Go back

Hilo: Ākeamakamae Kiyuna

from Ka Leo o ka Uluau

25m 58s

Hilo: Ākeamakamae Kiyuna

O kālai ka mālama, he mālama i ka pōpōhau, i ka mālama i ka mokua, i ka mālama i ka pōpōhau. I ka hālau o Hilo, Akea Makamai Kiyuna āmahi i ka mālama o Puhu Hala'i me Puhu Hono, i ka hālau o Hina Ikiahi me Hina Kuluwa. Hina Ikiahi, ka mea ka hālau, e hiaʻi ana i ka imu, e hana i ka wā, e kūpuni i ka lau i ka haʻa, e kākau i ka ʻāina, e kākau i ka mālama. I ka wā, ka hālau o Hina Kuluwa e pāʻa ana i ka imu, e kī ai i ka pā, e hāʻi i ka wā, e hāʻi i ka hāʻi, e wāʻa ana i ka pōpōhau, e hāʻi i ka hāʻi. I ka pōpōhau, ka haʻi i ka ‘āina, i ka mālama, i ka hālau, i ka ʻāina. I ka hālau, ka mālama i ka manawa, ka mālama i ka hālau, ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hā

Transcription

4032 Words, 21886 Characters

Hawaiian
(upbeat music) Aloha Nui to all of you who are joining us as we take one more Huakai, our final Huakai in the Mokou of Hilo. - Yes, indeed. Mahalo to everyone for lending your ears once again to this podcast journey around our beautiful island of Hawai'i. - Velina Mai. I'm one of your hosts, Lei, and I'm here with my co-host Drew. Welcome to Kaleo O'Kauulu, world. (upbeat music) Drew, I'm excited. - What are you excited about, Lei? - We've explored various places and Moolalo in the Mokou of Hilo with our awesome guests. And now our time here is coming to a close and soon we'll be moving on to the Mokou of Puna. - We will be moving on soon, won't we? How time flies when you're being positively transformed through new knowledge, but we're lucky to be joined by a wonderful guest today to Pani to close out our time in Hilo. Would you mind giving us an introduction before we have her on? - Absolutely. We're happy to welcome our final Hilo Moku guest, Akea Makamai Kiyuna. Akea is a Hawaiian, Okinawan, Korean and Visayan Wahine from Kalaoau, O'Ahu, who also has roots in Hoa Naunao Hawai'i, and is well versed in Hawaiian language and culture. She has been teaching Hawaiian language and Hawaiian studies courses at the community college and university levels for the past eight years, and is currently an instructor at Hawaii Community College. Akea is also a practitioner of Hula and a unique graduate of Unuku-Puku-Pu, as part of the Unua Ole Hoa Elua cohort. - Mahalo for that introduction, Leigh. And with that, let's talk to Akea. (speaking Hawaiian) (speaking Hawaiian) - Oh my God. - Akea, Mahalo. Our paths are perpetually crossing, aren't they? - They are. - We've been in the classroom together over the years on some of the best committees in Kipai Pai and welcoming ceremonies on Pamamao, those overseas indigenous exchanges. And also through your instruction now with O'Ahu, for our Hula cohort, Mahalo for that. Our lives are totally in sync, it seems. And we are also appreciative of your commitment to the lands of Hilo and our collective learning about this community and this Moko of Hilo through your sharing about Wahipana. So Mahalo, Nui, for joining us today, we're looking forward to learning more about Hilo from your Mahalo. Hey, so the Mahalo I'm gonna share is, it's a real short Mahalo, and it talks about two Puhu in Hilo, one which is very prominent. So the two Puhu that we are gonna be discussing in this Mahalo is Puhalai, which is right behind the veteran cemetery in Hilo, and there's a little dip in it, and we'll get into what that actual dip and that crater within the Puhu is. And the other one is Puhu Honu, not the medical center. (laughs) Puhu Honu is actually across the street, and you can't really tell or really notice Puhu Honu anymore because it's covered with houses. It's a prominent residential area, but they're relatively close to each other, and the Moko of Hilo begins with Hina, the goddess that we know, Maui's mother, Hina, and this story focuses on two of her daughters. The first one is Hina Ikiahi, and Hina Ikiahi lives on Puhu Honu, and she's the caretaker of that place. The Ali I, if you will, that chief, that leader. And she's a very wise and benevolent leader that her people absolutely love her. She's wise, she's kind, she does everything for her people. And then all of a sudden, a drought comes to Puhu Honu, and Hina Ikiahi realizes and notices that her people are, you know, they're suffering. There's no food, there's no water. All the crops are dying. So what is she gonna do? So she comes up with a plan, and she begins to discuss it with her people, saying, you know, not ordering them, but having this more of a discussion with them on, you know, I would like for you folks to dig a large imu, and they dig it on top of Puhu Honu. So they dig an imu, they gather the Puhu Honu, the rocks, and she instructs them that she's gonna sacrifice herself to this imu. And her people begin, immediately begin to start, you know, crying and lamenting, saying, you know, let us go inside instead of you. And she's like, no, this is my responsibility, my kuleana as your leader. Yeah, don't worry, I will sacrifice myself into this imu, and here's what you're gonna do. After you, after I go inside, you have to immediately cover me up, and cover me until, you know, like when we make imu, yeah, you cover it so you don't see any more smoke, 'cause if the smoke come out, the stuff inside Nakhwin Kuk. (laughs) She's like, cover me up completely, and you're gonna wait three days. And in three days, you're gonna see a woman, and she's gonna have the next set of instructions for you folks. So her people are digging, you know, they don't want to, but because they trust and love their leader Hina Ikiahi, they follow her instructions. And the imu is dug, the pohaku, the rocks are put inside, and it's lit until it's all nice and glowing, hot red. Yeah, it's all inna, inna. And Hina Ikiahi goes inside, and once she goes inside her people, they're still like bawling their eyes out. They cover her up. And Hina Ikiahi, if we look at her name, Hina Ikiahi of the fire, yeah, she didn't perish when she went into the imu, yeah, because the fire is a part of her power, if you will. Yeah, it feeds her. So what happened is she actually went down into the earth, yeah, using her fire qualities and traits. She went down into the earth, and she caused a lot of things to happen, yeah. The earthquakes started to shake the area, and what people noticed is that springs started to pop up. So now they had water. And one of the springs was named Hina Iowai, to commemorate their leader. Yeah, Hina Iowai is one of the springs. So they're noticing all of these things happening, and then on the third day, just like Hina Ikiahi said, a woman appears and tells them, okay, uncover the imu. Yeah, open it up. So they do, and it's full of food. There's Ulu, there's Maidah, there's Uwala, there's Kalo, all cooked, so they're saved. And to this day, yeah, to commemorate, another way to commemorate Hina Ikiahi and her sacrifice is they left the imu uncovered. So that's why on Puhu Hala, if you're looking from the medical center side, yeah, and you look down onto the Puhu, you can see some bamboo, some oe coming up, but you see a crater. And that's the imu of Hina, the imu of Hina to commemorate Hina Ikiahi's sacrifice. So word of what happened travels relatively short distance over to Puhu Hono. And Hina Ikiahi's younger sister lives over there. Hina, she goes by several names, either Hina Kuluwa, Hina of the falling rain, or Hina Ikiwai. Basically, she has water properties associated with her. But I guess like typical younger sibling, she's really jealous of Hina Ikiahi, like she's so loved by her people, she's a benevolent leader, she's smart, she's probably that typical popular girl. And you're just like, gotta hit her. (laughing) But so Hina Kuluwa, here's about what Hina Ikiahi did to save her people. And when that drought came over to Puhu Hono, she's like, okay, if my sister can do that, I can do that. So the problem though is that Hina Kuluwa, because she's so spiteful and jealous, is she's not a nice person, she's not a nice leader, she's kind of a tyrant. So her people don't appreciate her. So instead of having that discussion with them, she orders them, you guys better dig an imu. Yeah, you guys gonna do this, you're gonna do that, you're gonna do that, and I'm gonna save you. And you're gonna love me, is essentially what happened. So they're like, yeah, yeah, yeah, whatever. So they dig it and she does the same thing, but think of it like, so if everyone watched the new Alice in Wonderland movies, how they have the white queen and the red queen, Hina Ikiahi is like the white queen, the way that she talks and how people love her. And then Hina Kuluwa is the red queen. How she just don't talk nice. - That's not very effective. - Yeah, so that's how she's talking to these her people that are starving already and, you know, thirsty, 'cause no more water. So she's telling them, kid, dig the imu, I'm gonna go inside, I'm gonna save all of you. And on the third day, you know, uncover the imu and you're gonna see another lady to give you more instructions. So they do it, no tears are shed for her. Like they're like, yeah, go jump in, go, go. So she does the problem is, whereas Hina Ikiahi was able to use that heat and fire because that's part of her, you know, her strengths. And she went down into the earth to make things happen. Hina Kuluwa, being of water, water and fire, kind of up. opposites. So when she went into the emotion, cook. So the only thing that her people saw after they covered her up is there's this huge rain cloud, just over Puhonu. And they waited three days past nothing, no lady, four days, they just kept waiting. The only thing that happened is there was just dumping rain. And it was raining so much that floods started to happen and her people started to get washed down into the ocean. So finally they were like, you know, let's just uncover it. So they did. And all they saw was the burnt body and ashes of Hina Kuluwa. And that huge rain cloud above Puhonu, they saw her face in it. And this is kind of that self realization on the part of Hina Kuluwa that, oh, I messed up because I'm water and I went into fire. Yeah. So instead of copying her sister, she should have played to her own strengths, your water. You could have, you know, done anything else and be innovative to play to your strengths to help your people. So that rain cloud just kept dumping and dumping. So here comes our favorite demigod, Maui, their brother. And he's so like irritated with this rain. So he captures the cloud and he wants to get rid of it full knowing that it's his, you know, younger sister. So using his, you know, Manaya Kalani, his magical hook, he lazles that cloud and he takes it over to Halema Uma and he just wants to throw it in. But he's impatient. Same thing like how water and fire is not going to be instant. So he had to do it like five times. And every time he failed, a piece of the cloud would come back over Puhonu. So he ended up not completing his task fully. So those clouds are that kind of what looks like a massive cloud overhilo when it rings like how we had a couple days ago. That's the remnants of Hina Kuluwa. That's her remnants. So while within the, this Moolello, yeah, there's that lesson of don't try to compare yourself and mimic others, play to your strengths, innovate to your strengths. Because somebody else's attributes and characteristics aren't may not jive with what you know and what you're able to do. And that's okay. Because you could be like Hina Ikavai and let your ego get the best of you. And then all of a sudden it's worse for everyone else around you. But we need to be grateful and Moolello Hina Ikavai or Hina Kuluwa, same person. Because that's what her sacrifice and seemingly, you know, failure gives Hilo its major characteristic. It's that rain and that cloud that lingers overhilo when it does rain. So we can use this Moolello even though it's short and it's nice that it points out the two kind of prominent poo-u within Hilo. It's the the lessons that we can pull out of it. Those discussions that we can have. Yeah, Hina Ikavai, even though she's loved by everybody, what made her such a good leader is that she played to her strengths. She played to her strength and she always thought of the greater good. Yeah, and Hawaiian, we say no no Ikanui. Yeah, think of the greater population. Yeah, Oleh Ikohou-Kahi, not on the single person, which is what Hina Ikavai did. She wanted to glorify herself instead of thinking of how she can save her people. So how can we apply that to to now? We're in this state where it's not a drought, per se, but it's a it's a pandemic. And those populations, those communities and individuals that are succeeding are those that are innovating and playing to their strength their strengths in order to help the larger community. And the ones that are still lagging are the ones who are stuck within their their ego and like no, I'm gonna do this and I can copy you. We're starting to see and around the world that those groups that are beating this pandemic are the ones that are innovating for the greater good. Mahalo Nui for all of that. And I was just wondering what is a lesson from this Mahalo that speaks to you? I know you shared a whole bunch, but just for you personally in whatever avenue that might connect with. For me, personally, I tend to go back and forth between the qualities and traits of each Hina while I aspire to be like Hina Kiyahi. My personality is very much Hina Kulu. I'm very hard-headed and, you know, in human nature and just how it is, I find myself constantly comparing myself to others. But every time I come back to this short Mahalo, this short story, it's a constant reminder that it's okay to compare yourself to others. However, if we want to prevent being cooked in that Emu, we need to do self-reflection. Comparing our words is fine. There's nothing wrong with that. But we need to self-reflect on what are things that I have in my arsenal, in my bag of tricks that I can use to even just help somebody within my community. It has to be an outward action. I can't do things and make decisions that's only going to affect me because that's going to keep me in this Hina Kiyahi. I mean, Hina Kulu, bubble. If I want to get closer to Hina Kiyahi, I need to take my own strengths. However, small it may seem and try to help one other person outside of my bubble. That's I think what this constant reminder is, especially in this time. The places that you mentioned are familiar to some Hilo folks. You mentioned the Memorial Cemetery and also the Hilo Medical Center and these two who are located relative to those those particular places. What part of Hilo would you say this is that we're talking about? In the last couple of episodes, we focused on places that a little bit more towards the the coastline in the Bay, but this seems like it's a little bit more inland, right? Yes, definitely more inland. Distance-wise, I'd say Puhu Hala'i is maybe about a mile and a half, two miles up from Bayfront from Kiloane, so then Puhu Hono would be maybe another half mile up from that. So relatively inland and in the elevation too, even though it doesn't seem like a great distance from the shoreline, it's on the slopes of Mount Akea, so we're going up. So it's relatively elevated in that sense. So we're encouraging our listeners to, if they encounter these particular Vahipana, these storied legendary places that we are focused on in this series, that they would, you know, spend a moment to acknowledge them, meet, say their names, right? Say Aloha to them as they pass by on their commuter or look out from their school or workplace or whatever. And so I think that that gives us a sense of where these, these storied places are in these, in these stories of the two Hinas. Yeah, the beauty of this is that we actually use their names. We don't use like with Bayfront, it's been accustomed to be called Bayfront instead of like Kiloane, but we say Hala'i, we say Hala'i hill, but just change hill to Puhu and switch the order. There you go, you got the Hawaiian. And Puhu Hono, we hear Puhu Hono all the time because of the medical center that is on, if you're driving towards Waianui Nui, it's on the right hand side. So a kind of, I guess landmarks because, you know, like me, when I drive, I need landmarks and terrible with street names. So if you're at 711 Kaumana and you're looking towards the coastline, you can say hello to Puhu Hono because that's the immediate Puhu in front of you. So just go buy a slurpee and say, hey Puhu Hono, Hina Kuluwa, or if you're driving down Waianui Nui, you pass the prison. Look to your right and that's Puhu Hala'i right there. Yeah, we might not always go to the, pass the veteran cemetery, but if we're at, we're driving down, after you get your slurpee and you say, hi to Puhu Hono, and you continue down towards the coast, you just look to the right and you say, hey Puhu Hala'i. But the beauty of these two places is that we use their names still yet, not like Rainbow Falls in Waianui, Nui or Bayfront versus Hilo-Hone. That's something important that we're sharing with our listeners as far as using the Hawaiian name, traditional names for places like these. Something I didn't know about this molello was Maui's part in it. So yeah, that was neat to hear that and then to envision the clouds and we all, if, you know, if you've living in Hilo, you're familiar with the clouds and after taking a look and I'm up Wuka in Ola'a, so I'm near Kilauea and now I'll think of this story too, because I don't often think of it. I didn't know about the Maui aspect. So now I can think about the clouds. Yeah, that aspect I think I heard. Maybe. A few years after I got acquainted with this Moolalo, so that's the beauty of Vahipana as well as Moolalo is every time you visit a place or every time you go back to a story no matter how well you think it is, there's always something new that comes up. That Maui, and it helps to contextualize things within our area as well. We know Poo Hong, we're like, oh, well, they covered up the emu, so there's no crater anymore, so they just built a whole bunch of houses on it. Yes, that's true. But with every seemingly negative thing that happens, there's always something positive. And even though she didn't make the greatest choice, she gave Helo its reign, its signature. Mm-hmm. Yeah, it's an important story about sacrifice. Sacrifice in different ways, for sure. Yeah, sacrifice is always necessary. I think that's a lesson that, unfortunately, we try to get our younger generations to avoid. But in an indigenous sense, you have to go through sacrifice. How else do you grow? Yeah, if we were talking about the hero's journey or this Carl model, within that, you need to go through multiple, quote, unquote, deaths. Sacrifices, things have to happen. Things have to get overturned. Things have to hurt. But from that is how you learn to grow. And you learn how to survive. You're never going to learn to be strong if you don't fall down and get scraped up a couple of times. It's inevitable. And how you deal with that afterwards is the important part. Mm-hmm. Yeah, so important to bear in mind. Mahalo. Mahalo, Nui. Hi, Mahalo. Yeah, we appreciate you sharing the Mahalo with us. And we hope that all of us, all of our listeners, all of our communities, I'm thinking about the Mahalo that you just shared and the special places that feature in it and the two heinous and their functions and sacrifices, too. Mahalo, Nui. Well, that was an informative and thought-provoking experience with Aakia and a nice way to close our Huakai and Hilo as we transition to Puna. Yeah, I totally agree. That was really cool. And I actually really liked the fact that Maui had reared his head again in this Mahalo too, right? 'Cause we had heard about him with Manai Kahlua earlier in an earlier episode in the context of Mokwola in Hilo Bay. So that was really nice to have him come back and realize that he was actually the brother of these two heinous sisters as well. And that reminds me, too, Aakia talked extensively about the building of Imu, right? That's what both of the heinous sisters did. And just for the sake of our listening audience, maybe we need to just share a little bit about what that tradition is all about. Basically, an underground oven is prepared and this process takes a lot of people and teamwork. In order for everybody to have food, you have to work together. Mm-hmm. And that totally ties in with the idea about Hina Ikeahi, her function in the community as, you know, with her community orientation and her, you know, looking out for her people. I really liked that. It speaks to the different leadership styles that the two heinous had. And we saw that one was effective and one wasn't so effective. No, but still there was the sacrifice, right? That the Hina Ikawai made, too. Yes, definitely. Both of the sisters did show their sacrifice although their intentions might not have been the same. We did see the results with especially Hina Ikeahi and how her people loved her and followed her orders. And then in the end, they benefited from it. And something I noticed from this story is the metaphorical deaths that happen and the rebirths that happened due to those sacrifices. It's a great story that shows how you can transition from one point of your life and go into another and all the while learning lessons. That Maolella leaves us so much to reflect on. And I hope we all do. Before we go, Leah, I just wanted to say, Mahalo for being my co-host as we went made this journey through the lands of Hilo, it's been really great and fun. Oh, Mahalo, Drew, I really enjoy being on this journey with you as well. And I look forward to what we're gonna learn in Puna. Yes. Oh, and one more thing before we say Ahuiho, be sure to check out our story maps. Each kaleo kaulhuau episode features an interactive map on our blog. Check out the link in the podcast description or simply Google kaleo kaulhuau. Yes, definitely make sure to check out the story maps. They help as a kind of visual aid while listening. And for my humble standpoint, as a geographer, maps are always fabulous. And also, don't forget to follow us on Facebook and Instagram for bonus content. And with that, dear listeners, Mahalo for lending your ears to this episode of kaleo kaulhuau. Please join us again as we make our way into the Moku of Puna in the next episode that will be available on March 1st. I can't wait. Me too. It'll be so much fun. Ahuiho, kaleo. Aloha, everyone. Aloha. (upbeat music) (upbeat music)

Podcast Summary

Key Points:

  1. Akea Makamai Kiyuna shares a traditional Hawaiian story about two sisters, Hina Ikiahi and Hina Kuluwa, who live in Puhu Hala'i and Puhu Hono in Hilo.
  2. Hina Ikiahi, a wise and compassionate leader, sacrifices herself in an imu to save her people during a drought, resulting in water springs and a successful recovery.
  3. Hina Kuluwa, jealous and authoritarian, forces her people to perform the same ritual but fails, leading to floods and destruction due to misaligned leadership and natural elements.
  4. Maui intervenes by capturing the rain cloud associated with Hina Kuluwa, symbolizing the lingering effects of her failure and the region’s weather patterns.
  5. The story teaches that leaders should honor their unique strengths and serve the greater good, not mimic others, emphasizing self-reflection and community-minded action.
  6. The narrative highlights the importance of using traditional Hawaiian place names like Puhu Hala'i and Puhu Hono, preserving cultural identity and connection to land.
  7. Both sisters embody sacrifice, showing that growth and resilience come through facing challenges and learning from them.
  8. The episode underscores how indigenous wisdom, like the imu tradition, fosters community, cooperation, and intergenerational learning.

Summary:

O kālai ka mālama, he mālama i ka pōpōhau, i ka mālama i ka mokua, i ka mālama i ka pōpōhau. I ka hālau o Hilo, Akea Makamai Kiyuna āmahi i ka mālama o Puhu Hala'i me Puhu Hono, i ka hālau o Hina Ikiahi me Hina Kuluwa. Hina Ikiahi, ka mea ka hālau, e hiaʻi ana i ka imu, e hana i ka wā, e kūpuni i ka lau i ka haʻa, e kākau i ka ʻāina, e kākau i ka mālama.

I ka wā, ka hālau o Hina Kuluwa e pāʻa ana i ka imu, e kī ai i ka pā, e hāʻi i ka wā, e hāʻi i ka hāʻi, e wāʻa ana i ka pōpōhau, e hāʻi i ka hāʻi. I ka pōpōhau, ka haʻi i ka ‘āina, i ka mālama, i ka hālau, i ka ʻāina. I ka hālau, ka mālama i ka manawa, ka mālama i ka hālau, ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau. I ka hālau, ka mālama i ka hālau, i ka mālama i ka hālau.

FAQs

Puhu Hala'i i waihala i ka pua o Hina Ikiahi, i ka pua o Hina Ikiahi i ka pua o Hina Kuluwa. I ka pua o Hina Ikiahi, i ka 'olohe a ke kai, i ka noho i ka 'olohe a ka pua.

Puhu Honu i waihala i ka pua o Hina Kuluwa, i ka pua o Hina Kuluwa. I ka pua o Hina Kuluwa, i ka 'olohe a ke kai, i ka noho i ka 'olohe a ka pua.

Hina Ikiahi i ka holo i ka imu i ka pua o Puhu Hala'i, i ka pua o Hina Ikiahi, i ka holo i ka imu i ka pua o Hina Ikiahi, i ka holo i ka imu i ka pua o Hina Ikiahi.

Hina Kuluwa i ka holo i ka imu i ka pua o Puhu Honu, i ka pua o Hina Kuluwa, i ka holo i ka imu i ka pua o Hina Kuluwa, i ka holo i ka imu i ka pua o Hina Kuluwa.

Hina Ikiahi i ka 'olohe a ke kai, i ka 'olohe a ke kai, i ka 'olohe a ke kai, i ka 'olohe a ke kai.

Hina Kuluwa i ka 'olohe a ke kai, i ka 'olohe a ke kai, i ka 'olohe a ke kai, i ka 'olohe a ke kai.

Chat with AI

Loading...

Pro features

Go deeper with this episode

Unlock creator-grade tools that turn any transcript into show notes and subtitle files.