moet afbouwen. Het is vooral jezelf, je gedachten, hoe je ernaar kijkt in een andere state zetten. Ja. puur om gedrag gaat, is het dan. Ja, gedrag is heel vaak. Komt uit emotie. Dus dat is eigenlijk alles wat zij allemaal vertellen in het boek, is eigenlijk allemaal een beetje geleerd door de jaren heen. En hebben ze manieren gevonden dat ze zichzelf in een soort van andere mindset kunnen zetten. Mental model. Ja. Ik vond deze wel heel erg leuk. En ik denk dat we de meeste wel herkennen. Dat als je een aandeel koopt en het werkt niet, de strategie in, dat je dan niet snel verkoopt, maar dan geef je een soort van toe dat je ernaast zat. Dit is het tegengif voor de thesis creep. Ja. Ja, exact. Ja. Leuk. Vijf. Nummertje vijf. Over winnaars en overtuiging gaat die, hè? Ja. Deze was ook pijnlijk. Zij kwamen eigenlijk tot de conclusie dat, want dit gaat over positiegrote sizing, dan doen ze, dat testen ze door te kijken van draaien ze eigenlijk om die scoren te berekenen en dan pakken ze elke dag je portfui en dan gaan ze elke dag herbalanceren. Om te kijken of jouw portfui het beter had gedaan met jouw eigen positiegrote versus een gelijkgewogen. Ja. Ik kan natuurlijk heel makkelijk nu simuleren. Dat kan jij nu ook, ja. Ja, en ik kan natuurlijk in PDT ook zien door gewoon de portfolio tabel, de kostenbasisgewicht te pakken. Ja, zij kwamen eigenlijk tot de conclusie dat hier beleggers overtocht waren heel slecht op scoren. Dat dus hun overtuiging, daar zitten de grootste, dus de positie zien, dat zijn eigenlijk zelden de winnaars. En ze halen volgens mij ook een onderzoek aan dat ze hebben, pakken ze heel veel fondsmanagers in en zeggen, geef me je hoogste convictie, of je geeft me de top drie aan, je hoogste overtuiging. En dat hebben ze in een portfui gedaan. Van alle fondsmanagers bij elkaar. En dat fictieve fonds scoort dan slechts van alle fondsmanagers. Dus dat geeft eigenlijk aan dat de grootste rendementen dus eigenlijk nooit van je overtuiging komen. Ja, en daar heb ik even bij mezelf gekeken hier van de open posities. En daar kan ik natuurlijk heel mooi filteren op kostenbasisgewicht en op portfoliogewicht. Ja, wat bedoel je met kostenbasisgewicht? Nou, het geld wat ik ingeschikt is de kostenbasis. Ja, hoeveel procent zou dan die positie zijn? Op basis daarvan. Ja, dat is heel veel met de grote, ook van de positie te maken. Ja, dus je zou zeggen dat als je. Van het begin af aan de grootste posities hebt, dat is je grootste overtuiging eigenlijk. Ja, dat is je grootste kostbaan. Want daar heb je die, je hebt hem als grootste gekocht. En ja, bij mij is het wel heel pijnlijk dat namelijk de twee best presterende bedrijven in mijn portfui op dit moment, zijn ook mijn twee grootste of soort van, is TSMC en Alphabet. En die hebben allebei ook nog eens een laagste kostenbasis. Ja, ja, ja. Dus daar begon je met de laagste convictie? Nou ja, dat is natuurlijk gemeten op mijn huidige portfui en niet op toen. Maar in mijn huidige portfui, dus de aandelen die ik nu bezit, heeft TSMC en Alphabet de laagste kostenbasis. Het zijn mijn grootste posities. Dus het is precies het omgekeerde. Mijn kostenbasis zijn precies in het omgekeerde eigenlijk van mijn performance. Ja, dit geeft wel een, heel erg aan dat als ik ergens van overtuigd ben, de kans is heel groot dat ik ernaast zit. Dus het geeft gewoon een heel ander perspectief op sizing. Een overtuiging hebben is dus een, de kans dat je dus een overschatting hebt, is dus heel groot. Want dat is dus gedrag. En daar moet je dus heel erg voor uitkijken. Ik ben nu gewoon, nou ja, sinds dit boek eigenlijk en sinds de voorbereiding van deze aflevering en door al mijn transacties, dan zo meer bewust van van mijn eigen gedrag. Dat dat zo bepalend is. Bijvoorbeeld het hebben van een overtuiging is een vorm van een gedrag. En dat komt terug in bijvoorbeeld positiesizing en in kopen. En daar moet ik gewoon heel bewust van zijn dat ik daarnaast kan zitten. Liefde maakt blind. Ja, ook wel. En ja, een aandeel moet zich gewoon eigenlijk bewijzen. Je mag best ergens overtuigd van zijn, maar laat het je niet blind maken. Ja, en het moet zich gewoon bewijzen. Soms verdient een aandeel meer gewicht, omdat het simpelweg bewijst dat het gelijk had. Dat is ook leuk, ik heb het boek dus niet gelezen, maar we hadden die podcast gehoord. En ze hebben allemaal categorieën bedacht van wat voor type belegger je kan zijn, of wat voor gedrag je kan hebben met je portfolio. En dan zegt hij bij van oké, dit is goed en dat is slecht. Dus hij heeft bijvoorbeeld de rabbits, konijnen, die doen niets bij verlies. Nou, dat is natuurlijk niet goed. Ja, die is wel herkenbaar. Want daar moet je wel wat actie gaan ondernemen. Je bent een konijntje, ik denk dat dit voor veel beleggers wel herkenbaar is. Dan hebben we de assassins, dat zijn de huurmoordenaars, de sluipschutters. Die snel verkopen bij verlies, ja? Ja. Dat is goed? Ja, assassin, dat is echt heel moeilijk. Ik ben geen enkele keer een assassin geweest, denk ik. We hebben de hunters, dus jagers, en zij gaan bijkopen bij verlies. Ja, ik denk dat bijvoorbeeld Mertha, die ik heb bijgekocht nadat ik min vijf op een gegeven moment ging in 2022, dat is echt een goede vorm van daar was ik een goede hunter. Dan hebben we de raiders, dat kun je misschien een beetje omschrijven als stropers of overvallers. Die gaan snel cashen bij kleine winst. Nou, dat is dan weer niet goed. En de connoisseurs, winnaars laten doorlopen, doen zij, en dat is natuurlijk weer goed. En daar is nu nog een nieuwe categorie bijgekomen, en dat is de lumberjack. En dat heeft alles te maken met positiegrootte uiteindelijk, want het lijkt eigenlijk best wel op andere goede categorieën, maar het begint met kleine posities. Dus hij is aan het sprokkelen. Houdt sprokkeltjes, of nou eigenlijk je plant een zaadje van een boom, daar is een beetje de lumberjack voor mij komt van. Je plant eerst een zaadje, en dat is een klein, dus zeg een 1% positie, en als het bedrijf het goed doet, dan groeit het tot een boom, en dan wordt het steeds groter in je portfeuille. Ja, dus beginnen met kleine posities, en dat dan heel geduldig laten groeien. En dat is eigenlijk wel mooi, dat die categorie er nu dan bij is gekomen. En daar hebben we het nu ook een beetje over, toch? Als je het hebt over winnaars en overtuiging, heeft ze de ruimte om te groeien. Ja, en je kan ook averaging up doen, dat je bijvoorbeeld eerst een half jaar, een jaar je portfeuille hebt, en het bedrijf bevalt, en het wordt steeds beter, dan kan je ook iets bijkopen. Ook al is het koers hoger dan je aankoopmoment, dat je gewoon langzaam, want hoe langer die importe vuil is, en hoe beter de performance is, hoe meer het eigenlijk bewezen is, dat jij een daadwerkelijke winnaar hebt gekocht. Ja. Want dat is, die indeling is wel interessant, want je wil eigenlijk een hunter of een assessor zijn bij verlies, dus of direct verkopen, of een hunter, en dan naar beneden bijkopen, als jij denkt de markt zit er echt naast. Dus jij bij Meta het goed hebt gedaan. Ja, maar dat is wel echt heel voorzichtig, moet je daarmee zijn. Want je kan, ja, bij Meta pak je het goed uit, maar bij een Alibaba of een Evolution niet. En je wil een condensor zijn, dus eigenlijk een winnaar laten lopen. En daar hebben we natuurlijk ook wat, dus niet alleen maar op basis van. Niet snel cashen, zoals een raider zou doen. Ja. Dus je, ja, heel leuk. Nummer? Nummer zes. En dat is de laatste les, Bim. Ja, die vond ik ook wel interessant, want die kwam ook van, volgens mij ook van dezelfde qualitybelegger, Crack. En die ging heel over instapmomenten. Bij mij is dus een instapmoment een hele slechte skill. Dat heb je even kunnen berekenen met je. Ja, drie slechte skills, sizing, dus mijn convictie is blijkbaar niet goed. Mijn masterperformers hebben vaak niet de beste weging. Entry timing is heel slecht, en scaling in. Nou, dat zijn eigenlijk de drie slechtste skills van mij. Ja, dus entry timing is het instapmoment. Hij geeft eigenlijk aan dat je nou gewoon een kwaliteitsbedrijf, alle dingen die we ook al behandeld hebben, dan geeft hij ook waardering. Dat is ook wel duidelijk. Maar hij geeft ook aan een fundamentele katalysator. Ja. En dat vond ik wel interessant, en dat gaat dus niet over ja, is het technisch uitgeborend, of is de koers flink gedaald. Het gaat niet alleen over die waardering. Ja, en ook over de koersbeweging en technische dingen, maar het gaat heel erg over dat, ja, waar zit het in de product life cycle? Bijvoorbeeld een Apple, dat iPhone is nu al een beetje uitgewerkt. En of kocht die Apple tien jaar geleden, waar er nog heel veel ruimte was, dat er nog heel veel mensen nog geen smartphone hadden. Ja. Dus eigenlijk komt er nog iets nieuws aan, zou dan de vraag zijn. Ja, of bijvoorbeeld de margeverbeteringen zitten er, zijn ze aan een nieuwe markt aan het ontwikkelen, die nog in de kinderschoenen staat. Ja, die er nog aankomt en die heel groot gaat worden. Ja. Dus is er een soort van hernieuwde groei, is er een marktaandeelwind, is er een compleet nieuwe markt ontstaan, die er hiervoor nog niet was. En dat creëert heel veel nieuwe kansen. Ja. Is er iets wat fundamenteel gaat verbeteren? Ja, echt fundamentele catalysties. Bovenop die lage waardering. Ja, dus dat zorgt eigenlijk voor dat er dus heel veel positiviteit in de toekomst gaat komen, wat invloed gaat hebben op de marges en op de omzet, wat eigenlijk nu nog niet er is. En dat je vanuit dat perspectief veel meer moet kijken naar een instapmoment. Dus op zich ook wel lijkt me dat een beetje lucht geven in dat hele wanneer ga je instappen moment. Omdat je dan, je hoeft niet alleen maar die bodem te timen. Het is ook een beetje dat je een bedrijf niet koopt wat al een beetje op z'n piek zit. Ik denk dan weer aan Evolution denken, dat alles zag er daar gewoon goed uit. Dat alles was, hoge marges, een dominante marktpositie, een goed team, en de CPO kwam heel goed over in interviews, kapitaal allocatie framework, het was gewoon, was allemaal ja, maar er was niet echt een fundamentele catalyst. Dus ze zaten eigenlijk al zo goed op alles, dat er gewoon heel weinig ruimte is voor een fundamentele catalyst. Want de marges waren al zo, die konden eigenlijk niet beter. Ze hadden al een groot marktaandeel. Er was niet echt een nieuwe industrie, ze konden aanborden. Het was eigenlijk al te perfect. Dus dan is er ook niet iets wat een zetje kan geven om van die lage waardering af te komen, om duurder te worden. Het was toen geen hele lage, het was toen gewoon een normale waardering. Ze zaten misschien gewoon al een beetje op het einde van de life cycle. Dat is ook een beetje wat eigenlijk een soort van verkapte. Maar stel dat je dus iets vindt wat heel goedkoop is, dan kan het ook nog maar zomaar gewoon heel lang goedkoop blijven, als er niet een soort van fundamentele momentele verbetering ergens in de wereld. groep zit. En dan zit je daar met je stilstand. Ja, dat is een dit komt dan van Quack die echt een kwaliteit groeibelegger is. Dus die wil een fundamentele katalysator. Dus dat vond ik ook wel een interessante om mee te nemen. Misschien ook in een analyse die je dan doet. Wat is dan de fundamentele katalysator? Dat zou je misschien ook kunnen meenemen op het moment dat je voor de vraag staat of je moet bijkopen. Ja, die kan je ook daarop toepassen. Dat het nog aantrekkelijker maakt dan de vorige keer dat je wat had gekocht. Bijvoorbeeld je zou heel makkelijk voorbereiden met AI zou je nu kunnen zeggen dat een bedrijf bijvoorbeeld een bepaalde nieuw service kan lanceren. Of een nieuw product of een marges kan verhogen. Dat zou dus een fundamentele katalysator kunnen zijn. Waar jij dan je teasers op bouwt. Of waar je bepaal je instappoment. Want dat denk ik dat er gaat komen, maar dat is nog niet zichtbaar. Of de omzet is nu nog maar 2%. Dus dat doet er eigenlijk nu niet toe. Misschien wijs wel een mooi voorbeeld dat daar was de omzet voornamelijk een lange tijd geleden volume process revenue. Dus dat is alle transacties die ze verwerkte. Dat was een groot gedeelte van pakten ze hun take rate op. En dat is voor een groot gedeelte hun omzet. Maar door de jaren heen nu is dat steeds meer verschoven naar andere producten. Dus ze hebben ook nu bieden betaalkaarten aan. En renteinkomsten. Dus ze hebben nu hun omzet wordt steeds meer gespreid. Dus dat kan je bijvoorbeeld herkennen. En dat je denkt, oh ze is nog maar 2% eigenlijk niet echt materieel. Maar op een gegeven moment als dat, jij kan dat zien doorgroeien. Die nieuwe omzet die groeit, die heeft een hogere marge. Dus er komt ergens een punt dat dat wel echt gaat bijdragen. En dat kan je dan zien als bijvoorbeeld fundamentele katalysator. Wat wel pittig mij lijkt als ik het zo aanhoor, is dan nog de fundamentele katalysator onderscheiden van de thesis creep. Het verhaal verandert misschien een beetje door zo'n fundamentele katalysator. Ja, nou ja. Of het verhaal verandert eigenlijk niet. Want dat is dan de reden. Waarom je instapt. Ja, ja. Dus als dat zich dan niet voordoet. Wat nog een extra keuze is voor jou om nog weer in te stappen of uit te kopen. En bijvoorbeeld bij Nedap is het misschien een mooi voorbeeld dat zij langzaam de omzet aan het verschuiven naar terugkerende omzet. Dus recurring revenue. En dat is, uit mijn hoofd nu, dacht iets van 40%. Dus dat verandert natuurlijk de omzetmix. Iets wat terugkerend is, is natuurlijk in de basis meer waard. Dat haalt het risico een beetje uit het bedrijf. Dus als het nog maar 2% is, dan denk ik, ja, dat is eigenlijk niet echt significant. Maar je kan wel, als je die trend doorstaat, dan kan je wel best wel zeggen, ja, dat bedrijf is dus wel fundamenteel aan het veranderen. Want het krijgt kwalitatief beter omzet. Het wordt minder lumpy. Dus dat zijn dat zou een fundamentele katalysator zijn wat extra interessant is. Oké, dus als ik het heel kort samenvat, dan is het dat het, de porté van dit boek is, het gaat niet alleen om betere aandelen vinden, maar het gaat er vooral om dat je beter reageert nadat je ze gekocht hebt. Dat is eigenlijk de les. En volgens mij kan ik ook wel zeggen dat je dat een goed boek vond, Wim. Ja, ik vond het een goed boek. Het komt misschien omdat ik denk dat ik de afgelopen half jaar dus we zien bijna geen transacties gedaan. Ik ben voornamelijk bezig met mezelf even onder de loep nemen. Wat is mijn gedrag? Wat doe ik fout? Waar kan ik daar om me in verbeteren? Ja, dit boek is wel, misschien kom ik ook daardoor op dit boek, omdat ik daar heel erg naar op zoek was. Ik ben veel aan het lezen en het luisteren over dit onderwerp. Zo ben ik er denk ik ook op terechtgekomen. Het leest heel makkelijk weg, heel herkenbaar. Er worden gewoon elke keer per hoofdstuk een fondsmanager behandeld, dus je kan ook gewoon per hoofdstuk lezen. Het is niet echt een heel lang verhaal. Dat er in feite wel een soort vakliteratuur is, dus. Ja, maar daardoor vind ik het heel makkelijk lezen. Je kan het lezen en dan heb je kop en staart. Dan kan je de volgende dag weer verder lezen en heb je weer een begin en eind. Ja, en jij zit dus veel te revieren. Dus ik denk dat Claire Flynn Levy trots op je zou zijn. Ja. Jij zit tenminste te leren en je gedrag te verbeteren. Dan ben je al verder dan de meeste fondsbeheerders, begrijp ik van haar. Nou, zij zegt wel dat er gewoon fondsmanagers zijn die hebben dan een goede performance. Die zeggen, ik hoef mijn gedrag niet te analyseren. Ik doe het hartstikke goed. En dan zegt ze, ja, dan doen ze een paar jaar slecht en dan komen ze toch naar me toe. Wat leuk, dan zegt zij gewoon, oké, zie je over vijf jaar. Nou ja, een stukje nederigheid is wel denk ik op zijn plaats in beleggen. Ja, dat weten we ook van François Rochon. Bijvoorbeeld en McGowan van het beheer. Pieter Lynch ook, die zegt het ook allemaal. Ja, dus een soort van afsluiting. Ik zou ook zeggen, je moet veel meer denken in beslismomenten. Dus op het moment dat je bijvoorbeeld een verliezer hebt, je hebt een aandeel gekocht en die start je dan eventueel klein en het aandeel daalt, dat je dan echt bewust bent. Ben ik hier niet, is dit geen thesis script? Ja. Ben ik hier niet een average down aan doen? Dus echt heel bewust van, dat je heel bewust bent. Van je gedrag, voordat je bijkoopt. Want dit zijn de dingen waar heel veel grote beleggers precies contra reageren aan wat ik nu zou gaan doen. Dus ben ik echt zeker. Ik had laatst de gedachte van eigenlijk zouden we de index ook als grote belegger moeten behandelen. Want bijna niemand verslaat de index. De index is dus eigenlijk ook een soort van grote belegger in onze serie. Dus ik dacht, ik ging dus in gesprek met Claude en hij zegt, doe even alsof de index een belegger is. Wat zijn alle karakteristieken van deze belegger? Analyseer deze belegger eens. En dan kom je toch wel verdacht veel in wat ze allemaal in het boek vertellen. Want wat doet een index niet? Heeft geen mening over waardering. Koopt verliezers niet bij. Winners run. Dus je ziet heel veel gedrag en normaal gesproken komt een aandeel klein de index in. Ja, voor uitzondering van SpaceX. Straks. Komt klein de index in. Dus dat lumberjack moet groeien. Dan moet ze allocatie verdienen. Dus ik dacht, ja, eigenlijk moeten we gewoon ons veel meer gedragen als een index. Ja, zo Jack Bogle, de oprichter van de index, of de bedenker ervan, zal daar ook wel zich bij aansluiten. Dus versla de index niet, maar wees de index. Dus ja, een belegger draait eigenlijk dus niet om aandelen vinden, maar draait op het reageren nadat je ze gekocht hebt. Misschien ook nog wel leuk is dat ik dus er ben achter. Dat ik dus het heel veel beter doe in US aandelen. Vooral quality growth tech. En echt bijzonder slecht doet. Non-US. Ja, jij vertelde dat Claude tegen jou had gezegd dat de Europese aandelen echt een soort van sinkhole zijn. Ja, hij zei de Europese consument is een sinkhole voor jou. Het zijn eigenlijk alle bedrijven die afhankelijk zijn van de Europese consument. Die doen het heel slecht. Evolution, Dinopolska. Just Eat, Prozis. Nog eentje volgens mij. Dat geeft ook alweer aan van, en ook in de tech, ik heb ook per sector gekeken en dan daar weer opdelingen gemaakt in de industrie. Waar doe ik het dan wel goed en niet goed? Je kan zo diep gaan. Ik heb wel het gevoel dat ik wijzer ben geworden. Nou, dat is winst. Pim. En ook wel hoop dat het dus heel goed gedrag is. Wauw. U zit helemaal. in de positive energy. We gaan naar de PDT-update, want er is een update over de PADI-calculator. Daar heb je eerder ook al eens wat over verteld. De PADI, dat staat voor Projected Annual Dividend Income. Oftewel, dat geeft het dividend wat je in een jaar kan gaan ontvangen. Dat projecteert het van je portfolio. Een verwachte dividend voor de komende twaalf maanden. Dus. Het is een rolling period. Het schrijft elke keer op. En daar is een update over. We hadden dus de PADI-pagina gelanceerd. Daar hebben we het een keer over verteld. Maar helemaal bovenin de headerbalk in PDT, dan zie je normaal je portfeuillewaarde en bijvoorbeeld je year-to-date-rendement. En als je op je portfeuillewaarde klikt, dan krijg je een compounding-calculator. Ja. Dus in de bovenbalk heb je in PDT je portfeuillewaarde en bijvoorbeeld je year-to-date-rendement. Dan gaan we aan de hand van jouw gedrag, dus hoeveel leg je gemiddeld in, wat is je gemiddelde kakker, gaan we berekenen wat jouw portfeuillewaarde zou zijn aan de hand van jouw gedrag over bijvoorbeeld 30 jaar of zo. Je kan jezelf een jaartal invullen. En dan kan je zien hoe je vermogen groeit. Dat is eigenlijk een compounding-calculator. Basis van jouw gedrag. Dat zit al in PDT. Dus als je wil zien hoeveel vermogen je zou hebben als je met pensioen gaat aan de hand van jouw gedrag, calculeren we dan. Of doen we een berekening wat jouw portfeuillewaarde zou zijn. Maar we hebben dus nu een pijltje bijgemaakt dat je die view kan aanpassen naar dividend. Dus dan kan je dus nu je view aanpassen. En dan specifiek voor dividendbeleggers. Kijk, je portfeuillewaarde en je hier-today-trending is voor dividendbeleggers niet interessant. Zij willen focus op PADI, want zij willen hun dividendinkomen laten groeien. Dat is hun focus. En ze willen graag een dividend yield. Dat is waar ze naar kijken. Dus we hebben nu die view, kan je nu aanpassen. Dus dan is PDT nog meer geschikt voor de dividendbelegger. En we hebben ook een PADI-calculator gemaakt. Op dezelfde plek. Dus als je op je PADI-bedrag klikt, dan krijg je een calculator. Dan ga je aan de hand van je eigen gedrag. Dan zie je wat het over 25 jaar is. Dus als jij bijvoorbeeld, jouw doel is, ik wil een inkomen hebben van 30.000 euro per jaar aan dividendinkomen, dan kan ik van leven. Dan kan je dat instellen als target. En dan berekenen wij aan de hand van jouw eigen gedrag nu, we kijken naar het gedrag in het verleden, van waar. Hoeveel er nodig is. Ik zei: ja, waar? Wanneer ga je dan dat bedrag behalen? Dus we calculeren wanneer je op die 30.000 uitkomt. Maar dan weet je dus ook wat je meer moet inleggen als je het eerder wil bereiken. Ja, dat kan je dus ook invullen. Want je kan je inlegbedrag verhogen of je kan je dividendgroei iets aanpassen. En dan kan je zien waar je op wat gaat uitkomen. Ja, vet Bim. Dus het is echt iets meer voor de, echt een view voor de dividendbelegger. Dat PDT ook nog meer echt een soort van native aanvoelt voor de dividendbelegger. En ook een beetje zijn naam waarmaakt. Het is een portfolio dividend tracker. Ja, ik denk dat we wel echt langzaam wel steeds meer dividendwaardig zijn. Er komen nog een paar kleine dividendupdates aan. We hebben ook echt de data ook heel erg verbeterd. Mooi. Dus ja, we worden steeds meer echt een volwaardige dividend tracker. Nou, mooie updates lijkt me. En dan hebben we ook nog een kleine toevoeging op vorige aflevering. Die heette de wedergeboorte van de multiple. Naar aanleiding van het boek dat wij bijna hadden gelezen van Luc Roesen. Ja, want daar ging het dus over de verwachte groei, de ROEC en het vereisredenement. Dat samen, daar komt de multiple uit. Dus ik was met Luc een beetje heen en weer aan het praten hierover. En toen kwamen we eigenlijk een beetje op het idee. Kunnen we niet een soort van matrix maken aan de hand van jouw modellen? Dat je ziet van wat is ongeveer de multiple bij een X ROEC en een X groeipercentage. Dan krijg je een soort van matrix. En dan kan je met je vinger langs naar 20% groei en naar 20% ROEC. En wat is dan de multiple? En dan lok je bijvoorbeeld de vereisredenement even in. En dan heb je heel snel. Gewoon een overview van kan ik ongeveer betalen voor dit bedrijf. Dus Luc is er gelijk mee aan de slag gegaan. En die heeft zijn model heel mooi aangepast. Kan je ook downloaden op zijn website. Ik heb een linkje in de show notes gezet. Dan kan je een aantal dingen invullen. Bijvoorbeeld wat is de groeipercentage? Wil je een fade in, fade out? Dat je langzaam afbouwt. Wil je 10 jaar of 20 jaar? Wat is de ROEC? Wat is je rendementseis? En dat komt daar dus uit wat voor multiple je kan betalen. En dat is natuurlijk onwijs handig. Want je hoeft maar een paar dingetjes in te vullen. En dan komt daar een multiple uit. En dan kan je dus heel snel het gevoel krijgen. Of een bedrijf op 25 keer de winst duur is of goedkoop. En om wel te zeggen. Dit is natuurlijk echt een shortcut. Ja, je moet eerst weten hoe je het gebruikt en wat er allemaal in zit. Maar dit kan wel handig zijn. Als je dus even snel een scan wil doen van 25 keer de winst. Is dit eigenlijk wel goedkoop? Even snel even invullen. En waar vind ik dit? Binnen 30 seconden. In de community en op de website. Ja, in de community heeft Luc gedeeld. En op zijn website kan je hem downloaden. En we hebben ook een mooie visualisatie gemaakt. Dat zit ook in de show notes. Dat je dus heel mooi kan zien. Dus eigenlijk die matrix is ook geplot. In bolletjes op een grafiek. En dan zie je dus heel mooi. Je ziet dus het effect van. Er wordt een groeipercentage gepakt. En een vast rendement dan. En de groeipercentage wordt geplot in de IAS. En dan wordt er gekeken naar. Wat voor effect heeft de multiple bij een ROEC? En dan zie je dat de gat tussen. 10% ROEC en 20% ROEC. Echt gigantisch is. Daar mag je zoveel meer betalen. Tussen dat verschil. Tussen een bedrijf met 10% en 20%. Maar het verschil tussen. 20% en 30% ROEC. Is relatief klein. Dan zie je dus dat het verschil in multiple. Wat je voor hem kan halen. Echt niet heel erg meer toeneemt. Dus dit laat heel mooi visueel zien. Dat bedrijven moeten dus. Moeten gewoon boven. De kapitaalkosten uitkomen. Het moet dus een kwalitatief bedrijf zijn. Zeggen we minimaal 15%. En dan het liefst naar 20. Dan mag je er echt veel meer voor betalen. Maar daarboven doet het bedrijf er eigenlijk beter aan. Om harder te groeien. Om meer in die omzetgroei te steken. Ja want dat heeft dan meer effect. En er zit nou ook nog een andere grafiek. Die dat ook weer heel mooi laat zien. Dat ROEC-begemen het gewoon afvlakt. Dus hoe hoger de ROEC-begemen. Het heeft dan bijna geen effect meer. Op de ROEC-begemen. Op de koers-winsverhouding. Er zit een grens aan tot hoe hoog de bomen in de hemel kunnen groeien. Ja dus op een gegeven moment. Heeft het gewoon geen zin meer om je ROEC hoger te maken. Want het heeft bijna geen effect meer op de PI die je kan betalen. Zie jij een ROEC van 90%? Het verschil tussen bijvoorbeeld 40 en 50%. Het verschil is bijna niet heel. Maar het verschil tussen 10 en 20 is gigantisch. Dus dat laat ik wel heel mooi zien. Het is ook een beetje wat het verhaal al vaker bevestigt. Dat gewoon boven een bepaalde ROEC doen bedrijven er veel beter aan om te groeien. En Mobizen heeft ook al heel vaak onderzocht dat groei veel moeilijker is om lang vol te houden dan een hoge ROEC. Tot slot. Ben jij nou een echte ETF-belegger? En wil je meer weten over het ontstaan van indexbeleggen? Nou dan is er een hele mooie podcast. Die hebben we gehoord. De drie uur en drie kwartier durende podcast van Acquired. Over Vanguard. En Vanguard is natuurlijk het bedrijf waar John C. Bogle de founder van is. En hij was de eerste die het indexfond de wereld inbracht. Ja, indexbeleggen vooral. Dat ging eerst via mutual funds. Ja, dus dat zijn gewoon eigenlijk fonds waar je samen met andere beleggers instapt. En dan gaan ze het geld voor je beleggen. En hij dacht, dat kost zoveel geld. Dan verslaat je fondsbeheerder misschien de index. Maar dan ben je alles wat een soort plus is, ben je alweer kwijt aan kosten. Ja, dus hij was gewijs gefixeerd op lage kosten. Hij is ook niet per se in het makkelijkste milieu opgegroeid. Hij had een vader die aan de drank was. En ze hadden het niet al even breed thuis. Dus dat komt misschien ook wel deels daar vandaan. Dat hij een andere kijk heeft kosten. En zijn vader is failliet gegaan ook. Ja. En dus hij was daar gewoon door. John heeft overleden. Ja. Hij is daar heel erg op gefocust. Dus ongeveer de helft van de aflevering gaat over het begin van Vanguard. Over John Bogle, hoe hij is opgegroeid. En over zijn mutual funds en zo. Maar voor beide helft wordt de ETF pas geïntroduceerd. En dat komt natuurlijk omdat de ETF een technologisch product is. Het is computergestuurd. Dus dat kon vroeger eigenlijk nog niet. Dus vanaf een bepaald punt waren computers qua ringkracht sterk genoeg om dat aan te kunnen. Maar de ironie is dat hij de ETF een soort van maar niks vond. Ja, hij zei ook van het is heel gevaarlijk als instrument. En mensen gaan ermee zitten handelen. Ja, mensen kunnen de short op en kunnen opties opkopen. Ja, dat is een wildgroei. Dus daar was hij wel een klik tegen. Maar inderdaad, hij was dus ook al bijna 50 toen er voor het eerst technologisch iets een beetje in de verte werd mogelijk werd. Ja, hij was heel rigide in zijn kijk. Maar ja, het is ik denk wel als je wat meer wil weten over het ontstaan van de meer passief beleggen industrie. Of met lage kosten. Ja, dan is dit wel een hele leuke aflevering. Want ik denk dat hij er wel voor heeft. Gezorgd ook met de manier hoe die Vencard heeft opgericht als bedrijf. Want zij doen eigenlijk de economy. Field shirt. Ja, dat doet zij eigenlijk echt perfect. Want zij hebben gewoon geen winstoogmerken. En zij verlagen gewoon elke keer de kosten. Ja, het staat ook in de beschrijving dat ze een soort van communistisch kapitalisme hebben. Dat is misschien een beetje overdreven. Maar uiteindelijk gaat het erom maak de klant aandeelhouder. Zodat de incentives eigenlijk helemaal naast elkaar liggen. Want daarmee dwing je dus de laagste kosten af. Omdat dus de klant. En daardoor heeft de industrie eigenlijk meegetrokken naar beneden. Ja, maar je vraagt je af waarom er überhaupt nog andere fondsen bestaan. Nou, als je ziet dat de fondsen ongeveer 6,5 keer duurder zijn dan de Vencard fondsen in Amerika. Dus dat is een 0,06 voor Vencard en 0,39 voor de industrie gemiddeld. Dan denk je 6,5 keer. Waarom bestaat dat nog? Maar ja, dat geeft ook maar weer aan dat. Ze verkopen een goed gevoel. Voor ons beheerders. Ja, of dat mensen het gewoon niet weten. Oh, ik weet het allemaal niet. Doe jij het maar. Of ze denken 0,39 is nog steeds goedkoop. Ja. Maar het is wel een leuke pot. Sowieso alles van Acquired is leuk om te luisteren. Je gasten zijn echt heel leuk. Als je een paar uurtjes over hebt, doe het zeker. Jij kan ook in etappes luisteren zoals ik dat heb gedaan. Nou, zit het erop? Zijn we over twee weken weer terug met een nieuwe aflevering. Want we gaan gewoon door in de zomer. Hoe heet het ook is. En dan zeggen wij. Alleen nog, investeer in je kennis en beleg met Belend. Ja, stel je wil een online webshop starten. Hoe begin je dan? Ze hebben allerlei. Kantenklare templates, maar ook AI tools die je helpen met productomschrijvingen, titels, foto's en het uitdelen van kortingcode. Ja, en ze helpen je met de marketing, met ingebouwde e-mail en social media tools. En tel daar nog de 24/7 klantenservice bij op. En ben je erin vandaag nog met verkopen op Shopify. Ben jij toevallig fan van een club uit de traditionele top 3? Of van een club uit de traditionele top 4 tot en met 18? Luister dan elke maandag, of een andere dag in de week, naar de derde helft. Veruit de grootste eredivisie-podcast ter wereld. Denken wij.