01: Co to jest BESS? | Magdalena Przybylczak

Podkast Green Edge - Best in Bez. Odcinek pierwszy. Co to jest bez? Zanim zaczniemy opowiem wam krótko, o czym ma być ten podkast, do kogo jest kierowany i dlaczego go robimy. Zielona energia był a już odmieniana przez wszystkie przypadki. Wielu z nas cytknęło się bezpośrednio z mikro-installacjami, czy to na swojej posesji, czy u sąsiada. Być może, również z małymi lub średnimi instalacjami, przy firmie, czy zakładzie produkcyjnym. Lub nawet brał udział w jakimś projekcie wielko-skalowe. Pewnie też znajdą się tacyc, mają szwagra w tej fotowoltanice i już nie takie rzeczy montował. Mirównie się zdarzyło się przejść bardzo przyspieszoną ścieżkę od mikro-installacji do dużych farm pv, a w pewnym momencie zostałem wrzucony w wir, najbardziej popularnego tematu ostatnich miesięcy, czyli magazynów energii. To zróbmy może takie małe podsumowanie tego, co działo się w ostatnich latach. Rok 2023 miał być przełomowy. Wszyscy zaczęli mówić o magazynach, wszyscy zaczęli je produkować, promować, kalkulować i próbować sprzedać. Przełomu nie było. 2024 zapowiadał się również przełomowo, a może nawet bardziej. Nawet powstały pierwsze instalacje. Powstały też pierwsze kalkulatory, opłacalności, takiego przedsięwzięcia. Zaczyń to pozyskiwać warunki przełączenia pod magazyn energii. Generalnie coś się ruszyło. Ale czy nastąpił przełom? Z mojej perspektywy, czyli wtedy wykonawcy i pisi, raczej nie. Offrzeń, sporo wycen coraz bardziej konkretne, coraz więcej imprez i konferencji związanych z besami. 2025 zatem musiał być przełomowy. Czy był? Dzisiaj, czyli przed samym końcem roku, mogę powiedzieć, że już prawie tak się stało. Jeżeli zrobimy sobie szybki recap do początku roku, to stałą pewnością możemy powiedzieć, że był on bardzo ciekawy. Było w nim dużo wycen, dużo ofert, dużo szumu i hasło, że zaraz będzie dofinansowanie z infosja. Najpierw wszyscy celowali w ciemno. Po tym podali kryteria. I w ciągu miesiąca każdy chciał doprowadzić swój projekt do najdalszej z faz developmentu. Szukanie dokumentacji, szybkie liczenie kopeksu na oko, szybkie znalezienie dostawcy i wykonawcy. No i wniosku złożonych cała masa. A potem, potem oczekiwanie. Co się działo? Jakiej zapytania były? Chyba bardzo ogólne i potwierdzające przyjęte wcześniej wyceny niż hęć do prowadzenia do wyboru wykonawcy i dostawcy. Ale muszę również potwierdzić, że miałem przyjemność brać udział w pierwszej poważnej realizacji, która owszem złożyła dokumenty pod dofinansowanie. Natomiast jako świadomy inwestor zdecydowali się rozpocząć projekt przed ogłoszeniem wyników, co zdecydowanie przyspieszyło cały proces. I dzięki temu energii zacja z całą pewnością odbędzie się w przyszłym roku. Natomiast teraz już mamy wyniki i mamy 180 czych szczęśliwców. Oczywiście, jeśli wspomnianym inwestorom udało się podosyłać wszystkie wymagane dokumenty, o których przedłożenie zostali poproszeni. A termin na ich dosłanie był przeważnie ekstremanie krótki, więc może być różnie. Natomiast mamy również około 300 przegranych. Powiem przegranych w cudzysłowie, bo po pierwsze nie wiadomo ile z wstępnie zakwalifikowanych projektów odpadnie przed podpisaniem mowy. A dwa nie wiemy ile faktycznie z tych 300 projektów miało szansę zostać zrealizowanych. No i właśnie chyba w tym miejscu dochodzimy do 7 sprawy, czyli mowa o projektach, które zostały przygotowane tylko i wyłącznie pod sprzedaż bez żadnych szans na wbudowanie. Bez porządnej kalkulacji, bez porządnego przygotowania. Po prostu może znajdzie się jakiś frajer, który to kupi. Następnie takie projekty trafiają na rynek. Takie firmy trafiają też do przedsiębiorstw, które chciały by realnie skorzystać na posiadaniu magazynu energii i proszą ich o wykonanie tak zwanej developerki. No ale z takimi partnerami ciężko współpracować. I powtarza się trochę sytuacja małych pf. gdzie każdy się na wszystkim zna, każdy jest ekspertem, a potem montują wam pf. na północnej stronie dachu i inwestor jest w szoku, że to nie działa. Jałem przyjemność uczestniczyć w temacie magazynów energii od początku. Widziałem już wiele i to zarówno rzeczy dobrych jak i tych mniej dobrych. Zaczną widzę to nadar. Nie jestem wysokiej klasy specjalistą w magazynowaniu energii, ale dzięki temu, że musiałem zgłębić temat z bardzo wielu różnych stron, czy to produkcji, czy dostawy, czy zamówienia, podłączenia, odebrania energii, tezacji, uruchomienia, ale nie zapominają z tych wszystkich elementach poprzedzających, czyli rozwoju projektu, od Greenfielda przez wszystkie pozostania. Ale i do Boże odpowiedniej mocy i pojemności zarówno dla przemysłu, jak i biznesu. Wykonywania kalkulacji o płacalności analizy obciążenia, cykliczności, degradacji w czasie, a augmentacji czy później serwisu utrzymania operacyjności. Optymalizacji, no i chyba tylko nie brałem udziału w decomissioningu, no bo po kicotach jego nie było. Ale kalkulacje po to też już robiłem. I co w związku? A mianowicie od dzisiaj chciałbym was zabrać w swoistą podróż poczęść co możemy nazwać projektem bez. W domu, przemyśle, firmie, czy biznesie. Aż po wielko skalowy projekt stand-alone, którego celem będzie nie tylko zarobek zarbić trażu, ale również rynek mocy, częstotliwości, Black Start, Gridforming, Inertia i wszystkie inne usługie lastyczności, do których magazyn energii może być wykorzystane. Jeśli znasz wszystkie skróty użyte do tej pory, to znaczy, że jesteś mocny w temacie. Jeśli czegoś nie zrozumiałeś, to doskonale, po to tutaj jesteśmy. Jeśli chcesz się dowiedzieć po co w ogóle ten magazyn, co on robi, jak on działa, co tam w środku jest, co powinno być, a czego zazwyczaj nie ma, to zapraszam. Jeśli słyszałeś, że te magazynie to dobry biznes, można zarobić z porokasy, można ograniczyć zużycie prądu na produkcji, czy wręcz w swoim własnym domu i jednak korzystać z tej fotowoltajniki w nocy, to zapraszam. Jeśli chcesz zobaczyć komu to się upłaci, a komu nie, a czy to jest zielone, czy nie i czemu jak otwierasz lodówkę, to wyskakuje chiński sprzedawca magazynów energii, to zapraszam. Z swoją drogą, jeśli chiński sprzedawca jaj, nazywa się "daj". To chiński sprzedawca magazynów będzie się nazywał? Zapraszam do podpowiedzi w kołyntarzach. Zatem jak to będzie wyglądało? Chciałbym przygotować dla was odcinek w każdym następnym tygodniu. Czy to się uda? To się okarzę. Mam taką nadzieję. Chciałbym również poświęcić każdy odcinek innemu zagadnieniu, tak żebyśmy faktycznie mogli razem przejść od samego początku procesu, aż do działającego i zarabiającego systemu. To nie będzie proste, ale spróbujemy. To jeszcze na koniec najważniejsze pytanie. Czy w tym podkaście dowiesz się ile będzie kosztował twoim magazyn energii? No nie, ale to możemy policzyć jak wyślecie do nas maila. A teraz do rzeczy. Pierwszy odcinek jest mocno zapoznawczy z tematem, więc po krótce chciałbym Wam opowiedzieć o najważniejszych tematach, które następnie będziemy próbowali rozwinąć w każdym kolejnym odcinku. Ale żeby nie było nudno, to dzisiaj mamy gościa specjalnego. Magdalene przybaczak, która zjadła zęby na magazynowaniu energii. To jestem wysokiej klasy specjalista, o którym wspominałem w moim przydłgawym wstępie. Zapraszam. Cześć urek, dziękuję za zaproszenie. Nazywam się Magdalene Przybylczak, od 13 lat zajmuje się tematem magazynowania energii. Pracuję przy projektach magazynów energii dla oze, zarówno w formie dużych systemów bez jak i rozwiązań mobilnych. Na co dzień łączę perspektywę techniczną, rynkową i ekonomiczną, skupiając się na tym, jak te magazyny energii mogą realnie działać w systemie elektroenergotycznym w biznesie. To może na początek tutaj dużo padło skrótów. Wyjaśnijmy sobie, co to w ogóle jest to oze? Co to jest ten bez i po co nam to? Oze to skrót od odnawialnych źródeł energii. Sam skrót bez, to jest baterii energii storage system. Czemu akurat teraz ten magazyn energii, a nie na przykład 5 lat temu albo 10 lat temu? Zmieniło się kilka rzeczy na raz. Przede wszystkim baterie bardzo potaniały, dojrzały też technologii czy nie. Jednocześnie widzimy, że mamy dużo więcej oze, dużo więcej fotowoltajki, mikro-installacji. I też dużych farm potowoltaicznych. Bez magazynów energii one zaczynają destabilizować system elektroenergetyczny. Do tego doszły też regulacje, rynki usługosystemowych, które sprawiają, że te magazyny energii przestają być jedynie ciekawostką. Zaczają być także realny sens techniczny i biznesowy. Dobrze, ale słyszeliśmy, że to oze, to jest taka przyszłość. W związku z tym miały to być te odnawialne źródeł energii, czyli one się powiedzmy nie kończą. A teraz słyszymy, że jednak warto dodać ten magazyn energii, ale czy on się kiedyś kończy, czy on się nie kończy, bo takie różne teorie słychać na mieście. W tej chwili magazyn energii są pewnym uzupełnieniem dla oze, czyli dla odnawialnych źródeł energii. Możemy dzięknić nim przenieść w energie w czasie, ustabilizować tą sieć. Możemy również lepiej wykorzystać przyłącze. Nie tracimy energii, którą musi być. żebyś zredukować. Dodatkowe przychody możesz dzięki temu uzyskać, dzięki zarabianianą usługach dla operatora sieci. Także bateria sama w sobie się nie kończy, ona myślę, że dopiero w naszym kraju się rozpoczyna. I dopiero teraz tak naprawdę widzimy pewien taki rozkwit tego tematu w Polsce. Dobrze wspomniałeś o destabilizacji sieci. To jest bardzo ciekawe pojęcie. No i to też był taki główny argument przeciwników oze. Zresztą w jakimś tam stopniu uzasodniony, bo historia pokazała, że faktycznie mamy teraz tego dziny południowe, które są cenamiłujemy mnymi, tak naprawdę. Farmy fotowoltaiczne są wyłączane, ponieważ mamy tak po prostu za dużo prądu sieci w danym momencie. No i teraz potrzebujemy te magazyny energii. No właśnie. Co to znaczy, że coś destabilizuje sieć i co te magazyny energii mogą dla niej zrobić? Myślę, że cały czas jest podnoszony ten temat destabilizacji sieci. Jest to związane głównie z tym, że w jednym momencie mamy dużą produkcję, a znowu w innym czasie, kiedy ta energia jest nam potrzebna, tej produkcji brakuje. To powoduje, że mamy różnicę napięć w sieci, co bezpośrednio o przeczynia się do destabilizacji tej sieci, także może powodować uszkodzenia urządzeń elektrycznych. Sam magazyn energii umożliwia nam z magazynowania energii wtedy, kiedy jest jej nadmiar i wykorzystanie wtedy, kiedy jej brakuje, czyli ładujemy magazyn wtedy, kiedy świecie i wieje, a wykorzystujemy tam energia, wtedy, kiedy jest ciemno, czy pochmurno i nie mamy wiatru. Dzięki temu nie mamy nadmiaru energii w sieci w momencie, kiedy tego nie potrzebujemy, a wykorzystujemy ją, przynosimy po prostu sobie tą energię w czasie, wtedy, kiedy tego potrzebujemy. Dlatego magazyn energii jest takim urządzeniem, które jest niezbędne do pracy, do dobrej pracy urządzeń w etwórczych. Można powiedzieć, że jest to pewnym sensie rozwiązanie tej bolączki, podnawialnych źródeł energii, gdzie mieliśmy tylko określone momenty w ciągu dnia, gdzie faktycznie ta produkcja istniała i to był też ten najważniejszy argument, gdzie energii tak jak konwencjonalna mimo wszystko wygrywała. Natomiast teraz okazuje się, czy dzięki magazynom energii możemy przenieść produkcję, na przykład z pfłki tą południową, a godziny wieczorne czy poranne, ale tak samo możemy przenieść ją z produkcji wiatrowej, czy właśnie węglowej. Dobrze, ale jakie mamy rodzaje tych magazynów? No bo tak naprawdę możemy powiedzieć, że to jest to sama bateria, która występuje w samochodzie, czy to jest to sama bateria, która jest w kontenerze i wreszcie, czy to jest to sama bateria, którą używamy do samochodzików na pilotach? Nie, magazynę energii jako tak oddzielimy na kilka głównych kategorii. Pierwszą kategorią są magazyny elektrohemiczne i to są w głównej mierze baterie litowe. Magaznam energii elektrohemicznym są też akumulatory samochodowe, ale tutaj to jest inna w ogóle technologia hemiczna. Jeżeli chodzi o baterie litowe, to faktycznie rozrożniamy tutaj dwie główne technologie, które są w tej chwili stosowane zarówno w magazynach, w magazynach, w trenerach magazynach energii, jaki też jeden z nich jest stosowany w samochodach elektrycznych i to jest technologia LFP i NMC. Technologia LFP jest technologią, która jest dużo bardziej powszechna w stacjonarach magazynach energii, natomiast technologia NMC to technologia, która jest lepiej wydajna do pojazdów elektrycznych. Drugim rodzajem magaznów energii są magazyny mechaniczne i tutaj możemy rozróżnić między innymi bardzo popularne i posiadające wielu zwolenników elektrownie szczytowo pompowe, czyli pompujesz wodę w górę i spuszczaszki w dół produkując sobie oddając sobie prą. I kolejnym magazynem energii, który jest magazynem mechanicznym jest sprężone powietrze. To jest również technologia dosyć niżowa, ale istnieje. Energia jest tutaj przechowywana w sprężonym powietrzu, które napędza turubiny, dobre na dużą skalę oraz czaj rzadko stosowane. I kolejnym takim głównym pionem powietrz magazynowania energii są magazyny cieplne. Magazena ciepła i chłodu wykorzystywane np. w ciepłownictwie przemyśle z porżywczym. Zamiast prądu produkuje się ciepło np. w wodzie lub stopionej soli. Często wykorzystuje się właśnie tutaj do przemyślej ciepłownictwie. Magaziny mechaniczne, tutaj jeszcze masz do tego wrócę. Tutaj może być też energia gromadzona w ruchu. Na przykład szybko obracającym siekole. Działają one bardzo szybko, ale nie magazynują zbyt wiele energii. No i też posiadający wielu zwolenników magazyny energii wodorowe, czyli magazynowanie energii w postaci wodorów. Prąd zmieniany jest tutaj na wodór, który może być przechowywany i później jest znów od dawany wykorzystywane jako energię. To rozwiązanie jest również przeszłościowe, ale w tym momencie jest jeszcze dość drogie. Czyli spokojnie możemy powiedzieć, że każdy typ ma trochę inne zastosowanie, ale też warto chyba tutaj zwrócić uwagę na to, że sam temat magazynowania energii w takim razie jest dosyć w stary. No bo jeżeli dobrze pamiętam, to elektrownie szczytowe pompowe istnieją w Polsce już od pewien dawna. A my tutaj mówimy, że temat magazynowania energii to jest taka nowoczesna sprawa. O co chodzi tutaj? Magazynowanie energii to jest duża bolączkę, że od wielu, wielu lat i badania na temat tego, tematu są rozwijane już od bardzo dawna. Magazynowaliśmy energię w telefonach komórkowych, magazynujemy energię w samochodach, nawet z palinowych, poprzez akumulator kwasowy. Teraz po prostu mamy inne zastosowanie jeszcze dodatkowe dla magazynowania energii. Wykorzystywane jest one po prostu do z magazynowania nadmiaru energii wytwarzanej źródeł wytwórczych. W związku z tym, że mamy coraz większy popyt na energię, coraz więcej pobieramy tej energii, coraz więcej potrzebujemy jej, musimy jej coraz więcej wyprodukować. Co za tym idzie? Większa produkcja nie zawsze jest w tym momencie, kiedy tego oczekujemy, więc musimy ją w jakimś sensie z magazynować. Tutaj dobrą odpowiedzią na to jest magazyn energii, szczególnie właśnie LFP, czyli baterialitowo-zelazowo-fosforanowa. Tak jak powiedziałeś, każda technologia ma inne zastosowanie i faktycznie możemy zaobsorować pewne nurty, takie trendy, gdzie, które zastosowanie jest, która technologia jest, w którym zastosowaniu bardziej popularna. Technologia LFP jest w tej chwili najlepszą technologią do magazynowania stacjonar, wstacjonarnych magazynach energii, ze względu na dość duże bezpieczeństwa. Mamy tutaj mniejsze ryzyko pożaro niż w przypadku NMC. Dość dużą trwałość, dość dużo cykli ładowania i rozładowania. A teraz niektórzy producenti mówią nawet od 12 tysiącach i ceny spadły dość dramatycznie w ostatnich latach, także ta technologia jest tylatnego danego rozwiązania w tym momencie najlepszym rozwiązaniem. Tak, to w takim razie jakie są ograniczenia tego LFP? Dlaczego byśmy nie mogli wykorzystywać tej samej technologii do wszystkiego? Przede wszystkim dlatego, że magazyn energii zawiera określoną ilość energii w określonej objętości lub masie. W tym przypadku, gęstość energii jest dosyć niska, co za tym idzie, magazyn energii są dosyć ciężkie i dosyć duże. Co nie przeszkadza w przypadku stacjonarnych rozwiązań, przy formach wotovoltajycznych, ale jeżeli telefon komórkowy warzył by dotkowy kilogram, to byłby już dla nas większy problem. Dlatego w przypadku urządzeń mobilnych stosuje się urządzenia baterie, które mają większą gęstość energetyczną, czyli więcej energii na centymetr kwadratowy lub na masę baterii. Czyli tak na chłopski rozum i mniejża bateria, tym niej prądu, chyba, że zmienimy technologię. Dokładnie, chyba, że zmienimy technologię, ale każda technologia ma pewne ograniczenia. Jedne rozwiązania są odporniejsze na niskiej wysokie temperatury. Inne technologie są bardziej bezpieczne, ze względu na swoją możliwość propagacji za płonu, czy w ogóle możliwości wzniecenia tego płomienia. Technologia LFP jest sumie najlepszym rozwiązaniem do takich stacjonarnych magazynów ze względu na swoją masę. W przypadku, kiedy korzystasz z powietrami samochodu, elektrycznego to potrzebujesz też dużo większe moce chwilowe, czyli twoja bateria musi mieć taką możliwość tego z rywu tak żeby żeby te BMW stanęło w trzy sekundy do setki i tego tak właśnie zatopadzimy tak i jest cel ale w przypadku technologii elewp tego nie uzyskaż bo tutaj lepsza praca jest w momencie kiedy bateria wyładowuje się w określony sposób przy określonej mocy często się używa takiego pojęcia że my magazyn dwóch godzinny albo cztery godziny to oznacza że cały magazyn wyładujemy do powiedzmy zera w przeciągu dwóch lub cztery godzin jeżeli chcemy mieć większą moc czyli większe kopnięcie energii to wówczas to półce czy magazyn dwóch czy cztery godziny to jest zdecydowanie za mało tutaj musielibyśmy mieć możliwość rozładowania dużo dużo szybszego tego magazynu no i po prostu osiągnięcia większej mocy w krótszym czasie i do tego są przede wszystkim technologii zawierające nikiel i kobalt wykorzystywane czy właśnie Nmc więcej innymi właśnie tutaj padło bardzo wiele bardzo wiele ciekawych hasel których no na pewno wyjaśnienie zajmieram większą część odcinka w związku z tym chyba nie będziemy wszystkiego wyjaśniać ale tak padło coś takiego jak półce to to jakbyś nam tak szybko wyjaśniła oraz ten system dwóch godzinny cztery godzinny tak w dużym skrócie system dwóch godzinny oznacza że magazyn energii możemy naładować lub rozładować w przeciągu dwóch godzin zegarowych to samo oznacza półce jedence i zero dwadzieścia pięćce to jest jedence oznacza że w przeciągu jednej godziny ładujemy i rozładowujemy magazyn to pełna ładujemy lub rozładowujemy półce oznacza że w jego dziny zajmuję nam pełne rozładowanie i naładowanie no zero dwadzieścia pięćce że magazyn energii jest w przeciągu cztery godzin do pełna ładowany lub rozładowywany no dobrze to teraz powiedzmy sobie gdzie w ogóle możemy budować te magazyny co one mogą nam wnieść do takiego we tym życia codziennego jeżeli chodzi o małe magazyn energii to możemy je zastosować również przy naszych mikro-instalacjach ale jeżeli chodzi o większe rozwiązania to możemy je zarówno ustawić przy farmach pf i wiatrowych tutaj będziemy mieli hybrydowy system wówczas magazynowania energii połączenie instalacji wytwórczej z instalacją magazynowania energii możemy również ją postawić magazyn energii możemy również postawić przy zakładach przemysłowych tam gdzie duże mamy wachania z użycia energii wówczas przenosimy sobie z użycie w czasie nie będziemy wykorzystywać w momencie kiedy energii jest najdroższa tylko wykorzystamy wówczas energię zmagazenowana w naszym magazynie możemy również magazyn energii wykorzystać w rolnictwie dla chłodni przetwórstw czy wszędzie gdzie mamy duże rachunki za moc wyjrową no i wszędzie tam gdzie siedź ma jakiś swoje ograniczenia jako dodatkowe taki bufor energetyczny zabezpieczenie dla naszego przemysł czy na naszej produkcji dobrze to teraz nam wychodzą takie trochę modele biznesowe czyli o polutku jak na ten zrobić kase lub jak nie stracić bo w sumie możemy podejść do tego dwoyako może to być pomysna biznes sam w sobie ale może to być też usprawnienie naszego biznesu już działającego byśmy ogłaną trochę tutaj a powiedzieć o tych dwóch powiedzmy rodzajach modeli biznesowych możemy wykorzystać magazyny energii stentelon to są magazynne które pracują samodzielnie na rynku energii czyli tak naprawdę budujemy je po to żeby zarabiać na magazynowaniu i sprzedawaniu energii tutaj zarabiamy na arbitrażu cenowym czyli kupujemy energię wtedy kiedy jest tania sprzedajemy wtedy kiedy jest droga możemy również wykorzystać różnego rodzaju usługi systemowe ale to wymaga dodatkowo optymalizatora czyli firmy która będzie zaczął za łachandle i rozładowywała magazyn ładowała wtedy kiedy jest to dla nas najbardziej korzystne no i mamy drugi drugi model czyli C&I i tutaj magazyny energii są stosowane bardziej praktycznie można powiedzieć czyli przy firmie przy fabryce przy gospodarstwie celem tutaj jest obniżenie głównie rachunków czyli unikanie szczytów mocy tak zwany pikshaving arbitraż również energii możemy wykorzystać możemy tutaj również zatrudnić optymalizatora ale naszym głównym celem jest wykorzystywanie naszej energii lepiej przez nas samych czyli przenieść się nie produkcji w czasie mamy tutaj prostszą ekonomię mniejsze też ryzyko łatwiej jest policzyć również to ile zarobimy tak naprawdę i może może powiedzieć nawet nie zarobimy ale ile my zaoszczędzimy na nie kupowaniu energii śmieci wtedy kiedy jest ona najdroższa tak i chyba tutaj jeszcze warto też wspomnieć o takim modelu który powiec my w fili obecnej nie jest bit popularny ale chyba w tym kierunku powoli będziemy zmierzać czyli tak zwany o w grit czyli próba odłączenia się od sieci co ma o tej rzewam i plusy i minusy tak jak zresztą zresztą wszystko natomiast w przyszłości może się okazać że jednak będziemy od dużo więcej plusów niż minusów pojeżeli będziemy jako producent czegoś uniezależnieni od wachań na rynku od operatora czy od zmian geopolitycznych sami sobie będziemy generować prąd i nim zarządzać może się okazać że nasz produkt na koniec z nia będzie miał dużo lepszą ekonomikę niż produkt konkurencji tylko przez to że byliśmy w stanie zajwystować na początku tak to prawda i to nam zabezpiecza nasz jest możliwość wykorzystywania produkowania przez nas energii i wykorzystywania jest jej całkowicie niezależnie od operatora to jest dużo dużo zaleta w czasami w rejonach których nie mamy jeszcze dobrej sieci elektroenergetycznej to prawda dobrze ale wspomniałeś wspomniałeś o kimś ktoś nazywa optymalizator cóż to takiego optymalizator to jest dodatkowy podmiot który jest włączany do do naszego magazynu energii można powiedzieć mamy trzech graczy z modelu stent alone inwestora który jest najczęściej właściciel optymalizatora który zarządza handlem energią w zaszego magazynu no i dodatkowo mamy również serwis które nam utrzymuje całą pracę i system energetyczne naszego magazynu optymalizator decyduje kiedy jak sprzedawać energię no i od niego zależy jak rętowny jest ten nasz magazyn no tak ale jeszcze tutaj nie wspomnieliśmy o kilku graczach pomiędzy którzy co prawda są tylko czasowi tak to powiedzmy no ale ktoś ten projekt musi wydawelo pohać ktoś ten projekt musi wybudować ktoś musi dostarczyć sprzęt no i ktoś wreszcie musi go uruchomić tak to jest etap wcześniejszy tutaj tutaj mamy dodatkowych graczy którzy którzy włączają się na samym początku naszej decyzji inwestycyjnej no to ja tutaj widzę jakieś potencjalne konflikty co to myślisz tak jeżeli chodzi o optymalizatora to on zarabia na obrocie energią jego celem jest to żeby ten magazyn jak najwięcej zarobił w określonym czasie w czasie podpisania umowy pomiędzy inwestorem optymalizatorem a inwestorowi zależy na tym żeby magazyn jak najlepiej działał w swoim całym cyklu życia żeby on pracował jak najdłużej żeby nie był najbardziej żyłowany w tej chwili w dzisiaj tylko żeby on działał przez długi długi czas i tutaj może się pojawiać jakieś napięcie pomiędzy inwestorem który chce żeby jego magazyn działał jak najdłużej a optymalizatorem który chce zarobić tu i teraz jak najwięcej da się pogodzić to wszystko jednak należy ustalić z góry dobre zasady gry tak żeby ten magazyn zarabiał dziś ale też żeby się nie psu jutro żeby się mogli z niego korzystać przez te dziesięć czy piętnaście lat życiłaś też hasło cyklu to pojawia się w kilku kontekstach powiedzmy w tym w tym kontekście dziennym ale też w tym kontekście powiedzmy żywotności baterii jakbyś mogłanę trochę tutaj rozwinąć o co chodzi w tym w tym cyklu cyklu to jest pełne naładowanie i rozładowanie magazynu mój się że dziennie możemy zrobić między jeden adwacykle dla dobrej pracy magazynu i bez jakiegoś większego uszczerpku na jego żywotności. - Dlaczego? - Każdy cykl uładowania i rozładowania starzeje na magazyn. Przy każdym cyklu zachodzą pewne procesy chemiczne wewnątrz ogniwa, które ogniwa, czyli w baterii wewnątrz, które powodują, że ona tak naprawdę macora z mniej, mniejszą możliwość uładowania się, czyli ona po każdym cyklu będzie miała tak naprawdę troszeczkę mniej energii z magazynowane. Oczywiście przy pojednym dwóch cyklach i nawet w odniesieniu do stu cykl jest to niezauważalne, ale jeżeli będziemy bardzo mocno żyłować magazyn i będziemy go ładować i rozładowywać wielokrotnie, no to ta nasza żywotność spadnie, zamiast magazyn funkcjonować 15 lat będzie mógł nam ten okres się skrócić. - Właśnie czy ogniwa mają jakąś swoją cykliczność? - Tak, ogniwa mają swoją cykliczność i jeżeli chcemy zachować ich dobre zdrowie, musimy dbać o to, żeby je rozładowywać właśnie jak najmniejszym prądem, czyli właśnie tym prądem dwógo dzinnym lub czterogodzinnym, żeby optymalizować warunki pracy tego magazynu, czyli najlepiej pracuje magazyn w temperaturach około 20 stopni. Oczywiście ta temperatura może być też niższa i wyższa ważne, żeby była do dat, temperatura otoczenia była dodatnia, ale temperatura w okolce w 20 stopni jest najlepsza dla magazynu energii. Jeżeli będziemy dokonywać serwisów w odpowiednim czasie, zgodnie zlecyjami producenta, nie będziemy tego magazynu energii żyłować nadmiernie, to wówczas ten magazyn będzie służył tyle, ile ma służyć. Ale trzeba mieć na uwadze to, że każdy cyklu ładowania i rozładowywania nie się za sobą pewne zmiany chemiczne w okniwie, które są tak naprawdę już nieodwracalne. I to też widzimy w naszych telefonach komórkowych, że po pewnym czasie bateria w naszym telefonie coraz krócej żyje. I to jest dokładnie ten sam mechanizm, tylko troszeczkę winnej skali. Tutaj tak naprawdę pojawiają się od razu dwa pytania. Pierwsze to do norycykling, co dalej jest taką baterią, która już i już tak powiem swojego żywota do konała. Ale też druga sprawa, o której w sumie tylko wspomnieliśmy, ale na pewno będziemy musieli poświęcić temu jeden z odcinków. A mianowicie, co w ogóle jest w takim magazynie energii? Tutaj mówimy o ogniwach, mówimy o jakichś zmianach temperatury. Ale przecież temperatura na zewnątrz, to nie temperatura wewnątrz, to ogniwa też pracują, one się grzeją, tam też jest system chłodzenia, ale też system ogrzewania. Mamy też system przeciwpożarowy, mamy system detekcji gazu. No tak naprawdę tutaj byśmy mogli to trochę rozwinąć. Czy jest w tej chwili pomysł, co zrobić dalej z tą baterią? Tak, są opracowe w ane technologie od zysku pierwiastków pochodzących z magazynów energii. Powstają firmy, które mają za zadanie prace nad recyklingiem magazynów energii, coraz częściej mówi się o tym, że jest możliwość odzyskania, jakieś tam części pierwiastków faktycznie. Nie jest to tak proste jak w przypadku ogniw kwasowych czy magazynów kwasowych, ale coraz bardziej możliwe. Możemy też zawsze pomętać o podwównym zastosowaniu, czyli te magazyne, które w tym momencie nie są już idealne do zastosowania w stacjonarnych magazynach energii, w tej konfiguracji, w której one są w tym momencie. Będą mogły być zastosowane w jakichś mniej wydajnych i mniej wymagających urządzeniach, gdzie na przykład będą pracować jako ups, żeby tylko zmagazynować energię na wypadek czegoś, jakiejś awarii, ale nie będą musiały już pracować w takim trybie ładowanie, rozładowanie. I to też jest dosyć dobre zastosowanie i o tym też coraz więcej się mówi. Obnie jak magazyny energii, który bat baterie, które są wykorzystywane w samochodach elektrycznych, prawdopodobnie będą mogły być wykorzystane też przy produkcji magazynów energii stacjonarnych, gdzie jest jako znowu podwójne zastosowanie, bo musimy mieć na uwadze to, że jeżeli mówimy, że żywotność naszego magazynu jest szacowana na 12 tysięcy cykli czy na 15 lat, to nie oznacza, że magazyn po tym czasie umrze i nie będziemy mogli nic z nim zrobić, tylko on nie będzie miał swoich stuprocent energii, a na przykład będzie posiadał tylko 60-70% możliwości ładowania i rozładowania. Co może być nie wystarczające, jeżeli chcemy zarabiać na energii w sposób taki jak handlowanie energią na gieldzie, ale możemy wykorzystać gdzieś przy zakładach do zabezpieczenia, siebie na wypadek, braku energii w sieci. Dobrze, no tu już powiedzieliśmy trochę o technologii, powiedzieliśmy o tym co w tym magazynie jest, powiedzieliśmy o tym, jak mniej więcej można na nim zarabiać, to teraz powiedzmy sobie co zrobić, żeby faktycznie go uruchomić, bo tutaj wchodzimy na tę ścieżkę zwanego developmentu, czyli musimy rozwinąć projekt od takiego magicznego słowa, czyli Greenfield, czyli nie mamy nic i zolaj. Tak, development zazwyczaj trwa od roku do dwóch lat i myślę, że tutaj coś więcej jest w stanie powiedzieć na ten temat, bo przez tego zbliżę ten projekt. Tak, zdarzyło mi się coś tam wydevelopować lub brać udziałów w te wylobmencie. Natomiast, no właśnie, co musimy mieć? No musimy mieć ten tytuł prawny do gruntu, czyli musimy albo posiadać działkę, albo ją mieć wyzdzierżawioną na długi okres czasu, ale tu też jest bardzo istotna kwestia, że wiele tych zanych developers, którzy szkowali projekty, to sprzedaż, nie boimy się tych słów. Szybko przeskoczyli z pw. na magazyn energii, bo stwierdzili, a to będzie dobry biznes. No i mamy takie sytuacje, gdzie tytuł prawny do gruntu jest od pw. Natomiast właściciel nie wyraził zgody na magazyn energii. No to też warto zwrócić uwagę, jeśli ktoś z was na przykład zastanawia się nad kupnym gotowego projektu, to też, myślę, że ciekawa, ciekawa sprawa. Natomiast następnie potrzebujemy mieć decyzje zplanowania przestrzennego, czyli albo musimy mieć odpowiedni zapis w miejscowym planie, zagospodarowania przestrzennego, lub wydane warunki zabudowy pozwalające na budowę magazynu energii. Mamy też decyzje środowiskową, co prawda tutaj sytuacja jest trochę łatwiejsza w tej chwili, ponieważ jeśli nasz obszar, który wykorzystujemy pod magazyn energii nie przekracza jednego haktara, to de facto decyzji środowiskowej nie potrzebujemy. Jeżeli natomiast przekracza ten haktara, no to wtedy musimy zrobić znowu raportodziaływania, wystąpić o decyzję, a no i ją uzyskać na koniec dnia. No ale przede wszystkim potrzebujemy te warunki przyłączenia. Całe czasu szeliśmy, że to zawsze operatory są problemy, i to zawsze operatory byli tym motlenekiem, jak to się ma wiało przy instalacji PV. Natomiast to co też wspominałem na początku, widać po wnioskach, które zostały złożone do uzyskania subwencji z NFO-siu, że faktycznie tych projektów, które miały wydane warunki przyłączenia na magazyn, była cała masa. No i też ciekawa ile z tego powstanie. Natomiast jeśli już mamy warunki przyłączenia, no to już przechodzimy dalej, czyli tak naprawdę potrzebujemy projekt budowlany i pozwolenie na budowę. Sama budowa to tak naprawdę kilka miesięcy, natomiast z czym chyba jest największy problem, no to z granie, dostaw, z energetyzacją, z odbiorami, od operatora i tak dalej, ale to już jest jakby kolejny, kolejny odcinek tak naprawdę. Otrzymanie magazynu energii, dostawa magazynu energii, może gdzieś tutaj jeszcze w kontekście dużych możliwych, dużych dostaw, najbliższą czasie, ze względu na dofinansowanie z NFO-siu. Możemy tutaj spodziewać zwiększonego zapotrzebowania na magazynę energii, no i wówczas tutaj też możemy się liczyć z tym, że te dostawy będą troszeczkę wydłużone, co myślisz. Tak, to prawda, to prawda, no w sumie tak mówiło się, że ten poprzedni rok to będzie przełomowy, potem się mówiło, że ten 225 to będzie przełomowy, no to teraz warto by było powiedzieć, że ten 226 to już ten to już na pewno będzie przełomowy. No słyszymy, słyszymy, że chimczycy. tam produkują niesamowite ilości tych ogniw, budują niesamowite magazynę energii u siebie. No i bardzo dużym stopniu są zainteresowani. Tutaj tymi europejskimi poczynaniami, ale zobaczymy jak to się skończy. Tak naprawdę tych magazynów na ten moment powstało niewiele. Kilka większych jest w budowie. Co się uruchomi w przyszłym roku? No, ciekawe. Przecież możemy teraz do tych pieniędzy tak naprawdę. Czyli wiemy już jak zarabiać, ale jeszcze nie wiemy ile musimy wydajć, żeby zarobić. Co nam się składa na kopex? D naszym głównym kosztem jest sama w sobie bateria. Wzadkowo PCS, czyli system konwersji mocy, stacznie rozdzielnie transformatory, system sterowania, czyli MSKDA, sama budowa infrastruktura przy tej budowie przyłącze. Czasami jest to też bardzo drogi element. No i projekt dokumentacja i odbiory. Do tak, ale to jest powiedzmy ta część striktę budowlana, natomiast oprócz tego mamy jeszcze tak zwane opex, czyli te koszty operacyjne. Tak, i to jest dość duży udział w całej naszym kosście, bo tutaj musimy liczyć się z serwisem i z przeglądami, bo tak jak mówiliśmy, nasza bateria musi być zaopiekowana, żeby mogła nam działać przez długi czas. Także to jest na pewno jakaś część kosztów. Datkowo monitoring 24 na 7. To jest zarówno monitoring fizycznie obserwowanie naszego naszej farm, jak również monitoring całego systemu, jak sposób pracuje i czy gdzieś nie doszło do kieś awarii. Ubezpieczenie i testy wydajnościowe. No dobrze, ale mamy jeszcze coś takiego, jak zapoczebowanie własne, które warto, żebyśmy tutaj wyjaśnili, albo magazyn energii, on sam w sobie postawiony w polu nie działa, tak być tam brakuje. Tak, musimy liczyć się z kosztami energetycznymi na potrzeby własne, czyli samo zasilanie całego, można powiedzieć tego systemu chłodzenia, systemu przeciwpożarowego i systemu tych komputerów, które wewnątrz pracują. I to jest też jakiś koszt, który musimy sobie wliczyć, już teraz straszczęściej na etapie zakupu magazynu producenci informują nas, jaką energię tak naprawdę będziemy mogli magazynować w raz, tymi kosztami potrzeb własnych, które tutaj będziemy mieli, ale na pewno jest to dodatkowy koszt, który musimy doliczyć sobie do opexu. To jest jeszcze jedna rzecz, której warto wspomnieć. A mianowicie to balansowanie celek, czyli co? Ośmy sobie zacząć od tego, czym jest to balansowanie. Nasze ogniwa same w sobie niekoniecznie muszą się ładować i rozładowywać idealnie tak samo. Do tego dążymy, ale wiadomo, każdy okiniewoję zbyt produkowane osobno i być może ma troszeczkę minimalnie odmienne właściwości. I jeżeli dojdzie do tego, że w jednym ogiebie będziemy mieć troszeczkę niższe na pięcia, w drugim trochę wyższe, to system będzie próbował nam zbalansować to ogniwa, czyli tak, żeby te napięcia były takie same, nad zatem idzie, żeby pojemność tych ogniwach była w tym samym czasie taka sama. I tutaj mamy dwa rodzaje balansowania albo aktywne albo pasywne. Pasywne polega na tym, że nadmiar energii jest oddawany w postaci energii ciepłnej do magazynu energii. Pozbywamy się nadmiaru tej energii z ogni w których jest jej troszeczkę za dużo. Natomiast aktywne balansowanie jest dużo wydajniejsze, ponieważ tak jakby można powiedzieć obrazowo, przelewamy sobie nadmiar energii z ogniwa, w którym jest jej za dużo, do ogni w których jest jej za mało. Przez co my tej energii nie marnujemy, tylko możemy ją faktycznie wykorzystać. Na to wpływ też na właśnie żywotność naszego magazynu, nie ponosimy przez to kosztów chłodzenia tego systemu dodatkowego. No i taka jest tutaj różnica pomiędzy tymi systemami. Myślę, że powoli zmierzamy do końca związku z tym o takie dosyć kluczowe pytanie. A ja widziałe, kiedy to wszystko się zwróci. Tak naprawdę nie ma na to pytanie jednej odpowiedzi. Wszystko zależy od tego, jaki wybierzemy tutaj model biznesowy, czyli czy będziemy chcieli zarabiać na handlu energią, czy będziemy chcieli przenieść produkcję naszej energii w czasie, po to, żeby samodzielnie tą energię wykorzystać. Zależy również od lokalizacji, warunków przyłączenia, jakości tej optymalizacji energii. No i cen energii na rynku, bo tego tak samo nie jesteśmy w stanie do końca przewidzieć, jak całej giełdy, to są tylko przewidywania i możemy sobie szacować pewne okresy zwrotu, ale pewności nie mamy, bo nie znamy po prostu przyszłości. To prawda. No i dlatego każdy projekt tak wymaga indywidualnej analizy, możemy przeprowadzić modelowanie pod danej projekty i oszacować orientacyjny czas zwrotu i opłacalność inwestycji. No dobrze, myślę, że wszyscy czekali, aż powiemy, pań, nie to się zwróci w czy lata. A teraz przez nam szczerze, że widzieliśmy takie, takie kalkulacje, gdzie faktycznie, w kilka lat nam się to wszystko zwraca. Oczywiście, no wiele rzeczy musi się wydarzyć po drodze, żeby tak faktycznie było, przyznaje, że każdy projekt jest zupełnie inny, mimo, że możemy powiedzieć, że to jest zawsze ten sam magazyn energii, tak. Aczkolwiek też słyszałem, że ktoś kiedyś opowiadał, że to mam co to magazyn energii, no pa, nie, no dwa kable podłączyś tam plus, minus i działa, nie. No to chyba jednak nie. Tak, dokładnie, dokładnie. No kto zrozumie to, że jest to pewna teraz niej szość, a nie przyszłość, ten wygra, bo będzie ten magazyn energii miał teraz, wtedy kiedy jest to najbardziej korzystne, i nic go nie ominę. No właśnie nie wspomnieliśmy tutaj o wielu różnych modelach, przychodowych, takich jak na przykład rynek częstotliwości, i tylko możemy tak wspomnieć, że gdyby ktoś zdecydował się na budowę magazynu energii, powiedzmy dwa lata temu, mimo, że Kpex był wyższy niż teraz, to w tym momencie, no chyba, o wolim kończył by go spłasać prawda? Dlatego też nie ma za bardzo na co czekać, jeżeli chodzi o tą decyzję inwestycyjną, bo myślę, że lepszego momentu na zakup, i to my inwestycje niż teraz może już nie być, żeby faktycznie te magazynę zdążyły się wrócić. No dobrze, ja mam nadzieję, że wszyscy macie niedosyć tak naprawdę, po wysłuchaniu tej naszej rozmowy, tak naprawdę tylko poruszyliśmy tutaj pewne kwestie. Natomiast, tak jak wspomniałem na początku, na pewno będziemy starali się rozwinąć każdy z tych tematów długłębniej, wchodzić w tą analizę konkretnie, tak, żeby każdy mógł zobaczyć, czy to faktycznie musi opłacić, to musi nie opłacić, to ma sens, czy to nie ma sensu. Dokładnie, myślę, że w kolejnych spotkaniach będziemy mogli jeszcze wyjaśnić tak kwestię. Dziękuję, idzie bardzo, no i mam nadzieję, że zobaczymy się już niebawem. Dziękuję bardzo i to zobaczenia. I wam również bardzo dziękuję za wytrwanie do końca i zesłuchanie pierwszego odcinka. W tym podkaście mam nadzieję, że czujecie by winiąć niedosyt, bo taki był plan, no bo tak jak wspominałem, będziemy się starali rozwinąć każdy z tych tematów w kolejnym odcinku, także tu usłyszenia w przyszłym tygodni. Cześć!