FVD’s opmars: zo wordt extreemrechts gedachtegoed normaal

Er wordt flink bezuinigd. C&W slaat alarm. Uitke heringen, korter en lager. AOW leeft de Eid richting 70+ pech zekerheid weg. Stop de afbraak. Lees meer over de gevolgen op C&W.nl. Wat leiding geven, opzit je tussen wat je persoonlijk voor iemand vindt en wilt. Verzijn bedrijfsbelang dat je ook tev. Eén op de drie Nederlanders werkt met een gronische aandonie. Best gek dat we het er nu al eens over hebben op de werkvloer. Terwijl het juist de samenwerking verstert als we samen bespreken wat het beste werkt. Kijk voor tips op werktversterk.nl. Een initiatief van 23 samenwerken de gezondheidsvond. Vanaf de redactie van NRC het verhaal van vandaag. Mijn naam is Bramenderdijk. Het is verkiezingsta. In 340 Nederlandse gemeente kiezen mensen een nieuwe gemeenteraad. Op de kandidaten lijsten sta meerdere politici met racistische, antidemocratische en antisemitische denkbeeld. De partij waarvoor zij actief zijn voor een voodemocratie lijkt deze verkiezingen grootte worden. Zoals in het drense hoge feen waar politiekredakteug juist valk opgroeiden. Wat zegt het over Nederland dat extreemrechtsgedachtergoed is genomen die zeer. MUZIEK. Als politiekjournalist, de gemeenteraadse kiezingen wil begrijpen of verslaan is het prettig om terug te gaan naar een plek die je al kent. Al lopen er door hoge feen door de stroomde regen kwam ik uit bij een viskraam, viskraamde Leckerbeck. En die wordt gerund door familie naar krikjes. Ik wil wel een bakje Leckerbeck. Of een sorry een bakje, een kiezing? - De Leckerbeck. En zo'n wagen met een luifel en non-rittensteltjes en een thermos kan koffie en daar zitten en koffie drinken. En kletse terwijl ze dus wachten op hun porciciezing. Maar mensen komen er ook voor heel andere dingen. Mensen komen er ook voor de bingo en politiek is een heel groot onderwerp. Je dacht niet dat hij er in de heen gaat rafdelen. U wilt het stemmen of. De reden dat ik naar die viskraam toe liep was een stapeltje flyers dat ik zag liggen van voorop van de hemkratie met daarop de beeldenis van Lidewijde Vos, de leider van de partij. En er hingen ook grote posters van FED aan de ramen van de viskraam. Stap die FED-post? Was ik even benieuwd naar hoe dat staat? Ik ben een journalist van de kramp. En familie naar krikjes de eigenaar van de viskraam. Zij er meteen bij dat ze ook sympathiseerd met FED en misschien ook wel op gaat stemmen. Het was ook een gespreksopening voor de heleboel klanten. Dus de heleboel begonnen daarover over. Over voor hem. Over voor hem, over Lidewijde Vos en over de vraag voor zij er dan wel of niet op gingen stemmen, wat ze daarvan vonden. Dus die viskraam was eigenlijk helemaal geen viskraam. Het was veel meer in mijn ogen een politiek café. Waar gingen die gesprekken verder over die politieke gesprekken? Voor de context goed om te weten dat die kraam in de wijk Wolfsbosstond, dat is een wijk die een volkswijk zou kunnen noemen. Het is een hechte gemeenschap, maar ook een hoop sociale problemen. Wat lager op gelijden bevolking, dat is een hoop armude. En die gesprekken gaan meteen over verdwenen voorzieningen. Het ziekenhuis dat afdelingen moeten sluiten, buslijnen die niet meer rijden. Swerven afval kwam heel vaak terug. Maar ook bijvoorbeeld het asielsoekerscentrum in hoge feen. Ik ga het te zeeven hebben over het aanzetzienhoge feen. Mag ik het trouwens wel zeggen eerlijk? Ik zie gelijk dat het nu opgetrokken worden. Ik zou zeggen de aanzoafdeling van het aanzetzienge. Apart afdelingen extra beveiligde toezichtlocatie. Die zaten al in het gewonnen aanzetzien. Die zijn gewoon het aanzetzien. Dat schopte daar dan trammaland. En dan moeten ze ze naar die speciale afdelingen. En de grissen is special, regime. Als je dan kijkt naar de situaties waarop die mensen binnenkomen, aaranding, brandstichting, zware misshandeling, zelfs poging tot mort wordt in een specie rapport geschreven. Ja, dat als je dan in hoge feen woont. En je weet dat die mensen gewoon over straat lopen in hoge feen. Ja, dat schrikje wel. Toen ik opgroeien in een hoge feen, in de jaren 80, toen was dat echt nog een bolwerk van het CD-aam. Ook de PVDhuis had het heel groot geweest in hoge feen. Afgelopen jaren heeft de PVV met name het uitstekend gedaan. Dus je ziet nu wel een grote hang naar rechtspopulisme in de gemeente. Dan laat ze in de rij finstend voor de hodeemakratie. Bij deze gemeentraats-ekezingen lijkt PVD, onderleiding van lijstrekken finstend-fos. Ja, al lobaal. Ik ben finstend-fos. Ik ben lijstrekker van voor een voordemokratie hoge feen. Het is heel goed te gaan doen in hoge feen. Daar wijste eigenlijk een hele boel tegelijk op. Wij staan voor een gemeente met een sterke lokale identiteit, een sterke lokale democratie. En ook, wanneer we handelen en een belangrijke mekaar af moeten wegen, zet we het belang van de hoge feeners op een. Wilt u dat ook stemp voor een voordemokratie? En dat zou betekenen dat een oudersdregse partij als FD groter kan worden dan een heleboel gvestigde partijen. En dat geldt niet alleen voor hoge feen, hè? Nee, nee, nee. Dat beeld lijkt landelijk ook te zien. Ondanks dat kiezer veel meer weten over het karakter van FD. Meer dan in 2019 bijvoorbeeld, hoe ze de proficiale staatverkiezingen met overmacht wonen. En ze voor veel kiezer stonden voor misschien een gematigde alternatief van de PVV bijvoorbeeld. Immiddels is dat beeld natuurlijk bijgesteld. FD is een partij met oudersdregse standpunten voor durens in opstpraak door incidenten. En dat zien kiezers ook, desondanks. Dat zag ik ook in hoge feen. Zijn ze toch bereid voor een deel om op de partij te stemmen? Ja, en Gus, in jouw gebouw te plaats hoge feen zag je dus denk ik, het landelijke beeld in het kleine. En dat wil ik vandaag begrijpen. Dus die mopma's van voor een voordemokratie gaat eigenlijk samen met het feit als steeds meer mensen weten hoe extreem die partij is. Hoe extreem is FD? FD is een partij die in het Pneelas politieke landschap duidelijk aan de oudersdregse kan staat. In heel veel opzichten ook heel anders denkt dan bijvoorbeeld de PVV of ja in het 20 of andere partijen in het Radicale Rechtsblok. Hun kritiek is veel fundamenteler dan bijvoorbeeld de PVV die heeft. Die heeft veel meer een antiimmigratiepartijs. Het is wel FD, veel verder gaan de standpunten, heeft bijvoorbeeld over het tegengaan van de globalistische eliten, waar anti-semitisme weleg tierd, waar comploteorie worden verspreidt, waar men zeer prores land is. Bijvoorbeeld het is een partij die je identitaire zou kunnen noemen, die dus veel meer gaat over wat zij dan zien, het beschermen van de wessenske culture. En bedoelen ze me, wit de mensen? Exact, exact. Want dat zit er altijd in dat element, heeft Cheri Bo-därde oprichten van FD, nog altijd partij voorzitter ook nooit te geheim van gemaakt. Cheri, waarom is het er niet veel dat Europa afrikaniseerd willen? Dat het Europese goed wil je eigenlijk zo houden zoals het is. Ja, ik wil graag dat. Het Europa het dominant, blanc en cultur real blijft zoals het is. Maar dat zit veel deeper in die partij. En je zegt het nieuws anti-semitische, racistisch, extreemrex, uiterstrex. Ja, in de fall altijd heel veel termen in de daad. Ik volg in dit soort gevallen graag de wetenschap, hoe politico-logen daarna kijken. Langtijd hebben ze gezegd FD's een radicaal rechtsse partij. Dan aanzijden politico-logen van je moet ze extreemrex noemen, want het verschil tussen radicaal en extreemrex is niet zo'n serie de ideeën, maar meer de manier waarop ze die ideeën tot stand willen brengen. Dus bijvoorbeeld oproepen tot geweld of het onverwerper van de democratie. Dat is extreemrechts, en dat deed voor een voor democratie bijvoorbeeld tijdens de coronacrisis. In middels zeggen politico-logen het verschil tussen PVV en FD is wat minder duidelijk. Politie is hiervan beide partijen uiten zich soms op een extreemrex, en soms we je juist niet. Je kunt het beste allebei ouders terecht noemen. Dus ouders terecht is op dit moment de meest gangbare term onder politico-logen. En wat zie je daarvan terug? Ja, want het gaat vandaag boeiendsdag over gemeenteraadsverkiesingen in hoge V. Wat me opviel was dat FD dat daar al twee setels in gemeenteraat heeft. Juist op lokaal niveau, niet zo zeer deze kant van zichzelf laten zien, maar veel meer zo het vriendelijk gezicht tonen. Zoals AfD in Duitsland behoort heel vaak speeltuinen, schoomhaakt of buurtprojecten organiseerd, doet FD dat lokaal ook heel sterk. M'n vrouw, m'n vrouw, m'n vrouw! Klopt dat dat in de hond heeft? Ja, zeker. Wow! Wat mooi! Betelde de hondenbelasting. Ja, zeker. En wat krijgt hij hiervertrug? Nou, bij mij weten niet zoveel. Als ik om maar een kijkje met mijn geving in de wijk is eigenlijk helemaal niks voor de honden. Ja, dat is vervelend. In ruim 200 gemeenten in Nederland is de hondenbelastingen afgeschaft. Stem even dig. En zo werklokaal op politiek natuurlijk ook. Je ziet vooral dat jouw gemeenteraatselits voor jou betekent. En dan gaat het gesprek natuurlijk al heel gauw over busleinen en stooptegels of zwervafval en niet over een groot wereldkomplotsofietstergelijk. En ook in de gemeenteraat in Hogevene is iedereen daar heel erg te spreken over de raadsleden van FD. Ze vinden ze wel vergaans, maar ook constructief. En echt ook wel een soort van fascinerend of zo? Gegeen de slaat geen deuk in de pakbooter. We zijn veel te afhankelijk van woningbouwenverenigingen en project ontwikkelaars en van stikstof, vleermuizen, pingo's en andere ongein. Dus ik was daar bij een leistrekkersde bad voor de gemeenteraatverkiesingen? Ik zie twee bez en één aandering, begint bij de A, Vincent Vosz, voor de democratie. Ja, het lasten natuurlijk bij deze stelling is, of wij zouden bij willen met de realiteit is A. Vincent Vosz, de leistrek van FD, deed gewoon mee, werd met open armons vangen. Het is zelfs inmiddels al zo erg dat je bij het moet kappen van een paar lullige bomen dat je daar dan al helemaal vleermuizen onderzoek moet gaan. Dus dat kunnen we niet eens met als gemeenteraat. Wij vinden dat niet heel slecht. Ja, welkom op. - Ja, ik denk dat je veel creatiever moet zijn met je oplossing. En ik vind ook dat je dat werkelijk moet handelen. - Dankjewel, ik ga naar het Janssen-Ceria. - Ja, ik denk moet kunnen, maar wel opstromen. Het froolijk vooraf en afloop gekletsend en ook geen van de partijen wil F&D uitsluiten van even tweede politie deel namen. Maar tegelijkertijd is een heel weinig bewust zijn over wat die partij eigenlijk is. Want juist dat is niet het hele verhaal toch, hè? - Ja, want begint het jaar waar de verschillende publiekaties eruit zonder klaar bleek, gemeenteraadsleden, kandidat gemeenteraadsleden voor vorm hebben echt dubieus achtergrond. - Ja, dat klopt de volksant in energie hebben daarover geschreven. Dat meer de lokale kandidaten verbonden waren of verbonden zij geweest aan organisaties die extremerregtsantierreg staatelijke of neo-natsistisch kunt doen. Denken we op het aan de extremerregsen geozenbond. Daar bleek het drie lokale kandidaten van F&D bij betrokken te zijn geweest. En waarschook kan die date betrokken bij de Nederlandse Volkseuniena. Dat is een nationals socialistische organisatie. - Nionaties? - Nionaties. Dat moet we heel duidelijk in zijn. - Hij gehoord is! En de leider van de Nederlandse Volkseunienheid Constant Custers, dat is een bekende neonatie die ook heel vaak de aandachtrekt met extremer uitspraken. - Integratie is legale volkermotten dat moet stoppen! - Ga huchte voor je loup! Ga huchte voor je tokkers! Ga huchte voor je kinderen! - Wat vond je dat je twee het lapterektje aandachter op? - Maar de nummer twee voor de F&D in nieuwe Gein Frank Volkerts was actief voor die organisatie. En wat daarbij opvalt is niet exoceren dat het incidente zijn, want dat is natuurlijk hoe F&D het wil doen voorkomen. Maar dat het een heel vanzelfsprekend patron lijkt. Deze mensen weten heel snel hun weg naar F&D te vinden, lijkt het. En F&D doet ook helemaal geen moeite om afstand te nemen, zich de distancieren van deze mensen, ze misschien te werelden van een kandidaten lijkt, iets aan screening te doen. - Het is volgens mij een glasheldervrouw. Ik snap ook oprecht niet waar de vraag is. - Die daarbij de volgens ook niet. - Als ze daar op wordt bevraagd. - Maar ik begrijp niet waar mensen er een soort obsessie met het woord afstand nemen. Maar ik heb heel duidelijk aangegeven die uitspraken zou ik niet hebben gedaan. Die organisaties hebben niets met F&D te maken. - Alleen reken ik daar mensen die nu tien jaar verder zijn, daar niet. - Waar even niet zie je ook. - En ergens voelt dat ook als tegenstrijdig toch juist. Want je zegt dus aan de ene kant tonen ze in plek als hoge fein hun vriendelijke gezegd hebben. Het is vooral over bussen die moeten rijden. En van andere kan nemen ze geen afstand van neonaties op de lijst. Nee, dat doen ze niet. Dat is ergens tegenstrijdig, maar ergens ook heel erg de modus operandi van uit de strechse politieke partijen. Ze snappen ook wel dat je niet te kopen moet lopen met neonatisme. Tergelijkertijd dit is wel wie ze zijn. Echte F&D-ers, zoals mensen die die partijen al jaren volgen of trouw zijn, weten natuurlijk heel goed uit welke hoek de windwaaid voor kiezers die ze nog moeten overtuigen. En daar zijn ze nu dus heel erg druk mee. Is dat natuurlijk een ander verhaal. Dus die win je weer met een wat vriendelijke verhaal over verdwenen buslijnen bijvoorbeeld. Dus het is echt een strategisch spel met wie ze zijn heel extreem. Versus hoe worden we zo groot mogelijk met dat extreem gedachte goed? Ja, en dat leidt dat wel toe. Gust dat kiezer zoals een hoge veen, zoals mensen rond die viskraam, het eindelijk kunnen gaan stemmen op een patij waar mensen op staan. Waar denk ik als dat 10 jaar geleden was gebeurd? Ja het land te klein zijn toch? Ja, het laat zien hoe extreem rechts gedachte goedgenormaliseerd is dat van gelopen jaren. Want goed jij ziet dus echt iets anders gebeuren in die lokale politiek dan 10, 20 jaar geleden. Nou het val me op en dat filmen ook in hoge feen wel op. Dat er toch een soort taboo op rechtsexamist met verdwenen lijkt. Bij veel kiezer slang niet bij iedereen natuurlijk, maar bij een hoop wel. En dat uitzicht bijvoorbeeld daarin, dat kiezer is wel weer eens waar weten van, bijvoorbeeld die onthullingen over banden met neonatistische groeperingen. Weeten van hun ideeën over homiopatische verdunning tussen aandelingstekers. Maar dat ze dat niet zo erg vinden dat ze er niet bereid zijn op te gaan stemmen. Dat filmen ook in de visklaam aan het eeuw te noemen op bij veel mensen die daar langsklaam om over politiek te praten. Mensen zijn echt wel geïnformeerd, echt wel wat ook wij, maar ook andere media hebben bericht over FGD. Maar vinden dat kendelijk niet erg genoeg om daar hun stem van af te laten hangen? Ja en denk je dan dat die populariteit komt door de ideologie die dus openlijk is, maar soms een beetje voor het verbogen. Of juist door hoe ze zich presenteren bijvoorbeeld in hoge feen? Ja, het is denk ik echt die combinatie. Heel laagterenpleeg zijn altijd met een glimlag en tegelijkertijd geen geheime heen maken van hun ideologie. En wat daarbij natuurlijk ook meest speelt is dat een bepaalde pool hebben van kiezers die bereid zouden kunnen zijn op FGD te stemmen. In Nederland stemt bijna een derde van de kiezers op een radicaal rechtse partij. Dus denk aan PVV, ja in het 20 en FGD bijvoorbeeld. Van die partijen verkeerd boelden PVV op dit moment in heel zwaar weer. En wat je dan meteen ziet op oudersdregs is een waterbid effect. Dus kiezers schaan van de ene oudersdregsse club naar de andere. En daar lijkt FGD op dit moment met een tochum wat meer solide partijorganisatie heel erg van te profiteren. En wat zie je dan bij andere partijen gebeurten? En hoe verhouden die zich daartoe tot zo'n opkomen voor een verdemangatie? Ja, niemand sluit ze uit voor coalitie, deel namen tegelijkertijd. Het is ook lastig vinden ze om met FGD om te gaan. Moet je ze de hele tijd aanvallen, dat geef je ze heel veel eertuim. Als je ze negiert, voelt het niet goed, als je ze inkapselt, voelt het ook niet goed. Dus ze worstelen allemaal heel erg met dat dilemma. En ze lijken zich er niet echt de raad mee te weten. En dat is normaalisatie ook erg gestoog. Dat je dan, ja, dat je dan maar gewoon mee om gaat als of het een gematigde partij is. Ja, of dat je uiteindelijk zegt van de onderkennen de verschillen, maar in een democratie werken we nu helemaal samen. Er is een interessante onderzoek gedaan, dat is nog niet gepublieceerd, maar ik heb het wel gekregen van de Universiteit van Tuwingen in Duitsland. Die hebben een internationale investaties gemaakt van hoe er wordt omgegaan met ouders de rechtse partijen, welke strategieën door andere partijen worden toegepast en welke eigenlijk helpen. En teneerst zie je soms partij hun idee overnemen. Denkpelt aan de VVD over Migratie in Nederland. Dat ze denken, he, de PVV is heel populair, laten wij ook dit toe dingen over Migratie geroepen. De tweede zie je partijen heel veel tegen ingaan, dus hebben we moeten extraemen rechts bestrijden op de inhoud. En je ziet in de derde plaats het cordonsanitaire. Dus. - Heerlijk. En wat die wetenschappers schrijven is, het is moeilijk om een succeseraad zo te vinden, maar die laatste strategie kan wel werken. Dus volledig negeren van elke form van extremistisch gedachte goed en er ook niet met mee in de badwillig aan. En ook dat is een strategie die in Nederland ook wel is gebruikt dat gebeurde vol ten jaren 80 met Hans Jan Maat van de Centrum Democraten. VIXXF! Nederland is voor de Nederlanders. Daar kan geen kamer en geen parliamentaire, meerdenheid en geen gondwet, met dat verbieden. Als hij in het woord kwam liepde hele kamerleeg de tweede kamer. Omdat kamerleden niet naar hem wilden luisteren, hij werd nooit geinterviewd vrijwel zijn ideeën bereikte geen groot publiek. En normalisatie begint natuurlijk ook als de portwachters, zal ik me zeggen, of de belangrijk partijen in een democratie, bijvoorbeeld de media of andere instituties, doen als of rechtsexamisme geaccepteerd gedachte goed is. Dan kunnen ze groeien en groeien. Wat dan is het taboeweg? Maar Jan Maat bleef altijd klein. Maar dat is dus niet hoe het nu gaat. Nee, je ziet toch die eerste neiging om toch ideeën over te nemen, toch het meeste bij de gevestigde partijen. Een goed voorbeeld daarvan is, bijvoorbeeld dat asielwetten van. vormalig minister van asiel-migratie, Marielij Faber van de PVV, inmiddels door de tweede kamers en aangenomen en bij de eerste kamer liggen. Er is eigenlijk heel weinig gedoe over geweest. Een hebbelpartij hebben wel eens waarin iets afgeswakte voor, maar nog steeds die ideeën omarmt. Ook met het idee dat kiezers te halen vallen. En dat kun je ook zeggen, dat is misschien ook wel zo. Want dan zoveel mensen op extreem op hetijen stemmen. Kun je ook zeggen, die mensen denken waarschijnlijk extreem. Die kiezers zijn er in 2021 werd het National Kiezers onderzoek gepuwliceerd. Een heel groot onderzoek naar de Tweede Kamerverkiezingen, de tijd van 2021. En die onderzoekers constaterde dat er niet lang meer twee grote politieke blokken zijn in Nederland, dus een centrum links en een centrum rechtsblok. Maar dat er een derde bloek bij is gekomen, een uiterste rechtsblok. Dus ja, dat is dus waard, daar zitten dus heel veel kiezers zitten daarna. Middels bij een derde van de kiezers zijn echt afgehaakt. En zijn voor het grootste gedeelte niet zomaar meer terug te winnen door gewestigde partijen. En dat is dus blijvend. Dat is niet bij volgende kiezing op eens weggevaagd. Maar dat betekent dus ook dat vandaag op deze kiezingstag kan stemmen op mensen die antidemocratie, zijn racistisch zijn, antisemitisch zijn, soms gewoon oplec een neonatie zijn. Wat zegt dat, Kuzo, voor ons land? Nou ja, ze doen in 104 gemeente mee, dus dat zijn heel erg veel gemeente. Dat zegt iets over misschien de mogenke populariteit van hun gedachte goed. Maar het zegt ook iets misschien over die partij zelf, hoe die partij de lokale politiek gebruikt, om ook landelijk te groeien. Dus in tegenstankt tot de PVV die altijd dacht van die lokale politiek alleen maar in gewikkeld, want dan heb je afspittsingen en gedoe en dan moet je raadsleden werven. Ziet FED dit veel meer als een soort kwekvijver voor een grote nationale beweging die ze willen opbouwen. Dus zeigen gebruiken die lokale politiek heel erg om landelen. talentenwinnen, ervaring op te doen, ideeën in de mens stream te krijgen die tot dan toen nog het extreembare voor veel kiezers. En daarom zijn deze gemeenteraadsverkiesingen dus ook zo belangrijk. En dat klinkt als of ze ook een soort van fundament aan het leggen zijn in ons land, in kleine gemeente grote gemeente, ja, voor die extreem ideeën. Ja, zo kun je het zien. En dat is hoe normalisatie werkt. Ja. En als we dus voor voor democratie zien winnen op deze kiezingstag, dan weten we daar gaat het dus ook over. Dat is ook zo. En dan zie je dat die gespleten tongwaar mee ze praten, dus ook heel effectief is geweest. Dat is krugjes. Hij is liefd. De luisterde na vandaag een podcast van NRC, een verhaal elke dag. Deze aflevering met gemaakt SMDX en Jeroen Jasper. Dit was van Duik. Tot morgen.