De waarde van geven

MUZIEK Fijn dat je luistert naar de podcast-přigelog. Een podcast waarin ik naar Risse van der Schluis samen met andere psychologen in gesprek gaan over belangrijke onderwerpen. Om zo met ze alle, onszelf en andere beter te leren begrijpen. In deze special hebben we het over iets ogen schijnlijk simpels, maar psychologisch verrassend krachtig, namelijk geven. Wat doet het met je als je tijd aandacht of geld aan andere geeft? En waarom draagt geven vaak bij aan betekenis en wel zijn? Wat grijwilligerswerk doneren en andere onbadzuchtige dadekenen betekenen voor individu en samenleving? Besprek ik in deze aflevering met mijn gast Stefan Paas. Stefan Paas is het geëerloog en hoogleer haar aan de vrijere universiteit in Amsterdam en de geëerloogische universiteit Utrecht waar hij zich bezig houdt met een roel van geloof, kerk en zinggeving in de samenleving. Ook is hij oudteur van meerdere boeken, onder andere zijn laatste boek de weg van vrede en is hij vaste gast van de succesvolle en één van mijn lievelingsboodkast de ongeloovelijke podcast. Ja Stefan, we gaan het vandaag hebben over de waarde van geven. Want we had een voorbesprekking en toen zei hij van 'Ik zou het ook wel interessant vinden om het te hebben over het geëerloog. Dat vind ik nou ook een heel interessante onderwerp en laten we het dan meteen even wat bredertrekken naar geven in zijn algemeen. Hij het maar vertel, want jij doet zelf vrijwilligerswerk en. Ja, en ik doe het ook onderzoek naar. Zoal academisch als ik persoonlijk zit een bron aan de achter. Ja, en we hebben het in een voorgesprek gehad over zinggeving en betekent is geving en zervord. En alle onderzoek laten zien dat vrijwilligerswerk een grote bron van zinggeving is voor veel mensen. Het bezig kunnen zijn met een ander die vaak jou nodig heeft of voor wie je is kunnen betekenen is in zichzelf al een enorme ontspannar. Je bent minder aan het piker over jezelf, minder naar je navel bezig. En meer met dingen die je er toe doen, want zelf bij je meestal niet zo interessant. En dat wordt er niet interessant als je daar heel lang over nadenkt. Nee, dat denken we wel. Ja, ja, ja, ja, dat leert zelf heel boeken en de industrie deraid her ook van natuurlijk. Diep in jou een good dinn of een god of welk veel bijzondere iets huist, wat als dat naar buiten komt, ondersteeds gitterende en prachtige wordt. Nou, ik wou het er niet helemaal te niet doen. Zo'n mag gezout dat misschien van opknapen, maar in de algemene is dat er maar niet zo interessant. Het is veel leuker en boeienderen zijn gevener om met andere bezig te zijn. En een voorbergeswerk is daar een hele mooie manier voor. Dus ja, je komt uit een milieu waar voorbergeswerk in gebouw maas. Mijn ouders hadden. Altergeveer een beetje kind in huis of asielzoekers of wat er nou. Voor je dat kind niet al het leuk te houden, want wel de vijf kinderen, dat is je, maar een rijtjeshuis. De ruimte was ook niet super groot en dan moest we ingeschikt worden en nou ja goed. Je moet ook wat ophoofen. Ja, ja, ja, zeker. Je doet je kinderen ook aan, dat zal ik maar zeggen, maar goed heeft hem meegevolg. Ja, en je zegt aan doen, maar ik denk dat je je kind er iets mee geeft. Precies, dat is allebei een beetje. Ja, ja. net zoals je gaat voor huizen voor een ban of zo. Je kinder denkt ook wel dat ze er moet al. Ik heb hier vriendjes. Als de allers het. Nee, ik ben niet alleen voor je zelf doen, maar ook denken van "Dit kan wel beter, ik kom zo naar mijn kind geven dan". Laten we zo'n hopelijk open grijpen en zo is het een beetje met dit soort dingen. Dus ja, dat hebt het nu beter. - Ja, ja, ja en ik ben het opgegevuld. Daar ben ik nog bij betrokken en ik kan het wel jeu, waarverbelegers werk ook vrij geboon is. Dus de kerk zelf en voorbelegers organisatie zijn er heel erg betaalde krachten. Zo is je zo wat je van kind ze van zit in allerlei komisjes en besturen en groepen en verenigingen. En je gaat kerstbakjes brengen naar oude mensen en weken het allemaal niet. Dus daar groeien je ook een beetje mee. - Ja, ik kan het maar ook nog erin. Ja, het is ook gedaan. - Ja, dat is zo gewoon, en ik weet niet wat. En dat laat ook al onderzoek wat zien, dat heel veel veel geswerken in Nederland ook gebeurt. En dat is ook wel mensen die of een kerkje kerk te grond hebben of kerkelijk zijn. Dat is een enorme generator van vuldige zwerk. Mag daar nog iets over zeggen? Want dat valt me op, dat dat nog zo groot is. Ja. - Vanuit de kerk en die dingen die worden georganiseerd vanuit de kerk. Van mijn schoonzysje heeft er veel afgelopen kerst geholpen met het koken van maalzijlen. In, weet niet precies welke kerk het ook weer was in Amsterdam. Maar er mogen mensen gewoon naar toekomen om gratis maaltijd te eten. En gewoon op eerst of twee kerstdag was het. - Zoals de video misschien? Ja, zo kunnen. Ja, met een gezin en er waren wel wat mensen die waren dakloos of die dat niet kunnen betalen. En ze zei, het was zo ontzettend mooi, mensen waren zo dankbaar. En het was enorm, het was gigantisch. En nou, het verbassen dat, ja. - Ja, ik had dat in mijn hoofd is het een beetje aan het verdroom. En hij dacht dat het wel wegje, een paar mensen hier en daar nog. Ja, maar dat is een heel veel meen. - En heel veel jonge mensen zijn, ze zijn er waren heel veel jonge mensen jupen als vrijwilliger. Ze hadden een dagelijke neuswaar, en waarom weet ik niet meer van? Ik wil hier ook meer onderdeel vanuit doen. - Ja, wat ook kan, hè. Want voor de oude kijkheid, jof het ook, ik heb het niet kerstelijk betrokken te zijn om bij heel veel van het bedrijf geswerken aan te sluiten. Dus ik neem het even tussen de nozeleefingen. - Nee, dat is zo'n nozeleef. Ik neem het een nozeleef door even door, ik ben Stanti Giorgio, een catholique organisatie. En dan is de dam in de daad ook maaltijd voor daklozen en verzorgd. - Ja, dat is een feest. En we zetten kerstelijk. - En we zetten die verbedigen ze geloep, tevallig. Dus vandaan dat ik hem noemde. En daar zijn er dat geloven mensen en ook mensen bij die geen geloven hebben. Of dat is. Ja, heb je. - Wie heeft geen geloven, maar ik snap dat niet bij de bedrijf. Ja, ik snap dat niet bij de bedrijf. - In het kerst, moet er ook eens zijn afvrouw. Dus dat kan heel goed. Maar die kerk is in de daad nog altijd wel niet alleen zelf aan het hele grote verwege zorganisatie. Er zult nog altijd miljoenen mensen aangekloden bij een kerk. Daarnaast heb je ook de migranten kerken die een opkomst zijn laatste 20-30-40 jaar misschien. Waarin ook de Belen en Amsterdam bijvoorbeeld. Maar heel veel verwildigers werkt gebeurt. Waarbij je moet denken ook aan gewoon heel concréten helpen elkaar. Wat bedoel je met migrants kerken? - Mensen. Mensen met migratie achtergrond. - Ah ja. Als het onkrislijke mensen gaat vaak afrikaans. Ook Syri's wordt hier vaak gedacht dat alle Syri's moslim zijn, maar in wat zijn kristinnen. En toen hebben we er maat ook wel mensen uit Oosteropa, Polen, Okereine. Dus de neoverlanden waar om allerheden de mensen vandaan komen. Als vluchteling of het economisch migrant en hier een bestaan zoeken. Veel van zijn kristinnen en sticht hier kerken. En de Belen is bijvoorbeeld een plek waar het heel veel gebeurt, maar ook andere grote steden. En ook dat soort plekken zijn vaak enorme generaters van vuldigers werkt. Al was het maar om onderlingen supportstructuren. Maar vaak gaan ze ook die straatop om daqloos te helpen. Hebben ze maaltijd of. En mosquijen? - En mensen bij Fiesa. Ja, mosquijen ook. - Zo de synagogoze ja. Sinegoo weet ik, maar Ooster heeft ook. Maar mosquijen weten wel gewoon dat het daar ook gebeurt. Ja, dus dat gebeurt vaak gewoon via de netwerken die men heeft. En omdat zeker als de migranten kerken en mosquijen. Het zijn er ook best nog veel mensen die niet direct bij de middeklasen horen. Dat kan ik maar zo zeggen. Dus die bevolten. Ik heb een slachterij. Het moet werken met hoogwoven water te houden of schomen, kersnags en overdag met een kinderen. Dus ik heb dus een zwaa bestaan hebben. En zonder look moet je hebben de entje en elkaar te knopen. En dat soort kerken voor een vaak ook supportstructuren voor zoeken mensen. Of vrouwen die in de prostitutie te regekomen. Ik weet dat arbeidsmarkt moet noemen, maar in de onderkant van de arbeidsmarkt. Mensen moeten zappelen voor hun bestaan. En zo tegekomen op plekkoff in banen die je elkaar niet bestegund. Nee, en die heel veel onzekerheid brengen ook er hoeft maar iets mis te gaan en je valt er buiten. Klopt, dus dat is een belangrijk element. En de naast is er gewoon die kerkke traditie je op de hart hebben voor het SCP in de tijd. Het is ook in een groot onderzoek naar gedaan over welke gevolgen ontkerklaking. En dan heeft voor veel liggers werk en hij had die best zorgelijk teksten over. Dat slaat wel grote gaten. Sport voor een inging en vangen dat niet op zeg maar. Nee. Dus geven, en dat tijd, maar ook geld natuurlijk. Ja, dat is ook betaald, zor er. Ja, ja. Of als je gratis rechtse help op zit, ja gratis. De moet al iemand daar zitten en wat doen. Dus ja, ook daar weer geld. Dat zal ik op andere plekken gebeuren, maar ik plek me even uit mijn enige varing als je opgroeit in een kerkelijke ongeving. Of zonder in een kerk zit. Ook zonder wat een collecte zak om in je neus te gaan. Er worden niet altijd verteld waar het voor is. We gaan het maar, dat is voor een goede doel, wat er nog gezegd. Ja, ik zonder doel wel van het. Ja, dat gaat er grijden maar vanuit. Dat is ook een sfeer van vertrouwen. Ja. Dat gaat ook bijna altijd wel goed. Waarin je geag over een duit in het zakje te doen, netelijk. En ik denk dat jij als psycheloten meer van weet, maar voor mij werkt het ook zo. Dat bij geven heel veel is ook gewoon een kwestie van gevraagd worden. Dus hij redit die weinig mensen die uit de goedheid van een hart en vanuit een noble inbors. En vanuit een diepe gevoelt in ijaal. Verwildigers werken gaan doen of geld geven van de armen. Heel vaak is het ook gewoon simpel dat je in een structure zit in een netwerk zit. Waar het gewoon is. Waar je de gemate gevraagd wordt om mee te doen. En waar je dan ook gaat om te denken dat het eigenlijk best wel aanig is om te doen. Ja, dat is ook goed voelt. Ja, dat moet ook maar. Hoe zeg je dat? Een beetje in je gezichtveld. Het wordt een gebracht of in je. Ja, dat is zo simpel is het dan ook weer. Ja, precies. Als je in een gemeenschap. En dat is een schap. Zit waar sociale diversiteit is, waar ook mensen tegenkomt die bijvoorbeeld auto in eenzaam zijn of mensen die jong zijn maar niet goed kunnen rondkomen, hun niet goed kunnen betalen. Ja, dat ze daar wekelijks mee in aanraking komt, dat is natuurlijk op zich een norma vorming. Loss van welke ideale je allemaal verder ontwikkeld. Dat kan ze ook ook. En begrijpen goed. Ik spreek vanuit die kerkelijke achtergrond en onderzoek laat ook zien dat dat een hele belangrijke generatoris ook sportclub stond. Roterie clubs. Vroeger, ik weet niet of dat nog heel veel spen misschien nog wel, maar politiek partijen voor een ook hak vakje van dat soort net werken. Dus er zijn wel meer van dat soort gemeenschappen, groepen, organisaties die er doen, maar laten we er niet vergeten dat de verlappen nog in ook door op een Nederland en kerk staat. En dat daar heel gewoon een aantal duizende jaren getreend wordt in dit soort simpelige geven. Ja. En wat doe jij voor vrijdigswerk? Ik heb er een aantal jaren lesgegeven aan migranten, vaak mensen zonder status die wel soms een universitair achtergrond hadden van academische achtergrond, maar hier niet zo goed wist wat ze moesten. En te vaak te maken met een soort wadeheid vinden, want je afdoet ook gewoon in een klaslokkouw wat zitten, dingen wat leren, interactie wilt stoen met dingen, zonder dat je constant bezig bent met de vraag van om de zidaf hier doorkomen of in een geestdoudende baan zit of wat er ook om je hoogbouw over wat er te houden. Dus dat waarbij je ook van het interessant om moetingen gesprekken hebt en mooie interculturale uitwistlingen over alle interactuele thema's. En de laatste tijd ben ik, dat combineert ik ook met onderzoek, actief in de Francisgeskeuken van Francischtaver van St.D.G.D.O. Dus als ook de dinsdagavond is daar een maaltijd voor dakloosig gegeven. Ik ben er niet elke dinsdag, dat moet ik ook eerlijk bijzegen voor geval mensen van St.D.G.O. Maar ik probeer dat wel met enige regelmatig zijn en het leuk is dat ik ook een groep wil gestegen, die ik ook regelmatig praten, ik doe interviews, studenten van mij, dat ook. Zeg hier echt mensen kennen. Precies en dan hoor je ook wat het doet met mensen gewoon. Ja, wat doet het met mensen? Het is de eerste mensen die ze hem er niet op ontvangen. Ja, die beste denk ik wat je daar over kunt zeggen is dat mensen door dit te doen, terechtkom in een sphere, een milieu waar efficiëntie, doelgerichtheid, oplossingsgerichtheid allemaal niet zo metelen. Nee. Het is gewoon zijn met mensen. Mijn weten ook eigenlijk dat voor de rege raakje dan wel vrij snel van de drongen, er is weinig op te lossen, al dan niet door ons. Misschien de overheid of grote instanties, maar in een ander gesprek met jou gaf ik even dat er altijd die manier om eens verkeerd te doen tegenover een manier om het goed te doen. Dus als je dit soort werk te rech komt of vaar dan ook in aarak in komment. Om de rechte of met armhoorde, dus ik ben met je doelen met de kraan open. Als je het zo formuleren in termen van oplossingen, dan moet je loslaatden. Ik ontdune sphere terecht van gewoon zijn met mensen. En dat vaker iedereen een soort ontwening. Ja, niet meer dat streven, maar ja. Als iedereen verwilderigd in die gesprek, die zegt dit is zo anders dan mijn werk. Dit is zo anders dan de samenleving om ons heen. Ik kom in heel andere wereld binnen. En als ik dan vraag wat doe dat met jou en zeg ik, allemaal ik moet voorordelen afleeren. Ik moet afleeren dat ik overal de oplossing voor ben. Ik moet afleeren dat ik onderscheid maak tussen mensen die helpen verdienen en mensen die het niet verdienen. Ook dat, hè. En dan zie je zo mensen aan zo'n tafel, dit denk je van, denk ik dat ik zelf wat betalen. Of heb jij het echt wel nodig? Maar allemaal wat je loslaatden. Inzoveel mijn bezig zijn. Dus je komt neiderigheid, dus er wordt het veel genoemd door het. Ja. Dan ook een spiegel voorgehouden. Ja, ja. Je komt dus terecht in een soort counter cultural-achtige omgevinge die echt haak staat op de efficiëntie cultuur die we met elkaar opgebouwd hebben. Maar ook allemaal de informeer en de belieren werken, functioneren. Je hebt bijna niet meer door dat je erin zit. Precies. Als ik het geloog moet, moet ik me een potenkole werken en weken het allemaal niet een evidence-beest behandelingen. En dan moet je allemaal kunnen verand worden. Gewoon zijn met iemand, is dat niet mee? Zodat ik me zeggen. Nee, als je het mee hebt daar, ja. Omdat je gek genoeg. En dat bedoel ik natuurlijk niet. Het was nu klinkt. Terecht komt in een omgeving waar mensen als er een mislukt zijn, naar de maatschaffen van deze samenleving. Ja, die wij hebben opgetuigd. Ja. En waarom niet heel van de fixen valt, kom je in een soort andere versneling terecht, waarin het niet meteraan het omfixen of oplossen. Misschien wat aardezoek mee maken met een kind wat gewoon niet lukt allemaal. Op school niet goed functie. Dan moet je leer op een andere manier als je dat niet al deed, andere bronnen aan te boeren. Hier laat je niet vastgaan, die per zijn en heel zamer. Dan wanneer alles wel lukt, maar dat is het gek. Als allemaal wel lukt, dan kom je op een redelijk vroeiende baan terecht. Maar alles is hetzelfde kant op wijst en dan wordt je ineens een beetje 30-40-50 te wakker. En ik heb er houdt iets geleerd in het leven. En ik ooit tot verdieping gekomen. En die stroffheid is ook voor ontwikkeling. En dan kom je in een soort geconfronteerd met stroffheid, met de hommeligeheid. Ja, maar ook met de schoonheid daarin, met de verhalen. Ik wil er te veel aan te schoonklappen, maar een manvrouw die binnenkomt. Een manvrouw die dus moet je dek heeft. Dat kan je anders zien, zeg maar. En die komt binnen en die heeft in de trein een paar ginautende en een zee handersblat gevonden. En die zijn heel geleerd artikelwaard lezen over deugden, politieke deugden. Van de fallig gescheven door een collega van mij. En daar heeft een heel gesprek aan deze over aan tafel met haar. En dat had ik nooit gedacht dat iemand die binnen een zijp straat leeft, maar dat zal niet wel schelen. En iemand die zo bezig is met overleven, tijd heeft hem zo heet te lezen en daarover te filosoferen met elkaar. En hij is een heel boeiend interstand gesprek. Geen idee waar het toe leidt, maar het is wel mooi. Ja, het is wel een moment. Het is wel een heel overwacht. Mensen met grappige verhalen, mensen met wel echt ontregelt gedrag soms dat natuurlijk wel tot er komen bij. Maar als we willen gestijden, dan komt elkaar heen en je helpt elkaar en je lett een beetje op elkaar. Dus ja, het leeren werken en omgeven we in weinig te fixen valt, merk dat je uit patronen gehaald wordt waar je eigenlijk niet door hebt, hoe diep ze zijn, hoe zeer wij in samen even opgebouwd waren, alles draaien, om pristeren, om verdienen, om punten halen. Om al van jongens van voorbereid te worden dat je zo efficiënt mogelijk wordt afgezet op die markt, met huiswerkbegeleiding, met cito's, koren en dan of in de schepje overnomen. Ja, als het lukt is het best leuk. En dan kun je nog trots zijn op jezelf, wat je allemaal bereikt hebt, dat je hebt er zo hard voorgewerkt. Als niet lukt, lop je de rest van je leven verbittert rond als je niet uit kijkt, dan ga je allemaal paraarere partijen stemmen. Maar dat is nog meer opties, maar goed, alles draait dan om dat. En in zo'n atmosfeer waar die soorten ja zelf kan of weerl, die soort parallele weerl, is het bijna. Ja, ja, een paraal in de instant. Dus het is heel ontspannend op een bepaalde manier, ik wil niet erom enthousiëren, je komt hier veel verdriet en leten aan, en je hebt er echt soms het raad in je oog staan. Maar ook dat is wel eens goed. Ja, die nederige gaiten. Ja, nederige gaiten zijn wordt er mensen uit zichzelf gebruik. Dat dan worden wat je niet zo vaak hoort in het leven. Nee. Maar de bedoel is dus mee dit een beetje loslaten. En ook die redders fantasie? Ja, dat is wel zo'n jonge verhaal. Als je bij jongens waren getreend wordt om een soort de manager van je eigen karriëren, van je eigen leven te zijn, dan zo goed mogelijk heb voor te bereiden, is het heel moeilijk om nederug te zijn. Het is ook niet in kwaliteit die onze kinderen willen aanleeren want ja, dan ben je minder competitief. En dan zeg je 'tughaal, ja doe jij maar, ga jij maar. Ja, ik doe ons dat weer terug, ja, als je dat te vaak doet, dan mis je de boot. Ja, precies, ja, zijn we een beetje bank voor nederige gaiten? Ja, zo iets. Dat is ons de klein maken, want we wilden er niks mee te maken. Sië is Lewis, de Engels schrijven die ze ooit nederigheid. Ik doe het even in het Engels, want zo is dat. Ja. Het is nog, denk ik, less of jezelf, wat denk ik aan jezelf, less. Dus het is niet een klein van jezelf, denk ik, maar minder met jezelf bezig zijn. Ja. En dat is het idee. En voor een mooie geformuleerd, ja, dat is het eigenlijk. Je komt in een omgeving terecht waar je minder met jezelf bezig bent, met je dikken ik. Ja. En hoe is dat voor die mensen die daar zijn? Ik die voelde zich, denk ik, meer gedragen, onderdeel van een bepaalde structuur. Dat is wel een keesbouw. Nee, dus de mensen worden gewoon door de vrijwilligers. En helemaal als vrijwilligers die houding een loslaten van, ik ga jou helpen. Dat is toch een beetje de boven staan. Dan is er heel veel verbinding. Ik kan me ook voorstellen dat mensen zich eindelijk een keer gezien voelen, omdat wij als maatschappij natuurlijk wel. De nijging hebben om weg te kijken om. Ik moet bijna niet aante kijken als iemand's geprüsteerd heeft tussen haakjes. Als iemand op straat zit te beelden. Ja. Ogemakkelijk. Ja, heel ongemakkelijk en dat niet willen zien, want dat de wereld is toch een plek in je plek te hard. Ja, nee, zal wat dingen. En zal bij z'n oosterepeesen ben de horen. Dus het zal niet echt zijn. Ja, ik heb geen heefte er zelf naar gemaakt. Het is wel heel verhaalig. Zou je jezelf ook in kunnen plaatsen? En kan je denken dat dit zou mij ook kunnen overkomen. Dat is ook wat je veel te de goord van verdigers. Als ik een of twee keer in mijn leven een andere afslag had genomen, had ik daar gezeten. Dus de gewaarboring als je mensen de ogen kijkt met ze gaat praten, dat je met ze zijn helemaal niet zo heranders. En ze helemaal niet zo wein van je verwijderd. Want het is helemaal niet zo moeilijk om op zo'n plek te rechter te komen. De woonbaring en misten gaan je leven. En dan zit je er ook. Er zit mensen bij die echt heel geslagen. De levens hadden naar de norma van onze samenleving. Ja. Niet allemaal natuurlijk, maar die zit er zeker. Dus ja, dat is niet. Ja. en wat je net aangehaat dat mensen zelf aangeven van het zich gezien voelen of gehoord voelen, ja, ook dat gebeurt er soms heel ontroerend, want een van de dingen die de kopstraat wel speelt is schaamte of zijn daar aan voorbij op bepaalde manier, maar het zit er natuurlijk wel ergens. Dus het idee dat je gewoon gesprekend voeren met iemand, gewoon weer even als mens. Dus misschien wat er ook lijn tussen die twee soorten verbruikers wijten ik nam ook met de ongedokementeren met dat lesgeven, gewoon een academische omgeving hebt weer komen, je gezien even mens mag zijn, zonder dat het PC ergens op uit moet lopen of een toel moet halen. Dat is heel wadervol. Ja, en geven is natuurlijk niet alleen tijd en verwicht maar dat is gewoon geld, maar ook dat is iets natuurlijk. Weet je daar wat van hoe doen we het, zeg maar, als we het wel hebben. Als het gaat omgeven van geld, doneren. Ja, het is een beetje hoe je meet. Rannie Bekkers aan de vuur die doet al jaren onderzoek naar geef gedrag van Nederlanders. De presentatie heb ik niet zo even per hart, maar er wordt een Nederland best wel aardig gegeven in het algemeen. Het is wel zo dat als je kijkt naar huishoudens, dat de presentatie is heel lag. Maar ik weet je zeer me dat waarmee je dat aan af, ik meet dat al een beetje af en wat ik dan gewend ben, ik heb eigenlijk eigenlijk achtergrond, waar het fijn normaal werd gevonden, dat je 10% van je inkomen aan de armen en gaf. Ja, ja. Dat is wel een beetje radica misschien voor sommigen. Ja, ik ben ze een beetje. Ik kom dan niet in een half procent. Nee. Dus ik lees de NSE, waar ze van die stukjes van mensen in de mahoogere middeklassen, met behoorlijke salarisen die dan een beetje vertellen waar ze een geld aan het uitgeven. Het is zelf dat je dan ook nog niet lees van goede doelen. En als ze dat noemen, dan zeggen ze met trots dat ze bedragen geven waar ik denk van, daar is toch een bijna niks. Maar goed, dat is ook een beetje gewend ben, daar waar je je goofen bent. Maar. Waar er ze toch wel ruimt, dus? Een paar procent hoogers houdt, of ze mij wel kunnen. Ja, zorg ik veel de zetsel kan maar niet. Ik heb wel gelezen dat steeds meer mensen ervgeld, nou. Ja, nu gaan ze met een geld nalaten aan goede doelen, dat dat niet als het een dank wordt afgenomen door de familieleden. Maar dat dat wel is gestegen, dat is niet wel een boeiende. Ja, dat is natuurlijk ook. Ook goede doelen leune steeds meer op legaten. Dat zijn vaak voor sommige dragen ja. Ja. Ja, zeker. Wat ik ook al heel interessant onderzoek vind, is dat ik weet even niet meer welke uteurs dit zijn wie de onderzoekers waren. Maar ze hebben in ieder geval het experiment uitgevoerd met de deelnemers. Die gaf ze dan bijvoorbeeld 15 euro. Ja. En die mochten ze of aan zichzelf uitgeven of aan anderen. Nou, van te voeren denken mensen dat ze als het geld aan zichzelf mogen besteden, dat ze zich daarna gelukken gevoelen. En wat blijkt nou dat als het geld aan iemand anders hebben besteed, dat ze zich dan gelukken gevoelen. Is veel leuker. Ja. Dat kan ik echt de varing zeggen. Is veel leuker als je een pootje hebt gewaan. Als je je z'n laatst binnen krijgt. En dat is wat je kunt missen, maar laten we zeggen dat je een bedrag op zijzet dit is gewoon voor gift. En dat je dan gewoon eens lekker gaat kijken waar gaan we dat nou afgeven deze man. Ja. En dat is gewoon leuk. Je zoekdoelde uit, je kijkt waar het goed te recht komt. Je kunt het een beetje onderzoekers zelf ook waar zomin mogelijk aan de strikstok blijven hangen. Waarom moet de organisatie transparanth zijn? Kijk wat ik doe hier aan spreeken. Dat is ja, dat geeft ook een soort verbondenheid. Dan ik de legate vind ik een mooi verhaal, maar ik doe het volledig je dood gaat. Dan heb je er zelf nog een beetje lor van. Ja, geef het uit, er wel je nog leeft. Ja. En even voor mensen die nu luisteren en toch wel wat meer zouden willen geven in een vorm van hun eigen. Kennis of arbeids, of geld, heb je daar nog concrete tips voor? Ja, voor wat het waard is, hoor. Ik ben nog geen expert op dat gebied. Maar buur van mijn eigen vader zou ik zeggen, als het om geld gaat, zet aan het begin van de man van het op zij. Kijk niet wat het eind van de man over is, maar ik gewoon een vast pootje daarvoor. Dat helpt. En wat tijd betreft, wil je eens wel even betreft. Kijk, dat is zo verschillend voor mensen. Als ik mensen spreek bij Santa Gidio, voor de wilgers, die zeggen, ik heb iets gezorgd dat ik ook een beetje verschil kan maken. En dat beeld dus niet mee iets op me lossen, maar waar het echt over gaat. Zoals een van hem tegen mij zei, ik kan ook afgelopen in het park ook goed, maar ik vind het mooie om mensen te halpen die honger hebben. Ja, en nou goed, dat kan wel ook wel. Toen wel op mensen zijn die ik denk, ik kan wel anders zijn. Ja, die die heel erg zet bedrokken voelen natuurlijk bij de natuur. En balen van het feit dat er zo van verval ligt. Ik heb namelijk met mijn vriend, we hebben al wel van die pricks tocken gegekocht. Als we gewoon gaan wandelen, dat we die dingen dan mee niet mee. En dan gewoon zomer, wat gaan we opgeluimen. En dan heb je zo'n app, dan kan je, ik ga de investionen zo even een naam van een app zetten, dat je kan zien waar mensen hebben gelopen en waar dus geprikte is. Zo dat je dat eigenlijk als een soort online community kun je dan. Dat is echt een kamer niet. Ja, als wij zonder gofden uit de kerk komen, dan lopen we altijd naar een huis. En dan komen we altijd twee ouderdames tegen met een prickstock die altijd op hetzelfde route langs de review bij ons afval prikken. En we bedanken altijd even vrienden, ik vond dat het zelf doen. Prachtig daad. En die zie ik er ook een week lopen en weer en wind soms het regen pakken aan. Dat zijn dat het van dat stille, onzichtbare werk wat zelfde gebertiert wordt. Wat is dat toch maar steeds weer doen. Dus ja, misschien even het ook te maken met heel veel dingen. Wat integrering je in je dagslijfers, zoals je al aangeeft, als we dan toch gaan lopen. Ja. Nee, maar een prickstock mee. Dat is ook wel een goede tip, denk ik. Ja, hoe kan je iets doen? Wat best wel te integeren valt in je leven. Dat je er goed over nadenkt. Nee, zeker dat kan voor veel mensen helpen. Wat ik me ook echt wel geholpen heeft om juist ook dingen te doen die niet directe integreer zijn. Maar je hebt een keus voor het maken. Ja. De avond kun je niet iets anders doen. En dat is niet als leuk, maar wel ook wat we net nog moeten doen. Ja, maar ik maak het nog betekenis voor dat je er echt iets moet laten. Ja, je geeft echt iets. Ja. Je geeft je tijd in je energie. Ja. Ja, maar ik kan niet zo goed verwoorden wat dat dan precies is. Waarom dat dan precies een goed gevoel geeft. Maar misschien heeft dat ook iets te maken met dat ik een soort argwaan heb tegen dat multitasker van ons. Dat is nu een efficiëntie paradigma komt. Wat ik weet toen net een Amsterdamwoon, de jaren geleden, dan zag ik moeders in het park, joggen met een stappenteller, achter een kinderwagen. Oh ja, ja. En het gelijkde honderen uitlaat. En dat vond ik altijd heel vermoeiende uitzien. Een paar de meeneerdag is ja, ja. Je kunt het allemaal nog net volwerken geloof ik maar. Maar je bent nergens echt op toekomst. Ja, die toewijding onbreedt dan. Nou ja, ik wil er niet over orde. Je kunt ook zeggen dat het is ongelooflijke toewijding. Je bent je proberen het allemaal maar te doen. Al die bordjes draaien te houden. Ja. Maar eigen zou ik mensen te gunnen dat ze iets meer. Die is iets met tijd en aandacht kunnen doen of zo. Ja. Dus dat is eigenlijk ook nog een tip. Probeer iets te doen. Met tijd en aandacht is dat als je dat zou kunnen doen. Ja, dat denk ik wel. Ik kom mezelf nu praten als ik een groot expereld aan dit gebied er in zijn manie zouden. Maar ja, wat ik al zeg, ik kom uit een omgeving waar. Verweerjes verk en dat we dingen vrij normaal zijn in. Dus al doen de pikje wat dingen op hier en daar. Ja, maar het is niet zo dat ik hem heel veel onderzoek naar gedaan heb. Dat ze eigenlijk nog maar net begonnen. Of alles ze even sparaat hebben. Of al hebben psychologische teorieën hebt over hoeveel en worfvieners. bestien vrijgegeven worden van welk werk of zo. Nee. Het verzeerde eigenlijk ook niet zelf wel. Nee, deze aflevering. We hebben gewoon samen gepraat over wat dat voor ons betekent. Waar je aanzal kunnen denken. Dus hopelijk heeft deze speciale godmensen geïnspireerd. Dan luk ze aan het toch? Ja. Dus stev aan het hartelijk dank. Graag gedaan. En dank je wel. (C) TV GELDERLAND 2020.