De sfinx van Delft | Het geheim van het Meisje met de parel Afl 1

Herman Mastijk is een man die zich niet zo snel van de wijsla brengen. Dat kan ook niet, bij het werk dat hij doet. Herman moet altijd op zijn hoeden zijn, altijd alert. Als hij op zijn plek in de zaal staat, schieten zijn ogen automatisch van links naar rechts en weer terug. We willen voorkomen dat hij iets gebeurt. Ik zeg altijd tegen bezoekers een klein ongelukje in een museum is een groot probleem. Een ouder daarmiddie niet zo goed te benen, een misstapt. En het enige wat ze kan doen is het schilderij vastmaken om voor het fallen te behoeden. Je maakt het mee. Alles zag hij door de zalen van verschillende Nederlandse museën langs komen. Van koningen, top ministers en filmsteren tot kunstvanaties. Mijn collega's zeggen altijd herbemisch de strengste beveiliger. Altijd bevij komen en koel zijn werk doen. Maar dat verandde toen er aan de slagging in het maalritthuis. Als museum beveiliger had er wel het een en ander meegemaakt. Maar die een ochtend, een paar jaar terug toen Herman zich aan het klaarmaken was voor de opening van het museum. Kijkert te maken met een fenomeen. En op een gegeven moment gaan we hekken over sochten zo'n tien uur. En die ziet daar een hele ploeg asiatische mensen. Gewoon een stuk of 50, 60 naar binnenkomen. En als een speer en naar boven toe de trap op. Als een soort horde komt het dan naar binnen. En die kijk over de reving van de trap. En ik zie daar al naar mensen met topanjes en schaljes. Dan denk je toch dat wat gaat er nu gebeuren. Staan alles over. Rennen naar z'n al 15, maar je bent natuurlijk op je hoedde. Je denkt nou wat, maar ik ben nou mee. Was ook weinig contact mee te maken met bij de niemanden in Engelsprach. En photos, photos, photos, photos. En je komt hele wereld overgevlogen in een land wat je niet kent. In een hele andere beeldkultur. En dan zijn ze gelukkig. Mensen blijven dat dan uur ervoor staan. En nu elke ochtend. Voor het her aan het werk gaat. Voor het heizend portafoon aanzet gaat hij ook even kijken. In z'n al 15. Gewoon om heel even haar blik te voelen. Als ik zocht dan vroeg in mijn eentje door het museum loop, dan kom de zaal binnen. Dan zie ik hij al kijken naar hem. En ze volgt me ook met de ogen. Vanuit welke hoek van de zaal ik ook naar haar kijk. Ze blijven naar me kijken. Mioenen mensen zijn op die blik verliefd geworden. Overal ter wereld is Zet de vinde op posters, mokken en t-shirts. En altijd maar weer die gacheuse, funkelende ogen. Je blijven aankijken. Maar. van wie zijn die ogen eigenlijk? Dit is het geheim van het meisje met de baal. Mijn naam is Spinter en in deze potkasserie van Nartsnarnerlande partner van het Maawitshuis, haak op zoek naar het geheim achter een van de meest misteheusesgelderijen der wereld. Wat bedoelde voor meer met het maken van dit gedrijkt? Het ene maat voor meer, de swing van deelft. Wat verman was hij? Ik probeer heel tijd te dolgoelen van wie pen je dan eigenlijk. Over het meisje met de baal kunnen we niet vinden helemaal niets. Alleen al daarom zou ik het niet willen opgeven, want dan geven we eigenlijk het misterie op. Meisje met de baal, meisje met de baal, meisje met de baal, meisje met de baal. Het is een zonnige ochtend in Maard. Als ik door delft loop. Hier begin ik mijn zoekdog naar het geheim van het meisje met de baal. Wat het werk is omgeven door zoveel misterie. Hoe is het schilderij zo wereld beroomt geworden? Wie was Johannes Vermeer? Waarom schilderde hij het meisje? En wie was zij? Veel vragen waar ik in deze serie antwoord op hoop te krijgen. In delft heb ik afgesproken met Maard en de Prak. Hoge leraar economische en sociale geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht en een echte kender van de Goudeel en van Vermeer. Want wie het geheim rondom het meisje met de baal, we ontravenlen, moet terug het verleden in. Maard en wacht op me op de oude lange dijk. De plek waar Vermeer gewoond zou hebben. Hij ligt me met terug naar het delft van de 17e eeuw. Trug naar de Goudeel. De economie bluiden en groeiden. En dat gond ook voor steden met name in Roland, door het in Zuid-Rolland. En delft was een van de steden die daarvan profiteerde. Delft had een haven, de alzaverd, tegenwoordigde grotendand. Dat geeft al aan hoe dichtbij dat was. Maar goed, daar was een kamer van de verenende Oostienische Companien, VEOC gewestigd. Er was hier nogal wat industrie, waarvan de de aardewerk industrie was en die ontwikkelde een product. Dat als Hollandse porcelijn bekend werd. Maar nu als deel is blauw. En dat was enorm succesvol. En in Delft woont dus ook Drian Hannes Vermeer. Is dat dan toevallig? Of was dit ook een kunstschilder stad? Nou, dat is zeker niet toevallig. Ja, in Delft werkte twee dozein schilders in de tijd dat Vermeer hier actief was. Dat lijkt weinig, maar vergelijken met de rest van de wereld is dat enorm veel. Dus in Holland, alleen al werkte honderdun schilders, die enorm veel kunst produceren. En dat kan je nog steeds zien in de musea overal tevieren. Tukke heel veel schilders die schilder in opdracht. Midden eeuwen schilder voor de kerk of voor een poud hof. Voor wie schilder van meer eigenlijk? Voor verzamelaars is denk ik korte goed het antwoord. Voor meer maakte schilderijen die in de peakorden van de schilderkunst in de 17e eeuw heel laagst onder aangeschreven, want serieus de kunst hield zich bezig met serieus onderwerpen. De bijwool, de oudheid, de geschiedenis, maar een diensmeisje dat melk uitschengd in een kanetje in de hoek van de keuken. Dat is geen serieus de kunst. Kijk het probleem met vermeer is de zeen uitlaatingen waar het blijkt dat vermeer in de 17e eeuw wel gewaardeerd werd door die febers. En uitmunt een schilder dat soort uitspraken niet veel maar een paar. Maar zijn werk was vrijwel onbekend en dat had onder andere te maken in het feit dat er één koper was die meer dan de helft van de productie van vermeer in bezit had en thuis had hangen. Een manier van de ruiven in zijn vrouw, Maria de Knut, die Pieter van Ruyven en Maria de Knut had 20 schilderijen van vermeer en er zijn van vermeer op dit moment minder dan 40 schilderijen bekend. En de ver ondersteuning is dat er niet heel veel meer geweest zijn. Dus het was bijna om mogelijk om zijn werk te zien in de 17e eeuw. Heel anders zijn Rembrandt die echt broeend was. Dus zij reputatie zoals die nu is bestond in de 17e eeuw totaal niet. Iemand als Gerard Dauw, die nu een beetje als net de subtop wordt gereakend, die daarvoor betaalde mensen 1000 of 2000 gulden voor die schilderijen, die was echt heel populair en heel broeend op dat moment. Voor meer niet. En hij schilderijen is niet voor het applaus en voor het grote publiek en voor de roem en voor het geld om te zeggen. Niet om naar Rembrandt te korte doen, maar. Nee, nee, nee, je moet bedenken, musea bestonden niet in de 17e eeuw. Dus als je die kunstveelde zien, dan moet je op zoek bij de eigenaar of bij de kunstenaar. Maar er was wel. Er was roem en dat was in de daad precies wat Rembrandt ambiërden. Maar voor meer is geen enkele aanwijzing, die was bezig met tot gepriegel, maar die zat niet. Nee, die dacht niet aan stukken in de krant en bij de toogsjes zitten ze al in mijn zeven. Voor meer zijn kunstwerken waren niet populair bij en amper te zien voor het grote publiek. Hij schilderij niet voor de roem en ook niet voor het grote geld. Alleen een paar dozein kunstwerken voor liefhebbers, wonen dus vooral de handelaar en verzamelaar van Ruiven. Over hem en zijn vrouw Maria de knuit laten meer. Deze liefhebbers zagen in dat zijn kunst echt revolutionair was. Maar hoe kan dat? Hier was deze ver meer. Wie was dit mysterie? Het is niet van niks dat het de Swings van Delft is genoemd, want we weten niet hoe hij zulger mooi is geldijken kunnen maken. Maar we kunnen zo veel ontdekken door het kijken naar de schilderij die heeft gemaakt. In de bibliotheek van het Maal het Zuys ontmoet ik Abby Venderveer. De conservator is met haar blauwe vlechten een opvallende verschijning. Een paar geleede lijden zij een groot internationaal onderzoek naar het meisje met de parel om er achter te komen hoe het is gemaakt. Met specale camera technieken uit het leeg en de medische wereld verkende zij het werk millimeter voor millimeter. Nog nooit kan iemand anders dan van meer zo dichtbij het kunstwerk. Abby neemt me in de wereld van het meisje. Ik begrijp de mysterie en ik begrijp waarom dit schilderij mensen zo aantrekkt. Want ze kijk je met haar ogen aan. Ze is bijna levends groot. De compositie je oog als kijkker gaat direct naar haar ogen. Dus je hebt bijna contact met de persoon in het schilderij en contact met voor meer. Daarom voelt het als een echt i-zeg contact met de vermeer. Dat vind ik wel heel erg mooi het gaan. Ja, zet ik. Veel schilderij van vermeer, maar ik denk vooral dat meisje je voelt tijdelijs. Het is duidelijk een persoon van de 17e EU. Maar toch in de 21e EU kunnen mensen contact hiermee vinden. En een gevoel hebben dat ze stappen de 17e EU in en hebben contact met de vermeer. Je hebt het word vaak gespoken. over het Oda's een typische vermeer. Wat maakt het meisje met de bouw een typische vermeer? Het licht. Dat vind ik ook het belangrijkste. Dat zei's belicht van de linkerkant. Bij vermeer komt het licht altijd van links. En is het licht dat creëert alles in dit schilderij? Als je kijkt naar haar gezicht, zei's heel veel belicht aan de lichterkant. En het loopt heel subtiel en nadeloos over naar de schadeu kan. En door ons onderzoek we weten dat hij in de boomselagen een droog kwast heeft gebruikt om de licht en schadeu met elkaar te mingen of blenden. En daar hebben wij vragmente van de kwast of m'n zelen in de verve gevonden. Dus hij was heel bezig om de effecten van licht te snappen, maar ook hoe nadeloos dat vloed naar donker naar schadeu. Vermeer is niet alleen de swings van delft, maar ook de meester van het licht. Wat hij voor elkaar kreeg in zijn atelier is echt ongekend. Ook of hij is bijna niemand wat zijn gaven was. Wie goed naar het meis met het pauw kijkt, ziet de kleuren uit de doek springen. Giel en blauw en die witte ogen. Het was niet zo dat je in de 17e eeuw naar de hobbewinkel kon gaan en een paar tubus kleurverkocht. Nee, Vermeer maakte zijn eigen verf op basis van olie en pigmenten en bijvoorbeeld steensorten. Dat klinkt misschien simpel, maar het was een echte kunst om een mooi kleur te maken. Ik ben hier in Bergen met de auto ingegreen uitgestapt. Ik loop een klein tuinje in. De bloem moet je beginnen al daar boven te komen. Ik ben onderweg naar het atelier van Charlotte Casparse. Om echte begrijpen hoeveel meer zijn eigen unieke verfmaakte ga ik langs bij Charlotte Casparse. Voor het tv-programma het geheim van de meester maakte ze in rekonstrukstie van het meisje met de bauw. Zaf voor haar deur, dus een lichtblouw deur. En ik ga er een bel maar ook een klopper. Ik ga even aderenc. kloppen. In het atelier in Bergen ontvangselen te mij. En ze laten me meteen zien hoeveel meer zijn verfmaakte zijn. De heb water gehaald en je hebt gereedschap in je hand mag even zo zeggen. En de pot gaat open, wat gaat er gebeuren? Ja, dus dit is een steen-okig. Eizere oxide is dat. Dus dat is eigenlijk een oxidatieproduct van Eizere, groest. Dan krijg je deze gele kleur. En ik ga even vrijwe in water. Wat je ook het meisje met de paar al ziet is dan is het gevereven in Ooli. Maar vaak moet je die pigment nog fijner vrijwe in water. En voor mij was ook heel zoveelde met zijn pigmenten. Ja, wat je dan doet is het binmiddel erbij. Lets ik een pipetje met waar je water meer opzacht. Dus ik heb nu water, je zult zien dat het ook meteen doonkorde wordt. En dan ga je het mengen. En dan ga je met je loobar, ga je dat vriven. Dus ik heb nu expressen en hele grove ook gekozen dat het goed hoorbaar is voor je. Dus dit moet echt nog veel fijn nog gevreven worden. Dit klinkt heel bruit, hè. Ja, dat is het ook wel. Als een kok in de keuken, zo maakt de vermeer zijn eigen unieke verf. Verven uit steen, uit luizen, uit verkorde botten en uit andere simple materialen. Tenzaar rekonstruik zie ik wel een salotte langzaam achter het geheim van vermeer. Ze ontdekten hoe boyant hij en het meis met de paar al eigenlijk waren. Dat is zeker bij vermeer zo en bij dit schilderij en als je dat dan navolgt, dat je denkt je je. Dan ben ik vol bewonering en eerbied en ik denk ook van mij aan. Als hij niet gedaan had, dan zou ik niet weten dat het kon. Zeker bij dit werk, je kent het allemaal als het meisje en dan met die donkere achtergrond. En toch is het een heel subtiel schilderij en het meisje komt natuurlijk uit die achtergrond. In veel foto's van meisje met de paar al reproductie is op t-shirt, of op mokken bijvoorbeeld. Je ziet een zwaart achtergrond, zonder form, zonder details daarin. Maar door ons onderzoek weten wij dat de achtergrond donkere groen is geweest. Het is geen zwaartvlak, het heeft twee lagen, een zwaart onderlag en een doorzichtig lagen met blauwe en gele pigmenten. En samen maken die groen. Dus de achtergrond was ooit groen geweest, maar wat belangrijk er is, het is een gordijn geweest in het verleden. Want door middel van in van de scanners die we hebben gebruikt, zien wij ploën rechtsboven in de hoek. Die lijkt op ploën en gordijn. Dus dat plaatst het meisje in een specific omgeving voor een gordijn. Misschien in het alteje van vermeer, want die ziet ook andere groene gordijnen en ander schilderij van vermeer. Nix is wat het lijkt bij vermeer, dat is juist het mysterie van deze man. En wie wijs me op de paar al die het meisje draagt. De paar al zelf is alleen maar creëerd door twee strepen loodwit. Dat is het pigment die je heeft gebruikt, heeft het dun aangebracht aan de onderkant van de paar al om de reflexie van haar cledding te creëren. En dan dat dicker, soort droplet form, is het dickerlaag loodwit. Maar de paar al zelf heeft geen contour, geen omleidingeromheen en ook geen hanger om het te hangen van haar oor. Dus door de illusie van twee strepen is verder, heeft vermeer daarmee een paar al gemaakt. En de rest, wij heeft nu het ook zo zegt en ik, oh, maar voor je gevoel hangt er een hele orbel met een haakje. En weet ik wat allemaal, maar dat is je zeggen, maar niet. Is dat, dat bestaat niet? Nee, dat is alleen maar twee strepen is verder. En dat is de illusie van vermeer, dat je brijn vult de rest in en dat is helemaal overtuigend. Hoe langer ik na het meisje kijk, hoe meer vragen ik krijg? Want waar heeft vermeer geleerd om zo met het licht te spelen? Hoe kon hij zulke mooie verf maken? En waar was zijn al tee kort om? Hoe heeft vermeer lyrisch schilderen? Zijn vader, dat is wel bekend, die had een kroeg in delevd en in die kroeg verkocht die ook schild rijden. En dat zoals je dat nu nog steeds wel ziet, dat je komt in een café, dan kunstwerken en een prijskaartje bij een kijk kopen. Wat oudradities je doet? Ja, zeker. In de 17e eeuw ging dat ook zo. Die vader was daarom ook licht van het lucaschilder, want anders mocht je die schilderijen niet verkopen. Dus voor mij er kwam al vroeg in aanraking met kunst, maar daarna zijn we een spoor meteen bijster. We weten dus niet waar die is opgeleid. Er zijn voor onderstellingen dat dat in utrecht is gebeurd, omdat in sommige van zij schilderijen zie je een werk van een utrechtse kunstenaar, direct van bijburen. Plus dat hij wel ligt zijn vrouw in utrecht heeft lieren kennen. Nou, en die vrouw is heel belangrijk voor hem omdat zij uit een welgestelde familie kwam. En het heeft er alles geen van dat voor mij niet kon rondkomen van die schilderijen, van zijn werk eigenlijk, en financieel gesteund werd door zijn schoemoeder. En zeker Maria Tins, die kwam uit een welgestelde familie. En dat is ook een van de redenen waarom we dus niet precies weten waar hij die gewoond heeft, want hij woonde in bij die schoemdor. En in een huurhuisboven die gezien voor mij had heel veel kinderen. En uiteindelijk na zijn dood is zijn vrouw ook van jeet verkleid op eigen verzoeg, want schoelen niet meer voldoen. Dus ja, uit alles blijkt dat het gezien voor mij niet op ruimte voetkoel leven. De enige zekerheid die we hebben is dat van meer lid was van het kunstenaar schilder Sint Lukas. Maar waar hij leerde schilderen, dat is een groot vraag teken. We weten dat hij een vrouw en elf kinderen had en dat hij in een huurhuis bij zijn schoemmoeder woonde. Veder niet. Hij kon niet leven van zijn schilderwerk. Hij was ongekend, genie, arm, onbekend en ja toch ook wel onbeïnt. Maar toch schilder hij met simpelemiddelen het meisje met de paarho. Althans. Een van de belangrijkste pigmenten die voor meer gebruikte is ultramurijn blauw. En ja, een inspalend zicht. Ultramurijn, omdat het komt van heel ver weg, kwam uit wat nu afganisch dan is. Het wordt verwonnen uit de half edelsteen lapislasolie. Het is heel moeilijk en het tijddroven process om daarmee een goede pigment te maken. En daarom was het paperduur in de 17e EU nog duurder dan goud. Dus het feit dat heeft zoveel ultramurijn heeft gebruikt, bijvoorbeeld een meisje met de paarho. Het hele tulband is gemaakt uit ultramurijn blauw, gemengd met een paar andere pigmenten. Maar heeft het ook gemengd, bijvoorbeeld in de schadeu een achterkant van haar jasje. Dus ook in plekken die minder belangrijk zijn het schilderij zijn de hoogste kwaliteit pigmenten gebruikt. Ja, ik denk dat mijn mondenvalt van open zijn. Ik ben even steel van maar wat zegt ons dat het zo duurmaterial is gebruikt in dit schilderij? Dat brengt ook een besteeding naar voren hoe kon voor meer dit hebben betaald. Waar komt dit ultramurijn vandaan? Want we weten uit archief leiste of archieven van apotheken in Delft. Dat heel veel pigmenten kon je gewoon kopen bij de apotheek. Maar in die leist was geen ultramurijn. Dus waar kwam dat specifiek pigmenten vandaan, heeft iemand anders dat betaald om dit schilderij te maken? Hoe kwam van meer aan zulke grote hoeveelheden uitgamerijn? Een pigment dat duurde was dan goud. Hij had ampag geld en dat met zoveel overgroeid het meisje met de paarschilderen, voor wie maakt hij dit schilderij, wie had er een godvermogen over voor het meisje. Eén van zijn rijke verzamelaars? Of moeten we in een hele andere richting kijken? Maakt deheid werk misschien voor Antoni van Lewhoek, de ontdekker van de microscope. Die was erg vermogend en ervoor zelfs gesugreerd dat vermeer en porteterde in zijn kunstwerk de geograaf. En van Lewhoek werd boven dien naar de dood van vermeer aangesteld als dienskuirator. Of was het meisje met de paal misschien een werk voor de oranjes. Ook een wereld op het moment niet aan de macht, delft was toch een stad. Dus voor wie schilderij het meisje met de paal. Nou, wat dat schilderij voorstelt en waarom je het schilderde, dat is totaal onbekend, het risier een konikstie met de wereldhandel. Dat zou je kunnen zeggen omdat Nederland in die periode handelde met inderdaad de hele wereld. Dus je zag, zeg maar buiten niets recleding op straat. En dat kan wel een rol gespeeld hebben bij die aankleding en die toolband. Hetzelfde geldt een beetje voor die paals, die waren in de 17e ook populair, die kwalen van veren. Die waren in Nederland mogelijk te krijgen. Dus daar kan je dan wat in zien. Waarom schilderij meisje met de paal misschien was het een opdracht door. een opdracht van iemand anders, die wilde zoon schilderij hebben. Misschien was het eigen vrij keuze. Dat weten we niet, we moeten meer over. We vormer zijn leven weten voor dat we weten waarom precies hij verschillende schilderij heeft gemaakt. Het is een lijst met de schilderijen die verkocht zijn in die veiling van de schoonzong van Ruywent. In 1696 een manier disius. En in die lijst komen een aantal heel generieke beschrijvingen voor van werken. Waaronder een tronie, dat is een schilderij van een kop, in antike kleideren staat er dan bij. En dat het uitmuntend geschilderd is. Die maar of het dat schilderij is dat zou heel goed kunnen, maar of het dat is, dat weet we alweer niet zeker. Was het dan toch zijn voor naamste verzamelaar van Ruywent die ver meer voorzacht van dat peperdure ultramarijn? Schilderen ver meer het werk voor deze man, of was het toch iemand anders die in 1665 vermer help? Wat ook onduidelijk is, is of het echt wel in 1665 was, want de hele datering van die schilderijen op een enkeling na bestaat uit veronderstellingen. Dus kunsthistorie hebben een soort idee over de ontwikkeling van zijn artstieke ideeën. En op gond daarvan worden al die schilderijen in een bepaalde volgorde gepresenteerd. We weten er niet precies, dit is onze beste vermogen. We weten om het onderzoek dat hij heeft dit schilderij opgebouwd in lagen. Niet heel veel lagen, maar hij begonnen met een soort schets in bruinen en zwart verv om de lichschouwde werking aan te zetten. En dan is hij doorgegaan met andel lagen in kleur. Eerst moest hij de onderlagen laten drogen. En misschien was hij bezig met meer de schilderijen tegelijkertijd. Maar als ik kijk naar hoe grove de pinceelsteken zijn in de onderlagen en hoe ze worden meer verfeind in de volgende lagen, ik denk dat hij weken er aan, er aan heeft gewerkt of misschien maanden, maar geen dag of jaren. We weten dus niet zeker voor wie van meer heb mij met de paarol schilderde. En wanneer hij het maakte, allemaal onbekend. We weten alleen dankz' er Abby dat hij heel veel extreem dure ultramarij gebruikte. Een pigment dat hij onmogelijk zelf heeft kunnen betalen en over van meer zelf, cha twee dingen weten we in ieder geval wel zeker. Wanneer hij gedoot werd? En wanneer hij dood ging? Eind december 1675. Maar ook zijn dood was ver van normaal. De neerwaarsenspiraal werd drie jaar eerder ingezet in het ramp jaar 1672. Dus Nederland werd er aangevallen door een paar duitservorsten door Lodenwijk de 14e in Frankrijk door de Engelse overzee. En dat leidde tot een enorme crisis. Het voort bestaan van Nederland, en zij de draadje een van de gevolgen daarvan was dat de kunstmarkt instortte. En voor meer moest niet alleen had toch een aantal overkochtes schilderijen die die zelf gemerkt had. Maar als bijvendienste, er kwam heel veel voor, handelde hij ook in andermans schilderijen. Dus hij had een partij schilderijen die hij niet kwijt kon. En dat weten we omdat na zijn overlijden heeft zijn wedu een verklaring afgelegd. Waarin zij dit uitdrukkelijk noemt, dus de oorlog met Frankrijk, die overkochtes schilderijen en het feit dat hij door geld zorgen. Ja, Franks jinnen gewert eigenlijk, dus vertelt van, hij verloor het. Ja, eigenlijk de griep op het leven. En hij is in anderhalve dag gestorven als gevolg van die geld zorgen. Wat moeten we daarbij voorstellen? Ja, toch een soort psychose of zo denk ik. Door de gekte gestorven in anderhalve dag maarten noemde de psychose. De dood van de schilder is omgeven door mysterie, koosvermer misschien net zoals vinsend vergoog voor zijn eigen einde. En wat zijn die onverkocht te werken? Zodat daar het meisje misschien ook tussen? Het enige wat we wel weten is dat na zijn overlijden naar dat feitement, twee van die schilderijen. trekt kwamen we bij een bakker in Delft, omdat ze daar 600 gul de schuld hadden. Dus ik stelde deze voordat in dit geval. en als je dingen hebben verkocht en vervolgert ze daarvan de rest af waren. en nou, een beetje opnieuw kon de beginnen, maar ja, het was om een geïnvit pot. Na de dood van Vermeer werd er een inventarisleis opgemaakt van zijn besittingen. En in die leisdom dat hij twee tronijnen geschilderd op zijn Turks thuis had liggen. Turks kan natuurlijk verwijzen naar de exotische tulband, naar de wereldhandel. Was één van die werken misschien dan toch het meisje met de paarl? Maar als Vermeer het voor zichzelf geschilderd had, wou hij dan zo'n koerspaar werk van? Met zoveel oudge Marijn. En dat terwijl geen cent te makken had. Maar misschien zat het meisje er dan toch niet tussen. Misschien had Vermeer het toch verkoegd aan iemand anders. Er zijn zoveel vraagteke zromdelen Vermeer rondom de Swings van Delft. En dat terwijl hij nu in de 1e deze il gezien wordt als een van de beste schilders die ooit op aarde heeft rondgelopen. Maar hoe zit het met het meisje zelf wie was zij? Misschien brengt zij ons dichterbij de meester van het licht. En misschien kan zij ons wel vertellen voor wie hij dit meesterwerk maakte. Dit is goudrij dat miljoenen hardte wereldwijd heeft veroverd. Dit grijmen werk dat zoveel vraag oproept. Bijna toch wel elke maan twee maanden krijg ik een brief met een teorie. Mensen zien allerlei geheimen boodschappen verwerkt in de schilderij van Vermeer. Hoe dat zit hoor je in de volgende aflevering van het geheim voor het meisje met de paar. Dit is een podcast van Natsen naar Nederlanden, párder van het Maaletshuis en supporter van alle kunstzondekkers.