HEMA - in gesprek met Eva Ronhaar

Hoe gaat de heema om met de dwingende hand van de vrijmarkt? Als ik dus een doelstelling zet, dat we dus ook zien 'ok, jo, op dit moment is dit product. of deze grondst nog zo duur, maar we weten dat het over twee jaar vanwege de marktwerking. dat het dan beter beschikbaar is, de qua duurzameheid. Dus ja, laten we die doelstelling twee jaar opschrijven, want dit is gewoon niet haalbaar even. En dan ben ik er ook echt voor dat we dat doen. Dit is de podcast 'Het Geheim van de duurzame ondernemer'. Waarin we op zoek gaan naar duurzame strategieën in een dwingende vrijmarkt. In deze podcast spreken ik met Eva Rond haar duurzaamheidsmanager bij de heema. Duurzaamheidsmanager bij de heema heeft de laatste jaren een concreetestappen gemaakt. als het gaat om de duurzameing van hun assortement. De middels wordt alle katoen honderd procent duurzaam ingekocht. werk ze samen met hun leveranciers aan goede arbeidsomstandigheden. en die is de knetterbal uit de schappen verdwenen. Waar ik nu schierig naar ben is hoe de heema toch weet duurzamen. terwijl ze zich van oorsprong richten op producten voor de zo genamelijke gewone man. Op hun website staat de lezen dat in 1926, met oprichtingsjaar van de heema. waren huizen vooral gericht waren er bereiken mensen. Heema was het eerst de warenhuis dat een andere instekkoos. door het dieklen aan te bielen tegen eenheidspreizen van 10, 25 of 50 cent. Die city-eenheidspreizen nog terug in hun naam. De Hollandse eneheidspreizen maatschappij Amsterdam. Hoe balanceeert de heema tussen duurzaamheid en prijs? Wat is het geheim van de heema? Mijn naam is Eva Rondhaar. Ik ben 60 jaar en ik werk nu bijna 7 jaar al voor heema, 13,5 jaar. Met heel veel liefde en plezier. Ik heb altijd gewerkt daar op het stuk van duurzaamheid. Dat is wel echt een rode draad bij Heema. Daar ben ik ook op binnen gekomen. Maar met de jaar is mijn portfolio daar wel ook uitgebreid. Dus ik heb nu ook een stuk van in ovatie waar ik mee bezig ben. Een stuk diversiteit en inclusiviteit, Heema Foundation. Dus alles wat je kan bedenken wat te maken heeft met het maken van positief impact als bedrijf. Ja, en er is ontzettend leuke rol om te hebben en om bij zo'n bedrijf van het heema te mogen werken. En daarvoor heb ik eigenlijk voor verschillende bedrijven gewerkt, voor mezelf. Maar ook voor verschillende stekel, dus voor de verengende naties en verschillende NGOs. En eigenlijk altijd in buitenland gewoondig gewerkt. Ik ben begonnen in humaniterren hulp. En mensen die zeggen dan vaak wel van jo, wat is dat aan een gekke overstap van humaniterren hulp en NGOs naar bedrijven en duurzaamheid. En voor mij vertelte ik eigenlijk, ik snap dat het een andere stekel is, maar voor mij vertel ik die heel logisch. Want het gaat allemaal maken van positieve impact en het is er veel minder van negatieve impact. Je positie, waarvan als je werkt, is meestal een probleemgericht, ja, er zijn issues die je op moet lossen. Dus de kade verbinden je werkt en de thema's waarmee je werkt, die zijn ja, leken heel erg elkaar. Wat voor mij was dat een heerstap. Eva zet zich dus al langere tijd in voor een duurzaamere wereld. Ik ben benieuwd of Zinha privéleven en ook duurzaamere keuze smaakt. Het is absoluut niet zo dat ik mezelf nooit ziet stoers daarvan niet meer iets nieuwskoop, maar ik ben wel echt een hele bewusten. De burger en consument. Ja, ja. En is dat van jonge zwaan als zo bij jou? Als je terugkijkt naar hoe je als kind was, weet je, als ik naar mezelf bijvoorbeeld kijk, ik was al heel vroeg lid van Greenpeace en Foster Paris plan. Ja, naar vooral het sociale aspect. Dus dat weet je al meer dan bijvoorbeeld als je bijvoorbeeld zou kijken naar het recycling. En dat was minder bij bezig, dat deden we een beetje, maar ouders al een compost hopen. Dat was heel gewoon ook toen, weet je wel. Maar ik was wel altijd heel sociale begraan. Ik weet nog wat het is samen met de vriendin. Ik ben mij zelf gingen we kaarten maken en dan gingen we die verkopen aan de duren. En dan gingen we dat geld gingen we opsturen naar goed toe. Ja, geweldig. Ik was altijd heel sociale betrokken, ja. Ja, mooi, mooi. En dan kom je bij de heerma. Hoe heb je de heerma aangetroffen in het kader van duurzaamheid? Ja, ja. Ja, we hebben de heerma aangetroffen. Het was wel, en ik denk dat dat goed is ook om even als kader te schetsen. Dus we hebben ze bij een 7-jar geleden. En toen was duurzaamheid echt gewoon nog een heel anders. Het stond niet meer in de kinderschoene, in de hele sector. Maar het was wel echt niet zo ontop of mine, omdat het vandaag het dag was. En wat ik bij heerma zag was eigenlijk dat er best wel heel veel gebeurde. Voraal ook is op de productie keten, dus de arbeidsstandigheden in de keten. Daar, ja, dat deed helemaal echt al een jaren. En voor de rest zag ik vooral dat dat initiatief er. En daar trokken dus twee conclusies uit. Eén, er zijn mensen mee bezig, er zijn afdeling mee bezig. Dus er betekent dat mensen gemotiveerd zijn, al dat niet ook intrinsiek om er mee bezig te zijn. Dat is altijd heel belangrijk, hè. In de organisatie dat mensen willen. En ten tweede zag ik, hey, het is niet strategisch ingebedd. Dus er gebeurt heel veel, maar het is niet geïntergeerd in een strategie of een langer termijn of ja, we kopen duurzaamkatoon in, maar wat is onze eindtoelstelling? O, die hebben we niet. En dat is eigenlijk het stuk wat ik toen heb opgepakt en met helemaal strategisch neer te zetten, te structureren, daar teams voor op te zetten, aan die rapporteer je dan, hoeveel ze dat dan tot commercial. En dat, ja, dat hele patapiek eigenlijk niet maar ook opzetten. En dat had je dus ervaring mee op gedaan in je vorige baan, zeg maar. Ja, de eils had ik ervaring mee op gedaan. En maar ik heb ook veel projectmanagements gedaan en veel project in programma-management en processen goed op elkaar aansluiten, zorgen dat de juiste stakeholders betrokken zijn, die geeft ergens een klappel, die is eindelijk. Ja, en eigenlijk als je dat trucje om het zo te zeggen, als je dat kent, dan kun je dat overal op loslazen natuurlijk. En dat was daar ook in bedrijven heel belangrijk. Wie zijn de proces, wat zijn de doelstellingen? Wanneer moet het opgeleverd worden? En wie moet je op tijd betrekken? Oké. En daar heb ik dus een naast de inhoudige kennis vooral dan op het sociale vlak. En heb ik daar dus ook heel veel aangehaat. Ja, ja. Het is echt een heel duidelijke planing en controlecyklers, van planen maken, commitment krijgen. Zullen we dat eens wat verder uitdippen op het thema-katoon? Want ik heb het duurzumheidsverslag gelezen dat jullie in middel 100% duur zouden op inkopen. En ik dacht, misschien is dat er mooie cases om er ze uit te pluizen. Van, nou, hoe zijn jullie dat de thema's gekomen? Die bepaalde prioriteiten. Ik heb die vragen ook wat gespecsusieerd omdat ik in mijn boek ook die stappen benoem. En zo voor de studenten denk ik heel mooi zijn er voor de luisteraars. Om, nou, om te weten vergas, ik nou in mijn organisatie met duurzumheid aan de slag wil. Wat zijn dan de concrete stappen die ik moet zetten? Ja, ik denk dat het alle eerst is heel belangrijk om te na te denken van welke wat voor een partij ben. Dus ben je in een bank, een retailer, zit je in bevoet, zit je in nonvoet. En dus dat denk ik dat dat al een heel belangrijk kader is, want ja, er zijn dus wel wat stappen die voor iedereen gelden. Maar de inhoud van die stappen is dus per, ja, en die tijd die je bent is eigenlijk weer anders. Dus de heel belangrijk om je eigen bedrijf is goed door te lichten en vooral veel te luisteren, want wat gebeurt er al? Waar ik altijd mee begin en met een laag te leggen is een stukje wetgeving. Dus wat is er bijvoorbeeld op dit moment aan wetgeving waar je aan moet voldoen? En er is vaak meer wetgeving dan wat denken. En dan was ons ook weten. En dat niet alle wetgeving wordt ook gemoni door, dus dan zijn ze gezonder steken. Dus nou ja, weet je, als het toch niet op een gemoni door wordt, is het ook niet zo interessant om te krijgen en boeten. Maar dat verandert vaak wel in de toekomst. Dus ik zeg altijd als je weet dat een wetgeving aan komt, maak dan je eigen plan. En dat in de kaders van wetgeving pas je bijna nooit als bedrijd. Dan zijn er altijd heel veel mids en maren. En dus zorg gewoon dat je er altijd rijen rit hebt staan. Dat kan je echt ontzettend veel pijn moeite draan en geld kosten. En dat wij van volgen, dus ook aan altijd doen is bekijken van wat gebeurt er in de markt, hè. Dus wat doen we bijvoorbeeld onze competitors? Waar vraagt onze klant ook naar, wat kunnen onze suppliers? Nou, wat is er zo'n soorty ment waar wordt veel van verkocht waar je impact, maar dus ook de impact als in wat? Ja, welke producten of processen van jou bedrijven. Maak je nou echt op dit moment negatieve impact. Ja, en op die manier staan we dus eigenlijk ook bij Katune uitgekomen. Voor ons, omdat het gewoon niet, omdat daar wetgeving onder zit, maar wel omdat daar. Dat het gewoon ontzettend groot deel van onze soorty ment is. Dat is alleen kleding maar ook bed, bad, keuken, tekst, stil, boom, tekst, stil. Voor Katune wat langer bedgeven we er niet onder, maar als je bijvoorbeeld kijkt naar de arbeidsomstandigheden in de keenten. Dat was bijvoorbeeld dan ook echt, er werd in begin ook gevraagd, ja, kunnen we daar dan over communiceren. En dan zou ik, ja, weet je, natuurlijk mogen we communiceren aan bepaalde stekelhonders van jongens. Dit is hoe we ouders doen en dit is hoe we trengen geven in onze landen. Maar we hoef ons zelf niet om de schouders te kloppen, dat we niet door groot rijden. Want dit is gewoon internationale wetgeving. Oké. Dus ik denk dat dat altijd heel erg belangrijk in dit zijn gewoon ook no-brainers. En dat is ons goed om te begrijpen voor de andere mensen in Turn. Dit is niet iets wat je wil, dit is iets wat je moet. Bov op die wetgeving, de tweede laag die dan eigenlijk zet als bedrijf, is wat pas nu als bedrijf? Waar je wil ik verder gaan dan de wetgeving. En daar hebben wij dus heel erg gekozen om in te zetten op onze materialen. En dan moet je gaan kijken binnen die materialen, waar ga je dan onze eerst de op inzetten. En daar hebben wij als gekozen voor Katune, omdat we weten dat het en. Een negatieve impact heeft op mensen en milieueu. En omdat het gewoon onzettend groot onderdeel is van ons assortiment. En dan heb je daarvoor gekozen, dus je hebt de tema bepaald. En hoe kom je dan tot bepaalde doelstellingen. En ook hoe meet je dat dan? Nou, dat is echt wel een proces, want ik zou altijd een doelstelling om iets te roepen hebben. Bijvoorbeeld, ik weet nog trouwens dat mijn eerste meeting bij Heema ging over duurzaam Katune. Dus ja, dus hoe zet je dat? Ik zou dat een doelstelling zet is niet zo moeilijk. Dus we kunnen vandaag roepen in 2025 willen wij XI-Z, maar het implementeren. En dus echt gewoon dat hele plan voor elkaar krijgen en de handen er op elkaar krijgen. En zorgen dat het met je hele keten lukt, die implementatie, dat is echt waar het een gaat natuurlijk. Dus ja, hoe zet je zo'n doelstelling? Ja, dat is eigenlijk altijd in overleg ook met wij doen dan bijvoorbeeld met onze inkopers ook. En ook de commerciale teams dus, echt om te kijken, jo, wat is er haalbaar? Oké, ik vind het belangrijk dat een doelstelling dat die wel scherp is. Dus hij mag je wel een beetje ongemakkelijk laten voelen, want dan zit er ook urgentie in. En dan gaan mensen ook wel echt in actie, want als je zegt over 10 jaar, ja, dan blijf iedereen hangen en zeggen ze heel over 7 jaar kijken. We willen eens een keer even. Nee, weet je je mag best wel een beetje pressure voelen, maar het moet wel relistisch zijn, want anders gaan mensen ook uit. Dus dus heel belangrijk om inderdaad na te gaan, ik doe meestal een opzet van jongens, ik stel dit voor om deze en deze reen ik heb dit uitgezogd, dit is wat de markt doe, dit is wat ik denk dat het beschikbaar is, dit zou de business case ervoor zijn. Ik zou met deze assortimenten beginnen kijken wat het doet bij onze klant, het veren uitbouw. Maar vervolgens is het dus wel echt aan de commerciale teams, dan zit ik dus ook echt met de directers om te zeggen, jo, is dit haalbaar ja en nee. Het houdt soms in dat ze zeggen, nee, echt no way, nou, dan gaan we met ze alle terug naar de teketaven, want wat kan er dan wel heel veel te zeggen. Jolder komt er inkoperijs net aan over een maand, en dan gaan we eens even uitvragen wat er verschillende opties hiervoor zijn, en dan gaan we er eens even een financiële plaatje achter hangen. Nou, dan gaan ze dus inderdaad langs bij fabrieken, ze gaan in gesprek met leveranciers, en dan kunnen ze ook opvragen inderdaad even wat zou gewoon katoen om het even zo te noemen, dat dan kon pensioneel katoen, wat zou dat doen, en wat doet dit bijvoorbeeld als ik het inkop, organisch, want wat doet dit bijvoorbeeld als ik het inkop via dit op dat curmerk. De eigenlijk bekijken van, jo, wat zijn nou de prijsverhoudingen voor bepaalde producten, en is dat dan ook haalbaar voor heen, want dat is natuurlijk heel belangrijk. Het eerste is de vraag, is zo'n partij gecerterfiseerd of hebben zij toegang tot andere materiaal soorten, dus tot de materiaal soorten die wij dan willen tot dat duurzaamere katoen om het zo te zeggen. Nou, als ze dat niet hebben, dan is de vraag, willen ze daar toegang toe nemen en de business met ons houden, of zeggen ze naden gaan wij niet aan beginnen en moeten wij dus op zoek naar een andere fabrieken. En dan vervolgens, ja, ik bedoel, als je extra duurzaamhijs vraagt, dan kan het zijn dat er ook een prijs verschillen, dus we verhankelijk van hoe de marktel in elkaar zit. Hij was een paar jaar, als het dan een paar jaar gaande is aan het proces, dan is de prijs, die is wat zachter, maar als het echt een nieuwe vraag is in de markt, ja, dan maakt het vaak nog wel een verschil met kon pensioneel. Dus je gewoon een materiaal moet zo te zeggen. Dus ja, dan komt wel vaak een prijskaartje bij kijken, dus het is wel, ja, dat wordt een inderdaad uitgevragen bij zo'n fabriek kunnen jullie dit en zo, ja, wat zou het ons dan kosten? Ja, precies, ja, ja. En dat is dan de tema, ecologisch katoen of niet. En qua arbeidsomstandigheden heeft die inkoper daar ook een rol in omdat termonioren, hoe ga je lidamen, jong? Ja, dat is een goeie vraag, nou niet zo zeer maar termonioren, maar het is wel dat bij iedere nieuwe relatie die we aangaan, dan teken jullie dus eigenlijk een voorbepaalde soort samenwerking met ons. En dat betekent dus ook dat wij al dit bij jou komen doen in je fabriek en dat betekent dus dat er in, iemand die daar echt ingespecialiseerd is, die gaat een soort van inspectie doen op de arbeidsomstandigheden in jouw fabriek. En daar kan dus uitkomen, daar kunnen eigenlijk drie uitkomsten uitkomen, maar dat kan uitkomen, nou, je doet ze helemaal goed, fantastisch, let's go, er kan uitkomen. De zitten nog veranderingen in, maar die zijn niets strukturel, dus die kan je oplossen, dus die begraan samenwerken en jij gaat die problemen oplossen en moet ook wel los zijn voor dat we de volgende orde bij jou plaatsen. Oké, dat wordt uit, nou, hier is niet maar echt geen potentie, een beetje dit strukturel, of het is niets strukturel, maar de leven dan ze hier zeggen, jo, dit is wat het is en anders niet, dan zeggen wij, nou ja, dan kunnen wij helaas niets samenwerken, want dan verwachten we wel een bepaald niveau, of dat je daar in je geval naartoe wilt werken te willen samenwerken. En vervolgens is het wel, dus dat is wel echt aan de begin, aan de voorkant, ja, en aan de achterkant werkt ons team dan ook heel erg samen van omdat de monitoren en blijven die arbeidsomstandigheden dan goed, hè, en verbeteren die dan ook met de jaren. Kijk, je nemen is helaas niet genoemd. En doen jullie die audit zelf of werkt jullie dat in samen met andere ketens? Nou, we doen ze, we hebben eigenlijk een soort van ontwikkeld systeem, noemen wij dat een development approach, waarbij we onze eigen soort audits daar beginnen we, en dat is echt een soort van instap-niveau, omdat we zeggen, jo, we vinden het vooral heel belangrijk dat de mensen voelen dat ze transparent kunnen zijn en echt onze alle eerlijke informatie geven, en dan kunnen we van daar samen verder werken en we vragen dus dat een jaar na dat ze dat instap-niveau hebben bereikten, dus met ons samenwerken, dat ze dan doorstromen naar een hoger niveau, en dat ook geen niveau, in wordt dan door in de daar van externe voor tijd. Ja, want dan je hebt ook de EMVO samenwerkingen? - Ja, dat zijn jullie daar ook bij aangesloten of we zijn aangesloten bij het EMVO-konvenant, voorduur, samenkleiding, etekstil, en dan werkt je dus inderdaad met verschillende bedrijven samen, maar niet alleen met drijven, ook met overheid, met NGOs, met vakbonden, national, internationaal. Om, ja, dus eigenlijk, gezamenlijk, verbeteringen door te voeren in de keten. - Ja, oké, dus jullie doen het inzelf en in samenwerking met andere partijen. - Ja, ja, absoluut, ja, want sommige problemen zijn gewoon te groot, om alleen aan te pakken, die zijn te struktureel en dat ze ligt echt op de sector, en dan alleen, als je het alleen nog maar national-niveau doet, is het zelfs nog lastig. De Hema vraagt haar leveranciers dus om de producten het verduurzamen, die mogen niet tot zelf en met anderen de doorg voor de verduurzamen. Ik ben benieuwd hoe de Hema zicht houdt, op daaruit zo'n standigheden. Je merkt wel dat zoveel verschillende bedrijven, als je het met elkaar vergelijkt, heeft iedereen eigenlijk dezelfde basis, maar net ze schillende nu balensens, wat ook heel pelend kan zijn voor de leveranciers en fabrieken natuurlijk. Maar de basis is altijd nationale en internationale wedgeving, dus daar houd je altijd aan vast, dat is het minimum. En daarom heen bouw je dan voornamelijk ook wat jij misschien als bedrijf zelf belangrijk vindt, maar ook wat er geziende producten die je in dat land producereert. En het landstelling van het ieder land heeft natuurlijk weer zijn eigen risico's ook, en producten hebben ook weer een eigen risico's. En dat bouw je daar dan om heen, dus we weten bijvoorbeeld bij kleding dat het stuk bijvoorbeeld waard over wasse gaat, of waar de water bij aan te pas pont, het verveen bijvoorbeeld, dat daar heel veel milieu impact zit. Dus als jij heel veel met kleding bezig bent, dan ga je ook vooral daar in je keten bijvoorbeeld kijken, want daar zit een alweer extra hoog risico's met geemikale etc. Dus dank je heel erg af van het land, want in het ene land bijvoorbeeld is kinderarbeid, het heeft van andere leeftijd en dan in het andere land. Dus je moet echt. Ja, dus dus ook heel veel heeft het te maken met bedgeving in. En ik hoor jou allemaal speseficaties zeggen van kleding, nou, dit is inmiddels wel voor de geen de meduursumheid bezig zijn wel algemeen bekend, maar vind je ook dat je als duursumheid-manager ook echt een speciaalist moet worden op zo'n product, of heb je daar andere mensen voor nodig? Ja, het hangt een beetje af van het soort bedrijf dat je bent, dus of je nou heel grote heel klein bent, kijk, ik denk dat als ik kijk bij Heema, ik zeg altijd, ik ben geen inkoper, ik ben geen designer, ik ben geen product ontwikkelaar, ik ben geen planner, dat zijn allemaal speciaalismus en dat ben ik simpelweg niet. Wat ik probeer, is om die mensen te faciliteren om hun werk zo duurzaam mogelijk te doen, mooi. En als het voorbeeld van Heema neem, kijk bij Heema hebben we beauty, we hebben hart waren, we hebben food, we hebben fashion, ja. Dus wij moeten eigenlijk van duurzaamheid over de hele brede iets weten en we hopen dus vooral en dat is waar we de mensen ook in ondersteunen, is dat dus bijvoorbeeld als jij de product-manager, dus de product ontwikkelaar bent, van kleding dat jij dan op kleding eigenlijk echt de expert bent, dat dan combineren, dus een kleding expert met een duurzaamheid is expert, dan kom je echt een heel eind. Ja, mooi. Hoe wij dat proberen, ja, echt de verwerken in de organisatie. Interdisciplineerd samenwerken dus met Eva in haar rol als duurzaamheid regisseur, zes ze wing dat aan en verbindt medewerkers binnen de Heema die het eigen initiatief duurzaamen stappen willen maken. Toch vraag ik me af, gaat duurzaamheid en Heema wel altijd samen, de Heema heeft ook gericht op goedkoop, hoe gaan zij eigenlijk om met de dwingende hand van de vrijmarkt. Het moet wel binnen onze Heema prijs passen. Dat kan dus betekenen, dus daar misst het ook zo belangrijk dat je gezamenlijk bekijkt wat is nu mogelijk in de markt. En als ik dus een doelstelling zet dat we dus ook zien, oké, jo, op dit moment is het product of deze grondst nog nog zo duur, maar we weten dat het over twee jaar vanwege de marktwerking, dat het dan beter beschikbaar is, de kwaad duurzaamheid. Dus ja, laten we die doelstelling twee jaar opschrijven, want dit is gewoon niet haalbaar, en dan ben ik er ook echt voor dat we dat doen. Dat weet je altijd daarvoor moet je echt niet gesprek gaan, want ik zeg ja, en we moeten die Heema prijs behouden, want voor ons gaat het eruit eigenlijk over om duurzaamheid voor iedereen toegankelijk te maken. Dus het kan zijn dat iets langer duurt, het kan soms ook zijn dat we twee alternatief in de markt zetten, dus een je konventioneel en een je duurzaam. En dan dus ook kijken inderdaad wat de klant doet en vindt de klant het ook echt prettwerk, want inderdaad een duurzaamheid product in de markt zetten wil ook, het lukt ook niet altijd, de klant is er ook niet als het klaar voor, en dat hebben wij ook wel eens, dan hebben we een heel mooi product ontworpen en dat kopen iemand uit. En dan heb je ontzettend veel derfingen, dat is natuurlijk, ja, het is helemaal niet duurzaam, dus dan merk je ook gewoon, ja, dan zijn ze nog niet klaar voor over twee jaar nog eens kijken. Ga je ze bijvoorbeeld geven van zo'n product wat jullie in de markt hadden gezet en wat helaas niet is gaan lopen? Ja, nou het is wel interessant, want het had dus een aantal jaar geleden hadden we dus ook verschillende varianten van de rookhorst, en er zijn bijvoorbeeld ook een biologische rookhorst bij en dat liep zo'n helemaal niet goed. Dat was echt ontzettend, iedereen wilde dat die in de winkel zou komen en toen niet er was kocht niemanden, dat was niet waar. Hij werd verkocht, maar zeker niet op de manier dat als we hadden verwacht. En dat was dus ontzettend soms, toen hebben we die er uiteindelijk een andere manier het assortiment gebracht en we zouden het tijd weg geweest. En nu hebben we dus afgelopen jaar de vegetarische rookhorst, de rookhorst, hebben we wel geïntroduceerd, ja, en dat gaat ontzettend, goed, dus dan merk je gewoon dat een klanter, ja, dat ook de klanter gedrag wat betreft duurzaamheid veranderd gewoon. En hadden jullie daar ook onderzoek naar gedaan achteraf? Wat maakten nou dat dat zij niet niet wilde koken, of veel minder kochten dan de standaard? Ja, nou, dat zit er echt wel vooral in en dat soms is heel lastig, hè. En ik denk dat je daar iets aan raakt wat als, ja, die tailor of als merk altijd heel lastig is, dat was burger en als consument twee verschillende petten op hebben. Dus iedereen zeggen ja, tuurlijk ben ik voor goede omstandigheden, maar als we dan een portemonnee moeten trekken gaan we toch voor graag voor het allergoed koopsten. Ja, dan dat merk je dan, mensen vragen ergens on, maar gaan ze het ook afnemen. Dat was het prijs verschil eigenlijk, weet je dat nog uit je hoofd? Oh, nee, dat weet ik niet meer. Dat zou dat in de euro zo vinden. Nee, nee, nee, het zit nooit in de euro. Nee, ik weet niet meer precies wat het dus schil was. Nee, maar het was niet zo groot, hè. Nee, nee, maar het was een ook gewoon weetje. En dan de vraag was ook was het dan het product op dat moment, wat nu zijn er dus mensen die heel graag een gevarieerd jeet hebben, hè. En toen was het echt gewoon nog van jo, ja, maar als je een roekworst gaat eten, ja, dat is ook niet per se. Het is net als als ik mezelf dan een keer dat gewakje toestaan, wil ik ook dat het volop het slag welm in alles is. Het is een beetje dat gevoel, weet je? Dus als ik mezelf dan trakteer op zo'n half een woordst, dat is echt nog gewoon, weet je dat wel ik niet per se voor een biologische woordst gaan, dan is het ook echt gewoon een goede roekworst zijn. Dus dat is pas het gevoel en de amocie pas het niet helemaal bij het moment ook, ja, bij het moment, ja, klanten gedrag van de burger heel interessant. En wat is nou een duurzaam uit te roeten waar je echt trots zal bent? We hebben natuurlijk even op het toen gehad, dat kan voorzien dat je dat trots zal bent, maar als je nu eens hebt kijkt, ja, je geschieten is, wat, eh, ja. Ja, ja, dat kan toen is er zeker een waar ik trots zal bent, omdat we dat wel ook echt, eh, behaald hebben, laat maar zeggen, als een van de eerste in de markt, maar ook voor dat ons doelstelling, onze doelstelling, onze doelstelling, onze 2020, 100% en toen hebben we in 2019 behaald. Dus ik ben heel trots omdat dat het helemaal gelukt is. En de andere wat ik een mooi voorbeeld vind is, en dat is echt een hele andere tak van sport, maar als ik bijvoorbeeld was heb ik gedaan, eh, met de knetterbal. Nou, en toen ik, ik wist niet, als ik knetterbal was, dus ik kan me voorstellen dat het voor jullie ook niet, en voor jou ook niet meteen duidelijk is, maar het is een stuk vuurwerk. En dat is eigenlijk een rondballetje en als je door de grondgooid dan gaat het een heel veel stukjes uit één. En toen werden wij daar dus door consumenten en door, ja, partijen opgewezen van "Jouw, jullie hebben dat in jouw schap liggen", als ik. Maar jullie hebben ook een broete op plastic en dat jullie wel een verminer van plastic, en dit is plastic, wat meteen in de natuurtrekken. Dat rijdt niet met elkaar. Dus dan krijg je zo'n meeldje of via social gaat het wel een heel vaker en dan denk je, ja, dat is wel een punt. Nou ja, nu in de winkels, dus één ding is van "Gai iets niet inkop", maar een andere ding is "Ja, dit ligt dan in de winkels". Dus het hebben toen besproken en toen heeft dus ons CEO's des tijd, slamerzijken toen echt besloten, dit halen we per direct uit de winkel. En dat is een hele mooie stap en daarna, ja, weet je, als dan één je gaat, dan moet ook de rest volgen, weet je wel, dus dat is dan ook super mooi, hè. Dus dat is iets waarvan ik echt wel denk, jeetje, ja, dat is echt wel graven, dat je zo'n stap. Nou, met alle ellende die er daarna nog komt, omdat, om je mag dat niet zo maar voeren, dus hoe krijg je dat in de heem als naam die winkelsverhuid? Want het is een allemaal speciaal bussen, dus dat gaat echt een zak geld, de eerste opelies, wat je leidt om niet te verkopen en vervolgens omdat we er uit je winkels te krijgen, hè. Maar er is ook heel belangrijk om te laten zien, het is heel belangrijk dat je in de eerste instantie in je winkels legt. En om daar zo goed over na te denken en hoe kritisch dus die consument is vandaag de dag, dus laten we er zelf goed over na denken. Nou, in een andere en ik denk dat dat echt heel graf is, is dat, nou ja, dat zie je in de markt, maar dat zie je dus ook bij collega's en weet je dat het iedereen te lagen, dat gespeel me met duurzaanheid bezig natuurlijk. Want dat baart, nou ja, zo'n zes jaar, zeven jaar geleden, echt nog wel was van jongens, we moeten dit doen en dit is belangrijk en kijk, we dit, als we het niet doen dan. En nu, ja, stromt de mailbox over heel en het zit er af en het is helemaal vol, omdat iemand, omdat mensen zeggen, jo, we hebben de idee, we gaan dit verduurd samen, we gaan daarmee aan de zoon. Maar goed, we hebben het zelf dit goed genoeg is en kun je hier je akkoord op geven en ik wil hierover, nou dat ik echt denk van je, wat gaan we snel. Wow. Dus echt proactief door mijn bezig zijn, ja dat het nu zo voor wev is in de organisatie, niet zonder slag of stoot natuurlijk, want natuurlijk menen bedrijf dus ik zeg echt niet dat het een makkelijke journey is. Maar dat iedereen in de zoon met bezig geest, ja, dat ben ik echt heel te groot. Het gaat dus echt om met zijn allen duurzaam willen zijn en op basis daarvan circulaire en sociale keuzes maken en doorvoeren. Ook als dat soms ting kostegaat van de windst. Hoe zijn die neusen zo de duurzaam kan het opgegaan? Wat is het geheim van de heem? Wat is ons geheim? Ik denk om duurzaamheid te laten slagen, dat het heel belangrijk is om het goed naar de rand voorwaarde te kijken. Dus net wat ik zei, kijk, een doelstelling zet als bedrijf is niet zo moeilijk, dat kan. Dus een stip op de hoorist ontzitter is niet zo moeilijk, maar wat je eigenlijk als bedrijf een akkoort opgeeft is dat mensen daar tijd aan besteden. Dat het meegenomen wordt in de afwegingen van je strategie dat een geld naartoe gaat, dat is waar je een akkoort opgeeft. Dus niet op 100% x in 2025. Nee, je zegt, oh, daar gaan dus zoveel mensen aanwerken, weet je wel, mijn leveranciers moeten daarmee aan de slag. En daarom omdat het dus echt gewoon in de komersie van je organisatie zit, dus het is heel belangrijk dat het in de strategie zit. Ja. Dus ik denk dat dat heel belangrijk is, dus dat onderdeel is van wie je bent en wat je doet, dat het echt een argument is om dingen wel of niet te doen. Dus dat denk ik dat een hele belangrijke is, en wat bij duurzaamheid ook heel belangrijk is, is om altijd zo transparent en open mogelijk te zijn, naïvers te ondersteeken, want dat is maar ook naït klant. En ook na jezelf, jongens, dit is, en dat klinkt misschien afgezagen, maar dit is echt een journey, dus we gaan op wat, soms beginnen we aan een doelstelling. En dan zijn er nog niet eens goede oplossingen voor, he, in de opbaalde vervangen van bepaalde materialen, maar je weet dat met jaren dat het wel zo komen in de markt, dus het is ook best spannend. Dus ik denk vooral dat een iedereen dat wil er ook wat vertellen is, maar jongens, dit is een journey, we doen ons best, we kunnen niet alles perfect doen, maar we kunnen ons wel gewoon helemaal voor inzetten. Ja, kunnen we een misstap maken, dan leggen we dat uit, maar we doen het in ieder geval met de beste intensities en met de ideeën om het morgen iedere dag, ja, morgen weer beter te doen dan vandaag. Ja, mooi. Echt gewoon voelhouden. Duurzaamheid verweveneerstrategie, zodat alle beslissingen ook vanuit deze waarde genomen worden, en accepteren dat duurzaamheid bereiken tijd kan zijn. Als laatst ben ik benieuwd hoe het de heema vergaat in corona tijd. Winkels zijn voor langere tijd gesloten geweest, welke eigenschappen van de heema maken dat ze toch overheid blijven. Ik denk dat een heel positief werk is in de heel positief bedrijf, en dat we natuurlijk er afgelopen jaar verschillende eigenaar gehad, en wat je ziet, is dat er gewoon vooral ook blijven kijken naar, weet je wel, die is onze planten, en dat vraagt onze planten van ons, en gewoon heel erg focus houden. Op wat vraagt onze planten, we heeft het nu behoefte aan en spelen we daar ook in, en gewoon positief blijven, want oké, misschien veranderen dingen van richting, wees daar flexibel in, welke dingen kunnen we wel doen, kunnen we het anders doen, ja, dat kan echt van alles en van alles gebeuren, en sommige oplossingen zijn heel groot en lastig, en sommige oplossingen zitten maar ook een kleine dingen, een mooi voorbeeld misschien is, om het heel concreet te maken, want hij hebben wees daar flexibel in, welke dingen kunnen we wel doen. Kunnen we het anders doen, ja, dat kan echt van alles en van alles gebeuren, en sommige oplossingen zijn heel groot en lastig, en sommige oplossingen zitten maar ook een kleine dingen, mooi voorbeeld misschien is, om het heel concreet te maken, want hij hebben een pandemie in duurzaamheid, dus allemaal natuurlijk groot ze worden. Als je bijvoorbeeld kijkt, ja, wat er zijn, maar natuurlijk ook allerlei probleemen in de rebelde aan het corona en fabrieken die er dicht waren en er kwam er nog een keertje een kanaal bij wat afgesloten was om het zo te zeggen, ja, het heelt niet op, laat maar zeggen, was een beetje murkislal, ja, en dan krijg je dus bijvoorbeeld ook dat, ja, oorders op een ander moment binnenkomen, dan geplant of, nou ja, dus bijvoorbeeld dat er dan een winter assortie mensen kon, met t-shirts met een lange maal, ja, die hadden we eigenlijk dat moment niet meer nodig. Dus dan zeggen we met een leveronsier gaan kijken, wat kunnen we dan wel doen, want we hebben deze oorders samen met jou wel geplaatst, we willen dat doorzetten, want ja, zij moeten ook gewoon door, en je hebt dan een relatie met hun, dus je wilt vast houden aan de aspect die je hebt gemaakt, we hebben gezegd dat we laten via die oorderdorgaan, die komt later binnen op dat moment en dan maken we van de lange maak een kortemouw. Dus is zo praktisch kan er dus ook zijn, in plaats van het zeggen nee jongens, dit gaan we niet doen, he, dan kijk je neem eens een partners, we gaan hier samen een oplossing, we moeten ook later kunnen we die stijls anders maken, zodat we toch samen niet kunnen doen, maar dat is ook maatwerk. Ja, dat is ook best, maar uit dagen natuurlijk als je zoveel producten hebt, dus daar echt, dat moet met z'n, we hebben echt, denk ik, de teams hebben zich daar gewoon met mannen mag voor ingezegd, echt, die heel heel hard werken, maar wel met resultaat. - Nou heel mooi, ik denk dat we genoeg verteld hebben voor een mooi botkasten, he, ja. - Mooi, heel erg bedankt. Ja, nou ik doe het ook vooral echt met heel veel passie en energie, dus echt iets waar ik eeg loof, en het is gewoon ontzettend een mooi bedrijf om dit te formaal te doen, want ja, ik zeg wel eens, helemaal eens echt bijna als een national voetbalteam, laat maar zeggen, weet je wel, en een soort van nationale helt. Maar daardoor kun je ook juist bij de klanten, ja, je hebt ook wel echt iets te wegen brengen, weet je, als je op sommige topics, en dat denk dat het echt wel mooi is, wel wel. Zijn niet veel merken die dat al van de turen zo instig hebben als wij dat hebben, en als je dat in kan zetten voor maken van positieve impact, en dat mensen daardoor ja iedere dag weer een beetje geholpen zijn, dan denk dat het wel mooi is.