Go back

Ewa, doorpakken, ofzo?

36m 39s

Ewa, doorpakken, ofzo?

De tekst onderzoekt hoe modewoorden en taaltrends zich verspreiden in de samenleving. Het woord "doorpakken" wordt als voorbeeld gebruikt: het is populair bij politici en managers omdat het daadkracht suggereert, maar het risico op overmatig en onauthentiek gebruik is groot. Taalmodes verspreiden zich vaak via sociale hiërarchieën, waarbij mensen woorden overnemen om bij een groep te horen, vergelijkbaar met een virus. Ook jongerentaal evolueert snel, met uitdrukkingen zoals "6-7" die vooral sociale functies hebben (coolheid, erbij horen) in plaats van een duidelijke betekenis. Mensen zijn instinctief bedreven in het detecteren van onecht taalgebruik, wat een delicate balans creëert tussen meedoen aan trends en authenticiteit behouden. De tekst benadrukt dat taal niet alleen communicatief is, maar ook sociale dynamieken, identiteit en groepsverbondenheid weerspiegelt.

Transcription

5938 Words, 33017 Characters

Dutch
Nee, papa moet niet op een hoge leather staan met de bomba in z'n armen. Niet van meneer te kijken. Maar wat doe je dan wel bij een wooningbrand? Luister deze week naar Radio 2 en bereid je gezin voor op registrerien op grote brandtoefening.de. Schade aangeven, dat kan met Kate in KVC Mobile. Vind je favoriete podcast op veerteen max. Er zijn zo van die bewoordene. De je plots door iedereen hoort gebruikt worden. In één zin zijn al om tegenwoordig en je kan je alleen maar afrijmen overkomt het nu vandaan. Wet je wel koer te voorbij weken, maar zal veel gebruikt werd? Doorpakken. Heb je dat al gehoord? Vandaag zet je niet door. Je pakt te zaken niet. Grondig aan je vol hard niet. Je pakt door. Zeker als je een politicus bent of een manager. Dan pak je door. Voor ons is één leiderat heel belangrijk. Dat is dat we socio-economisch zeer voor schervormen en doorpakken. Dat wacht wel dat we kunnen doorpakken met een ambitieus, klimaapland. Maar we gaan nu niks eindelijk eens moeten doorpakken en kunnen doorpakken. En het is het moment om door te pakken. We moeten gewoon even doorpakken. We moeten een absoluut doorpakken. Dus we gaan even een paar keer zo hard doorpakken. We gaan blijven doorpakken. Dat is de ambitie van iedereen. Doorpakken. En hij wil uur opijs doorpakken. Uur opijs doorpakken. Absoluut net op een moment dat je moet doorpakken. Om door te pakken. Maar we gaan wel serieus doorpakken. Het is raar, hè. We komt dat nu ineens van een sindswandeer moeten doorgepakken worden. Hebben wij een vergaadreendje mist hierover? Er is iets gelijkartigste aan de hand onder jongeren. Die eindige hun zin massaal met twee woorden. Misschien omdat superhelden in pomelintijs zo sprekt. Of zo. Al het is heel bijzonder als je dat de eerste fizyke exemplarje. was krijgt of zo. Alweum zijn toch wel van die haken of zo. Gewoon thematisch. Veel en toch veel songs daaronder of zo. Dus in die zin heb ik veel minder getwijfeld aan mijn. kunnen of zo? Als we iets misjaar mee vind ik veel in mijn auto of zo. Dat vind ik een fixatie die dan in de sang komt of zo. Ja, naar het idee dat mensen hebben van mij denk ik of zo. Oh ja, dat is wel exact dat ik mij over voel of zo. Iedereen doet maar wat dit dan. Dus waarom ben je niet of zo? Is daar een konferentie over geweest of zo? En waar we niet uitgenodigd of zo? Wie kies die woorden en duurt je in onze woorden schat? Daar wil ik het over hebben. Daar wil ik nu iets lekker over doorpakken zien. in de wereld van Sophie of zo. Professor Freek van de Welde heel blij dat iedereen. professor Taal kunnen bent u aan de kei leuven. wiet u waar dat doorpakken van daar komt. Wel bij die mode worden of die vernieuwingen. is het altijd heel moeilijk aan te wijzen. waar het precies begonnen is. En de Patient Zero en met de inhofie termen uit te drukken. wies ermee begonnen dat weet eigenlijk niet goed. Wat we wel goed weten is dat het proces. van wat we nu op propagatie van verspreiding. als een soort virus ook weer door de maatschappij. je ziet dat dat dan van punt naar punt versprengt. dat het inderdaad heel besmetelijk is. Dat is als een lopen vuurtje door de gemeenschap. heen kan lopen, ja. Iemand gebruikt het op een goede manier op het juiste moment. Iemand hoort het en denkt, moet ik ook iets doen. en zover sprijt het zich. Ja, ja, ja. En daar speelt natuurlijk ook een rol, wie zegt het precies? En wat voor soort diepe zijn dat zijn dat mensen met een zeker precies. en zeker charisma en zeker aanzien, die hebben natuurlijk wat meer gewicht. Die kunnen wat meer leverage gebruiken om die woorden te kunnen laten verspreiden. Ja, en nu in dit geval is het een woord dat enorm wordt gebruikt door politici. Waarom zouden zij het graag in een mond neem? Wel, ik denk dat het woord in zichzelf, als betekent is wel het zeker heefte. dat je iets daadkrachtig aanpakkt, ook met dat door. We hebben dat ook gezien met doorstart, doorpakken. Dat geeft de indruk of dat wekte indruk dat je tot in de kern gaat. dat met beide handen vastpakkt, ook zo'n uitdrukking. hij iets met beide handen vastpakken. Ja, ja, dat is vastpakken. En dat levert de sugestie open dat je het daadkrachtig gaat doen. dat je de handen uit de maal steekt en dat heel woordvarent gaat vastnemen. Dat drukt het uit, dus dat is zeker een deel van de verklaring voor het succes van dat woord. En ja, het is begeestrend, het sugereert dus iemand die met vol krachter tegenaan gaat. En dat is iets wat politici, of managers natuurlijk ook graag willen uitstralen. Ik ga die probleem eens echt aanpakken, niet het uw vriegelende marge, geen kleine maatregelen. maar echt de zaak tot in de kern vastpakken, en daar dan iets mee gaan doen. Dat is voor een deel wel de verklaring, denk ik. Dus bijna wishful speaking. Ja, ja. - Hop, doorpakken, over te komen, doorpakken, we gebruiken. Ja, ja, ja, dat zal zeker een stuk van de verklaring zijn, ongeveer veelt, ja. Ik las ergens over het fenomeen van lingewistisch overcompenseren. dat mensen die lager staan in de hierarchie op het werk. dat die meer jaar gewoon gebruiken, meer Engelse-zaken termen, dan mensen met echt een macht klopt dat. Ja, ja, dat is iets wat we heel goed kennen uit het vak, door mijn van de sociolingwistiek. Dus de patronen die we in het taal kunnen zien gekoppeld aan iemand sociale afkomst. En daar zien we dat de laag net boven het toplaag een bepaald fenomeen hebben. omdat een shibolet, iets wat ze associeren met de hoge klasse. of met iemand die boven en staat, of waar ze naar op kijken. Dat hoeft niet altijd socioekonomisch hoogere te zijn. Dat kan ook zijn teners die bijvoorbeeld op kijken naar iets ouder adolescenten. Dat die het nog meer gaan doen in de hopte, kunnen doorstoten tot die hoge relaag. om zich nog meer te gedragen als behorend tot die toplaag. Dat zien we niet alleen in de taal, maar ook elders. Dus dat is natuurlijk ook een manier waarop morden verscheinselen verspreiden door de gemeenschap heen. Dus dat is zeker een bekend fenomeen. Je wil eigenlijk behore tot een laag en je gaat dat gedrag zo vaak of zo sterk repliceren. dat je als het waren, dat uitsstraalt ook. En je gaat zien als iemand van die klasse. Dat is een bekend fenomeen, dat we kennen dat heel goed uit de taal kunnen. De gedachte is, als we dezelfde woorden gebruiken, behoorren we tot dezelfde club staan opgelekken. Het wordt wel opgepikt, natuurlijk. Wanneer iemand plots heel vaak doorpakken begin te zeggen, ja. Wij horen het plots gebeuren waar komt dit nu, waarom gebruik je het wordt tegelijk door prikt. Ja, ja, dat is natuurlijk ook iets wat sterk samenhangt met de aard van de mens. Dus om die goed te begrijpen, moeten we beceffen dat de mens een uiterst. konaboratief samenwerkend socialwezen is. Dat zie je ook als je mensen afzonderd in izoleersel of verband of zo. Dat dan sterft die af als een ziel toegend kamerplantje. Dus dat is echt een fundamentel wezenlijk kindmerk van de mens. Hij wil samenwerken, hij wil connecteren met andere mensen, dat draaft hem. En die neemt dus gemakkelijk worden over of gedragingen. Tegelijkertijd is dat ook een soort wapenwetlop. Dus je wilt dat iemand autentieke is, dat iemand wat hij zegt of wat hij uitstraalt, dat hij dat ook is. En mensen hebben ook een heel sterke bullshit detector om te kijken, ja, is dat nu pose, is dat een poseur? Of is die echt vertrouwd met dat jaar gewoon of met die manier van spreken? Hebben we zien dat ook Elders als je voorbeeld gespeerde types neemt, van die bewaaf. Mensen die uit het gym komen, dat vroeg het fitnesscentrum, maar nu het dat gym geloven. Zo zie je dat ik ook wel, soort eigen tijds, vockenbelarigingen gebruik. Mensen doen een setendunbest om er gespeerd uit te zien, maar tegelijkertijd is er steeds de verdachtmaakting van, is dat wel echt de spieren of dat opgepomt. En dat is een heel wonkele balans, en de mensen zijn heel goed in het doorpreken van die eluze. We weten als we luisteren naar iemand dat we informatie uit het spraak zien je al kunnen halen. Als je naar mij luistert, kun je eigenlijk met een zeker redelijkheid, dat is geen absolute zekerheid, met een zeker redelijkheid, voorspellen of weten of vermoeden, wat mijn geslacht is, hoe oud ik omgeveer ben, waar ik vandaan kom, regionaal gezien, misschien ook mijn persoonlijkheid. Is dat ben ik extra vert of intro vert, ben ik neer slachtig of ben ik blij, dat kun je allemaal horen in dat spraak zien jeal. En de mensen zijn daar heel goed in om verdachte signalen op te picken. Dat doen we voor een stuk omdust en voor een stuk bewust. En als je dus te vaak mepaald wordt gebruikt, dan weten we, die persoon doet dat hier een beetje artificieel. Die heeft dat word net geleerd, die doet ontzettend zijn best om te lijken op iemand anders, die heeft een spieren wat opgepomt. En daar zijn we heel goed in als mensen, omdat te doorpreken, sommige mensen zijn daar nog beter in dan andere mensen. Dus dat is een wonkele balans natuurlijk van hoe vaak gebruik ik die worden. Hoe vaak doe ik dat? Zoveaak dat ik natuurlijk wel mee profiteer van dat aura, van dordastendheid in het rondgang. Maar ook niet te veel, want dan lijkt het alsof ik gewoon mee surf op die golven, aan die mode meedoen. En natuurlijk ja, mensen die daar met een kritisch orner luisterd, die zullen snel tot de vastelling komen, dit is verdacht, we horen er te vaak. Het is een soort voorspeelende machine. We kunnen heel goed voorspellen waar hem een paal de zin gaat landen, wat iemand gaat zeggen. Welke woorden die kan gebruiken, of niet kan gebruiken, als die iets raar zegt, iets onvoorspeelbaar, dan picken we dat opheid. Dat is natuurlijk ook een van de manieren waar door we die frappanten woorden, die eruit springen, over kunnen nemen. Dus de mensen zijn voorspeelende machine die voor duurende balans proberen te houden, tussen wat is authentiek, wat is niet authentiek. We doen heel veel in ons brein om taal te decoderen. Niet alleen maar die informatie daarin ziet, maar ook wat straalt die persoon uit, wat wilde die van mij. Wat doet die? Welke soort die mago wilde? Is dat die mago gerecht vaardigd of niet? Pikken we allemaal op uit het spraak niet? Ja, dat is wat taalvraad, zo heet het boekje. Dat je gezegd hebt. Ja, ik heb er een boek op gekregen. Onze oogging, zeg maar, het is ons oor, wil ook nog op de opkomst van of zo, hoe heel wat zinnen afgesloten worden met of zo. Als of geen enkele zin nog voldoende kan beschrijven wat beschreven moet worden. Als of alles ook in vragen de toon moet beendigt worden, was u dat ook al opgevallen? Zeker, zeker, zeker. Ik ben zelf, moet ik tot mijn schaamte bekennen, ook wel een groot verbruiker van of zo. Ik kom tezelfde stad of ik woon in de stad als pomelien teis. Dus wie weet ik het zo, maar op een wist van haar boven? Overgenomen. Ik weet niet of het helemaal brabant is. Het komt op mij, brabant over, maar ik sluit niet uit dat het ook elders gebruikt wordt. Het kan eigenlijk zijn als je het heel veel doet, maar iedereen heeft van die stopboortjes. Ik ben ook een groot verbruiker van Alfa, voor ik ook heel nutig. En die druken iets uit over de zekerheid of onzekrijd van de zinjoutenslag om de arm. We hebben dat ook gehoord in dat interview met de pomelien teis. Dat zij of zo zegt, betekent, ik wil mij niet laten vastpinnen op exact gezegd. Dat is een heel nutig stukje voor behouwd bij je eigen proposities. Het drukte ook iets uit, kijk ik ben ook maar een zoekende, een tastende in de woest. Of roepende in de woest. Ik weet niet precies wat er aan de hand is, ik werk hier ook in de mist. Dat schept ook een soort interpersonlijke rapport. Dus je denkt dat, ja, ik kan mij daar wel mee veren zelfgen. Dus dat of zo geeft ook iets zachters aan die uitdrukking. Niet toevallig staat het aan het einde van de zin. Het einde van de zin is een locatie, een plaats waar we dat soort interpersonlijke relaties, het is meer middelen van de taal waar we die herbergen. Dat is ook het moment waarop de beurt wisseling over gaat naar iemand anders. Daar moet ik ervoor zorgen dat de soepel verloopt. Je ziet daarvoor, het is als 'he', dat zie je ook, we zien toenemen in de maten. Dat is ik zeg, van de beurtjes gestegen, want zo is het 'he', over naar Poldoro, of zo. Die 'he', die linkt ook de zin die ik heb uitgesproken met wat de andere persoon gaat zeggen. Dus dat is niet toevallig dat we daar een stijgen in dat intonatie in horen. Dat is ook een mode-phenomen, dat komt uit het Engelse taalgebied, dat 'he' hebt ook. Dat heeft ook andere namen, de New Zealand Rising International. Het zijn tal van 'velly speak', het is een deel van 'velly speak'. Dus dat is een heel frappant fenomen waarbij mensen niet alleen in hun vragen zien omhoog gaan. Maar ook in mededelende zinnen, als een verhaal vertellen. Dus gistering naar de film, en daar gaat het omhoog. Waarom doen we dat? Als we onze ton omhoog gaan, dan is dat eigenlijk een sugestie aan de gesprekspartner. Dat woont ons wat onderdaaniger opstellen. Waarom? Om dat hogere stemmen, zo hogere tonhogten geassocierd worden met kleinere, schatige, niet bedreigende dieren. Daar komt het van dan, als we de film honderduizenden miljoen jaar terug spelen. En in een vraag is dat natuurlijk nutig, want je wil iets van iemand anders. Dus je stelt geen zekerzien onderdaanig op met een hogere stem. In die mededelende zinnen schept het ook weer de sugestie van, ik ben hier helemaal zeker, die associatie met die vraag. En ik stel me hier op als iemand die niet met een zeker appelom of met een autoriteit, stellingen ponneerd. Maar ik ga ook weer die slag om de arm. Dus het linkt heel sterk met die of zo. Je houdt eigenlijk, je eigen propositie, je eigen uitspraken, je eigen verklaringen onder voorbehoudt. En dat is nutig, natuurlijk ook hier weer, als dat heel modieus wordt, of over dreven veel gebruikt, dan kun je afvragen, is het niet. Wordt het niet een beetje ergerlijk, want we kopen er ook tijd mee voor ons brein. Dus je zegt iets en je bent nog niet helemaal klaar of je bent dat planen wat je verder gaat zeggen voor een stuk op boest. En met ook vaak of zo, kopen je ook wat tijd, sommige mensen hebben daar wat meer tijd voor nodig. En als je ook dat die in onzekersprek situaties of als iemand niet precies weet wat die gaat zeggen, dat die stopboardjes stijgen de frequentie vertoonen. Of zo. Witte, als we nog een generatie jonger duiken bij de IT-onkies, dan zijn er nog een paar interessante modewoortjes op te merken. Duugd dat weten we zetsyjalisgraag af van de oudjes, met wat eigen bedachte woorden, graf, koeel, neig, vet, vet koeel. Waar een ooit in een verveleden bus word, vandaag doet de juucht het, met twee cijfers, 6-7, te-7 en dan een soort afwegend handgebaar. Maar wat betekent het? Els aard pakte ook iets lekker door en doek onder in de jongere wereld. 6-7, te-7, te-7, te-7, te-7. Er is met heel veel en zoverkomen en kleine drie weken geleden ga ik onze oudste ophalen van de scouts en ze stapt in de auto met een grote zes en een grote zeeve op haar gezicht getekend. Ja, het was een spel en wij waren 6-7. Oké, duidelijk, geen probleem, waar het niet dat ik sinds dien constant en overal die 6-7 horen opduiken. Maar nooit in een duidelijke context, ik begrijp niet wat het wil zeggen. En dat is dan op zich ook weer al 6-7 blijkbaar. We staan weer niet verkeerd, ik heb geen enkele behoefte om de nieuwste hippen woorden te gebruiken, ik ken mijn plaats. Ik weet dat mijn mama-taal voor mijn kinderen zo ongeveer het equivalente is van een versteen die nog saurus droog heel oud en vooral bijzonder irrelevant. Maar ik wil wel heel graag blijven begrijpen wat mijn kinderen eigenlijk zeggen. Dus duizend onderzoek. Ik weet eigenlijk niet wat dat was, ik denk wel dat ik weet waar het van daar komt. Dat was een filmpje en die zij op een 6-7 en dat werd dan een trend. We gaan samen op stap naar de zwemblers, dan oor ik iedereen roeper 6-7. De meeste jongens van mijn school zegt dat dat een monster is, maar ik weet het niet zo, want ik ken dat eigenlijk niet voorbeeld iemand zacht is. En dan zegt het ander 6-7. Maar ik denk dat de andere kinderen denken zo van 6-7, weet ik niet. Ja, nee. Ik zou willen zeggen dat ik het goede teori vind, maar ik denk dat we kunnen besluiten dat mijn kinderen het uitelijk ook niet weten. Ik heb het ook eens proberen te googelen, maar dat was zo mogelijk nog verwarender. Ik vond vooral heel veel filmpjes van mensen die vragen wat is dat met die 6-7. Dan maar op onderzoek op de bakermat van alle kinderen bijzheid de speelplaats. Weet jij wat 6-7 dood zeggen? - Ja, wat wil ik dat zeggen? Het komt uit de liedje. Ja, het is deze, dat het het doet zo'n 7. Weet jij wat dat 6-7? - Ja, dat is een waskater. Het is wat een waskater? - Ja. Is dat jij dat zo'n 6-7? - Ja. Ja, vrienden, 6-7. Is dat? - Ja, ik denk dat dat was. - Oké, cool. Dat is eigenlijk iets daar ontgaat op tekst ook aan YouTube. Gewoon dat ik gebruik dan gewoon random. Zo, op school, zo, wat vrienden, wat het betekent weet ik niet. Nee, eigenlijk waar je het niet altijd aanzacht, maar dan zo, ja, 6-7. Het komt uit een waskater march, want iedereen was aan de rade hoogde waskater swagen. En iedereen dacht dat ze 6-7 voethoog waren. Het heeft hem betekent, het is gewoon een meme. Het is gewoon van zijn gecommentief, het heeft hem betekent. Het is gewoon random, zo'n schijfens. Het is ook maar iets met je handenblijkbaar. - Ja, wat heb je met je handen? Zo, op en niet, zo, nee. - Zo, en ik kom en dan zo op en niet. En dan was ze zo een jongen die roepte dan 6-7. En dan begon dan allemaal een meme te zijn te iedereen. Dan vond je geen enquorever. - 6-7. Ik ben gewoon naar huis. Amai, met heel veel dank aan de leerlingen van basischool Erasmus in Dijnzen, want zelfs ik zelf voor hoe cringe ik hier kling. Maar dat van die basketballer, dat liedje en die meme op tiktok, dat zie ik inderdaad online ook wel regelmatig terugkomen. Belijkbaar was er eerst het liedje. Dan werd het gebruikt, een filmpjes die werd opgenomen op basketballwedstrijden. En dan begon een NBA superstar La Mello Ball, die begon dat te gebruiken. En dat is een basketballer die dus 6 voet en 7-1 is lang is. Ja, en toen was het train vertrokken. Maar dus wat het echt betekent, helemaal niets en het is compleet random. Dus aan alle ouders die alle schraag een stevige eierl uitlokken bij een puber, je maakt een soort weegschaal van je handen die heen en weree bewegt. En dan zet je op eens helemaal uit het niets 6-7. Ik kan je zeggen, gegarandeerd prijs. Zo is dat vanzienig, toch? Dat die communiceren met een soort betekenislose woordenbeeldmiem. Ja, inderdaad, daarbij wil ik ook zeggen dat het heel normaal is dat ze het niet kunnen uitleggen. Om dat dat eigenes aan jongeren taal de echte betekenis is niet zo heel belangrijk. Wat wel heel belangrijk is, is dat ze daarmee een soort coolen trend die het kunnen uitruken. Dit is Melissa Schurring, dokter in de taalkunde aan de VUB en de Kui Lever. Als je kinderen ook vraagt naar bijvoorbeeld engels woorden en wat die betekenen, dan zijn ze soms, of dan zeggen ze soms, ja, ik weet eigenlijk niet goed wat dat betekent, maar ik weet wel dat het koel is en ik gebruik het met mijn vrienden zodat ik er zeker bij hoog. Dat ze nu verwijzen in de taal naar memes, naar dat soort filmpjes. Is dat een nieuwe stap in de ontwikkeling van jongeren taal dat men naar visuele zaken gaat verwijzen in de uitdrukkingen? Ja, dat denk ik zeker wel, tot een aantal jaar geleden bestond dat helemaal niet. Tiktokjes ook vrijgezend, bijvoorbeeld dat is een medium dat jongeren heel erg vaak gebruiken. En dan zie je eigenlijk dat die memes waarvan dan voor je nog een veel achtergrond kennis nodig is dat die nog een populair zijn. Dat dat een manier is voor die kinderen, voor die jongeren, om zich niet stancieren van ouderen, want die snappen er toch helemaal niets van, dus dat klopt in de taal. Die bedoeling blijft er wel achterzitten een taaltje creëren waar wij niet aan kunnen deelnemen, of waarmee ze zich kunnen afzetten van de volbassande wereld. Ja, dat klopt en ik denk dus ook dat omdat wij hier op dit moment over spreken, dat dat ook betekent dat dit al geen jongeren taal meer zal zijn, of dat dit toch niet meer zo populair zal zijn, omdat we het al opgepikt hebben. Dus dat wil meestal zeggen dat ze onderdussen al zijn verdere ganaar andere borden. Ja, we zijn het aan het kapot maken op dit eigeste moment. Gorgens. De woorden Kaolo en Tanto, zegt hij dat iets? Ja, klopt, dat zijn beide versteerkers betekenen zoals heel erg en die kan je voor een adjectief zetten. Kaolo lekker Tantoenlui bijvoorbeeld. Waar komen die vandaan die woorden? Die woorden hebben, Kaolo komt eigenlijk uit het zurrenaams, dat betekent iets minder netjes poepgaatje, bijvoorbeeld. Ja, dat etimologisch gezien wel, nu moet ik daar wel bezig dat jongeren daar niet naar verwijzen als ze dat woord gebruiken. Ze gebruiken dat vooral als een versterkje, dus om te zeggen, het is heel erg lekker bijvoorbeeld. Dus ze verwijzen het niet na. Het is poepgaatje lekker, zeg je ze dan. Ja, eigenlijk wel, als je het in het woordenboek opzoekt, in der tijd. Ja, en Tantoen komt uit het Papia-mens. En taal die gesproken wordt op de ABC, Eilander en Creoltaal. En daar betekent het sowieso al heel erg of enorm. Hij is Tantoenlui, hij is enorm luid, dus dat is eigenlijk de oogsponder. Het Papia-mens waar haalt de jeugd woorden hoe komen die dan bij ons terecht? Ja, sowieso zijn er heel wat jongeren die een aandere achtergrond hebben. Dus die taal spreken van thuis uit en daarnaast zijn er natuurlijk ook heel wat sociale media-filmpjes die. waarin bijvoorbeeld influencers die woorden gebruiken, waar door de gememes ontstaan en waar door dat enorm populair wordt. Als bevore beeld Kaolo uit Suriname komt, komt dat dan ook uit Nederland overgebaaid? Ja, dat zou zeker kunnen. Je hebt bijvoorbeeld ook Nederlandse influencer met een Surinamse achtergrond, bijvoorbeeld die dan ook filmpjes maken. En zo zie je eigenlijk dat bijna iedereen of bijna alle jongeren die woorden gebruiken. onafhankelijk van de taal die ze eigenlijk spreken. Why, jo, is het nog zo'n woord? Is dat ook Suriname's op een of andere manier? Oh, dat is een moeilijke woord om de oorsprong te vinden, denk ik. Het is ook een tussenwerpsel, wat ze overal leuk er is tussen gooien. Dat kan ik niet met zekerheid zeggen, wat ik wel kan zeggen is dat iets wat enorm vaak optuikt in onze kochtpra ook. In onze tijd pikten wij vooral boorden op uit het Engels, is die tijd dan voorbij? Oh, zeker niet, denk ik. We hebben daar ook een studie naar gedaan, naar hoeveel Engels kinderen in Vlaanderen eigenlijk gebruiken. En je ziet nog steeds dat zij wel wat Engels gebruiken, wel veel minder dan bezouden denken. Wat wij terugvinden is dat ze Engels gebruiken, minstens een Engels woord in ongeveer 3 procent van de zinnen. Dat is niet zo heel veel. Maar dat is nog altijd wel behoorlijk, denk ik, als oh my god en allerlei scheldwoorden, bijvoorbeeld in het Engels, dat komt al wel eens aanbod. Dus ik denk dat als je gaat kijken naar welke woorden, dat er dan vooral uit het Engels worden overgenomen, dan zien wij vooral positieve bij voegelijke naamwoorden. Het dingen zoals nice, sleigh, awesome. Dus die positieve evaluatie, positieve beoordeeling, daar vinden we veel Engels. Oh my days hoorden ik, had ik nog nooit gehoorden, jeugd zegt niet oh my god, maar oh my days. Ja, klopt, dat is een variant daarop, waarschijnlijk omdat er nu toch wel wat oma's en opa's zijn die ondertussen ook al wel is. Oh my god, het is spreken en dan moeten ze naar een andere variant op zoek in de rebaad. Oh my days, is het dan? Wat ook zeer opvalt, is dat het woordje litterally of letterlijk in onze taal geslopene, zeker bij de jonge mensen die ervaren alles letterlijk, was u dat al opgevallen? Ja, ja, dat klopt, ik ben daar ook eventjes voor in Van Daelen gaan kijken. En daar zie je eigenlijk dat dat er ook al is in opgenomen, tegenwoordig gebruik je jongeren, het woordje letterlijk niet meer als een soort tegenhanger van figuurlijk, maar ook als een soort versteegkig. Ik heb dat echt letterlijk twee minuten geleden gedaan, je bedoelt dat altijd letterlijk, je bedoelt dat niet figuurlijk, maar je bedoelt dat meezeggen, ja, dat is echt wel net twee minuten geleden. Dus dat is om bijklank om naadruk te leggen en dat is iets wat je in het Engels bijvoorbeeld ook ziet. Dus dat zou daarvan uit het Engels kunnen komen. Ja, is dat nog ergens een invloed, maar het blijft grappig, ja, als iemand zegt, ik deed het letterlijk in mijn broek, terwijl die wilt zeggen, ik deed het figuurlijk in mijn broek. Ja, ook inderdaad, en dan bedoelt die dus eigenlijk, ja, een soort versteegkig en niet noodzakelijk die tegenhanger inderdaad. Dus dat is iets wat bepaalde mensen ook al wel eens durf te storen. Dat is iets wat ik hoor in de wandel ganger van, die zeggen allemaal letterlijk, maar dat klopt helemaal niet. Het staat wel in de vandalen, dus in principe schamelt ik al klopt het wel, als je het op die manier gebruikt. Ja, als versterking kan je letterlijk gebruiken, zonder fouten zijn. Ja, zonder, ja, in de vandalen staat het, dus daar zakt nu letterlijk mijn broek van af, letterlijk. Hier valt mij gaat open van verbazing, letterlijk, ik sta hier letterlijk pav. De jeugd is met onze logica en onze zekerheden aan het verke jongens, hou ze in de gaten. De hoogste tijd dat de openbare omroep nog is wat van die goede taalprogramma's gaat maken. Dus dat we elkaar te minsten blijven verstaan. Hij waard bogerd, waren nogalistijden, hij vroeger toen taalprogramma's standaard bij het uitzend pakket hoorden. Ik ben tot de ontdekking gekomen, dat er een tijd geweest is dat de openbare omroep wij dus echt zwaar posten. Doorpakten, om die woorden ingang te doen vinden, of juist niet. En de BRT hadden daarvoor een aantal instrumenten te hun er beschikking, zoals daar zijn, het jaarboek van de winkeler prince en cyclopie. Zoals er elk jaar nieuwe artikelen om de marktkomendamen zijn heren, duiken er onze taal geregeld nieuwe woorden op. Een eerste lijst vinden we om de twee a 3 jaar in het jaarboek van de grote winkeler prince. Je hoort Jos Floorkein, een man die mij automatisch liepen, want nadrukkelijker doet bewegen. En een wat palatijleren aan doet gebruiken, Jos Floorke, samen met Annie van Evermat en Fons Freiders. De presentater van het programma met de kortste intro-tune die een BRT-programma ooit heeft gehaald. Dat was hem. - Dat doen. Er al nog wel goed koop liggen met een triangalt, of hoe heet dat? Een xilofondje, wel op de redactie gemaakt, waarschijnlijk. Maar dan was iedereen die dat hoorde tussen 1964 en 1972 en iedereen die Brussel Vlaams kon ontvangen, die wisten stil zijn nu, want het is tijd voor "Heer spreekt me Nederlands", met om de zoveel tijd tussen een uitzending helemaal gewijd aan dat jaarboek van de winkeler prince met de lijst van nieuwe woorden. Daar werd er een af en toe wel eens een klein beetje uit de hoogte overgedaan, zo in de zin van hoog, dat woord hebben wij al lang eerder al eens gebruikt, zoals bij een woord dat in 1977 nog heel nieuw was, toren flat. Ook toren flat kennen we al dat is een zeer hoog flatgebouw of een verzameling flatwoningen in een hoog gebouw. De naam toren flat wist er op dat het gebouw altijd hoger dan breed is. Kijk, je levert met een handige definie, een gebouw dat hoger is, dan het breed is nooit gebruikt, zo'n flat. Anders, soms levert er dat al eens een licht, sexistische uitwisseling, mens pleinerachtige uitwisseling, maar dat woord bestond er nog niet tussen fonsvraaders en ani van nabernmaat op, ja, maar goed, dat passeerde allemaal. Zeg, staat kraan vind ik al in dat woordenboek van je? Nee, maar wasautomat staat er waarin? Wat kan ik met een wasautomat doen als ik kraan vind ik nodig heb? Krem kliniek wasautomat, allemaal nieuwe woorden van toen maar die woorden die we er niet alleen gezin jaar leerd, Jos Florkein, die sporten de keiker ook aan, om ze echt actief te gaan gebruiken. Het is dan van belang dat we deze minder bekende woorden en uitbrugingen in onze alle dagse, in onze taal van elke dag opnemen. Daarom radden we u aan, de avond naar de uitzending en de dag naar de uitzending, het nieuwe woord te pas en te ompas te gebruiken in al uw gesprek. Ja, ook te ompas. De keiker moest dus oefenen, oefenen, oefenen. En dus actief ingrijpen in zijn dagelijks de taalgeprek. Waarom zou je nu woorden te ompas gaan gebruiken? Zo is nu eenmaal de metoden van hier sprekt met Nederlandse modewoorden die kwamen in de jaren 60. Dus helemaal nog niet uit de lucht fallen zoals nu. Ze werden door de BRT aangerijkt en het was de keiker die verondersteld werd hiermee aan de slacht te gaan. Ani van Avermaat geeft een heel concrete voorbeeld van zo'n hip en trendie nieuw woord. Om je het geval duidelijk te maken. We leren het woord contrastecker gebruiken. Contrastecker. Het is een contrastecker, ik denk dat we dat nu stopcontact zelf noemen. Contrastecker waar ze dus bij hier spreekt met Nederlandse vast van overtuigd waren toen dat het vot ingang zou vinden in Vlaanderen. In zeer voor de hand ligende totaal niet vergezocht de situaties als deze. U komt de volgende dag op uw kantor en u zegt tot uw directeur. Meneer directeur die contrasteckers die we hier hebben zijn uitstekend geversiteerd. Prachtig. Of altijd of je iemand. Ook felicitiert met een stopkant. Ja maar wacht maar tot je dit hoort. Of als u met die meisje aan het wandelen bent, zegt u, liefje. Later in ons huis moeten we veel contrasteckers hebben. Dus het biedt ook romantisch mogelijkheden, maar het is werkelijk. Het is werkelijk om voorstelbaar in wat voor contexten je het woord contrastecker allemaal kan gebruiken. Of u gaat bij uw schoon moeten op een zoek en u zegt, schoonma, maar ik heb een prachtige contrastecker voor een meegebracht. Je hebt wel de diversiteit aan verschillende gebruiks mogelijkheden van dat woord. Prachtig, maar ook meteen een voorbeeld van hoe het niet gelukt is om een mode woord te lanceren, want ik weet niet hoe vaak jij al het woord contrastecker gemunnel hebt. Leven ik ook, nu. Maar goed, Jos, Vons en Annie, die hadden ook, die hadden dat ook wel door, denk ik. Dus goede ze het over een andere boeg, namelijk door alternatieve te verzinnen voor woorden die zij zelf als mode woorden beschouden. Maar waar ze niet echt van heel doen, omdat die woorden de progresief waren. Dus deden ze er maar een tikkeltje passief agressief neerbijgend over. In deze tijd ligt het voor de hand dat de progresieve metoden veel aan hangers heeft. Ze geeft trouwens een bijzonder kerschetten als plekken. De hippe pleeuw, ook moeten ze een linkenmanager op een cocktailpatie bij de huizen site. En bij een long drink sprake ze af dat die pataam, job voortaam, voeltaam zou worden. Om progresief te zijn moet je bij de pinken zijn, he? Yes, of koos. In die, sorry. Ja, maar een klein beetje neerbijgend over de influx van het Engels in het Nederlands. Het programma Hete hier spreekt mijn Nederlands. En dus dit men dat ook en Engels een mode woorden, die werd een gewoon. Ver Nederlandst in de hoop dat die Nederlandse vormen zouden aanslaan. Een in die dagen volstrekt nieuwe woord als babysit bijvoorbeeld. Ik ken een nieuwe woord voor babysitter. Mmm, is oud nieuws. De opas gaat wel lang geleden. Nee, ik ken nog een nieuwe. Je bedoelt de wiege wacht. De wiege wacht. Schat, je hebt toch al aan de wiege wachter laten weten dat hij moet opletten dat onze geer linde haar weers niet in de kontrast teker steekt. Is dan een zin die je schornma-maar. Kan jij de wiege wacht trijn? Ja, kijk, het had zomaar gekund als het van Jos, Vons en Annie afheng. Annie was heeft trouwens rotzvast van overtuigd dat we dat woord vandaag nog zouden gebruiken. Wiege wacht is een prachtig woord. Het zal zijn wegmaken, dat zal je zien. Het zal zijn wegmaken, dat zal helaas juubox nog zo een mode woord van toen. Heb je ook gezien wat ze gevonden hebben voor juubox? Ja, duurk. Taxo's, ik weet het niet meer. Graamkast. Graamkast. Graamkast. Van Graamhoeven. Graamkast. Amai. Echt waar? Maar goed, ja, helaas misschien kontrast teker wiege wacht, Graamkast. Ze hebben het ondanks alle inspanningen van Jos, Vons en Annie, niet gehaald. Het is dus allemaal geen exacte wetenschap wat mode woord wordt en wat. Heb je er weinig vat op teorieën zijn er moeilijk over te bedenken. Maar wel altijd blijven verhaagend Sophie om er naar opzoek te gaan. Om meevallig in het archief te duiken, wel aanward, schuisteren maar en lieve luisteren. Ik wens uw een heerlijke kokteelpatie met alle handelijke dunjes uit de Graamkast. Wie weet, beveelt het gemoed u wel het plotklaps te bereken dan ze. Pak die dit weekend, maar is lekker door. Elk Quartier wordt interessant met het Quartier. Welkom in de dagelijkspodcast van VRT News. Hier kijken we met een frisse blik naar de drie opmerkelijkste nieuwsverhalen van de dag. Het Quartier, elke weekdag van een vier uur op VRT Max.

Podcast Summary

Key Points:

  1. Het woord "doorpakken" wordt veel gebruikt door politici en managers om daadkracht en vastberadenheid uit te stralen.
  2. Taalmodes, zoals "of zo" en stijgende intonatie, verspreiden zich vaak als een virus door sociale invloed en het verlangen ergens bij te horen.
  3. Jongerentaal evolueert met betekenisloze uitdrukkingen zoals "6-7", die vooral sociale binding en coolheid bevorderen in plaats van letterlijke betekenis.
  4. Mensen zijn gevoelig voor authenticiteit in taalgebruik en kunnen poseergedrag snel doorzien via subtiele signalen in spraak.

Summary:

De tekst onderzoekt hoe modewoorden en taaltrends zich verspreiden in de samenleving. Het woord "doorpakken" wordt als voorbeeld gebruikt: het is populair bij politici en managers omdat het daadkracht suggereert, maar het risico op overmatig en onauthentiek gebruik is groot. Taalmodes verspreiden zich vaak via sociale hiërarchieën, waarbij mensen woorden overnemen om bij een groep te horen, vergelijkbaar met een virus.

Ook jongerentaal evolueert snel, met uitdrukkingen zoals "6-7" die vooral sociale functies hebben (coolheid, erbij horen) in plaats van een duidelijke betekenis. Mensen zijn instinctief bedreven in het detecteren van onecht taalgebruik, wat een delicate balans creëert tussen meedoen aan trends en authenticiteit behouden. De tekst benadrukt dat taal niet alleen communicatief is, maar ook sociale dynamieken, identiteit en groepsverbondenheid weerspiegelt.

FAQs

Luister naar Radio 2 en bereid je gezin voor op registratie voor een grote brandoefening. Schade kan worden aangegeven via de KVC Mobile app met Kate.

Het woord 'doorpakken' suggereert daadkracht en geeft de indruk dat je een probleem grondig aanpakt, wat een positief beeld uitstraalt voor leiders.

Modewoorden verspreiden zich als een virus, vaak via invloedrijke personen met charisma, en worden overgenomen door anderen die zich willen aanpassen of tot een groep willen behoren.

'Of zo' wordt gebruikt om onzekerheid uit te drukken en een slag om de arm te houden, wat een zachtere en meer zoekende toon geeft aan een uitspraak.

'6-7' is een betekenisloze uitdrukking die populair is geworden via memes en TikTok, vaak gebruikt om 'cool' over te komen zonder specifieke betekenis.

Mensen hebben een sterke 'bullshit detector' en pikken signalen op uit spraak, zoals overmatig gebruik van modewoorden, wat kan wijzen op artificieel gedrag.

Chat with AI

Loading...

Pro features

Go deeper with this episode

Unlock creator-grade tools that turn any transcript into show notes and subtitle files.