Go back

Drive #106: Econoom Jona van Loenen over hoe je je eigen leven antifragiel inricht

78m 47s

Drive #106: Econoom Jona van Loenen over hoe je je eigen leven antifragiel inricht

In dit gesprek bespreekt Johan met econoom Fiona van Loon waarom economen niet kunnen voorspellen en hoe we naar economie moeten kijken door een filosofische lens. Fiona legt uit dat economie geen exacte wetenschap is, maar een combinatie van psychologie, filosofie en bestuurskunde. Voorspellingen zijn moeilijk omdat ze het gedrag van mensen beïnvloeden, waardoor een self-fulfilling prophecy ontstaat. Ze bekritiseert het gebruik van modellen die de werkelijkheid te simplificeren; het gevaar is dat beleidsmakers het model verwarren met de werkelijkheid, zoals Taleb’s analogie van het bed van Procrustes, waarbij mensen worden aangepast aan het model in plaats van andersom. Fiona benadrukt dat we te veel focussen op gemiddelden en het voorspelbare midden, terwijl het echte leven zich afspeelt in extremen, zoals crises en innovaties. Nederland is volgens haar perfect voorbereid op niets, omdat efficiëntie en lage buffers hebben geleid tot fragiliteit, zoals bleek bij lage gasvoorraden en te weinig IC-bedden tijdens Covid. Ze pleit voor antifragiliteit: systemen bouwen die niet alleen klappen kunnen opvangen, maar er sterker door worden. Dit vereist een politieke en maatschappelijke verschuiving waarbij we accepteren dat voorbereiding kosten met zich meebrengt, maar dat die kosten opwegen tegen de veerkracht die het oplevert. Het gesprek eindigt met de oproep om alert te zijn op extremen en niet te vertrouwen op gemiddelden, omdat juist die extremen bepalend zijn voor onze toekomst.

Transcription

17454 Words, 94658 Characters

Dutch
Mijn gast vandaag is Fiona van Loon, een econom bestse allereuteur ondernemer. Mandee stopten met zijn economiestudie omdat iedereen zelf minder van begrepen. Publiekelijk zegt hij dat economen niet kunnen verspellen, wat het bezig omwerkelijk is, wel economisch en in tok shows regelmatig de economie duit. En die antifragieel zijn favoriete boek noemt. En dan gaat er bij mij een lampje aan het boekens van nasim-tallet. En Johan haai ik delen die fascinatie. Dus die gaan we ongetwijfeld vandaag teruggevoel komen. We hebben gebruikertal hebt, misschien wel eens een lens op Nederland. Op een woningmarkt, op economie, op filosofie. En misschien hebben het over het land dat zijn vermogen heeft vooral een pijn te leiden. En misschien geldt het voor ons allemaal zelf in ons eigen systeem in onze eigen maatschappij in ons eigen leven. Leuk onderwerpen vind ik. We gaan het hebben over skin in de game, kwetsbaarheid, economie door filosofische lens en hoe je je leven antifragieel inricht. En wat dat überhaupt is, misschien de vraag of het tijd nog te keren is, zonder dat er iets breekt. Johan, hopen we gewoon te vragen. Nou, dat zijn genoeg vragen. Kijk over die kunnen tekenen in een klein uur. Ja, dat is wel mijn ambitie niet. Wat gaan we doen? Het is mijn eerste econom. Je zegt economen kunnen niet voorspellen. Toch zie ik veel van jou dingen en probeer je ook dingen te voorspellen. Toch of probeer dingen uit te leggen. Hoe zie ik dat? Misschien heb ik het mis, maar ik denk niet dat je mij kan betichten van een harde voorspelling. Het voorspelling is de olieprijs over drie jaar is dit. Wat ik probeer te doen is, ik in het milieu wat heel abstract fenomen is, zo behabbaag te maken dat mensen het thuis kunnen begrijpen. En je kunt wel zeggen, oké, stel je voor dat de straat van de moest zo lang dicht blijft, dan betekent dat waarschijnlijk voor de olieprijs dit. En als dat zou gebeuren, dan kun je ongeveer dit en dit en dit verwachten. Ja. Maar economen kunnen niet voorspenen. Dan worden we er niet omdat economen zo slecht zijn in een vak, maar het is meer de complexiteit van het vakgebied. Waarom? Waarom is economie? U behalt? Ja, voor mij is het. Talep noemde het religie met ingewikkelde formulis. Voor mij is het de combinatie van bestuurs kunnen filosofie en psychologie eigenlijk. Maar psychologie, want het kijk naar het gedag van de mens. Dus filosofie, want economen kijk ook wat vind ik een juiste wereld? Wat vind ik een goede wereld? Economen zijn het ook, denk ik, om die reden eindzondatje normatief. Waarom? Als ik. Stel je voor je hebt een wereld die heel ongelijk is, maar waar mensen veel reikers zijn of je hebt een wereld waar mensen armen zijn, maar minder ongelijk. Welke wereld jij beter vindt? Hängt er volledig af van jouw volgkeur. Dat is niet een juiste antwoord. En de mooie van economen is het ook politiek. Ja. Ja, je hebt. Proek had ik het vak politiek. Economiek, dat geldt dat je het. Het is een soort economie, is altijd politiek. Maar het is een leuk van economen, het is psychologie, filosofie, maar het zou nog bestuurs kunnen. Want filosofie zet eigenlijk in een stoel en zeggen dat dit moet een wereld zijn, dan gaan ze lekker slapen. Economie, economen doen er ook nog wel, maar zorgsbestuurs kunnen je inborgs namelijk ook komen met beleid. Waarom het zo moeilijk is om te verspellen is, de verspelling bepaalt ook het resultaat. Dus we neeren, weet ik wel, een vanaf ene hele centrale bank zegt, onze verwachting is dat de economie vooruitjaar met 4% gaat crimpen. Dan is de kans vrij aanzienlijk dat die ook gaat crimpen, omdat wij passen ons aan de basis van de verspelling die wordt je na. Ja. En het is ook een. Het is dus een heel complex systeem. Wij vragen ook niet aan de meterelog wat zal het weer zijn over 2,5 jaar, maar dat vragen we wel aan economen. Dat is altijd heel gek. Ja, want je krijgt een soort feedback loop. De systeem gaat zichzelf korregeer en wordt eenzelfvelling prophecy ook deels. Ja. En wat trekt jou daar aan? Waarom ben je econom? Omdat ik was een beetje rik als citranten puber op de middbare schoon, dan kon ik niets te komen echt interesseerig tot dat ik in ramen look kwam. De elkaar binnen was eerst keldat, ik kan niet krijgen, dat was een soort raamwerk waar ik meek het idee had dat ik de wereld kon begrijpen. Waarin je ook alles is economie, die ze kunt ook heel veel omvatten. En dat was wel echt het moment dat je hiermee moedig iets gaan doen in mijn leven. En zo misschien er dus een paar jaar later zit je op universiteiten, maar je economie aan het studeren. Alleen je bent een andere richting opgegaan om de standaard economen, wat daar überhaupt standaard en is de vraag maar goed. Ja. Ja, er gaf dus een paar studies afgerond, toen het laatste maast er op erasmus universiteit. Ik wende ik de studeerde ook een balkonie, een milaan, fantastisch tijd. En dat kwam een moment dat was een heel belangrijk vak, een fantastische professor. En de professor kwam die kwam altijd te laat, maar ze zijn iedere jaar aan het professor ook. En die begon het vak met de tifte, die letterlijk gezegd, die zei dat dit is het model wat er aankomende half jaar gaan gebruiken. Maar je heeft tussen jou en mij dit model klopt in werkelijkheid helemaal niet. En ik weet dat ik daar zat en dat ik omheen kijk dat ik daar ben kijkig vrede naam in me land, maar niemand leek het wat te deren. Maar voor mij klopt dit is toch een beetje als of je een kaart van de P&E krijgt om door de alpen te gaan lopen, maar omdat je niets anders had. En op dat moment dacht ik, voxma is het, als je de economie echt wil begrijpen moet je voxma uit die modelmatigheid stoppen. En ook meer kijken naar de wereldan zieken omdat je anders zoals Thalep ook zegt de map gaat verwarren met de werkelijkheid. Ja, Thalep, daar gaan we nog opkomen voor de luisteraars die je denkt van, we hebben een steggost aan mogen die klas in die simpthalep op syandelaars schrijven, filosofen, alles in één. Ik denk dat ik de vlad me raar in de daad rustig door de stad struinen. Wat hij graag doet, ik denk één van de meest interessante thinkers van ons tijd. En dat zijn ben jij mee eens. Daarvoor had ik ook aan de lijn hier in de volgesprek begonnen erover dag na, dan moeten we een podcast stofen opnemen want er zit heel veel. Voor mij heeft hij overschrijfde heel erg te maken met hoe je naar het leven kijkt en dat is misschien ook wel economisch. Economie is natuurlijk filosofiepsig geloeg hier in, dat gebruikt hij allemaal en hij is nog vrij overtuigd ook van geen de werelder heidelijk. Het zie ik ook wel erg zijn jou terug in de stukken die je schrijft en de vele optredens die je doet. Dus daar gaan we op in om te kijken naar een model. Zeg maar economisch en gek op modellen. Dat weet ik ook nog wel van mijn middelbauschool tijd en klein stukje. Dan had ik het gedaan, dat is het enige. Dan heb ik lekker gaan schatzen. Ik heb altijd heel erg de vorige fascineerd ook bij de eis kunnen ondernemen. Ik vind het hele spectrum van het leven fantastisch en dat is een belangrijk onderdeel van het spectrum. Voor mij heeft de telep een hele mooie analogie het bed van Procustus. Er is een herberg eigenaar die heeft een bed met een maat. Als mensen langer zijn dan het bed, dan hak die de leden maken, de leden maat die het bed oversteigen eraf. In plaats van dat die bed aan past, was die de mensen aan. Met andere worden hijfde model. Zo moeten eruit zien als het model niet klopt en hak die alles wat er. Wat er buiten valt, de gewoon af omdat het praktische risken dat het handen gewerkt. Dat is de werkelijkheid aan past naar je model. Is dat bekend voor jou? Of is dat dat stukje waar je het dan over hebt? Dat is heel gek aan het. Het is een hele schietzofrene envaring eigenlijk. Ik neem ook hem deze reden. Ik kan ook niet anders dan modelen gebruiken. De werkelijkheid is nou helemaal te complex. Dus je moet het eigenlijk een model zo een soort vreemvoudigde werkhaven van de werkelijkheid. Als je moet het in een model gieten, moet het probleem als je maar lang genoeg in die modelmatigheed is. En dat heb ik bij heel veel professoren gezien. Omgegen met opbrechten van overtuigd met dat die model de werkelijkheid is. Dus dan vergeten dat buiten, dat model nog een hele wereld is die je eigenlijk niet begrijpt. En waarin je in een daad zoals talep in dat schietzjaar, als of je gewoon het hoofd van iemand er afvakt in de benen of van afvakt, omdat het dan helemaal past. Wat is dat problem van dan als je dat veel doet? Ja, dat is geen enkel probleem als je het gaat via de sowieso exosities wat je leuk vindt. Maar ik kan normen hebben invloed op dat werkelijke wereld. Dus we neen je alle ledematen van afvakt en dan voorvolgens beleidmaakt op basis van dat rompje. Dan zijn we maar niet altijd de beleidpolitische, zea adviseerde politische ideeën die het beleid maken. Zeker, maar dat is natuurlijk geankerd vanuit die modelmatigheed. Dus dat die modelmatigheed kloppen eigenlijk niet we neer naar de werkelijkheid. Heb je dan praktisch voorbeeld van bijvoorbeeld in de tijd voor wat we nu leven? In Nederland, Europa. Nou, dat speelt. Wat mij altijd heel gefascineerd heeft is. In binnen de economie heb je de random walk theory. Dus eigenlijk dat je zegt de zijn twee dingen. De aanhelen maken zijn perfect rationeel. Dus alle informatie die de beschikbaar is, die jij en ik hebben of die alle andere beleggen hebben. Dat zit al ingeprijs in de prijs van een aandeel. Met andere woorden, je kunt het eigenlijk nooit beter doen dan de mag ik. Want als je het beter kan doen dan zou iemand dat weten. Dan kopen we vast dat al gebeurt. Met Anne en de random walk theories eigenlijk de aanhelenmaakt is eigenlijk een gast die keihard gaat suypen. Om vijf in de huis lopen en ik stream dronken, ze wachelt een beetje alle kant uit. En dat is een beetje wat een aanhelenmaakt is. Je weet eigenlijk niet wel gekant die opgaat, maar uiteindelijk komt die wel goed thuis. Maar wat heel gek is is dat als dat echt zo zou zijn, dan aan de inne kant. dus betekende dat de maakte perfect rationeel zijn. Dus je kunt de maakt eigenlijk niet outperformen. En na andere kant gebruiken wij twee asumcies, economen om een model te maken, namelijk mensen zijn rationeel. en we gebruiken informatie uit het volleden om de toekomsten te verspellen. Maar als we die informatie uit het volledige gebruik en we zijn oprecht rationeel, dan passen wij ons al aan. op basis van de informatie uit het volleden. En dan zegt dat modelken helemaal niet meer. En dat heeft altijd gefasioneerd. Dus als die twee basis-asumcies namelijk de mens-as-rationeel en gebruik historische informatie om de toekomsten te verspeiden kloppen niet. Maar als die beide kloppen, dan onder mijn de te tegen modelen. Want dan passen mensen zich aan op basis van historische informatie en dan klop die verspelling niet meer. Dus als het model echt klopt, klopt dat model niet. Ja, ja, ja, ja. Ja, ja, ja. Ja, want dat is natuurlijk. Dat vind ik of van de kein van de mooie omschrijving van telepassen theater in de fikstaat. Het is het uitgang heel klein. Dus iedereen regiert rationeel tot dat er iets gebeurt, waardoor iets in de fikstaat niet ontstaat. En daar heb ik altijd heel veel geaan gehad in mijn eigen karriere ook. Dat is ook. als tosport soms ook modalmatig van. Oh ja, dit zijn de tijd helemaal schaatsen, dit kom juist, dit is verspelbaar. En we denken, nou, de gemiddelde van dit is dit een dit. Maar je houdt niet de rekening mee met de druk die ontstaat. Allemaal site-effects die erbij komen. Er kunnen mensen die heel koel blijven, de juiste keuze blijven maken. Terwijl de hele wereld in paniek raakt, dan hierden we het denk dat het heel op moeten doen. En toen wat heel menselijk is, niet rationeel. Maar dat heeft dus effect op de deur. Ja, dat is hier met heel veel proces daardoor gaan je aan de hele koel. We zijn ook een keihuitomlag en een hoog. Dat daar heel veel in zit, wat irationeel is. En ook zeker omdat we kijken heel erg vanuit gemiddelde naar de wereld. De werkelijkheid speelt zich vooral af in de extremen in de staarten. Dus natuurlijk kan het best wel zijn dat het gemiddelde inkomen van een ondernemer vrij hoog is. Maar dat komt omdat het paar ondernemers onzettend vergeld verdienen en een hele hoop fietsen gegaan. En ik kan ook voorstellen dat wanneer jij als schaatser een gemiddelde tijd rijdt. Maar het gaat om die enige hees, het gaat om olympische finale. Het gaat om dat ene moment. Het is een statisticus kan in een revier die en je met dat ene met dat diepe is, kan je wel verdrinken. Omdat het erg zo 100 meter diep kan. Ja, dat heb ik altijd veel gehad. En die sinds waar is dat het ook een soort moed van niet te veel naar die gemiddelde en de voorspellingen kijken. Kijk naar jezelf en NSN, met één persoon. Ja, doe dit met deze overtuiging en ik zie dat er daar geen kan en dat is ook een moeilijk. Want je moet heel echt op jezelf durven te vertrouwen en niet op het gemiddelde of de stem van het volk of op de algemene stem, of de algemene of de spelling of de algemene wijze als je moet er van durven af te wiken en eigen wijze zijn. Ja. En wat er leapt aan en dat heeft me heel veel geleerd, wat er leapt aan eindigt, is ook het gevaar van ergens. Hij is heel kritisch op economen, dat vind ik zelf ook wel erg gestig. Hij heeft het gevaar van alles te kunnen verspellen, dat we denken dat we leven in een wereld die we begrijpen, maar die we eigenlijk niet begrijpen. En dat de voneer alles kan verspellen, wil je ook heel fragiel. Dan kun je alles van efficiënt op die maal inricht, omdat je denkt dat je de toekomst kan verspellen, maar dat kan je natuurlijk helemaal niet. Stel heb ze eigenlijk blijven weg van allerlei verspelling, maar bouw een leven, een onderneming, een wereld, een samenlevinge, economie, op die tegen onverspelbreden en klappen kan. Ja, hij is echt niet bouw iets wat volledig voorspelbaar is. Hij is eigenlijk eigenlijk bouw, gaat er vanuit, dat de boel in mijn kaas stort en wij is daar tegen. Die slijn beschermd. Wees bouw ook iets in, waardoor je groeid als dat misgaat, dat je denkt, "Oké, ik kan je lekker de slaapen, want je hebt ook fijn is." Ja, voor iedereen heel prettig. Ja, dat is voor iedereen heel prettig. Ja, dat vind ik, kunnen we daar iets over die predat. Gimmedolder, mediocrist dan noemt. Dat heb ik extremisch dan waar eigenlijk de hele grote verschuivingen plaats vinden. We blijven liever in het verspelbare midden. Ook een soort controle drang. En ook een soort stukje, denk ik, waarvan je kan zeggen, "Oh, zie je wel." Ik kan altijd terugvallen op de gemiddelde. mening. Ik hoef niet afwijken te zijn. Dus als ik het fout heb, ja, waren nog 100 andere die het fout hebben dus ja, dan ben ik ook niet zelf op aan te wijzen. Waarom is dat zo moeilijk om daar uit te breken, om daar met een andere lens te gaan kijken, naar die extremen? De wat er lep, denk ik, heel mooi zegt, is dat. Het is niet dat modellen helemaal geen zin hebben en verspelling helemaal geen zin hebben. Maar zoals je schert, ze heeft mediocristend, dat is een wereld en je hebt extremisch dan. Ja. En mediocristend is eigenlijk dat je bijvoorbeeld zegt, stel je voor je hebt 100 mensen die zitten in een zaal. En er komt een laatste persoon binnen. En die persoon is de langste man op aarde. De gemiddelde lengte van die mensen misschien 1, 75, misschien 81. Stel je voor de langste man op aarde, kom binnen misschien niet zie je 2, 40, ik zou het niet weten. Wat is dan de invloed op de gemiddelde lengte van die mensen in die zaal? Dat is eigenlijk vervaderbaar, misschien dat de gemiddelde lengte met een procent steigt. Stel je voor dat diezelfde 100 mensen in die zaal zitten en bekijk je niet aan de gemiddelde lengte, maar aan het gemiddelde vermogen. Misschien is het vermiddelde gemogen 2 ton. En dan komt niet de langste man, maar de reikste man op aarde binnen, ieder muzke. Wat betekent dat voor het gemiddelde? Dat betekent dat het gemiddelde dat die mensen gemiddeld gezien, miljaar daar zijn. Met andere woorden, wij kijken heel vaak naar de wereld als over de mediocristhenes. Namelijk de gemiddeld is zijn alles bepaardigd en de uitzondering doet niet zoveel, maar het echte leven, dat is een extreemie staan. Het echte leven is juist die uitzandering is alles bepaardigd. Dat is die heerlrijke man op aarde. Dat is net die innovatie die onze wereld op zijn kop zet. Dat is net die economische krest die in een maand zich afspielt. En dat daadde afgelopen patienia was in iets van de hand. Die extreemie periode is juist alles bepaan. En wat is daar. Wat is daar zo bepaan als je met de lens kijkt, waar jij vaak overschrijft en kijkt vandaag de dag op de Nederland? Wat zijn de moeilijkheden daarin of de fascinaties waar jij het missiet gaat of waar jij denkt, he, hier zijn wij bijvoorbeeld fragiel geworden. Want als je heel erg denkt in de gemiddelde, denk je, oh, ik ben veilig. En dat's fijn voor alle gemiddelde, dat gaan normaal gesproken, burgers of mensen lekker van slapen, we zijn veilig alles onder controle. Ja. Terwijl je beter misschien alert kan zijn. En als de extreemen gebeuren, je dan nog rustig kan geslapen. Dus waar zussen we ons in slap dan? Wat is daar het probleem van in wat is dat? Nou, ik denk in Nederland zijn we perfect voorbereid, maar dan op helemaal niets. Dus als je gewoon voelt, alleen al kijk na de situatie van de afgelopen maanden toen de Iranolog uitbraak in de straat van de Musi dicht kwam, dan zag je een paar dingen ontstaan. We had extreemlagen, gastvoorraden. En dat is heel, dat oogt allemaal heel effecent. En dat is in dat daad ook heel goed koop, en het is ook heel kostbaar als je een buf er hebt, tot dat het ongewoonig gebeurt. Maar het ongewooning doet zich gewoonlijk altijd voor. En ik denk dat de afgelopen jaren ben hele hop gezien. We hebben gezien dat toen Covid uitbraak, dat wij een veel te weinig IC bij de hadden. En de argumentatie van het feit dat de weinig IC bij de hadden was ook ja, maar anders liggen die leg. Dat is buiten gewoon zonde. Dat is letterlijk gezegd. En dat klinkt voor mij als of Ajax geen wisselspelers heeft, omdat er nog niemand geblezenigd is geraakt. Het punt is niet, het punt is een moederleeg liggen tot dat het zoveel liggen. En dat zag je ook heel erg bij de straat van de moestjes met de hele lager gastvoorraden. Je zag, en dat is het fascinie aan de uitspraks. Het kun je ook een print schim maken van de ANNWES, dat de woordvoeder van de gastunie was een interview. En dat was een interview van de gastvoorraden, zijn nu ik me in 11% op 9% moeten we ons zorgen maken. En toen heeft de woordvoeder van de gastunie lettertigd, die ik zeg, hoeveel ons geen zorg te maken, is er zo lang en niks onverwacht gebeurd, bijvoorbeeld het sluiten van de straat van de moest. Dat zijn een paar een week later was hij gesloten. En dat is de kijk van Nederland, dat we dus, we zijn perfect voorbereid, zo lang alles doorgaat zoals het doorgaat, maar dat heeft natuurlijk geen voorbereiding nodig. Je wilt eigenlijk uitgaan van het goede, maar voorbereid zijn op het slechtste. Maar wij misschien ook uit een soort angst. En ik denk uit een soort efficentie, denken dat doorgeslagen is. Willen wij eigenlijk onder het mom van Justin Time met efficentie zon mim mogelijk hebben van vorigade, van redundatie van buffers? En dat lijkt heel efficent tot als in crisis ons staan. Maar dit is toch in die zin in dit aad, een economische werkelijkheid, maar een politiek problem. Want dit is hoe onze helemaal als gepij ingeegd is. Dus kunnen we hier aan dit psychologisch principe überhaupt ontkomen? Want we hebben vier jaren planen, en principe, we hebben kabinet vier jaar gekozen en andere landen om erna beide is een fixed time, waarin dingen besloten worden. Zeg maar je de boodschap die je naar de mensen moet gaan brengen, is dat het gaat iets meer kosten, we zijn beter voorbereid tegen dit en dit en dit en dit. Ja, mensen denk ja, iets meer kosten. Ik blijven iets minder kosten. Ja, we kunnen ons toch niet tegen alles voorbereiden, dus politiek, al voorzorgsmaatregelen, treffen voor dingen niet gebeurd zijn. Zijn bijna. Ja, dat is toch met die coronacrisis, bijvoorbeeld. Dus zijn bijna niet politiek op te brengen of uit te leggen. Ja, ik denk dat dat. Dus ik heb dat twee punter. Je denkt dat het wat kan, maar je moet dan uitleggen. Dat zie je ook dat de afgelopen decenniais en de kosten van ramp ook exponential toegenomen, omdat wij dus veel fragilo zijn geworden. Dus je kunt denken wel aan de porchter uitleggen en dan luistert, kijk, nu kost dat even wat extra geld, maar we zelden bij een verzekering. Wij schluiten een verzekering af. En als het al niks gebeurt, dan zitten wij niet te balen, maar wij vinden het fijn dat die verzekering was, omdat we weten als het mens was, ze gaan dan waarom we gedekt. En een mooi voorbeeld vind ik, dat vind ik de dijken en de deltawerken. En werkelijk, er is nooit een politieke discussie of genoeg, of meer geld moet naar de dijken. Het is gewoon zoveelig zonodig, want als we niet doen, dan loopt we onder water, dus dat doen we. Dus daar is geen enkel politieke discussie, omdat we daadmys gien door die water, en als er aan wel radiuser van, 'Oh, dit moet gewoon omdat we anders heel veel pijn doen.' En laatst last ik een verhaal en zijn klein uitschapje over, over, over. En ik denk dat dat een reden is, waarom we dit heel moeilijk vinden. Dus je wordt zelf de bedankt dat je iets hebt voorkomen. Ja, dat zie je niet. Dus ik was vroeger een vrijmatige verdediger. En met vrijmatig bedoeg, was het buitengrondstrek. Dat was een bijwelke club. Sv-Mexalo. Ja, jongens, jullie kennen hem. Ik ga jongen voloen. Z'n traal verdedigen. Dus als je echt slecht bent bij een keeper, ik mocht nog één stapje naar voren. Mijn naast meestal dat een heel goede verdediger. En ik was dus na niks slecht dat ik dan altijd een fout maakte, de spits kwam 1 op 1, maar ik kom wel vrij hard rennen. Dus wat denk misschien wel iedere, maar misschien een enkel in de 2 wedstrijdig meerders stad ik niet. Een fout maakte de spits ging 1 op 1, die liep om de keeper heen, schoorde boel. En ik kon nog om net van de achterlijn aanvragen. Dus ik had de dag geret. En iedereen vloog me om de aam. Maar ik had de dag natuurlijk hem niet geret. Ik had een enorme fout gemaakt. En die fout net op tijd weer te voorkomen. Die jongen die naast meestpeelde, die echt goed konverdedigen, die kreeg nooit een compliment, maar die maakte nooit te fout. En ik dacht wat gek eigenlijk dat ik niet kan voetballen, maar dat ik wel de compliment elke wedstrijd kreeg, dat ik weer een doelpuit voorkomen. En er is een verhaal van Alex Ferguson. Hij was coach bij Manchester United. Ja, op stand was toen een jaar of 7, 28. En het was een beetje die periode dat data een heel ding wicht. Na een money ball kan dat een beetje over waar je het voetballen. En hij kijk naar Jaap-Stam, samen met z'n team, en hij zag dat Jaap-Stam de afgelopen jaren iedere seizoen had hij gemiddeld gezien minder tekkens. En ik dacht er van Alex Ferguson en z'n team was. Jaap-Stam wordt een slechtige verdediger. Dat blijkt uit de data. Hij is nu nog vrij jongen moeten hem nu verkopen. Hij wicht verkocht aan. Ik ben laat jongen aan Juventus als hij minder tekkelt. Ja, dat speelde die de beste periode uit zijn leven. Alex Ferguson noemde de laatste de grootste fouten er ook. Ooit had gemaakt, waarom? Het feit dat Jaap-Stam minder tekkelt, was niet het teken dat hij slecht er wegte in verdediger. Maar dat hij een veel beter verdediger weer. Hij hoeft er minder vaak teken. Ja, een tekkel is een ingrip als je een fout hebt. Ja, ja. Maldini heeft. met het een tekele pech twee wedstrijden, niet omdat hij niet kon veredigen, maar juist omdat het zo'n goede verdeliger was. Hetzelfde is toch met als je ondernemers hebt, waar we zetten de mensen per voedstuk die het geweldig doen en misschien wel terechtdeels. Ze zelt met sportus, je hebt natuurlijk een heel contegent mensen die aandeel hebben in het systeem door dat ze kapot zijn gegaan. Ja, door dat ze een tijd geld energie hebben geen versteerd. Maar voor je het zijn gegaan, maar dus en ze hebben niet de schouderklopjes gehad en niet het geld, maar ze hebben wel. onder de zin onderdeel van het systeem, in het systeem moeten dingen kapot gaan om een systeem te handhaven, alleen dat zien we niet. Dat hele schouderklop kan tot heel achterkant. Dat valt niet mee op. Ja, en het zijn daargens nog een ander problem, maar dat noemt daar wel het stille bewijst. Dus stel je voor dat je door een toevall speelt een vrij grote rol in ons leven. Ja, misschien wel. Misschien een grote rol. Dat is altijd bij het WK. Je hebt 3, 4 professoren, die hebben alle VWK's goed voor speelt en die worden nu aangehaald omdat ze. Als je 2000 professoren hebt, dan is het altijd wel twee over die de afgelopen 3, 4 WK's goed voor speelt. Ja, dus stel je voor je gehad met 10.000 mensen na het casino, dan kan het statistisch niet anders dan dat iemand. 100 keer achter elkaar op het juiste inzet. Het ziet omdat hij goed kan zien, dus speeler is, omdat hij veel geluk heeft. Het probleem in het leven zal heen dat wij die mensen vervolgens als expert aan halen en vragen hoe je alles goed gedaan hebt. Nu weet ik even niet meer waar we het over hadden. Ja, over de. Dat is mooi, dit is zo enthousiast. Over het stukje opgeven en het. Ja, het groot probleem daarvan is dat. Dat noemt al even het stilbewijs of het bewijslicht op het kerkhof. Namelijk. Je hebt heel veel ondernemers die eigenlijk. Je hebt heel veel ondernemers boeken en een staatje, je moet hard werken, je moet voorop staan, je moet. En dat zijn natuurlijk allemaal waar geden, maar al die ondernemers die een vice-man's werd zitten hebben dit ook allemaal gedaan. Alleen onsuksevrouw-anermers die fiets zijn gaan schrijven of het algemeen geen boeken. Ja, het is buiten van on-intensant te lezen over hoe ik 10 miljoen ben verloren. Dat verkoopt ook niet altijd goed. Dus je krijgt een soort narratieve misleiding of een soort. aanpassing van de werkelijkheid dat wij op basis van de mensen die natuurlijk achter hebben gewerkt, maar ook heel veel geluk hebben gehad. Vervolgens gaan denken dat de wereld eruit ziet zoals zij denken dat het eruit ziet. Maar dat is natuurlijk. Toevall speelden heel groot te gewoon. Zeker, ik kan me vooral eens dat bij schaatsen zit, je kunt niet toevallig heel goed schaatsen, maar je kunt wel toevallig met kripto heel veel geld van in. Ja, nou, je hebt in die zin, ik heb misleid to toevall boek van te lep, dat heb ik echt helemaal slonden. Vreslonden voor de Olympische Spelen waar ik. Olympisch Computing World in Vancouver. En dat schrijft hij over. Dus wat ik altijd heel mooi vond waar ik veel aan had was dat je hebt voor spelers en je hebt journalisten die over een schaatseschrijf of voetbal wat dan ook of de economie. En op basis van data in de data van het verleden, ze zeggen dat dit zijn de co-adriaanse noemde dat scoreboard journalistiek. Ja. En scoreboard, je kijkt naar kapie, je is op een dashboard in een bedrijf of in een economie of je kijkt naar tijden ranglijsten in het schaatsen. Wat een tijd gevoelige sport is, nogal een, hier zelfs tegen de tijd. Ja. Dus op basis daarvan, of je op stand met zijn tekkels of niet, dus je hebt een data set en je kijkt naar en a. Dus logisch je conclusie is dit, dit, dit, dit. Ja, er zijn een verrassing in sport, maar, boah. Ja. En niemand kijkt naar een proces wat aan de hand is op de achtergrond. Dat is ook blind voor iedereen. Ik ben aan het schaatsen, ik voel me goed, ik word beter en beter, ik heb vier jaar geen wedstrijd gewoon, ik kom niet in die data set voor. Ja. Veren van. Alleen bij mezelf denk je, nou dat gaat best aardig. En als je bij mij weet wat er op een training gebeurt, ik heb 'm, nou, ga niet gek. Die duurt het, dus dat voelde ik bij mezelf. Valing ik. Mijn ego zijn natuurlijk ook iets. Bij een persconferentie werd mij geen vraag gesteld van, oh, dit is een beetje pijn. Ja. Dat is wat ik helemaal geen, dan zeg jij dit is, dus het stukje waar ik me moet dealen en niet over die verspellingen van het is logisch. Dus mensen zien bepaalde dingen niet en dat is menselijk. Dus dat dit zo werkt, het is een vond te lep geleerd. Ik kan toevallig misschien daar zijn en goud winnen, maar ik kan er mensen ook. En mensen worden misleid tot toevall omdat ze bepaalde dingen niet zien of denken te kunnen verspeelen, zo gaat het en het werkt anders. Dus er is heel veel ruimte voor dingen die gishomaar kunnen gebeuren. Dus ik kan ook gewoon onheemst kampioen worden. Dat zou kunnen. En veel kracht uit het boek haalt. Ja, er zit een heel erg, want er zit een heel mooi stukje in over het stoicisme. Maar ik ook vendel van ben, talep ook en hij schrijft over scenica hoe je daar dus even los van alle cijfers en verspellingen, hoe jij ineluk, je daar tegen kan wapen. En dat raakt hem eigenlijk dus je kan fragiel zijn door dat je niet slaapt voor de zorgen die je maakt, omdat je iedere dag naar nieuws kijkt. Zin los, maar het nieuws van een jaar geleden kijk en kijk, ik heb ook het gebeurd, dus van week geleden heb je daarom druk gemaakt. Dus die verspellingen, wat journalisten, ergens hoeft schrijven, compleet naar sneerleg. Het enige wat je kan doen is je inelijke instellingen dat tegen een wapen. Dus dat je weet dat dingen onverspeelbaar zijn, dat je weet dat dingen toevallig zijn. Maar dat je ook weet, ik heb hier een stem in, ik kan me zelf een spiegel aan kijken. Ik kan al die dingen doen die nodig zijn. Ook voor succes die verlies dus ook doen we in de hoge hardwerk, etc. En ik kan naar mijn eigen instelling gaan. Ja. Dus waar het te lappen heel erg over heeft is, je kan naar kernwaarde gaan, als moed moedig zijn. Niet angstvoelen, natuurlijk. Maar omgeven hoofd de instappen en de dingen doen die aan jou zijn om te doen. Dat vond ik heel krachtig. Daar heb ik vooral gehad. Ja, en het is natuurlijk twee dingen, dus dat je kijkt, waar heb ik invloed op? Daar volks m'n verleden gup alles van daaruit, dan ga ik dat. Eman die moedig is, is niet iemand die geen angst kent, want als je geen angst kent, dan mij niet moedig van je voetel. Eman die moedig is, iemand die doodspang is, maar die beest recht in de hoge aankijkt, en ze hoe pijnlijk of hoe angstig ik ook voel, dit ga ik toch doen. Ja, dat is wat moedig is. Dat vind ik de filosofische component die dus belangrijk is in economie, in de sport in alles, in het hele leven. Nietjes, when you stare the interior, bist you, bist, steersbecketje, hoe. Je kan afgeond instaren. Hij staat recht naar jou terug. En voorals mij als je het hebt over keuzes maken, dat raakt ook weer aan bestuur, en economie, en politiek. Maar dus wie, dat is je vragen jou meteen om een terug te kaatsen, met al deze wetenschappen. Ja. Wat ontbrekter dan aan, is dat dan die moed om die keuzes te maken overtuigen om het goed uit te kunnen leggen. We hebben natuurlijk regeringen gehad, als je het hebt over efficiëntie, als je het hebt over verspelbaarheid. VVD, heel lang en regering gezeten, nog steeds. De afspraak was, we gaan 25 procent minder, we gaan minder handen daarin krijgen. We hebben er vast maar 25 procent meer. De afruppen vier of vijfers en 100.000 amtenaar bijgen. Ja, en even los van het feit of welke politieke kleur je ook hebt, of dat goed of slecht is. Het is meer, er zijn de huizenmarkt, de kosten, er zijn allemaal verspellingen gedaan en er is een wil om iets aan te pakken, alleen het tegenovergesteld gebeurt. En dat heeft dan niet alleen toch met onwiel te maken. Dat is ook gewoon een systeem wat groeit, wat groter wordt waar misschien politici of mensen niet meer boven kunnen uitstijgen. En er moet kunnen hebben om te zeggen, dit is onze visie, dit moet een andere kant op. Hier moeten we riegelruis andere keuzes ingemakelijk anders worden we mee gesleurd in het geheel. Vattenval is ook deze keer weer partner van drive. De volgende keer had ik het over zonoplosingen. Je laatpaal slimme inzetten, een thuisbatterij, maar de stap die ik daarnaar zette, een energie contract onder de loop nemen. Ja, dat is misschien wel de meest verrassende. Ik heb daar nooit echt bij stilgestaan, zonopanelen, laatpaal, maar ja wel contract, pas daar nu het beste bij. Als je flexibel kunt sturen op wanneer je stron verbruikt, kan een dynamisch contract interessant zijn. De prijs verandert elk uur. Je laatpaal of wasmachine gaat aan als de strom gekop is en dat pakt goed uit. En voor zonopanelbezitters, een dynamisch contract heeft nu geen teruglever kosten. Maar het is niet voor iedereen. Als je je gebruikt, niet kunt plannen, loopt je risico op de duurstenwelmente te gebruiken. Dus geen standardatvies. Het vraagt even wat kijk op je eigen situatie. En dat heb ik gedaan en ik raad je aan hetzelfde te doen. Kijk op vattenfall.nl/zon daar vind je wat de afschaffing van salderen voor jouw situatie betekent en hoe je meer als je zonder strom gaat. Dus ik denk dat je het aanhoudt, het venomin een kleinere overheid of een groeiende overheid, dus het vijt dat er extreem veel amtenaar bij is en gekomen te waar ik iedereen dat niet wil. Genenkele politiek daar heeft je gezegd, het is voor een buitenkom verstandig dat de hondel daar is. Ja, misschien is het als iets oplevert of je zegt dit is wat we er mee beogen, dan heeft een doel. Als je zegt dat doel is om minder amtenaar te hebben om hetzelfde te kunnen doen en dat leuk niet dan is dat de conclusie, maar dat is niet de conclusie. Het doel is natuurlijk en hem. Problem van ons als burger. Dus als het hebben over het talapp zegt eikt er zijn drie systemen, iets is fragil, iets is robust en er is nog een delische system, maar dat vergeet er vaak. Dus fragil is het kopje wat van de tafel valt, dat iets gaat kapot vanaert schade wordt toegedien. En dan vraagt we vaak aan mensen wat het technogestelde van fragil, dan zeggen we robusten. Sterk. Sterk, dat is namelijk een steenje als je een steen laat vallen dan gebeurt er eigenlijk niets met die steen. Het talapp zegt dat het eigenlijk niet de technogestelde. Het technogestelde van fragil is anti-fragil of anti-fragiliteit, iets wat sterken wordt door schade. Dus als of je een doos op hebt waarop staat, please miss handle. Dus dest de meer schade je met toediend dest de sterkerik wordt. Als een speer die je schade toeplagt die de sterker wordt en groeit of hij de de plat branden dan of een economie dus kijk als een restaurant houden van jeet gaat, is afgeiselijk, maar de restaurant zegt er wordt sterker. Ja, omdat de zwakken is afgevallen. Ja. En ik denk dus om het kijken in dat kade van fragiliteit, dus dat we aan het vinden in interessante tendensen zijn ene kant willen wij dat de ene kant vinden wij de overheid in kapabel. En zeggen we alle grote problemen vandaag te daarover naar migratie of woorn of steeksofis, is eigenlijk door politieke omkut. Dat kun je vinden. De reactie zou dan zijn, wij gaan het zelf fixen. Maar de reactie vanuit Nederland is dat we naar diezelfde overheid kijken die we zo juist in kapabel hebben genoemd om die problemen op te gaan losen en vervolgens vinden we het gek dat het niet gebeurt. En daarin het tweede lag is dat wij eigenlijk een hele kleine overheid willen die alles voor ons regelt. Maar dat is een van de twee. Je wilt een kleine overheid of een overheid die alles voor je regelt. Dat is altijd fascinerd. Ik denk dat er veel wetten regereving is in Nederland en die regel ook is veel te groot. Maar wat we elke keer ziet als er iets gebeurt waarvan wij denken hoe kan dit. Dan vragen wij meteen om regelgeving. Ja precies, we lossen dingen op en meer regelen. Ja, dus dan spreken we van schannen, dus ik dit had nooit mogelijk gebeuren. Daar moeten regelen verkomt, maar dat betekent dat er over een paar jaar nog meer regereving is. Dus ik denk, en dat is meer een soort mindset, dat je kunt in een wereld willen leven. En het niet een meint op een palen bij elkaar juist is waarin de overheid in hele grote rol neemt. En eigenlijk aan de voorkant alles dicht te mocht. En dat betekent dat er wat minder ondernemerschap is, wat minder efficentie, wat minder alles. Maar dat gaat ook minder mis. Of je hebt een soort iets open regelt en dan kan een dinget grandios misgaan en dan korriezeren je dat achteraf. En een heel mooi voorbeeld vind ik of een heel ofte moeten dingen misgaan. Nee, ik korriezeren niks dan dan ga dat mis. Dat kan ook nog, ja. Maar je wilt denk ik, dingen die echt, dus daarna je wilt pijn doen dat het anders breekt die wil je proberen te korriezeren. Dus je hebt natuurlijk ook een ondernemerschap of een leven, je hebt natuurlijk twee deur, je hebt een deur waar je eigenlijk door kan. In de wereldschap, ik kan altijd nog terug, die moet je altijd pakken. Wat heb je te verliezen? Zijn met X-files, alles precies zoals is. Maar je hebt ook een deur dat als je die doorgaat en ik klapp dicht kan je nooit meer terug. Ja, ja. Ja, moet je heel goed tot zijn zeg maar. Ja, je moet alles wat je doet, je moet blijven leven. Ja. Ja, dus ik heb tijdens besteden, het heb ik ook een soort mini staizgelopen bij een opzihande laag. En er was een man die dan al het zat en langzaalte, die zei ook, neem, alle het risico van de wereldmaar zorgt dat je er morgen bent. Ja. Dus het talert nu dat de risk of ruin. Dus je mag alle het risico nemen, maar nooit de risico op ondergang, maar dan kan je er morgen niet mazijn. Als je er morgen niet mazijn, kan je ook geen geld meer verdienen. En nu ben ik weer gekwijt waar het overhand. Oh ja, ik weet het er. Ja, ja, dat is wel weer terug. En er gaat over de mindset. Ja, dus we willen een kleinere overheid. Veel mensen willen een kleinere overheid, maar dan zodra de straat van de moest dicht is en zodra de benzineprijs stijgen willen wij van diezelfde overheid. Die kleine moeten worden dat de aksaansverlagen worden voor een compessatie. En dat kan natuurlijk, dat kan beide niet. Je kunt niet een kleinere overheid willen in tijden van voorspoet en in grote overheid in tijden van stress. Dat is soort kapitalism als alles goed gaat, de socialist, wanneer het meest gaat. En ik zou het. Ja, dat is een principe wat mensen willen natuurlijk. Ja. De ideale cd scenario en het oplossing voor mijn pain en probleem. Ja, maar dan kom je als een ander is meer. Want dan betekent het dus dat alles goed gaat, dan moet ik vrij worden gelaten, maar als slecht gaat, moet ik help krijgen. Maar ja, als je een kleine overheid wilt, dan betekent dat je de klappen moet vangen en pijn moet leiden, wanneer het meest gaat. En ik denk dat dat. Vermoog is wat we zijn verloren. Gewoon dat vermogen als een land om een pijn te leiden. Ook omdat pijn is natuurlijk heel mooi, ja, zet geen mooi zin, ja, met zwen het zinjaal dat er iets mis is en zinjaal dat er iets moet veranderen. Dus een jong kind leert vooral door zich pijn te doen. Dus mijn neer en jong kind z'n hand leeg om een kach die groeiend hd is en daarna heel veel pijn voelt weet je, ik moet dit eigenlijk niet meer doen. Dus pijn is ook een heel wadevol zinjaal om te weten welke kantje op moet in je leven. Maar wat betekent dat politiek voor. Wat zou je stel je met minister van economische zaken? Ja, je hebt echt een nieuwe visie neerleggen, je kan. We paal de keuzes maken. Wat zou je de mensen vertellen? Wat zou je dat werkelijk willen doen en wat zou je vertellen? Of zijn de twee verschillende dingen of zijn. Ja, het verhaal is belangrijk, dus je moet eigenlijk. Wat een groot probleem dan is dat we eigenlijk niet meer zo verhalen bewaar als wij in kunnen geloven. En het komt dan gekoopt omdat. Waarom is dat belangrijk? Om dat mensen geloven in verhalen. Dus mijn brein werkt een beetje zo als ik eerst in geloof, je geeft me een gepocht met allemaal zijfers en dan blijkt dat ik er niet juist had dan ben ik vrij z'n overtuig. Maar heel veel mensen hebben een verhaal in een hoofd en als je dat verhaal uit een hoofd wilt krijgen moet je komen met een beter verhaal. En ik denk dat. Dat hebben we naar de Tweede Weerld, orde geëlaag gezien, dat we wilden Nederland opbouwen, we wilden dat een merentocatische wereld was. Waarom? Dat we had gezien dat als je mensen beordet op een afkomst, namelijk het jorden, dat is meest afgeistigste situatie die je kan hebben. Dus je moet een soort verhaal hebben waar mensen in kunnen geloven, maar ik denk een groot probleem is dat. Misschien de politie van die tijd, die schedsten nog een droom, en die zoiets wat ik wil gaan doen om die droom te religieeren. Maar als ik nu dan aan haar kan, het wordt beter voor iedereen. Ja, en wat als ik nu dan aan haar kijk, dan zie ik mensen schets en nachtmerrie en ze zeggen wat ze gaan doen om die nachtmerrie te voorkomen. En die nachtmerrie kan van alles zijn. Nachtmerrie kan zijn een zoonnabe, een zielzoekers, een moaningmarkt die niet meer te betalen is. Maar als elk keer je schets en nachtmerrie die mogelijk staat gebeuren, dit doe ik om jou te beschermen. Maar is het niet gewoon het probleem dan dat je of het probleem is? Het is een situatie ontstaan dat we met zijn allers zijn gegroeien naar oorlogs, dynamieke, etc. Dat is gewoon een heel groot gedeelte van een Nederlandse bevolking. En we hebben een schoolsysteem, gezondheidszorg, spaaportje, eigen huis. Volgens mij is eigen huis in Nederland grootste wereldwijd niet. Het is heel gek met de hyper het hikrent aftrekken, ze het gewoon gesubsidiert, geen huurhuis te krijgen, wat ik absurd vind. Dat is toch heel gek. Dat is nu 45 d'r band en je wilt een huis kopen, wel huur er misschien veel verstandigers zou zijn. Dus we hebben een situatie gekreerd waar in de daad misschien een nieuwe laag met jongeren bijna niet. Die stelle kinderen uit, om ons geen huis kunnen krijgen, een probleem ervaring, maar voor het grootste gedeelte is het natuurlijk een soort rentanieus-economie waarin we leunen op al de verwoordven heden. Dus het is een heel logisch proces dat we dat willen behouden en dat niet willen verliesen. Dat is iets. Ja, ben je met een minister van economische zaken, dat is wel leuk, maar we willen het gewoon lekker zo houden, Jonah. Ja, ik weet niet meer wie die uitsprugje vernaamd, maar die zegt. Vox, mijn groot probleem, waarom er nooit iets veranderen, dat de mensen die bij machten zijn om te veranderen, heel veel belang hebben dat alles precies blijft zoals het is. Ja. Nee, je zegt net de ervende is economie, dat is mijn grote zorg als Libraam ook als econom, dus dat winnen zorgt. Ervende is economie, geen meer hetrokratie, geen democratie, maar er zorgt ervoor kratie gaan leven, daar komen die jaren. Waarin de bankreken van papa mama eitje toekomst bepaald. Dus de aankomende 20 jaar, dus de babyboelmens op dit moment bezet om veel duizend miljard. Dus 1 biljoen euro. Dat gaat de aankomende, want die komen helaas overleider dat gaat over. Dat komt veel al bij wat rijkere kinderen trekt. 45% van het gaat de komende 10 jaar gebeurings. Ja, dus de aankomende 20 jaar gaat de 450 miljard over, naar de volgende generatie, in aankomende 10 jaar, 2040 miljard euro gaat er over van vader moeder na zoon en dochter. En daarmee kun je alle huizen kopen en Rotterdam utrecht wees die me een wel bijk belkijg. Maar alleen het geld dat de aankomende 10 jaar over gaat. En dat komt als je die data bekijkt om er 5% van die erven is, komt recht bij de 10% rijkste kinderen. En dan kreeer je een soort situatie waarin ik me echt, waar ik me heilig zorg over maak, dat je dus niet meer ondernemerschap niet meer hard werkt, maar soort plek van waar je wieks staat echt bepaalend wordt in je leven. Zeker omdat als je nu een stacht op bent en je hebt geen vermogen van je ouders wat je kan meenemen, dan kun je gewoon geen eigen woning open. En ondertussen betaal jij heel van uur, kan jij niet sparen, die uur of de woningstijgen veel harder dan je inkomende doet. Dus een beetje als of je zo dalende roltrap op rent, zeg maar je rent de long uit je lijf om op zijn best te kunnen blijven. Maar dat is ook een hele harde kut van dat hele goede verhaal, van als je maar hart genoeg werkt, een goede opleiding volgt, je best doet. Ja. Kun je een eigen huiskopen gezinsicht gewoon de basisboefte, principe van ieder mens ergens, de evolutioneer. En misschien gaat dat ook wel veranderen in de toekomst, weet, maar goed, de basisboefte van mensen die dat ze het verhaal is, als ik dit maar doe, en ik woon in een wel veranderd dan heb ik dat zelf kan ik dat voor elkaar krijgen, het wel de trample dan zo hoog wordt dat het verhaal niet meer klopt. Het verhaal is een leuke geworden ja, alleen dat lijkt onze langzaam als zeker pas te realiseeren. En ook omdat, kijk toen ik, ik ben dus opgroe de merkst op die plek door, op je omgeed met grijden naar de bierbaarschool, en moet je over 6 kilometer fietsen. En moet ik weer gisteren? Ja, alleen maar. Moet ik altijd, sorry van mensen, die denken dat ik zeker uit alleen maar, dat heb ik al half jou door. Dan moet je gedurende die 6 kilometer, 5 kilometer door een groot openveld. En op de heenweg had ik altijd win mee, en ik ging dus rond kwachtvraag 8 uur met mijn vriendjes. En op begin van die tocht, misschien de eerste paar minuten, voelde je dat je er met me aan, maar dat vond je wel heel snel. Op begin met dat je helemaal niet door dat je er met me aan bent, dan als ik dan aankom, op school had ik altijd die deljes, wat heb ik het goed gedaan, wat ben ik snel geweest en wat heb ik gehad gefeest. Maar als we naar huis gingen, kwam die winst die ons die ochtend in de rug zat, kwam ons tegemood. En waar je de win mee als snel verrad, winst tegen heb je voldoerend door. Dat vergeet je geen moment, die ze stond op die op te staan. Ja, dat is goed gedaan. En je was kapot in een man, ik ben blij als ik thuis ben. En ik denk dat, dat verhaal, wat ik heb me hierog, dus in die tocht heb me gemaakt, dat ook een beetje de samenleven geseen. En dat mensen zoals ik die de win mee hebben gehad, op begin met ga je denken dat je onzettend goed kan fietsen. En dus ook niet dat je niet goed kan fietsen, en dus ook niet dat je niks hebt gedaan, je hebt ook op die bedalen moeten staan. Maar je hebt het niet door omdat je altijd die win tegen of win mee hebt gehad. Wel mensen die met win tegen het leven aangehaan, die komen veel later op school aan, die zijn dood moe en die moeten uit puffen. En dan zit ik op dat bankje te kijken van je 'waar doe je nou zo moeilijk over', we hebben toch allebei hetzelfde goed gefeest. En ik denk dat we daar wel een soort realisatie moeten gaan ondergaan dat we een deel van de mensen echt veel win mee in zijn leven heeft gehad. En dat ik als Libra, ik zijn mijn gelijkheid van uitkomst dat wil ik niet, maar ik wil gewoon een gelijkheid van kans dat als je start aan je leven dat je op eenzelfde punst start ongeveer aan wie een harde fiets weer meer doet, wie dan veel rijken wordt. Ik sta als eerste aplaudiezer. Als je een grote onderneming hebt uitgebouwd en je bent miljoen en een herge of miljaar, fantastisch. Ook omdat als een beslikt was, zat je in de Pfizer-mijn. - Zeker. Je kan er nog een bad redeneren dat daar ook een kep aan moet zitten ergens, maar dat is in Amerika, dat is natuurlijk totaal ons in, maar je zou kunnen zeggen wat moet je met een paar miljard. Maar dat is een andere discussie. - Ja. Maar dus in het Libra-Leesm heb je het verschil tussen dat zijn we een beetje vergeten, onverdiend en verdiend inkomen. Dus voor John Locke's, John Stuart Meelde, de grondleggezijden met verdiend inkomen en dat is ondernemerschappel werken, daarmee waar je waardekreerde en dingen doet en moe te doen. Daarmee moet we het hele licht belasten. - Ja. En dus op primatie daar steenruik door wordt, want je hebt iets toegevoegd, je hebt iets gedaan. Maar de Libra-Leesm is ook het onverdiende inkomen en dat het was desduit, de ene erfnis of de water zijn gevonden. Ja, dat doe je niks voor. Voet ook niet echt veel waarde toe. Dat moeten we wat zwaar er belasten. Niet om ondernemerdjes te pesten of reiken mensen te pesten, maar om een zo gelijk mogelijk speelveel te gaan creëren, om mensen te motiveren, omdat wat waarde voor een productief is. En mijn grote angst is dus dat de zit dus die grootste ervans ooit aan te komen. Maar dan worden we dus uiteindelijk allemaal aanmaken van. Ja, maar het probleem is natuurlijk dat iedereen. of het grootste gedeelte misschien wel een stukje kans maakt op die ervans is. Ja, of het voor de 1-10.000 euro is. Ik denk ja, dag, ik ga het misschien dus voor de andere paal miljoen. Ja. Je gaat niet. En het ergens voelt het tegenintuutief. Ik heb je discussies over met vrienden. Dat is de hele. Waarom de discussie denk ik dat ik meegeneraad zo. Ja. Maar hoe kinderen die iets ouder worden, ouderst die sterver of zijngestoven of erbij in de buurt zitten, hoe het het voelt ergestegen. Ja, dit zijn benet verdient, ze geven het door naar mij. En misschien zijn de meest reiken mensen ook begreender die het heel makkelijk weer. Kunnen omzijlen natuurlijk via BF constructies buitenland. Weet ik veel. Dus in de daad de gemiddelde vermogenes die doorgezet worden, die betalen daar dan weer belasting over wat zal eerder hadden gedaan. En de mensen die denken, "Hee, dit komt eigenlijk naar me toe, ja. Hoe zouden? Moet ik daar nog afstand opgenomen ook?" Ja. Ik heb juist altijd de hele tijd gewerkt. En ik werk hard, ik heb een oplein, ik ga het en ik hou niks over. Dit is misschien nog dat zijn je wat ik dan net overhalen. Wat wil je, Jonas? Een pakje hominister van de reeknouwsenzaken. Ja, ik stem niet op jou. Zij de reacties die je gaat verwachten. Je moet het volgens mij bekijken, belasting zijn communiceren in de vaarten. Dus als iets kan pas om lagers iets anders om hoog gaat. Dus steen ervoor dat we een wereldlever waarom de inkomsten belasting 10 procent punten lager kan. Waarin misschien de BTW-deels kan worden afgeschafd, dan we neer de vennenschapsbelasting, ook voorsomlaag kan, zodat waar je mee je werkt en waar mensen die ondernemmen die veel meer overhaan. En zo'n fantastisch zijn toch. Dat is toch de wereld waarin je wil leven. Ja, dat kan niet anders dan dat wat onverdient is, namelijk een wereldzijn van je woning of een ervind is iets vaderbelaste. Maar dat is nog steeds zo dat als je gewoon een persoon met een Nederland die voeltuim werkt, of niet per se voeltuim maar gewoon werkt, dat betekent dat je duurende je leven je vader moet. Dat is heel veel voeltuimerschieten, maar dat is niet twee dagen per week. Dus geen wereld worden we erom, maar als je meer wilt werken, dan verdien je niet net om meer. Ja, daar heb ik zo nog een oplossing over als minister van egenomers werkt. Dat betekent dus dat je gedurende je hele leven veel meer verdiend, dat betekent in dat data dat je veel meer vermogen over houten, dat betekent ook dat wanneer je dat dan na laat aan je kinderen, dat die iets meer ervbelast je moet betalen, maar ze komen op hetzelfde uit. Zou je dat tegen zijn? Niemand zou dat tegen zijn. Maar het is gewoon een ander communicerenen van en inderdaad kinden mensen die je hele leven lang eik heb je gerent en niet op bezet, je die betalen wat meer. Maar dat is mijn klein deel van de Nederlanders. Ja, en wat je het bezit wordt misschien wel meer waard. Maar als je een inflatie, je zei net, van, er is heel veel grote vangengels over de racht van al die huis en van die waarde. Maar als daar een inflatie bij komt, in de schulden daarin van minder worden, dan kan die misschien, volgens mij heb ik je zelf voor gezegd, een huis tussen 3 miljoen, gemiddelde huis en reis in 2005, volgens mij heb ik je zei. Ja, dan lijkt het allemaal leuk. We hebben allemaal vermogen op gebouwd, maar dat verboog in relatief is misschien niet zo veel meer waard. Dus het is allemaal verdampd. Ja, en dat is deels, maar het is natuurlijk voor de woning bezittig. Ja, ik hoop ben dat het heel makkelijk om te zeggen de huurder op de helemaal tegenhaan. Wat die heeft en de inflatie gehad en niet de waardesteiging van ze woning. Een groot probleem wat je net aan kaarts inderdaad, misschien een van de grotere probleemen en Nederland is dat meer werken soms zelf de meer oplever. Ja. En ik denk dat een groot probleem daarvan is, is dat we altijd binnen de kadersdenken in een oplossing. Wel, je om soms naar een oplossing te komen, moet je eigenlijk oud zouden of de bok denken. Dus buiten die bij de kaders. En wij hebben natuurlijk een Nederland en belastingstelse voor je je zegt, het is progresief belasting, dus dan maat je meer verdien, betaar je relatief meer belasting. Ja, eerlijk. Maar nooit. Het is alleen je salaris, dus bedrag wat je krijgt. Maar je koppelt het nooit. En hoeveel je werkt? Wat mij tof lijkt is dat we samen genaad en dat we een heel nu belastingstelse oboo met twee componenten namelijk. Hoeveel verdien je per uur? En dat is die meer je even niet per uur, dat is de zwaar die wel belast. En hoeveel uur werkt je? En met ieder uur dat je meer werkt, daalt je belasting. Dus dacht twee betaar je minder belasting, dat dag één, dag drie, men dan dag vier, we worden altijd een priklus om meer te gaan werken. Want iemand nu is het zo dat je persoon aan persoon bij verdienen al bij twee ton, maar de ene doe het misschien in twee, of de andere veertguur, die boven even zwaar belast. Wel die van veertguur voegt eigenlijk veel meer toe aan de samenleving, en die andere heeft ook nog veel meer verdien voor man. Dus dat is ook gek. Dus dat is ook gek. Dus dat is ook gek. Dus dat is ook gek. Ja, of het algemeen wel als je gewoon meer uren aan watervolle activiteiten in een samenleving stopt, en dat is wat werk is, dan voeg je wel veel meer toe. Of je een stop twee uur, volgens mij zijn piekasserooid die maakt tekening op een veeltje in een restaurant, en die vrouwen van wat kost het, ze hadden hier 20.000 euro over, toch te waren nog in de euro, per se 1000 euro, whatever. En die vrouwen zijn dat, dat heb je in tien minuten gemaakt en ze neen, en ze hebben 20 euro gedaan. Dus met andere worden die vocht iets toe in tien minuten. Ja, maar dan wil je alsnog je wilt mensen dus motiveren om meer te gaan werken en als je dus met iedere dag, misschien wel iedere uur dat je meer gaat werken, je belasting daalt en heb je dus altijd een prikke om meer te gaan werken. Hoe, hoe, hoe, als stel je hebt als we hebben helemaal blank sheet. Ja. Ja, ik kom in een verhaal, dit zijn even een beetje telep meegenomen. Ja. Hoe kunnen we antiefragielen worden? En hoe kunnen we een heel nieuwe, heel nieuw veld maken? Want ik, ik ben in de Ken, ik denk ik ook lieperaal en denk ik. Ja, nee, ben ik wel alleen, ik vraag me af wat dat per se is. Ja. Ja. Ik heb ooit was het discussie gehad met Mark Rutte, die zat bij ons in hotel waar hij van sliepen en dat ging af die hypotheekrent aftrek, bijvoorbeeld dat je als VVD voor hypotheekrent aftrek bent, is persipe heel gek. Het is niet libraan, dat is niet libraan, dat is een subsidie van. En hoe kan er nou dat je die huurwooningen waar mensen gewoon, hoe kunnen we dat niet regelen? Dat heeft weer te maken natuurlijk met dat bezit, simuleren en waarom bezit stimuleren, ook niet helemaal niet libraan is. Dat is gewoon eigenlijk, je moet samen het arbeid en met inset, je wereld voor moet kunnen geven. Ja. Ongeacht waar je vandaag komt in de datus, in principe is het ook heel social, libraan om dat te doen, ik denk dat dat uiteindelijk een hele mooie weg is. Maar hoe zou je dat doen? Hoe zouden we met de ideeën waar we net over hadden? Je hebt al die. je hebt economische kennis, de filosofische psychologische kennis, menselijk kennis als je al die complexiteit en meeneemt en je hebt een blankhoog speelveeld. Heb je dat een idee over? Voor het blastingstel. Ja, gewoon een hele economie, een economisch stelsel. Dus wat ik net zei, ik zou dus een nieuw blastingstelsel enthouseren waarin je zegt. Je hebt twee componenten, uurt erief, dat is de hoogere, dat is de meer evenie, het is de meer blasting, ik vertel het procent wel zien. Maar ook een hoeveelheid werkcomponent, dus met iedere dag dat je meer het werken, neemt je blasting af. Dat bestaan nu dus, dat zou ik doen. Ik zou een zoveel laten doorrekken. Ja. PwC heeft het gedaan. En dan kwam het echt niet voor de enkel, zommig mensen weinig maar kwam het positief. Dus met gewoon aan de slag zijn we uren maken, moet het lond. Ja, we hebben een we buiten gewoon grote uitdaging voor ons land, dus we moeten gewoon aan de slag. Hoe meer uren je maakt, hoe relatief. Ja. Dan kun je tweede punt, je kunt natuurlijk eigenlijk zouden liberale airbelaasding willen introduceren. Hoe ziet u eruit? Dus dat je nu zit eigenlijk zo dat je je hebt een vrijzijnvong voor zes 20.000, dan betaal je 10% aan boven de boven. 16.000 ongeveer 20%. En het gevolg daarvan is dat heel veel mensen die eigenlijk ook helemaal niets erven. En ook helemaal niets perspectief hebben we iets erven toch vaak tegen zijn. Wat heel gek is, want ja, waarom zou je tegen zijn als je niet echt de kans hebt om iets erven. Dus die zijn heel echt tegen een airbelaas. Omdat ze misschien het idee hebben, dat ze het hele Amerikaanse idee. Ja, dus het zelf ook gaat doen dan wil ik dat ook niet doen. Ja, dus is misschien wel zorgt. Ik won er wel te dan. En je hebt zo'n pakketpuntje, ik ben ondertussen verruist, maar dat je zo'n pakketpuntje. Om ik woon op de heem aan het singen, dat was net om te hoeken. En dat was altijd een man fantastisch aardig, man. Die zond altijd kwam er vaak om 7 uur binnen, die stond dan altijd. Toch op toot, toot en loot het te komen. En ik ken hem opgeen met heel goed, dus we maakten altijd een praatje. En dan opgeen met de vroegge toog aan die man van is het. Ik wil niet brutaal, maar ze is niet verstandig om dit te doen. En toen zei hij luister ik bij het schoonmaker. Ik weet dat ik waarschijnlijk in eigen huis kan kopen. Er is geen enkelperspectiep of een beter leven. Dit is mijn enige kans. En ik denk ook erg dat mensen zorn aan elblasting kijken. Dat is de enige kans om misschien nog een beter leven. Dat is een psychologische hoop. Dus ik weet dat mijn kans, mijn opcionaliteit, dat het er opzies niet null is. Het is nu van beter dan ook al eens maar 0,1 procent. Misschien gebeurde er nooit, maar ik heb niet even wel een kans. Mensen hebben hoop nodig. Maar je denkt dan, eigenlijk wil je die mensen meenemen. Dus wat daar als je het soort liberale elblasting invoert, ik noem dat er niets nut heeft, dus het is prima om niets nut te zijn. En moet je wel geld voor betalen. En dat je dus de eerste twee en een half of ton, mag je belastingvrij ontvangen van wie dan ook. Dus van je vader van je moeder van een broer van. Het is veel, twee en een half of ton. Nu je een hele leven. Ja. En dan begint het op te lopen. De eerste twee en een half of ton verleden vrij, maar dat tussen twee en een half of ton bijvoorbeeld 35 procent en boven de vijf ton 50 procent. En waarom vijf procent je je betaal toch 5 procent op je inkomt. En waarom zou je over geld voor je iets doen? Oké. Minder belasting betaal of meer belasting. Alle loophels daaromheen moet je sluiten. Ja, dat wordt nog wel complex. Maar we hebben het zegg, ja, ja. We hebben het bovenvrij denk ik. Ja, we hebben het denk ik vrij. Laat het niet alles killen nu, nee. Ja. Ik zou ook nog een soort. Ik kijk ondernemers zijn. Ik denk wat we echt zijn vergeten in onze samenleem van. dat ondernemers zijn voor mij de helden van de samenleven. Want alles wat we doen of het nou de zorg is of publieke sector. Alles is uiteindelijk te dank aan ondernemers. Om dat zij belasting opbrengen. Stel je met een antenaar, je betaalt wel belasting. We stekren hier alles. Ja. Waar de kreatie zit daar door wat die kunnen afroomen en rest kunnen. Ja. Dus het was of. Voeg's mij was het Winston Churchill die zij van bijzien de ondernemer vaak. als de coode we kunnen blijven melken, maar het is de paard dat de kacht trekt. Wat we nu zien, we palt ondernemers, dat is ook de lens. We kijken natuurlijk, de ilemasks van deze wereld die zo reik zijn. En zo bepalen, zo machtig. Ja. Dat is goed. Het slagveld in Hoekrie, en kunnen we palen door Starling. In etc. Dus ze zitten. Dus ja, ik ga in je verhal mee, maar daar zit ook een soort. niet teruggeven aan de samenleving wat daar hoort. Ja, maar ik heb het nu. Meer kan natuurlijk in heel ander land dan nellen, want in Nederland valt het God zijn dankjewel. En zo kan een beetje de uitzondering die de regel bevestigd dank ik wil. Oké. Maar groot probleem is ook dat je de ondernemerschap vocht en niet zo heel gewaarderigd denk ik. De lasten van klein ondernemers zijn ook stiekem best wel hoog. En ik zou het vet vinden als je een natje nou ondernemersvond slanceerigd. Mensen ik weet niet tussen de 23 en 30. Mijn goed idee gewoon twee ton kunnen lenen vanuit een overheid. Ik heb een hele laag rente en de overheid moet een soort tak opzetten waarin er boord beoordelt. Hoeveel waarde dat. Ik heb al een ondernemers. Krijg je allemaal? Lijden ondernemers. Hoe zou lijden? Want je krijg je jongens die denk dat ik ook nog wel kan het wel. Terwijl ze niet met een bestol tegen hoofd om mes op de keel zitten. Maar je moet een leening terugbetalen. Problemen zat veel mensen van niet al te goed komen. Dus viet gaat. Die hebben het stachtkapetal niet. Maar viet gaat. Dat is een veriet gaan horen bij die samenleving. We kunnen alleen rijk worden als we een heel viet gaat. We kunnen alleen innoveren als er heel veel dingen misgaan. Nee, ik moet het niet. Maar even dat. Zeg maar de ondernemers die ik zou kennen zouden zeggen. Het zal me leuk en hardig. Zou ik zelf misschien ook zeggen. Maar juist dat je hebt elkaar met je zit, je vier al lang niks uitkeert. Op een boot ram met kast, smer het en die uitkijken. Dat is juist zeker. Maar dat kan vooraankeren. Dat wordt behoorlijk. Het is niet dat je een leening aang gaat aan je vervolgens honderduit. per jaar in jezelf uitkijken. Je kunt gewoon afspaken maken met onderwerken voor wat er uitkeerde. Nee, ja. Dat is een veel tonne graag. Als je niet van mensen die die wel die idee hebben, maar niet het stachtkapetal, dat je die kan scher. Dat is ook de kans voor die mensen om uit te wat even te komen. Dus dat lijkt me best wel interessant niet. Wat je ook nog kan doen, dan ga ik me heel onpropeler maken, is dat je. Je zou ook nog. Ik ben nu graag in iets heel communistisch klink, maar je kunt ook de overwaarde belasten van je huis. Of de verkoopwins van je huisijken. Daarom hebben we mensen een hekel aan je huis. (LACHENDE MUZIEK) En met stijven voor je kopten huis, en ik heb dat begemaakt, je kopten huis, ik zeg me iets voor vijf ton. En je zit daar een paar jaar in en je kunt een voor acht ton verkopen. Die drie ton steken net weer zaken. Wat heel gek is eigenlijk, want je verdient veel meer dan iemand die in die periode gewerkt heeft en je betaald er nog geen belasting over. Dan is het ook niet gek dat we in een woning kreezen zitten. Wat helemaal interessant is, is dat die drie ton verkoopwins komt vooral omdat de gemeent en Nederland heel veel geïnvesteerd is. Dat komt niet zo dat ik iets heb gedaan, want ik heb gewoon in het huis geslapen en gezeten. En het komt omdat we erot wij het iedereen om onze lifestyle gangbaar te houden, enorme schulden zijn aangegaan. En als die schulden met inflatie, relatief omlaag gaan, helpt het heel erg dat we de relatiefde schuldenberg naar beneden gaan. Dus als alles meer waard wordt. Prima, dat schuld blijft het zelf, of die wordt een relatief minder. Dus dat komt iedereen goed uit toch? Ja, met al een schuld aan het gaan of als een regering. Ja, het komt niet iedereen goed uit. Maar ja, dat komt niet goed uit. Ja, de nieuwe mensen die iedereen komen in de systeem niet. Want als je hebt een soort situatie, waarin je eigenlijk een heel groot smak geld en je schootwoop krijgt, waarop krijgt waar je eigenlijk niets voldoet. En nogmaals, ik vind reikwoorden, mooi, dan moet je ook proberen. Ik vind ook gelijk en ik moet niet echt maar een moet wel op basis van verdienstenk gedrag zijn. En je hebt mijn vader woont na ze een persoon in de buur van bestricht. En wij gaan heel graag naar de film, filmuys. Lumeer heb je daar. En je moest voorgegen altijd twaag door de stad in. De duurde heel lang, en sinds die heb ik meeneld, dat de Willem Alexander tunnel is, die is eigenlijk. En je kunt dan eijkonder de stad door, heel snel van aan de beker. En dat heeft heel veel geld gekost. Maar als gevolg van die Willem Alexander tunnel zijn de huizen aanweegzijden ontzettend veel waard geworden. En dat steekt eigenaar in zijn eigen zaak. Dat komt natuurlijk door de belasting die de Nederlanders hebben opgebracht. En dat vind ik als economen Libra eijk heel gek. Stel je nou voor dat je dus de verkoopwins, dus stel je je hebt een huis van vierton om tien jaar later kopje, veracht ton, dat je over die vierton verschill. Gewoon ik van 25% of 50% belasting betaal. Maar mij eijkst echt het enige wat ik doe is dat geen wat ik in mijn schoot gewoop heb gekregen daarvoor geef ik de helftrug aan de mensen die het. Moest ik dat hebben namelijk gekomen. - Als shit verkopen, dan. Ja, moet je het overkopen. Dus mensen blijven dan misschien zitten. - Dat kan. Het echte oplostingsverzijn dat je eigenlijk ieder jaar belasting betaalt over de warstijging. Maar dan heb je het probleem dat ik graag op Rotterdam zou uitgekak. Alten dat het makst vindt fantastisch dan leer ik vaak in één meerdag meer dan ik. met de lezen van de boekdoel. Maar dan heb je heel veel oud, met matrosen die gewoon een huis hebben gekocht voor de 5.000 gulden. En dat is nu 6 ton waard. En die kunnen zo'n belasting opbaas van de waard, zeg helemaal niet betaal. Dus je moet ze eigenlijk pas schaan belasten, en we neerzetten kunnen dragen en dat is bij de verkoop. Dus het is niet ideal op als ik maar de risken die wel moet als ik het sub op die maal weer. En dan wel met de voorwaarde dat is ieder gecent die je daarmee ophaat. Daarmee verlag je de vennensgasbelasting en inkomstbelasting. Wat hoef je niet meer belasting te hebben? Ik denk dat er over een stuk kleine kan, maar moet er anders belasting hebben. Oké, heel erg. Nou ik weet niet wat hier. Ik zit even te denken wat hier de secondeere een tetgere effecten van zullen zijn. die de spin-off hebben omdat je met een iets komt, waar het heel veel andere effecten weer gaat teweeg brengen. En wat volgens mij, waar het vaak mis gaat, dat we denk. Ik denk dat het zo'n eerst oordere effect. De interessante vind ik van het voorzij is dat stel je voor. ik kan niet vier ton mee nemen met de tweetron. Ik eindig nog steeds in hetzelfde huis. Alleen dat huis is een stuk goed kopen. Dus het maakt niet zo heel veel uit, maar maakt. Omdat iedereen maar een helft mee kan nemen. Eindig je in hetzelfde huis maar stuk goed kopen. En komt er een einde aan die extreven prijstijgen. Wat interessant is is dat er kunnen tweedingen gebeuren. dat stel je voor je voertel op één jaar naar waar je in. Dan kan het zomaar zijn dat dus voor één jaar naar waar je iedereen. als een gek probeertig aan voor huis in. Wat eigenlijk niet rationeel is, want je kunt ook wachten. Maar ik denk dat dat toch gebeurt, waardoor je de hele huis. maakt beetje op zijn kopplot. Een risico hiervan, omdat het echt kennis meteen is. als dat helemaal geïmpremeter is dat mensen. het gevoel hebben dat ze niet graag voor huis. omdat ze dan het politisch afdragen. Ja, vast zitten. Ja. Wat zijn na deel? All right, dus die voeren we in. Ja. Dat is een impopuleren maatregeltisch. Ik denk dat heel veel mensen nu boos naar het luister zijn. Wil jij zegt ook als het voorsmaai is de huismarkt een heel groot ding? En helemaal, ik heb kinden, denk je, hoe gaat dat? Toen kom ik op de loop. Hoe zie je dat dan? Als je ze huizen bijbouw, dat is niet de issue. Ik denk wel eens uit. Dat moet gewoon wel inflatie komen en rentes moeten omhoog door. op gegeven moment een soort kant op punt komt dat het theater in de fik staat. en iedereen denkt, ik moet nu mijn huis verkopen om de winst te kessen. We door de hele boel en elkaar donders, we door het. een principe gezonder wordt. De soort tegenbereging komt dus in plaats van. misschien ook wel heel marktistisch gedacht, in plaats van dat jij nu denkt. we gaan allemaal oplossing hiervoor zien, misschien moet je het verergeren. Wat door de boel klaapt, wat door je een soort reset krijgt. nou een nieuwe normaal. Waar je op basis van je pas echt een nieuwe verhaal kunt bouwen. Ja. Ik vind je interessant gedacht, je hebt soort. Ik weet niet hoe ik moet over het heb, maar je moet last laatst iets dat het. ergste waar je kan zijn en het leven zijn zeven. Wat betekent dat je het eigenlijk best op prettig hebt, dat je verandert niks. Wat doe je hele je leven hetzelf doen? Ik denk dat ik geloof je dat je een vroeg echt, als je een vieren voed je die pijn. ja, ja. Ja, of ik check uit en ik. Nee, ik word niks meer met mijn leven, ellendig of ik moet die iets mee gaan doen. Wat een wooning mag gaan we even ontleen, maar het groot proeven voor jou voor. ze alles in elkaar, dat is. We hebben een soort system opgetouwd. We hebben een system wat een zeven is. Nee, we hebben een system wat een tien is voor een hele op mensen en een twee voor de rest. Maar we hebben wel een zeven. We hebben wel een zeven. Dat is waar. Maar we moeten niet kijken naar een gemiddeld, dat is een extra. Ja, we waren toch weer eens. En waarbij. We hebben ook een soort system opgetouwd waar een betaalbaar woonheid om betaalbaar geworden is. We willen natuurlijk. We roep altijd woonen, moet betaalbaar worden. Maar we willen natuurlijk helemaal niet dat woonen betaalbaar worden. Want betaalbaar wonen betekent gewoon dat onze wooningprijs met de echte procent daar. Ja, klopt. En dan is elektrateraardplots en echt niemandijs. En stij je voor dat het gebeurt, dan heb je soort problemen dat de bezitter's gaan. zwaar. die zwaar in de bood, want hij houdt zoveel meer nog waard. Ja. De persoonfonse komen de problemen, want dat vastgoed voor de filmen waardt. En banken komen de problemen, want die betekent zat onderwater. Nou, politieke zelf moord om dat voor te stellen. Ja, en dan klapt het hele financiële system in de kaders. We zijn ook gesucht. Vouw ingezoon met z'n allen, waar we ook echt niet zo makkelijk maar uitkomen, zonder dat het echt heel verpijn gaat. Of misschien een hele economie in elkaar, Dan. Maar dat hebben we wel zorg van. niet doel bewust, maar onburs hebben we het wel allemaal zelf weten te creëren. Door en. Kijk, na de tweede wereld worden we van natuurlijk ingezet op wooning bezit. Ik denk heel goed geweest, want het zorg van stabiliteit en land zorg voor de mensen kunnen dromen dat z'n eigen plekje hebben. Maar ik denk wel, dat is eigenlijk zo goed gelukt, dat de politiek afhankelijk is geworden, of slachthoofjes geworden van zijn eigen succes. Want nu wil je eigenlijk dat. om een voorbeeld te geven, Nederland is weerd kampioen woording bezit, subsidieën. Dus ik ben een libraa, ik ben voor een vrij maakt, en ik ben woording bezit, subsidieën met hipotekent, afdeling is alles behalve vrij maakt. Dus op subsidie voor mensen met geld eigenlijk, dat is ik hoogt. En het publiek van nu is. Nee, dat is wat je dan meedoet is, prijzen omhoog. Karte politieën. Ja, het is. En als je een voorbeeld korrizeert voor. Oh, ik heb een aanduurdere woon, ja. Probeer hem te verkopen en kopen nieuwe wooning. Het komt weer achter hoeveel relatief je geld meer waard is geworden. Ja. Maar als je een voorbeeld korrizeert voor de belasting in die wooning bezit, is het betalen versus wat zijn subsidie ontvangen, dan ontvangt de bewoning bezitter in Nederland met een 3 miljocht subsidiepajat. Dat is ontzettend veel geld. En dat is dus een soort viskale discriminatie tussen huurdig's en kopen. Dat kopen woningen zo explosief stijgen. Dus het afgelopen, sinds 2010 en 2024 in Europa, 50 procent en in Nederland, 100 procent. Ja, en ik loof ze, er is een hele grote disconnect in wat er gebouwd wordt en wat er vraagt naar is. Er is veel meer vraagt, waarschijnlijk naar echt kleinere woningen, waar oudere een progerbende kunde wooning kunnen wooning, huurwoningen. Die niet gebouwd worden. Dus de totale disconnect van wat er nodig zou zijn en wat er dat werkelijk gebeurt. Ook omdat de elasticiteit van het aanbod vanwoning was zoals de elasticste alkaabel. Dus het is heel gek. Het is heel gek dat het zijn mooie uitstrek. Elasticste is als de stalkaal. Ja, in de cellje voorhoog. Ik denk dat ik ik kan me voorstellen hoe elasticste is. Dus als de prijs vanwoning in Nederland stijgen dan wordt er niet meer gebouwd. Dat is heel gek. Dus als de prijs van alappelen wonen, gaat het. Dan worden er een vanaf op de zade opiggeven. Wat fascinerend aan de woning, het is ook helemaal geen maricht waar we vragen aanbod werkt. Om twee redenen, dus wat wonen zo duwmaakt niet de woning maar grond. Maar grond kan je niet meer bijbouwen. Ja, los van vlevolant. Dus als er niet meer grond bij kan en de vragen zon eindigt, dan wordt. Waarom is iets zo duur? Ja niet zo zeer door het aanbod, maar voor hoeveel je kan bieden. Hoeveel je kan bieden, hoeveel je kan lenen. Dus wat bepaalt vooral de reis? Op stietuit van lenen. Ja. En wat helemaal interessant is en dat is, vind ik fascinerend, dus dat je stel je voor dat en dat heb je ook in twee jaar geleden nog ongeveer zien. Als die woning maakt dan een beetje afkoeld en de prijs begint het te dalen. Stel je voor dat de prijs van adepels dalen dan gaat iedereen meer adepels koop, want het is goed kopen. Maar als de woningprijs het dalen, dan zie je een eerste vraag terug nemen dat mensen denken, "Oh wacht, misschien moet ik even wachten." Dus iets wordt goed kopen, maar de vraag daadst is mega speculative. En andersom als die prijs begint het stijgen, mensen nu moet ik mee, dus als een prijs hoog wordt, kan de vraag soms stijgen. En dat is natuurlijk een heel ander, dat is helemaal geen vraag aan, maar het is zo'n investeringse goed. Ja, het speculatie. Ja. Ja. Ja, maar ja, het is wel de realiteit van waar je mee te deal hebt. Ja. Iedere dag dus hoekken we, jij zegt we zijn in die vijf gesommerd, dat zijn we denk ik. We hebben het misschien wel te goed om echt harde keuze te maken. Dus nou ja, ja, ja, wat is dan het verhaal? We begonnen met het verhaal. Dus hoe gaan we hier dan of is het gewoon dit het verhaal? We zijn er een vijf gesommerd, jonge, we gaan er gewoon niet uitkomen. We moeten wachten op een hele grote zwarte zwaan, ander boek van telep. De blijk swand, het was in principe de supreme hypotheekekenkriezes in 2008, 2009, die de bankekriezes werd, en dat hele financiële, we dreigden te imponeren, het hele systeem. Wat een dikke schok was en misschien moeten we daar gewoon op wachten, dat zou iets gebeurd. Ja, maar dit gaan we niet veranderen. Ja, maar we kunnen het wel, we kunnen het wachten op een zorg, bijzagen schok of we dan in tijd van extreem in kriezes de pijnlijke man beslissen kunnen nemen. Ja, dat de geschiedenis wij is dat we dan juist heel weinig doen. We kunnen het ook niet heel abrum doen. Dus we moeten eigenlijk heel gaat je wel gewoon, en zorg dat minder wetter regering is, zodat het meer wordt gebouwd. Je moet eigenlijk zorgt huurdigst en koop is gewoon viskaal neutral gaan behanden, dus dat er geen enkel viskaal voordelme is van het koopen van de wooning. Ja, dan wagen we die probleem een beetje. Je moet ook, ja, er gaan we heel technisch worden, je werd betaalbare huur, het is ook een ram natuurlijk. Ja, maar je moet hier erin, ik zeg alle, ik kan om er wat daadelen over eens, toch als zo een wet ingevoerd gaat worden, dan ga je het even krijgen dat huur minder gaat gebeuren, nog duurlijk gaat worden, nog schaatser gaat worden. Wat zo fascineerd voor mij is aan de wooning maakt is dat dus dus meinig in enkelgebied waar experts en economen en eur en het zo overeen zijn, maar precies technofstelden dat de politiek was gedaan. Zoals hypotheek aan het afdek, iedereen zegt, iedereen zegt, ik behouder dan af, politiek doet niet. We hebben betaalbare huur, iedereen doet het nou niet en de politiek implementeert het. Ja, dus hier is de disconnect dus economen, wat waar ze wel eens gezit over zijn. Ja, het is mijn politiek. Maar in politiek, wat dus het uiteindelijk tijd voor een instantie zou moeten zijn voor wat de geadviseerd zou worden door economen? Ja, maar zodat het politieke percepcië over wind vaak. Dus stel je voor, waar die politiek percepcië wordt bepaald door een politiekeus die volk moet gaan uitleggen. Ja, sorry. Ja, maar ik denk dat politiek dus ook veel meer vroeger was, zorgt de eerste persocht van, je hebt normen en waarde, dit zijn je ideale en je vertelt het verhaal en of dan deftigseerd als bijhoog of 16 of 10, dit is wat ik geloof. En nu is de politiek veel meer zorgt unielever geworden. Dus je gaat kijken wat vinden mensen lekker om te eten nou, dat zijn een smaakkoekjes die ga produceren en die bidik aan. We hebben 12 partijen, nou dit heeft de smaak die je hebt dat smaak. Ja, en dan oog je smaak is anders dan vier jaar geleden prima dat het pas van de smaak is. Dus niemand nu omdurf meer de pijn kan de pijn goed uitleggen die nodig is om een politieke keus te maken? Ja, en we zitten veel meer, zullen u er veel soort wegkoppig dachten, waar zit het elektraat? Dan gaan we daadelen de boodschap verkopen want dan winnen wij de verkiezen. Dus uiteindelijk ligt het gewoon ons als kiezer. We willen gewoon, wij worden verlekkerd met de minstpijnlijke boodschap. Ja. En daar gaan we naar toe. Dus we zijn het gewoon zelf. We zijn het altijd. We zijn het altijd wel deel zelf. Maar het is gelijk dat het is ook. Dus hebben we een verhaal nodig dat groter is dan die verschillende koekjes en smaken. Dan kom je toch uiteindelijk weer wat ik zou fascineren en twint terug op wat je begon het verhaal waar mensen moeten defisie het verhaal. We zijn losgeslagen en pragmatisme door bepaalde keusen te maken door bepaalde lapmiddelen te doen, waardoor die regel geven dus ook eens uitgebreid. We moeten dit doen, ja maar we deur vernieuw iets weg te halen, we voegen iets toe waardoor de regels toe voegel. We geven er even een keer veel meer uit. Hoe kan dat toch? Het is een precies gevolg van een traject wat ingegangen wordt waar je afscheid van moet nemen door een verhaal door een visie waar je pijn en waardoor een visie waar je pijn is. En waarde opnieuw kan herijken en uit kan leggen met een verhaal wat hoop biedt. Ja en een telep even prachtig pachtig concept, wat betekent de vier negatiefa. Als eigenlijk datje, we hebben als mensen en ik ook wel hoor de neiging om vineren iets misses zoveel mok toe te voegen, maar de wereld ontstaat vineren je niets meer weg kan halen. Dus ik dankzij het telep met vier negatiefa, er heeft heel praktisch vroeger had ik goede voornemens in Jan Wagie. En nu heb ik een goede voornemens eigenlijk wat denk ik dat mij gelukkig gaan maken en dat ga ik doen. Maar je weet ten eerste eigenlijk helemaal niet of je dat gelukkig gaat maken, dus ook buit gewoon ingewikkeld omdat ik dat niet informatier. Ik heb een soort ongelukkige voornemens en Jan Wagie iedelijk waard van weet ik wat ik veel te vaak doe waarvan ik siel's ongelukkig was. Ja, maar een boek gelezen. Ik heb een drive in oefening voor goede voornemens. Dat is een soort vier negatiefa ongelukkig. Ja. Wat ga ik minder doen? Wat ga ik niet doen? Zies. Waarvan weet? Je weet waarvan je heel ongelukkig wordt. En je weet ook dat als je dat verdwijnt, dat de steparredox is dat door de ongelukten vermijden en de dingen waarvan je ongeluk wordt niet meer te doen. Woi je parlijk zagen nog ontzettend gelukkig. Dus ik denk dat dat is de concept van vier negatiefa. En ik denk dat we dat als samenleven van ons overheid ook al meer moeten om aangemen. Dus Michelandje, dus ook van van heel een kunstwerk, is uitpas af en heel een niets meer weggehaald kan worden. Dus je schrijven deel zo. Dus je schrijven die aan de dingen weg gehad. Bij schrijven is je schrijft een enorme lap tekst. En uiteindelijk schap je dat tot 20 procent denk je. Dus staat eigenlijk precies zelf. De schrijven is ook schapen. En ik denk dat we in een reweer te moeten, waar we soms min mogelijk regels hebben, maar die wel echt fundamenteeel zijn. Dus je da's eigenlijk wat onderzoek gedaan voor Smar was er ook een Nederland dat wanneer je verkeersboden weghaald, dat mensen eigenlijk veiliger gaan rijden. Omdat mensen moeten opletten waar ze in de toegaan, en dan zeggen libertaris, vaker, zie je dat ze eigenlijk geen enkele regels nodig. Nee, dat is niet waar. Je moet wel gewoon een maximus naarleid hebben. Je moet dus zorgt 'paargehood'. Weer sprinspels hebben, he. We pallen de leiden in de busie. Hier hou je aan en daarin moet je vervolgens vrijgaan naan. Ja, en alles moet je toetsen op die leiden in de precipice. Ja. Op basis daarvan maak je de regels zo ver die nodig zijn en dat zit. Ja. Maar om daar dan te komen, ja dat moet je een hele hoop regels gewegst naan. Dat zie ik dan dan al eerlijk niet zo heel veel. Nee, ik ook niet. Ja, het is een heel krachtig verhaal van een heel goede, fysiënere politicus. Misschien of het sterven, het afsterven van een oud verhaal. Ja, en tegelijk tijd, omdat ook. Sorry, dat je onderdeel me heeft. Nee, of dat zie je dus ook nog. Dat gaan we ook uur overdolen. Dat zie je dus. Denk ik wel. Als je kijkt naar Trump, naar de rechtste extremistische recans. En je hebt een Trump die wordt hekos als je kijkt wat daar gebeurde met het kapital, met die bestorming. Dan vragen je af hoe het op Godstaan mogelijk is, dat iemand hekos wordt democratisch. Dus je gaat ook op democratisch een beweging naar mensen die denk dat verhaal klop van mij niet meer. Dus ik zoek een extremer verhaal van iemand waarvan ik misschien eigenlijk wel weet dat hij knet te gek is. Maar het is een soort intuitief bijna, een beter, een intuitief geloof van je. Er moet hier erst iets stuk voor dat er iets nieuws gebouwd worden. En deze mensen maken we padelingen stuk. Ik vind het verschrikkelijk, maar misschien is dat ergens een begrip van de moet die iets stuk voor dat er iets is. Dus ik stel maar op die mensen. Dus het is eigenlijk een strooming die bijna de verpleid om het oude af te breken. En iets nieuws, ze hebben geen visie op iets nieuws. En of een totaal lege visie op iets nieuws. Maar misschien is het eerst iets wat stuk moet. Ja. En je hebt me echt anders na. niet anders na Trump doen kijk maar hij zei, zeker. In zijn eerste verkiezing werkt hij heel tijd gepakt op dat hij veriet was. Een paar keer als een vastgoed man als zaken man. Met de hoop en brengen hem een discreet. En wat er lep zijn, dat was een moment dat Trump eigenlijk zou winnen. Omdat we neer je tegen het volk, wat tegen Amerikanen zegt, dit is een man die viet is. Dat Amerikanen denk, he he, eigenlijk iemand die oprecht is. Eindelijk iemand die puur is, iemand die begrijpt met de voet in de klyf. Dat is een plaats van zo briebspoliticus die besluit heeft genomen, maar nooit de consequenties van de vare. Skin in de game. En ik denk dat dan een groot probleem is. Skin in de game betekent eigenlijk dat er vandaag, dat ik denk, nog nooit in tijd. En misschien is van de mensen het geweest dat waarbij de mensen die beslissen geneen er zo weinig van die consequenties aan. De directe consequenties ervaren van de beslissing die je maakt is skin in de game. Dus ondernemers geneen je met je eigen geld tijd herenzen zitten als je verkeerde beslissing maakt. Ja, weet dat kwijt. Als ik ietsje leeg, heb je nu er nog niet altijd langer leven. Je leeg uiteindelijk pas echt door de consequenties en de pijntavervaren van je eigen beslissing. Dus dat zou een van de leiden de precipissies moeten zijn? Ja, dat zou je eigenlijk gewoon een nieuw geloves document maken. En dan vind je hier wat dit ik wel kan doen. Een van de bevelen de precipissies zou zijn. Toch, dat je je kan dan niet overal doen, maar dat je ernaast streft zoveel mogelijk consequenties te verbinden aan de beslissing. Ja. Ik denk dat je als politicus wel vrij beslissing niet dat je kop meteen er af wordt gehakt. En je loopt ergens in de game door je publieke uitstraling, maar dat je dat de pijn voelbaar wordt. Ja. Direct voelbaar wordt. Niet via drie lagen weggeredeneren naar verwege. en tegelijkertijd, dat is ook ook ook zorg optimistische boodschap. Heel veel van de problemen die wij in Nederland hebben komen vorig uit de bereiken van onzettend veel succes. Dus wij hebben natuurlijk onze economie- en soort verdringingseconomie geworden. Wij hebben tekorten mensen, materialen, ruimte en we ook ecologische zien op tegen de grenzaam. Maar dat is natuurlijk niet omdat we niks bereikt hebben, omdat we dus een beetje alles bereikt hebben wat op deze postegen hebben kunnen bereiken. Dus wij hebben enorm veel, veel bedrijfgeheid. We hebben een heel grote luchthaven, we hebben een van de grootste namelijk Rotterdam van Europa. En ook wat weinig mensen weten, we zijn heel dicht bijvoorbeeld land. Dus heel veel mensen per vier kan te weten. Maar we hebben ook ook op bedrijfsdichtheid zitten we heel hoog. Dus als je korregeert voor, hoe noemen we dat? Brijfbus maatje bij, want dan zal we er wel scherlijk ver bovenuit staan. Zijn Nederland op plek vijf. Op plek één tot met vier staat uitmog of SGL, Hongkong, Singapore en nog een land. Maar dat zijn andere landen met veel tekstar dus, met veel dienst en veel financiële centra, maar Nederland eerst dus en een hele klein landje, tot 5 meese bedrijven per vier kan te kilomit. En dat zijn ook nog bedrijven namelijk landbouw, slachterij en distribuutie die ook nog heel veel ruimte in nemen. Dus waarom zitten we meer vast? Ja, ook omdat we hebben echt alles voor elkaar gekregen wat we hier voor elkaar hebben kunnen krijgen. En hetzelfde met de woonkris is dus, er is een grote woonkris, maar die komt ook voort uit ontsucces. Want we zijn veel ruimte gaan wonen. Ze afgelopen vijftjaar zijn we 20% meer vier kan te meter per persoon. Ze zijn veel beter gaan wonen, kwaliteit van woningen zijn extremig stegen. Het gevolg daarvan is wel het stuurder om te bouwen. Dus wordt minder gebouwd. Vrouwen, en het is denk de belangrijkste ontwikkeling van de afgelopen te zijn. Ja, vrouwen zijn massaal gaan werken. Het gevolg daarvan is wel dat er vroeger één inkomigenoeg, zoals we m'n woon, is nu twee inkomigen in de noodzakelingheid te wonen. Leaves verwachtingsgestegen, dat is fijn, want mensen kunnen in open honger, langer zien met de komement naar wooning van wij en mijn massaal gaan studeren. Maar die studenten hebben allemaal wooningen nodig. Dus het tekort is ook voorst gekomen uit vrij het dat er ontzettend veel voor elkaar begregen in de land. Dat vlaas gewoon zelf. Volg ouders. Ja, alleen nu zitten we met een nieuw parat. Zeker. Nou, we moeten ons beseffen. Ja. Dus misschien ook wel zo dat mensen niet eens, als je net als je zegt, we hebben win mee. Ja. Alleen als je win mee hebt, beseffen niet dat je win mee hebt. Dus misschien over duizend jaar, dat stel ik me altijd voor. Zo, kijk ik te na. Ik ben van Mark Zo' Relys, die leefte bijna 2000 jaar geleden in Rome. Wat de pakse homaana was, een ontzettend bloeiende tijd in dat tijdperk als je ergens zou moeten wonen. Dat was misschien wel in de klassiek oudheid daar. Maar als je 2000 jaar verder bent, zou je misschien kunnen zeggen, weet je nog de pakse americaanijs dan in de dat. Het oorloglozen, en ja, relatief oorloglozen, tijdperk naar de terwijl het oorlog waar wij smek in de middel in geworden zijn. Ja. En ook dus, we hebben nu heel veel problemen in Nederland, maar ik denk dat het fundament is van ons succes. Dus anti-fragiel betekent je wordt sterk en dus schade. Dus pas meer neer problemen op kan lossen, kun je beter worden. Wat hebben wij in Nederland, zijn we heel goed in handelderijven, en het is niet de reden waarom we goed zijn in handelderijven, omdat hier van natuur niet z'n heel veel was. Dus je moet in het kader van antifragiteit, wij moesten iets anders kunnen we geen vermogen bouwen. Dus gingen we de wereld rond om handel te draaien. Nou, het hebben we niet allemaal netjes gedaan. Maar wij leken ver onderwater. Het gevoegd dat van is, is dat wij extreem goed zijn in Delta-werken, Dijk en hebben wij zorgt, we hebben de expertise in opgebaan. Dus heel veel van onze grote Nederlandse succesen komen voort uit omkunde of eigenlijk een gebrek aan vinderment gebrekbaar is. Maar dit is even teruggaan wat ik het eer over had als je hebt, we hebben misleid de toevall voor mij bij de Olympische Spelen. Ik ga terug naar me inelijke instellingen wat ik bij me heb. Dat is moedig zijn. Eigenlijk is dit toch op een maatschappelijk vlak teruggaan naar je instellingen die wij als volk culture hebben de kracht die we hebben uit. Dat is antifragil, want los van hoe rijk we zijn, of ook economieder is. We hebben als volk kijkers waar we vandaan komen als volk, dat zit in ons. Het handelen het van tegenslagen overspot worden door water, Delta-werken bouwen. Dat is iets wat, want dat zit in ons. Dat is niet. Eigenlijk is op een papierje te zetten, dit moet je doen. Dat gaan we doen als het moeilijk wordt. Het is de kracht. Het is het problemenstad, we vond het er denk ik. Het is het problemenstad, we tegenslagen nu wegprobeert te poetsen, omdat we die tegenslagen wegprobeert te poetsen, we ook nooit sterk us. Niemand zou ons vertellen, dit zijn de tegenslagen, maar die kunnen we aan. Hier komen we vandaag. Kijkers wat we zijn, kijkers wat we hebben gedaan. Die volgende tegenslagen ook of verliezen we alles kunnen we daar weer komen. Ja, dus eigenlijk het verhaal moet het gaat onzettend zwaar worden, het gaat onzettend moeilijk worden, maar als iemand het kan, dan zijn wij het. En ook, op baan mij, jongen. Door die tegenslag. Zullen we sterk worden. Ik heb een heel mooi voorbeeld van in de boek van Talabok en van Antifragiliteit, dat je had hele grote bossen en er waren af en toe bossbrantjes en die gingen mensen blussen, want je wil niet dat het boss bram. Het gevoogte van is dat er heel veel doorghoud op staapelde en dat het eigenlijk de brand zo groot was dat alles kapot. En ik denk net zoals in het leven dat er ook een samenleving in de economie is dat de paradox is, wanneer je dus kocht de termijnschade proberen te voorkomen dat je uiteindelijk de langere termijnschade alleen maar grote maak. Eij kan een beetje als of de acht je op probeert te genezen, maar jij kan alleen maar zieken maar. Ja, het gingen niet. Ja. En ik denk dat we dus als politiek misschien is dat het verhaal van, het is zwaar, maar er is niet zo mooi als iets zwaars proberen op te los. Oh je, je hebt echt kwotje, maar dat is echt gemaakt van politicus. Mijn kan ik me helemaal voorstellen, dat heb ik ook. Maar dit is volgens mij is het verhaal zou dit onderdeel, ik weet niet of het politie luisterd mag. Ja, ik weet het wel. Als dit een afietje moet, zijn we het leidende principe. Ja. Die als maatschappij houdt, als land, wie we willen zijn. Dan hoort een verhaal bij uit kracht, niet van, we lappen een beetje en we geven we iedere burger honderd euro extra. Nou, we hebben verzoedhoudetjes, maar dit is de kracht. Dus dan kunnen we ook al gaden minder, dan kunnen we hier nog doorheen komen omdat dit is wie we zijn. Dat is ook denk ik. Sterk er verhaal dan de vinger naar buitenwijzen, waardoor je rechtse extremisme krijgt of linksse extremisme. Ja. Dit is denk ik, binnen een verhaal dat niemand, ja, het iemand echt moet gaan opschrijven. Ik heb dat ook, ik ben net een generatie verder, maar ik denk 1 of 2 generaties onder, maar jij weet het beter want je hebt kinderen. Het is toch vaak gezegd van, ja, je bent goed zoals je bent. Maar ik denk dat dat 1 van de meest negatieve boodschappen, waar ik zagen, is wat je aan een kind kan meegeven. Stel je voor, ik ben een klein joggie, ik zit niet lekker in mijn vele, ik denk ik, ik ben vriendig en ik weet niet wat ik moet doen en iemand komt naar mijn toe, ja, ben je bent goed zoals je bent. Dan kijk ik omheen en dan wil ik denk, ik ben goed zoals ik bent, ik voel me vrezelijk. Wat je eigenlijk moet zeggen is, je bent helemaal niet goed zoals je bent, maar dat is het goede nieuws, dan kunnen we nu hier iets aan gaan doen. Dat moet zeggen dat je een boodschappen is, je bent gelieft, je bent. Je moet zeggen dat je op je effort niet op je resultaat is, maar dat kunnen we tegen ons land zeggen, want er is ontzettend veel mis en dat moet we gaan fixen, maar als we dat gaan fixen, dan komt er weer een nieuwe gauw deel. Dus laat het wat dat kan doen. Ja, en dat moet je een team voor meer die dat gaat uitvoeren. Dat is een hele grote opdracht, denk ik, die een leuk omdijven het terrorisch om te maken. Ja, en die zijn we hoepers langs de zeilijn zonder skin in de game. Ja, op dit vlak. Ja, dat is misschien een laatste compliment op politie, er is niets. Dat is als bij ondernemers, dus niets zo moedig als gewoon en arena bezigd is. En fout te maken, dus een. Het kritiek te politie is afgeving, een filmende onterecht is. Niemand is zo moeder als de mensen die in die arena durft staan om het land beter te maken. Veel moeder dan iemand sowieso naar Vloenie, die beetje langs de zeiligings. Ja, of markt uit het die had over interviewed, maar het is wel een leuke excercitie om te doen. En de vragen die ik heb, of waar ik het ook over heb met mijn vrienden en in mijn gemeenschappen, is dit volgens mij waard om gaat. En daarbij nog het hele grote geel terug kunnen brengen naar lokaal. Dat daar, want ik woon een klein dorpje, heb je nog voetbal veren. Dan heb je dus de lokale binding die is er al lang, alleen dat gaat ergens misst daar naar boven toe. Het helebezocht groot voor z'n van lokaalisme, dus eigenlijk de beslissingen zo laag mogelijk proberen neer te leggen. Dan zie je aan de consequent van je beslissingen en je weet beter wat het speelt, dan wordt het beter op de beslissingen. Ja, hij zegt ook in de principe, waar je bent een socialist op klein niveau, dan zorg je voor je naast. En misschien ben ik een systemenliberal op een hoge niveau, waar ik waard vrije. Dus je bent ook nog verschillende persoonen, dat lieverhoos. Ja. Ja, ik verzamel je zei ik, ik ben een libertair op natje naal niveau, ik ben een soort griepje bekijden, op gemeentering niveau, ik ben een democrat op dorp, niveau, een socialist in mijn gezin. Maar dat is afhankelijk van de schaal. Ik denk dat het allemaal zou zijn. Ja, ik denk ook. Dank je wel, Jonas. Het is leuk. Grag gedaan. Heleuk.

Podcast Summary

Key Points:

  1. Economen kunnen niet voorspellen vanwege de complexiteit van het vakgebied, niet omdat ze slecht zijn in hun werk.
  2. Economie combineert psychologie, filosofie en bestuurskunde; het is normatief en politiek van aard.
  3. Modellen zijn vereenvoudigingen van de werkelijkheid, maar het gevaar is dat men het model verwart met de werkelijkheid, zoals Taleb’s bed van Procrustes.
  4. De random walk theory en assumpties van rationaliteit en historische informatie leiden tot paradoxen; voorspellingen beïnvloeden het resultaat.
  5. Nederland is te veel gericht op efficiëntie en gemiddelden, waardoor het fragiel is voor extremen, zoals lage gasvoorraden en te weinig IC-bedden tijdens crises.
  6. Antifragiliteit betekent bouwen aan systemen die niet alleen bestand zijn tegen onvoorspelbaarheid, maar er zelfs door groeien.

Summary:

In dit gesprek bespreekt Johan met econoom Fiona van Loon waarom economen niet kunnen voorspellen en hoe we naar economie moeten kijken door een filosofische lens. Fiona legt uit dat economie geen exacte wetenschap is, maar een combinatie van psychologie, filosofie en bestuurskunde. Voorspellingen zijn moeilijk omdat ze het gedrag van mensen beïnvloeden, waardoor een self-fulfilling prophecy ontstaat.

Ze bekritiseert het gebruik van modellen die de werkelijkheid te simplificeren; het gevaar is dat beleidsmakers het model verwarren met de werkelijkheid, zoals Taleb’s analogie van het bed van Procrustes, waarbij mensen worden aangepast aan het model in plaats van andersom. Fiona benadrukt dat we te veel focussen op gemiddelden en het voorspelbare midden, terwijl het echte leven zich afspeelt in extremen, zoals crises en innovaties. Nederland is volgens haar perfect voorbereid op niets, omdat efficiëntie en lage buffers hebben geleid tot fragiliteit, zoals bleek bij lage gasvoorraden en te weinig IC-bedden tijdens Covid.

Ze pleit voor antifragiliteit: systemen bouwen die niet alleen klappen kunnen opvangen, maar er sterker door worden. Dit vereist een politieke en maatschappelijke verschuiving waarbij we accepteren dat voorbereiding kosten met zich meebrengt, maar dat die kosten opwegen tegen de veerkracht die het oplevert. Het gesprek eindigt met de oproep om alert te zijn op extremen en niet te vertrouwen op gemiddelden, omdat juist die extremen bepalend zijn voor onze toekomst.

FAQs

Omdat economie een complex systeem is met psychologie, filosofie en bestuurskunde, en voorspellingen zelf het resultaat beïnvloeden via feedbackloops. Het is geen gebrek aan vakmanschap, maar de aard van het vakgebied.

Het is een analogie van Taleb: als een model niet klopt, passen economen de werkelijkheid aan het model aan, zoals Procrustes mensen op maat hakte. Johan gebruikt dit om te laten zien dat modellen de werkelijkheid kunnen vervormen in plaats van te verklaren.

In mediocristan bepalen gemiddelden en uitzonderingen doen weinig, zoals lengte. In extremistan bepalen extremen alles, zoals rijkdom of crises. Johan stelt dat het echte leven vooral in extremistan plaatsvindt.

Door niet te vertrouwen op voorspellingen, maar systemen te bouwen die tegen onvoorspelbaarheid kunnen en zelfs groeien bij tegenslag. Dat betekent buffers en redundantie inbouwen, zoals een wisselspeler bij Ajax.

Door een doorgeschoten focus op efficiëntie, zoals lage gasvoorraden en te weinig IC-bedden, zijn we perfect voorbereid op niets. We reageren pas als extremen gebeuren, maar die zijn juist onvermijdelijk.

Als een centrale bank voorspelt dat de economie krimpt, passen mensen zich aan die voorspelling aan, waardoor die kan uitkomen. Dit creëert een self-fulfilling prophecy en maakt voorspellingen onbetrouwbaar.

Chat with AI

Loading...

Pro features

Go deeper with this episode

Unlock creator-grade tools that turn any transcript into show notes and subtitle files.