De enorme impact van satellieten op oorlogen

Dit is een B&R podcast. Ja, Europa lukt eigenlijk altijd wel een beetje achter de feite aan vind ik wat die betreft. Europa werkt een eigen programma, I was Quared. Dat zou zo'n 230 zatelieten moeten gaan hebben. Wie aan me gebruik je dat met Starlink en wat de Chinese bijvoorbeeld willen aan doen, dan is dat niks eigenlijk. En dan is het een hele tijd van de China. Welkom bij de stratege. Een zoonalistiek, onafhankelijk programma van B&R. In samenwerking met het Den Haagcentrum voor strategische studies. Mijn naam is Paul van Diend. Bij spoofing kan al zo maar zijn dat de GPS op eens denkt dat hij 200 kilometer verder op is. Het SpaceX had ook gezicht in een aantal landen gaan wij dit systeem verder niet beschikbaar stellen. Maar gelijk op illegale wijze dat de rust daar ook gebruik van maakte. Al jare vindt de oorderzoeing niet alleen in plaats hier op haar, maar ook in de ruimte. China en Rustands, maar ook Europa, zijn de afgelopen jaren bezig met ambitieus en satellietprogramma's. Maar hoe liggen de verhoudingen? En wat is daar van de invloed dat ze kijken hebben vooral te oorlog tussen Rustand en Ukraine? Dat ga je horen in deze afleving van de satijg. Van Patrick Bolden, hij is de Finci-specielist van Den Haagcentrum voor satijger studies. En Marco Langbroek, hij is expert op het gebied van onder meer satelieten. Verbonden aan de TU Delft een een van de BNF's Space Carbhuis. Marco, beginnen we met jou, want hoeveel satellieten vlieg het op dit moment in de ruimte? Als het gaat om echt voorwerp in de ruimte, dat zijn er meer dan 30.000. En om en dan bij u 13 tot 14.000 van zijn operationele satellieten. Het is heel tento mogelijk, want we kunnen niet weten, ik zou normaal gezogen zeggen. En dat veel of weinig goprobleen zijn, dat veel is dat veel meer dan een paar jaar geleden. Ja, het is veel meer dan een paar jaar geleden. En dat is echt een explosief toegenomen de laatste vijf jaar. En dat gaat de komende jaren, dat al was eigenlijk uit nog explosief voor toe nemen? Ja, en dat is niet helemaal problematisch. Nee, nog hou even stil, hè. Dat zeggen we nog niet, dat mensen blijven luisteren dat het er straks er hier te antwoord. Wat voor satelieten zijn dat? Dat is hoe werkers er precies. Er hebben heel veel verschillende satelieten, natuurlijk wel civilisatelieten die voor communicatie om het weerwaarten te nemen. Om alleen weetschappelijke metingen te doen bijvoorbeeld. En er is een klass- sateliet die verbond zijn aan het militairebedrijf. En die je bedoelt zijn om inlichting het verzamelen dat tot zaken. Ja, en die satelieten, hoe werken die dan? Hoe gaan die in zijn werk? Nou, zo'n sateliet draait rondjes en afhankelijk van een functie. Als het een sateliet is die inlichtgeverzamend kan je met een camera kijken wat er op de gond onder de sateliet gebeurt en na plaatjes van maken. Hij kan luisteren naar radio-signiale, hij kan radio-signiale van luchtverdeging-systemen oppikken en lokaliseren dat soort zaken. Ja, voorstrekt om misbaar en je zoveel rij ook zit, maar in het data. Er zit ook andere kant aan zekerst over het militairerespect. Gaat er wijt in deze aflevering over gaan hebben. En Petric heeft natuurlijk een bekende starning, maar verschillende landen van musken, speciex van onder rustland, die zijn bezig met een eigen alternatief. Hoe ligt de verhoudingen nu tussen de landen? Ja, het staat wel lekker met musken. Het is natuurlijk echt een marktleider die hebben nu bijna 10.000 bergbare stateliet in de ruimte die die communicatie verzorgen. Europa heeft ook wat alternatiefjes Irishquery zijn opkomst. Want we hebben we, gaat er een onderdeel uitmaakt van de Irishquery Blue Origin van Jeff Bezos, zo bezig met een superconstalatie, 3,5.000 stuks volgens mij. Maar China is ook al meezere twee separaten-constalaties van meer dan 10.000. En rustland is sinds kort nu ze van staling afgeschaakeld zijn geweest in zijn 1 februari 2026. Bezig met echt serieus en andere constellatie ook gericht op low latency. Dus met een kleine vertraging, weerl 2 dec in de statlied communicatie. Ja, ze kun je zeggen, als je het zo op een rij zet, dat is de grote, de powers that be. En de powers that are, die zijn natuurlijk heel veel, hebben heel veel belang hierbij. Die willen dat er zoveel mogelijk komt, die willen ook hier, die gaan ook hier een strijd ontwikkelden zijn al bezig. En de vorige hadden we daar een beetje over door kastbruiken, want er spreken regelmatig over dit, want dat is onderwerp. Dan ging het over de voorspees-edge. Hoe past dit verhandigen? Nou ja, dat is echt wat ik toen al zei, dat er tevrede spees-edge zijn in te gekomen. Maar dat betekent niet alleen weer dat er ruimte echt nodig is om militaire operaties uit te voeren. Want dat weet we inmiddels wel, maar dat er ruimte zelf ook een domijn is geworden. Waarin militaire operaties kunnen plaatsvinden. En als dan gaan hebben over militaire operaties, dan heb je bijvoorbeeld over Close proximity operations. En dan kunnen ze over hebben de weet Mark of veel meer van dan dat ik hoe dat dan mag gaat. Maar ook ruimtewapens, kinetische oorlog die daplaatsvinden weten, cosmos 25, 42 heeft cosmos 25, 43, dus je zat niet uitgescheiden. Die vervolgens weer een object heeft afgeschoten, wat met groot is, dan leidt het ruimte, ze gaan. Boordgeklasfysiet als een ruimtewapen is nergens op gericht, maar dat is een kinetisch, maar we weten ook dat de Chinese nu met name bezig zijn, met elektromagnetische pilsen te proberen uit te zijn in de ruimte om daarmee, zodat het lieten eigenlijk van binnen te verbranden door de hoge verlet energie er is. Van de grond af met lasers kun je zodat het lieten proberen blind te maken, zoals ze niet meer dan doen. Maar voor je ze hebt ontworpen voor in de ruimte gezet, namelijk jouw observeren. Nou, en eigenlijk gaan we naar een tijdstik toe dat die ruimte zo belangrijk is, voor militerenoperaties, dat je eigenlijk je tegenstander dat de ruimte gebruikt wil ontzeggen door zijn zatelite te storen, kapot te maken, te slopen, etc. Dus je zou bijna kunnen zeggen, in die via de space eten, dat precies dat jij het omshe heeft, hier passen die zat een liter van in precies. Door dat die zatelite is op langaak zijn geworden voor militerenoperaties. Zijn we ook in de via de space eten de reggekomen, dat je ze daar ook wil vanitig eigenlijk, je wil je tegenstander ontzeggen, het gebruikt van die zatelite ontzeggen. En dat betekent dus dat je daar iets aan moet doen als je dat niet wil hebben. En ze zijn ook heel de grote risico's aan verbanden, omdat je zat lieten in de ruimte vanitigd en die's gaan in stuk uitheen. En dan krijgen ze ook een aan de kestels in de romen, een domino effect, waardoor de zatelite resten, andere zatelite weer raken, die ook uit elkaar spatten, die vervolgens nog meer zatelite resten gaan probleeseren. Goed dat we even naar starting terug gaan, maar ik had het ook zeggen, dat het grote bekendsten netwerk tot nu toe, maar we zien er zijn er veel meer en er is een enorme concurrentiesteheid. Maar als we dus over starting beginnen dat netwerk bestaat het ongeveer 10.000 zatelite, indi dat er bijz, maar die zijn niet aan de operationeel, dat is toch wel een verschil denk ik. Een groot deel van is opraditioneel, maar we zien ook dat zeker nu naar een aantal jaren dat een aantal de vandaar terug gaan, het brengt zijn naar richting atmosfeer en die dan verbanden in dat atmosfeer. Dus dat wat de ouderomodellen worden langzaam uitgevast heert en er komen nieuw modellen voor terug. Daarnaast zijn de aminkantse militares een beetje een eigen systemstarshield, het wordt ook gebouwd door SpaceX voor hun zijn eigen gewoon startingsstaatlite, maar geheel onderbeheer van de van de ventie. Maar goed, de meeste van die zatelite van startings zijn dus opraditioneel, hoeveel zijn er nodig? Kun je dat zeggen? Hoeveel een welk aantal heb je nodig voor echte effectiviteit, dus voor een effectief zatelite system? Als je echt naar een effectief zatelite system wilt dan heb je doorgekomen in het oorde van 10.000 of over meer nodig. En eigenlijk zit het zo al op die kapistijd op dit moment en in de praktijk werkt het system ook vrijwel geeldeckend. Je bent ook al, ze zitten daarop, maar het gaat heel snel gelijk met zijn geleden maar over 5 jaar gaat het nog harder en sneller. Dat weet je zeker, als je het over 5 jaar gaat. Ja, ze hebben het over, dat na meer dan 40.000 startingsstaatlite willen gaan. Ja, dat zegt alles, dat zegt alles wel voor grote en belangrijk. Waarom de huis is in staling zo cruciaal? Het gaat over de oorlog rustend ook erin, want dat is iets waar we het allemaal. En Sinell, misschien niet met bezig waar je die daar worden de ogen nu doorgeopend betrik. In het begin van de oorlog heeft de muurse knopbestaling ontvangers nauwukrinder gestuurd. En om de hoekrinders te helpen, want die waar een communicatieappertuur was natuurlijk gebaseerd op Russie standaard. Hebben de Russ groot en deels verstoort of vernietigd en de hoekrinders een echt afhankelijk geworden van het staling systeem daarna, omdat ze niks anders hebben. Je ziet dat het gebruikt voor vondlijn communicatie van de voorsteeen heer de na de hoofd kwartieren, wat heb ik nodig aan middelen. Je ziet ook dat het gebruikt voor het om informatie, tactische informatie door te sluizen naar de gevond heen, dus dat die gericht kunnen optreden. Je ziet de geluid ik ook aan omwanderen systeem die voorzien worden van staling antenners om die aan te sturen vanuit een veilige positie. En dat ze dus ook heel veel achter de frontlijn kunnen gaan opereren. We hebben gezien dat dat in 2023 was dat het veel de Oekrinder aanvallig uitvoeg op de krim had als een staling informatie voor nodig. Maar het was niet aanvielen dat er zet als een beetje onduidelijk. Maar ook de Russie zijn dat gaan gebruiken geluiden. En hebben daarmee hun lange afstandsdronen uit de dronse uitgerust, waardoor die verboestende werking in Oekrinder konden doen. Daarbij zijn veel beur geslacht of is gevallen dat er heeft de Oekrindse minister van de fancie aan het musklaan te weten. En toen heeft het muziek gezegd dat ook in de slaken we staling voor de Russie uit. En we gaan alleen allemaal antenners toestaan die gericht striets zijn door de Oekrindse hoofdheid. Maar goed dat voorzijen we weten nog steeds niet of je hem even uitgezet of uit willen zetten. Dat kan ze dat doen, allemaal weer niet. We willen toch graag een deur, ik wil ze ook precies weten, maar het is niet zo, maar we weten wat er gebeurt. Uiteindelijk betekent dat ook privatenbedrijven zijn dus vastonderdergoorde van die oordevoering, dat is niet meer weg te denken. Nou, dat is in die de derde speseetjes. Dat is eigenlijk het privatenbedrijven opkwaarm, maar om die ruimte te exporeren om te kijken wat kunnen we er ook een geld aan verdienen. Maar wat worden we daar ook beter van als mensen op harden? En dat levert de heleboel geld op, want vandaar dat is veel bedrijven zijn gekomen, maar die bedrijven die zeker in de westerse kapitalen vrij kapitaal marit, kapitalistisch markt, die hebben hun kans gevonden en defensiebedrijven konden niet zo snel schakelen, die hebben dus die zoveel bedrijven kunnen gebruiken om informatie te krijgen naar heel bekend, dus natuurlijk Maxar en Planet Laabs, die in het begin van het woekje de hoolog, die die toybilde gaven van de verschrikkelijke gebeurtenissen in Boetjehuis, waar mensen gewoon gedoot zijn door de Russen, en de konden haagd ontwoorden dat het ook de Russen daadveidelijk waren. Maar het bedrijfsleven speelt dus die hele grote rol in het dertenspeeds-assel ingezet, maar dat betekent dat die rol veel grote gaat worden en grote zal worden, omdat ik defensie in de schoon natuurlijk ook enorm aan het uitberijd is. En gaat hem af en uit dat er komen 10-15 jaar ook gebeurd? Ja zeker, het is niet meer weg te denken, het gebruik van de ruimte. En je wil ook zorgen dat je dat toegang toepleift hebt, dus je moet ook zorgen dat je je infrastruiter op harden goed op ingericht met dat je onderzoekers hebt, nou, Marco is de heenje van, het ben je delft, maar ook het ene leer en de TNO in Nederland werken heel goed samen met de defensie. Dus ik ken eens instituut en defensie en de industrie die is die ook goed op aangesloten tegenwoordigd. Nederlandse ruimte-pluste is heel goed geschikt daarvoor. En je ziet dat ook in Nederland, dan die ontwikkeling uiteindelijk van de grond is gekomen, om het belang van de ruimte door mij te onderstrepen, vandaar ook dat de Nederlandse regering uit eindelijk iedere korting op het heza budget heeft teruggeplust met 110 euro. Maar het interessant is wel, je hebt een paar knedelijk en Nederland is goed. Dat zijn we nog als genijfte, Nederland niet en Nederland teeltie meerdig aan, want het is misschien van deze pontgezong nog iets lang op door, maar Nederland is in de daad een sterker spreken. Nou, voor zo'n heel klein land, een beetje binnen de defensie zijn we in 2013, toen kwam ik terug van de huidstelling, heb ik de eerste beleidsviesie over het gebruik van de ruimte, wat moet de defensie, man moet de luchtmacht aan mij. Ja, en zeven jaar later hadden we alles dat de liefde naar ruim te gaan zit. Zo snel gaat het, en zo snel kunnen we ook schakelaz Nederland juist, omdat ik reis maar klein is, heb je partners nodig in je omgeving en in de zivilenviersel en de kennisviersel. En we weten elkaar goed te vinden en dan gebeurt er ook wat. En we zijn nu eens rustland niet kleine, er is een te groot, maar we hebben het wel aan een alternatief vermarken. Hoe realistisch is het denk je dat zij ook staling echt kunnen vervangen? Het is heel de niveau. Het is realistisch, het is wel zodat de Russie is ruimtevaartprogramma op de moment in het problem is. We zien een heel behoorl dingen die mislukken bij ze, het heeft niet meer de kwaliteit die het vroeg had. Maar ook omdat? Ja, dat komt voor belangrijk teel door een brain drain, dus een hoop mensen met kennis gewoon naartwestig, geaan bijvoorbeeld of naar andere landen. Dat financiële gaat het door mede door de rol, natuurlijk een stuk minder goed met Russland. Dat zie je minder praktijk dus ook in een ruimtevaartprogramma. Niet meer zij ze nu hun eigen variant aan het lanceren. Zij ze eigenlijk twee maanden geleden mee begonnen. Ze hebben nu 16 gelancererd, dat is vergelijking met die 10.000 doen, heel weinig. Maar ja, geef ze een paar jaar en dan denk ik dat ook op een respectabelhaantal zat liet te zitten. En als dat gebeurt en dat ze dus uitzelfde niveau hebben ook als staling, wat kun je dan zeggen over die verhaal? Dat is een probleem tussen Europa, bijvoorbeeld tot Russland, dan heeft Russland een voorsprong. Ja, Europa lopt eigenlijk altijd toch een beetje achter de feite aan vind ik wat die betreft. Dus ja, dat is zo. Europa werkt een eigen programma, I was querred. Dat zou zo'n 230 staat liet te moeten gaan hebben. Ja, maar gevaar je dat met darlingk en wat de Chinese bijvoorbeeld willen gaan doen, dan is dat niks eigenlijk. En dan is het niks, maar het weten we ook op alle gebieden roepen dat er willen zetegens autonome zijn steeds sterker worden. En we zijn er geen enheid, maar dan nog de omstandigheden dwing ons wat meer te worden. Betekent dat Europa ook sneller inhaatslagen kan maken. Of zie je dat in de verste vetten ook niet gebeuren. En dan ook weer de inverhouding tot de andere grote machten. Ik hoop eigenlijk van wel, het voorde van Europa is we hebben een hele goede ramtvaart in de strij. En Nederland ook trouwens. Dus dan echt top level ruimte. Maar ik ben er ook niet meer dan van kleine landen klopt houden. En het wordt op de moment vooral een commercial toegepast, maar misschien zou ik wat meer ook militaart toegepast moeten gaan worden. Maar ja, wat je ziet, wel in Duitsland, het Duitsminister van Defensie. Die wil nu ook een meegeconstalatie gaan maken voor de Duitsen krijgsmacht. Ook van 10.000 satellieten, volgens mij. Dus je ziet wel die nationale bewegingen. En ik mag open, en ik ga er eigenlijk ook wel een beetje vanuit dat het uiteindelijk toch wel voor Europa wordt aangeboden voor de Europese Defensie. Want ja, we zien allemaal wel in Brussel zeker dat het hart nodig is dat zo Europa ons verenige soverein worden. Of autonome. En dat geldt ook voor de ruimte domain. Maar goed Marco zijn niet van niks in begin. Ook een wel weten wat gevaren zijn. En het gevaren zijn, als het hebben over staat er niet in orde voering. Was schijndig, de mensen die nu naar ons luisteren, de meeste strateg luisteren zijn goed op de hoogte. Die herinders is nog wel die baby TV hack. Misschien is dat wel een goed voorbeeld. Want kun je nog even in een ene ene groep wat daar gebeuren? Dat daar gebeurde was dat Rusland inbrak op een satellite-system. Een westers-satelliet-system. Een doelwitten was waarschijnlijk kanalen die door die satellite werd gebruikt, die door een kruine werd gebruikt. Maar als soort neverschalende van, werd dus ook knallen aan falle dilleman niet van een kruine zijn. En de bekendst was baby TV's, mensen zetten zog eens hun kind voor baby TV. Die leukte TV en op Eens is daar rustisch propaganda. Baby TV, dat is op sigel, dat door de Disney gemaakt. En dat is ook nog gekreerd, kopen we weer Amerikaanse te eindelijk. En dan gebeurt de martierende rustische zultaat, die in strijdliederen en alles. Dat lijkt een klein voorbeeldje, maar dat is oudersie die we meegemaakt. Allemaal die we dat ook een aantal direct geïntervoet. En begrijpelijk zijn ze er kapotgezoeken natuurlijk. Het is een maar een kleine, maar dit is maar een voorbeeld om aan te geven. Kan alle kant opgaan. En dat is een klein beetje een probleem met dit soort dingen. En ook met de houdige verwevenheid, de steeds grotere verwevenheid van commerciale en militaire weerholt. Dus gijtslijn is aan het vervagen van wat is commerciale en wat is militaire. Nou, ga je dit soort dingen krijgen. Om dat op zich zivilinetwerken een eigenlijk een soort legetiemdoerwet worden. Of want als een russland vindt dat, dat heb ze ook geklaagd bij de ITU. En Russond heeft gewoon gezegd van, nee, waar vinden dit een legetiemdoerwet? Want het wordt ook militaire gebruikt. En het wordt voor door ook reen ook gebruikt. En dat is een beetje het probleem. En de betekent dat zelfs als je als anderland is, derde land, niet in dat conflict bedrokken ben. Dat je toch geraakt kan worden door die oorlog in ruimte om het allemaal even te zeggen. Uiteindelijk dan, die verwevenheid, die bestaat er gewoon tussen al die werelden. Maar hoog afhankelijk zijn we per te kwam van die satellieten. Zijn we er heel afhankelijk van de zonder de overdrijven? Wat echt situatie. Als we geen satellieten zouden hebben dan. Zoals leven we tot stilstand komen. Want. Stel je voor je staat bij de kas in de supermarkt en je hebt je karretje volgegooid. En dat moment vallt us dat lied eruit en dan wil je gaan pinnen. Maar er doet het niet meer. En dan zeg je tegen die je vraagt de kas. En dan weet je wat ik lop uit vond de hoek. Dat is de pinoutemaat, maar die doet het ook niet. Nou, als jij dat bent, is dat vervelend. Maar als de spitsuur is in de supermarkt en is dan 30, 40, 50 mensen met hetzelfde probleem, dan is de gaus wel gaug om het allemaal even rond. Ja, maar dat kun je nu dus ook daar heel makkelijk gaus. Ja, en dat kan ook best wel een doel zijn. Zodelijk van de Russen als je het hebt over verstoring van het ruimte door mijn. Oorlog, wat Marko net ook zei, blijft niet alleen maar bij die informatie. Oorlog spijt ze uit over alle domainen. En kijk ook wat er in ook reenig beurt. De burgers worden gewoon getroffen. De hulpdiensten worden getroffen. En ze zijn allemaal hex. Het juisticeel systeem wordt geversdreerd, bevoep door Amerika, met het internationaal gerichtshof. Alles waar je, alles, mens afhankelijk van bent. Dat wordt een onderteel van die oorlog. En in de ruimte is dat het meest direct voelbaar als het daar gebeurt bij ons. Oké, straks gaan we het hebben over de gevolgen van het steeds sneller goede antestaterlite in de ruimte. Dus blijf luisteren. In een wereldvoldregingen heb je strategie nodig. Denk aan oorlogen. Je biedt het regingen. Straise grondstoffen. En klimatisch, kondig. Al deze probleem moet het tegelijk worden aangepakt. Welke strategie moeten onze beleidsmakers en bedrijven handeren? Je hoort het in de strategie. Een zonder stiek onafhankelijk de potgras van B&R. In samenwerking met het Den Haagcentrum voor zaterische studies. Elke zondag een nieuwe aflevering in je potgras. Welkom terug bij de stratege. Marco, ook China heeft de afgelopen tijd verschillende satellitige lasteerd. Hoeveel zijn zij? Het taalende ver zijn ze eigenlijk. We hebben bijna ontwikkelen tot de grootste macht binnen de ruimtevaart. Op het eeuw eenom overleidlanceeringen die ze doen. Ze hebben het zeker overgenomen van de rusten bijvoorbeeld, als het gaat om om belang in de ruimte. Nee, dat klopt. Want volgens de MVD extorteert China satellieten aan rustland. Dus het betekent ook op dit gebied nul is rustland afhankelijk van China. Ja, ze kopen zaterlite over die in de Chinese gemaakt worden. Je bent net al rustland zelf kan satellieten maken die het niveau van Starlink gaan benaderen. Misschien wel overtreffen. Dat weet je niet, maar wel op dat niveau komen. Betekende dat China dan per definitie daarbij over uitgezwoingen? Ik denk dat China technologisch heel veel kan op het hele hoog niveau. Ook op dit gebied? -Ja, zonder meer. Maar dat betekent heel hoog kan, ik bedoel er altijd lasten met dit hoogstespillingen. Het is geen voetbalwetstrijd en wat wordt het van haar vol maar toch. Je kunt er vanuit schersten in de karrenswerkstokten worden. Dus je kunt een bekaardje op de manier zetten als je dat kan dan kun je in hele boel? Ja, ja, dat wil achterkant van de man zelfs. Ja, ze zien dus voor grote belangrijke. Het is een belangrijke woord. Dus ook hier dat is geen loostregement. Weet we let op China kan hier ook opgelopen worden. O, de enige trouwens in China is dat litgekocht is nu gebruik in de rolloog. Om geving te monitoren. En China gaat dat. China is ook op de moment heel doelbewezbezig om die eigen koncellaties te maken. En dat doen ze om strategische redenen. Ze zien Starlink en Amerikanen. Ze zien ze eigenlijk een kleemleggen op een bepaald. We paal de baan hoogten, we paal het stuk van de ruimte. Dat vinden ze zorgwekkend. Ze willen dezelfde ook controlleken halen. Dus als tegenwicht daarvoor zijn ze ook van dezelf van de koncellaties nu aan het maken. Dus ze zien een duidelijke strategisch gedachte voor hun achter. Het is niet alleen het schepen van de kapititeit. Het is ook soort competitie met Amerikanen. Ja, competitie zin dat dat in China dus voor op kan gaan lopen. Maar het is nog niet het geval. Ze hebben het duidelijk. Het is nog steeds een Amerika-een dan China dan Rusland. De jama-amerika werkt heel erg aan de eigen ondergang. Als we net van de week weer horen dat Trump de hele Science Board buitenwerking zet. En zo is het belang van kennis wordt minder belangrijk in de Amerikaanse regering. Als je daarmee begint, dan ga je heel snel terug in je kapititeit denken. Dan ga je heel snel terug in je innovatief tijd. Je blijft doorblijven gaan. Dus in no time is dat in China is er voorbij. Maar ik heb punter even jullie alle bijuipelijke. Dat is het interessant natuurlijk. Hij heeft gedekd door al die tegenbrose met mijn even gemakkelijkers. Dat is voorbij. Dat is een verkeerde manier van denken. Dat is heel gevaarlijk. Dat is de mens kan creatief zijn. Die kan er gekse dingen uit denken. Hij is niet zo. Maar je moet wel die kennis in stand houden. Je verzekerings voor de toekomst. Je tekomst voor verdienvermogen. Zit bij slimmen mensen. Die moet je in dienst houden. Die moet je goed aansturen. Die moet je ook uitmelken om voor jou te doen. Ik geloof dat dat onmiddellig. Dat werkt ook wel. Dat is een verkeerde manier van die. Dat werkt door de jaren heen. Maar toch even met Marco. Dat is ook heel goed. Is het waar? Dat is geloof. Die zien met mensen die heel slim zijn. Dat zinden we mooi omdat we op een mens. Maar het wordt over. We gaan het nu uitgegeten. Maar toch. Die manier van denken kan in de meerkere ontstaan. Die is dus goed en gevaarlijk. Want dat weten we niet zeker. Ja. Ik vind ook de manier op Amerika voor de ruimte van het eigenlijk. Voor heel groot deur van één partijafhondelijk is gewoon de starling. Je is een nog hogerlijke ontwikkeling wat dat betreft. En dan kijk de Chinese die hebben een ander filosofie. Die denken op heel langer te mein. Die gaan niet mee met de waan van de dag. Dat was om zo al, maar dat is toch niet. Die daar zit veel maar langer te mein. En dan denk je een hele goede planning achter. Dat lijkt nu in Amerika een beetje zoekt te raken. Ja, dan zie je dat dat overal geld. Dat kunnen die Chinese, dat is gezien wat wij ook niet willen natuurlijk. Maar ja, het voorlucht dit kunnen ze wel. En dat betekent wat ze een enorme voorsprong hebben voor de komende jaar. Als het gaat om het bouwen van zetten die te om sowieso de macht in de ruimte. Ja, ze spelen dat heel strategische studenten over de hele wereld. En er gaat enorm veel geld in. Als je honderd mensen geld geeft om een pieje stie te doen. Of er maar één heel slim te zijn. Dan heb je geld zo terugverdienden. Zo werken die Chinese gewoon. En niet honderd mensen, maar 10.000 mensen. Ik heb een geld om pieje stiezen te doen. Nou, is die ruimte heel groot, dus duidelijk. Er hebben het over, de ruimte raakt ook steeds voller. En is ook steeds voller aan het raken. Wanneer is het te druk? Wanneer kun je daarvan spreken? Ik vind het op een bepaald baan hoogt. Daar waar Staling zit, is het nu altijd druk. Eigenlijk. En dat is een probleem. We zien op de moment dat de tracking net werkt. Dus een netwerk die bijna alles zit, die volgen. Die kunnen het nu eigenlijk al niet meer goed bijhouden. En dat zien we ook in de kwaliteit van de gegevens die die netwerk leveren. Stees meer vertravingen, stees meer toch niet helemaal goede baanen. En dat heeft de heel duik te maken met dat een kapstijd te hoeveel. Het zat niet meer aan kan. En dat gaat alleen nog maar toenemen in de kwaliteit. Maar als dat gaat toenemen, dan ik zit bijnemen hoeft u een verleikingsmaken. Met netconchist die dit is heel wat anders. Maar het gaat er wel een beetje op lijken. Dat is zo druk kan gaan worden. Waar kan dat dan toelijden? Want je wilt verschillende scenario zien. Nou, het is wachten op de eerste hierdoorveroorzaakt. We ongeluk in de ruimte. Er zijn al een groot ongeluk in de ruimte geweest. Maar mijn angst is dat dat weer gaat gebeuren. En dan in een situatie waar je dus een heel boessateliet in het. zelfde baanvlak heb waarbij vormente die gemaakt worden door een bottering. heel direct bij meerder objecten schade kunnen gaan doen. En dan krijg je dat Kessler's in de romaartig gebeurt. En je soort kettingreactie krijgt waar een bottering de andere botting uitlopen. En dat kun je niet meer in de hand houden. Maar wat merk je daarvan? Als je dat uit de hand loopt, dan zit het helemaal erg. Maar het begin, wat merk je van zijn ongeluk, want het is één keer gebeurd. En wat merken wij dan? Nou, wat je bevoert dan merkt is, dat wordt een vormente. Voorzakelijk door zijn botting, die kunnen andere staatelieten dicht naderen. Dat betekent dat staatelieten in een soort notituatie in een andere baan. gebraagd moet gaan worden. En ik leeg de toerrussland een anti-sat-litess deed die een heel boven. vormente voorzaken. Ja, als genouder wordt van de ISS, de Intensals-Pest is in de moest echt. de renningsloep in, want we moeten wel ja als er geraakt worden, moeten we daar wegwezen. Dus ja, dat soort dingen kunnen gaan gebeuren. En het kan dus gaan gebeuren. Dat bepaalde staat-litistemen gaan uitvallen, of degraderen. En dat wij dat in de maatrepei met onze enorme afhankelijkheid voor ruimte. te enigrier gaan merken. Ook weer een extra vaker, dat is wel van iets genoeg of vaker zijn. Maar dit is ook een hinderreje, natuurlijk. En hoeveel zijn de afspraak overgemaakt? Tot als in de overal afspraak of vaak juridisch dichtgetilme, dat kan dat niet. Maar zijn hier afspraak overgemaakt? Eigenlijk heel weinig. In de inge ruimte zijn nog steeds heel weinig regels. Dat is weer reden dat zo antrekkelijk is voor mensen als muskenbezoes. Die kunnen er daar nog de kouboyjaard hangen, zeg maar. En. Dus we hebben het afspraak, je mag onder andere gang. hoe hebben ze vermacht, die structuur in de ruimte brengen. Dat is in 97-6 de stijsten. Stast je neer. Ja, want het gaat heel erg in die regels over wat zaten dan precies. En hoe kan je dat uitbregen? Wat een doorg. Ja, dat voel voor je bier. Ja, dat is snel. Dat is geregeld. Maar op dit ruimt eigenlijk heel weinig. Ieder land kan doen, want die zelf wil ook omdat. de telefoongunningstel is eigenlijk per land. gewoon aan de landelijke regering is oprangend. Dus niet. Een internationaal iets vanuit de VN of wat dan ook. En blijft er nog steeds deze wild westviel. Die fijners voor die kouboy is, maar vond ze allemaal. het eindelijk helemaal niet of wordt er nu wel degelijk gewerkt aan regels. Ja, er is een sterke roep om regels. En vanuit bepaalde kringen van wetenschappers, blijtsmakers. wordt er ook hard voorgeloop, niet aangewerkt. Maar ja, we weten allemaal dat het hele langzaam oprocessies zijn. En als je ziet hoe snel als nu gaat met die ruimte van het wereld. loopt je eigenlijk bijna per definitie achter de wagen aan. Nee, je ziet ook heel vaak in dit soort situatie. dat je tegen rustelings dit wil zwigt. En dat we een heel botter jongen juist het lang staan. moeten dan geropen of wij zijn er mee bezig. En dat is snap ik gedeelte nog wel, als we het niet zeker weten. Maar laten we eerlijk zijn, dat kunnen we makkelijken deze podcast. is dat bijna onmogelijk. Maar als je al zo veel bent om nu op einds met regels te komen. dan moet iedereen ze nog even gaan houden. Wie gaat het handaaf? Ja, precies en ook. het militaire gebruik van de ruimte speelt bij een rol. en het land als Amerika maar ook China. Die willen geen zich niet komendeer aan regels. die hun kunnen we perken in wat ze militaire in ruimte kunnen doen. Ook al is die regels misschien daar niet voor bedoeld. Maar alles wat maar even zo uitgelegd kan worden. en dat zeggen eigenlijk dat het land automatisch dat ga niet doen. Nee. En dan hoeft dat eigenlijk over? Ja, ook daar hebben we een belangrijk Nederlandste entje. Universiteit, leiden. de rechte vakotijd heeft een subvakotijd over speesloon. tussen over ruimterecht. En daar wordt heel erg hard nagedacht en filosofie het over hoe. kun je er ruimte dan veilig maken met beel van regels. Maar je lopt wat tegen en dat is straks snel op sluitvorming aan. Wat denken zij over handaaf? Ik wist dat het blijven toch op alle midden ook aan de. Kalle Korggaan is daarvoor van het woordelijkheid. Voor het woordelijk, hij noeg dat in een daad sangsunneren. dan we handaaf. Dat is wel het probleem. Daar komt er ook niet zo maar uit, dus ook een zijn ameerere initiatieve. Boulomera, dat komt natuurlijk uit de Australie. tot Nederland, ook aan mij. Maar het is waardeburg die we hier ook eerder in de show hebben gehad. Die zit uit druk in. Zoes de berg initiatief is er ook zo iets waar we gedacht wordt over. Wat zijn dan precies de definities in de ruimtewetten? Hoe kun je die zo een duidelijke uitleggen dat iedereen. dus een groke in herkent en weet waar het over hebt? Want nu wordt ook die definitie ruimte, die er is. Wat ook meest bruikt weer. Net wat Marko zegt, want ja, ik wil maar niet te veel kommenteren. Ik vind dat geen mas aan voor nietsringswaar. Dus ik doe dit gewoon. Ja. Is Europa nu toch of Nederland begint Patrick Europa? Is geen koplopen, maar moet het ook niet weg lachen. En zeker de nensepositie ook niet. En als je kijkt naar hoe Europa met satellieten bezig is. welk landlapt voor op in Europa? Nou, ja, er zijn verschillende Europese industrieen. Italien heeft eigenlijk groot industrie Frankrijk. Maar Vlak Nederland ook niet uit. Dat was ik net zij 2013. We begonnen met de schrijven van een specifie. Zeven jaar later hadden we satelliet in Nederland gebouwd met behoop van TUD. Dat was een helft met buel van enlelder. Eens is spese ook Nederland's bedrijf. En ja, de Briekt 2 heeft toch vier, vijf jaar. Zo ontjes er draait in de ruimte. Naavanklijk probleem hij heeft de prima gefunctioneerd. We zijn nu bezig met de volgende generatie, de paamie generatie. Ook weer volledig Nederland's. Tenootentel kan me vDL-industries doen. Het belangrijk is Nederlandse industrie. Ook weer de Kennensinstituten. Er zitten ook weer nieuwe dingen in. Zoals het lees is dat liedcommonikatie. Maar Nederland is ook een hele grote speler in. Dus er zijn een heleboel ontwikkelingen in Nederland. Waarvan ik zeg van nou, dat is echt wel top van de wereld. Ja, dat is heel hoog zelfs. Ja, vanwege, ze moeten echt op doorzetten. Dat is het een van de belangrijke punten van Nederland. Maar als we kijken naar heel Europa is er ook een alternatief. Dat is zelf een niveaukampereik als sterling. Want de rusts kunnen dat als je nezen kunnen er boven uitkomen. Net zij de duitsers proberen dat te doen. Dat zijn met een consultatie van 10.000 stuk. Dat is de meeste tijd. Maar dat is niet vol. [muziek] Ja, die gaan niet naar de 30-40.000 stuks, maar 10.000. Daar hebben we wel weeldweiderdecking. Als ze dat voor elkaar krijgen, dan zijn ze wel een belangrijke tegenspeler. En dan niet in privaat te handen, maar dan in aufijtshanden. Maar goed, waar handen ze dan van af en af? Dat voor elkaar krijgen. Gelder denk ik. Kennes, lastierkapstiteit. Kennes hebben we. Maar het geld wil we nu toch ook? Ja, het is wel een tijd. Uitstens staan natuurlijk wel heel veel aan het investeren in de fancy. Lastierkapstiteit, dat is denk ik nog wel een probleem. Uiteraard, we hebben het ook wel een uitbare raketten, waar door je dansering een goed kopen krijgt. Ook dat is een probleem in Europa. Ja, dan kun je zeggen dat de hopelmins natuurlijk heel vaker. Dat is heel vervelend. Het is fantastisch wat jullie allemaal zeggen. Maar wij hebben dat op bedacht, alleen we weten allemaal dat Europa in Nederland te laat zijn begonnen. Dus we halen het nooit in. Dat is verstrikkelijke glasshalveleegvizien. Maar wat zeggen we tegen deze mensen om die even weg te knikken? Nou, dat we in een hele korte tijd heel veel berekt hebben. Dat we heel goed internationaal kunnen samenwerken. Dat we heel veel elkaar ook leren. Daar is ook de militairen commandanten van de Space Forces. Nou, Nederland en de hele landen is dat lucht en ruimte strijdkrachten. Die komen regelmatig bij elkaar. Er is een netto overkoeppelend Space Policy, dus een beleid. Ook in Europese Unies zijn we daarmee bezig. En dat betekent wel dat al die kapstijd op een geefmule en bij elkaar kunnen worden gebracht. Maar elkaar kunnen communiceren, waar door de spelers van de verschillende landen gezamenlijk wel. Een plus ene is ook daar weer drie. Maar goed, samenwerken blijft toch een probleem dat zien we in Europa altijd. Maar goed, dus meer dan het was, dat zien we allemaal. En je noemt dat dat hebben we een aantal uitzenden geleden ook gezegd. Die komen dan te de strijdkrachten. En komen dan de ruimte strijdkrachten. Die gaat er ook komen. Die is. Dat is er weer. En het is al uit het generaal andere gestuur. Dat is natuurlijk commandant van de luchtmacht. En in 1 juli vorig jaar, bij de jaar geleden, werd het Commando-Lucht strijdkrachten omgevormd tot Commando-Lucht en ruimte strijdkrachten. Maar ik kon niet waar we ook al bij bij hebben. Maar dat is echt een appartig, dat dat echt een schijden wordt. Of gaat het niet van. Nou, dat is verloopt, niet aan de oorder. Nee, dat is ook nu nog niet nodig. Maar dat zit er misschien wel aan te komen. Dus het is niet meer omgek om dat het voorgevormd uit te strijdvormd. Dat is toch wel. Ja, ik vind het zo, het is wel een ander wedstrijd. Ik denk dat het ouder militaire, die twijfel, maar die twijfel dan echt. En dan ben je zo'n lusgenijd, zo'n de deken van nou, hij houdt het voor. Dat is niet zo, is, je weet het niet. Maar jij niet, maar ik wil eens meer van je deken over naar. Ja, ik wil weten wat stelideaalieter, wat zou het best zijn. Nou ja, als je zegt, we zijn 5 militaire domainen. Lans luucht, cyber en space. Dan heeft alleen een space, geen heige militaire commandant. Dus wel een commandant cyber-operaties. Dus ja, dat zou het er wel bij horen, dan stij je op hetzelfde niveau. Nou, geen haalstuur is altijd niet meer meensijn, want hij. Nou, hij heeft ook het ruimte door mijn absolute magem door. En hij is echt een wargum voorstander daarvan. Maar misschien wordt er ooit wel te veel om onder de vleugels van een man. ter hebben de lucht en de ruimte tijd kracht. Dus dat moet je dat schaas op? Ja, het is ja, en dat is niet een te nale van de heersteur die dat nu leidt. Maar het gaat erin, en dan om weer het ook is, het gaat erover. We zien en we horen in deze podcast hoe groot het is, hoe snel het gaat. Dus het is ook logisch, ook niet, Mark. Dat er nou toch een aparte komt. Ik denk dat het ook gaat gebeuren en misschien wel sneller dan we denken. Ja. - Waar is heer dat op? Nou, we gewoon even een behoort luisteren. En daar. Ik denk dat het opgemen in het toch wel gaat gebeuren. Ja. - Dat is heel leuk op tijd. Je kan dat doen die zeggen, maar je weet zeker dat het zo is in onze volgende uitzending. Als je de achterover ruimte maakt, of een paar maanden, dan is het gewoon rond. Zo is dat misschien die gaan, maar je weet dat het gaat doen. Het ligt voor de hand dat op gempt, dat de ruimte, de meinigwoon, toch van het meer en zelfstandig. - En dat is dus ook wenselijk. Dat is ook wenselijk, ja. - Het haal je even wel, ja. Zeker. - Ja, Mark, toch een waarom, dat ze eigenlijk. Dan hebben het helemaal rond, waarom is dat dan toch wenselijk? Als ze dat hebben, wat maakt dat ontsterkend? Het is natuurlijk heel specifiek. En je kunt veel effectieve werken als je dat in een heel specifiek en daarvoor specifiek organisatie in bed. En je kunt nou ook wat meer, je eigen prioriteiten vorm geven. Groot. - Mark, dank je hier. Mark, hoe lang broek, echt speer op het gebied van onder meer, staat er lieten verbonden aan het EU Delft en één van de BNF's Space-Kaabois. En Patrick Bolden, de Vinsiespecialist van het en haar scente voor staterische studies. En weet je, zaterig vakerbelijsten, abonneer je meteen in je favoriete podcast app en tot de volgende keer. Je staat nog om juist. - Ja, de camera staat nog aan. Ho, zit jij in als waarin? - Ludovie. Trina, Bina, Rio. - Ja, goed, daarom, deze morgen.