Beate Völker: 'Het draait tegenwoordig meer om vriendschap dan ooit' | Socioloog | Het Uur

We vragen het steedsvaker aan een ei-chetpot. Wat zal ik eten? Wat moet ik doen? Wat mag ik voelen? En een antwoorden worden steeds menselijker en amikaler. Zouden we dan ook bevriend kunnen raken met een jetpot? Of er zelfs verliefd op kunnen worden? Mijn naam is Jarrit alles. En in de podcast 180 graden ga ik op zoek naar een nieuw perspektief. Een zoekt toch die lijkt naar onverwachten plekken en originele tankers? Lijst er nu in je favoriete podcastapp? Hartlopen, hyrox, hijke, padel, krosfid, yoga. Betreene meer dan ooit, maar trein je jezelf vertrouwen. Je persoonlijke kracht in je werkgeluk. Daar heb je op je werkjezaam en thuis. Schouden ennelissen. Trainingen voor je leven. Kijk op sn.nl. Welkom bij het Urde Interview Podcast van NRC. Mijn gast dit uur wordt wel eens de vriendschapsprofessor genoemd. Zij doet onderzoek naar vriendschappen. Vriendschappen zijn onontbeerlijk voor ons geluk, voor ons beel zijn. En voor onze sociale contacten. Maar hoe werkt vriendschap eigenlijk? En hoe doe je daar onderzoek naar? En hoe is vriendschap in de loop der jaren? Verandert. Welkom bij het uur met behattenvilken. Hartelijk welkom. Het leuk dat je de bent. Hoe wordt vriendschap eigenlijk je onderwerp? Hoe gaat het zo iets? Ja, dat ging een beetje gelijk. Ik ben geïnteresseerd in sociale kohezi. Ik ben geïnteresseerd in wat mensen verbindt. Meer dan misschien wat mensen schijt van elkaar. Dus ik toen ik socialeoge werd, had ik opgev met heel sterk. Zo iets van ja, ik vind dat ongelijkheidomersoek. Dat is heel belangrijk en boeiend. Dus mensen van verschillende sociale achtergronden en hoe die met elkaar omgehet, is allemaal heel belangrijk. Maar eigenlijk wil ik een andere instek. Ik vind het heel belangrijk te weten, oké, wat verbindt ons eigenlijk? Dan ben je bij sociale kohezi. Da binnen heeft heel snel een volgende stap gemaakt, want dan wil je naar het micro-niveau zover. wat zijn nou relaties? En dan ben je bij sociale netwerken. En daar binnen heb ik opgev met gemerkt, "Hei, vriendschapen, dan weten we wat van bij kinderen en bij jongeren." En jongeren dan vooral zo van de jongeren die je verleiden om bijvoorbeeld te roken, de drinken, dus de beetje de peer-group, daar waar je dan ook soms op het verkeerde pad, zeg maar, komt. Maar dan, als mensen gesettel zijn, volwassenen. Dus we weten we heel weinig over. Terwijl het wel, heel belangrijk is als sociale weevsel. En zo ben ik erop gekomen. En toen merkde ik heel snel ook dat het heel resoneren. Eerder en veel we het weten. Mensen interesseren zich al wegzien. Ja. Want een sociale samenhang dat ja, dat klinkt niet zo concreet. Denk je ja een de sociale samenhang neemt toe of die neemt af. Dan denk ik als grantelezer wat bedoelen ze nou. Wat vindschap is meteen lekker concreet. Vriendschap is heel concreet. En er wordt natuurlijk heel veel graad ook over sociale samenhang in buiten. Dus er staat heel veel over in de krant. En dan is dat ook al nog heel abstract. Want wat is dat dan? Wat moet ik nou doen in het of wat is anders in het buit dat wel sociale samenhang is en niet? Maar bij vriendenschap weet het iedereen. En dan ga je door en dan merken dat vriendenschap aan zich. Een heel, heel boeiende relatiekategorie is. Als jij vijf mensen vraagt, wat denk jij? Wat een vriend is. Krijg je vijf verschillende antwoorden. En toch weet iedereen weten het. Maar iedereen noemt dan ook net weer andere dingen. Dus mensen hebben eigenlijk een gaandalijke definie van vrienden? Nee, en ik ben eigenlijk ook inmiddels. Of her dan ik zeg, ik geef die ook niet. Ik heb daarover geschreven. Ik ben net klaar eigenlijk met een boek erover. En dat zeg ik ook. Ik geef je geen definiezeer. Gewoon niet. Gewoon niet. Nou ja, dat zijn een paar heel belangrijk ingrediënten van deze relatie. Maar het is iets van de ingrediënten? Nou ja, vertrouwen. Weedakkerigheid. Dus ook het idee dat komt iets terug. En alles wat ik geef valt ergens in goede aarde. En ik geef het resonieerd. Dat is. Dus dat zijn heel, heel belangrijk dingen. Verdeefvriendenschap. Maar het interessante aan de relatie is eigenlijk dat het juist zo fluïde en open is. Dat een definitie het niet kan zijn. Want als je een definitie geeft dan maken mensen vindtjes. Vertrouwen, check. Weedakkerigheid, check. Genegenheid, check. Oh, je bent een vriend. En dat is juist niet. Zo werkt het ook wel niet. Zo werkt die relatie juist niet. Ik vind ook zo leuk dat het niet vormil is. Dat met je getrouwd bent, het kan je laten vastleggen bij de burglijke stand. De overheid wil ik altijd heel graag weten met wie je een relatie hebt. Maar met wie je bevriend bent dat het interessiert ze dan weer niet. Dat is geen form voor. Dat is heel boeiend aan deze relatie. Dat is non-instituts. Dus we hebben in de samenleving institutten gebouwd om huwelijk, maar ook om familie. Dus huwelijk, je zegt het. Je weet sowieso, je weet wanneer het begin, meestal. Ook bij romantische liefde spreken je af. Ja, toen is het begonnen. Dus. Ja, toen was het aan en toen hadden we verkeering. Bij een huwelijk krijg je dat schriftelijk. En je het einde ook. Je maakt het definitief uit met een partner. En bij een schrijding krijg je ook dat we schriftelijk. En dat tussen in besprek je ook dingen. Dus hebben we een samenlevingscontraakt. En je hebt best wel afspraken. En soms zijn ze wettelijkt, festivaler, ook rond om familie. En vriendstrap, is filma in, dat hoort erbij, he. Dus dat op moment dat twee mensen die genegenheid voor elkaar voelen, die dan vriendstrap kan worden, moet je eigenlijk achterkomen. En wat doen wij nou met elkaar? Gaan wij af en toe een beetje wandelen, gaan wij over boeken praten, gaan we de kroeg in. Nou, dat zoek je steeds opnieuw met elkaar uit. Dat is ook iets wat heel interessant is vooriende zin elkaar. Helemaal niet, zo vaak. Dus contactfrequencie als indicatie voor relatiekwaliteit wordt vreiselijk overschad je collega's hier iedere dag. Je buurens zie je ook toch meerdere keer in de week, nog maar. Nou ja, je huisgenoten zie je sowieso, iedere dag, nou ja, als goed is, heb je dat wel een hele goede relatie mee. Maar vriendship verijst niet dat je elkaar twee keer per week ziet, heel veel mensen zien hun vrienden. Ja, echt niet zo vaak, maar ze houden wel contact. Een ander groot verschil met een liefde relatie en een vriendship is de manier waarop je tot elkaar komt. In hoe ver je vrienden meer kunt uitkiezen dan je geliefte? Ja, nou, dat is. - Liefde gebeurtje. Ja, nou, vriendship gebeurt je ook een beetje. Of dit is sympathie, maar het is wel zo. Dat vriendship de ultieme zelfgekozen relatie is nog iets meer soms dan de liefde relatie. Want bij een liefde relatie vinden je vrienden en je ouders, die vinden er ook allemaal wat van en je denkt misschien dat het pas is. Het is een heel traditioneel goede hoelingskandidat. Heel exclusieve is een liefde relatie, met zijn onze maatschappij. Vriendes relatie is inclusief. Dus je kunt ook heel veel vrienden hebben. Dat maakt dat wat makkelijker. En het is in die zin ook heel erg zelfgekozen. Je kijkt je collega's, je buuren, je familie. Je krijgt eigenlijk een grootste deel van je net. Dat krijg je maar erbij door bepaalde activiteiten van je. Je gaat ergens wonen, je gaat ergens werken, je gaat misschien in een sportclub. Nou, hup, heb je al die mensen. En vrienden zijn echt de waarslopens. En in al die settings kun je potentieel vrienden maken, maar je kist ze eruit een heel erg zelfgekozen. Je kieft ze heel individueel en je kieft ze uit op een zekergelijkendisme, maar ook op die spark, net zoals een liefde relatie. Statistisch kiezen we dan iemand op onszelf lijkt. Toch vind ik altijd fascinerig mensen die dat niet doen. Ik moet denken aan Peter Erderfries, die als misstaatverslaggever bevriendraakte met koor van houd, die een crimineel was. En het was een hele hechte vriendschap. Kijk, dat is nu juist wat vriendschap zo bijzonder maakt, een relatie die dat kan. En het is zo in de daad, dat soort principe is statistisch gezien overheersend, maar vriendschap kan daar gewoon uitstappen. En in situatie is tegen alle logica-een kunnen mensen vriend met elkaar worden. En dan ontstaat zo iets van dat elkaar, je ziet elkaar zo als mens dat je een soort dieper respect voor elkaar en gemeenheid vindt. En dat is dan de gelijkheid. En vanuit daar ontvoud zich dan het verschil en dat. Ja, je kurt dat dan niet per se goed, maar je begrijpt elkaar. Ik heb Peter Erderfries daar wel eens over bevraagd. En toen vertelde hij dat hij dat niet kon tegenhouden die vriendschap. Dus hij had contact om dat hij een boek schreef over de heine kon ontvroelering. En dat hij gewoon zoveel herkende in de persoon van Kor van Houden. Ook als stonden ze aan de andere kant van het spektrum? Ja, dat is heel mooi gezegd. Dat is wat vriend, dat is alleen maar vriendschaft die dat kan. Dat is tegen de hele sociale logica in, ook soms voor een deel tegen je eigen moral en gevoel. Zonder, heb je toch. Ja, herken je toch in die ander. Dat is wat vriendschaft mocht. Want die ander is eigenlijk wel heel erg anders. Wat betekent vriendschaft voor jou? De Duitsschrijver, literatuurcriticus toevallijk, die heeft een keer gezegd, een vriend is thuis. Daar moest ik net anders denken toen je dat zo vraagt. Ik heb dat echt zo ervaren. 13 jaar geleden is mijn moeder overleden, naziekten. We hebben haar zes thuis overleden, we hebben haar ook versroacht thuis en er worden verpleegd. Toen was ze overleden en toen had ik eigenlijk binnen een paar uur naar haar overleden. Een heel sterkenbehoefte naar Nederland. Toen zei je, is in Duitschond overleden, ik was daar dus een paar weken. Ik geloof binnen twee uur. Als ze dan had ik het echt heel sterk en nu, en nu moet ik even naar Nederland. En toen was ik in het reing gestapt en dus nog voor de begraven is. Ik had iets van 'Ik moet aarde'. Het was een heel diffusgevoel en het was ook even wat ik nog moest doen kon. Ook van Nederland gebeurde het. Ik moest, ik moest even hier weg. En toen ging ik naar Nederland, toen zat ik thuis, was het eigenlijk nog een beetje diffus. Het was nog niet helemaal goed. Nou ja, en wat doe je dan? Ik ben echt in de war ontvricht. Ik ging naar buiten, ik ben je lopen. En toen kwam ik twee goede kennis-en tegen. Dus niet eens mijn hechte vrienden. Ik was op net geagifiëerd. Dus ik. Nou, en die zag ik 'm het met jou en hoe gaat het? En toen kon ik even vertellen. En toen ging ik een stukje samen gaan mannen en toen in een dag. Ik ben thuis. Daar had je voldoende ontvrichtheid werd door blokend door die vrienden. Ik voelde me en ik wist dat, nee, ik had dat niet geblend. Dus ik had ook niet zo iets van 'i ga naar mijn vriend toe'. En dan word ik weer heel, maar ik heb het zo ervaring. Ik dacht 'ok, nu ben ik weer geaad. Dit is het leven, dit is waar ik leef. Dit is nu gebeurd. Oké. Nu ben ik weer thuis. Ja. Wat mooi. Is het anders veranderen? Is vriendschap anders nu dan 20 jaar geleden? Nou ja, de activiteiten veranderen wel een beetje. Nou ja, 20 jaar geleden is dan nog een relatief kort tijd bestek. Dus daar is behalve dat digitalisering een grotere rol speelt, ook in vriendschappen, is daar eigenlijk niet zo heel veel veranderd. Vriendschap is echt van alle tijden. Maar daar zijn natuurlijk wel dingen veranderd in de reneensons en tijden van het humanisme of nog en het ging het ook meer om het goede in elkaar te zoeken of die zielverwandschap te vinden. Dus dat is in de moderniteit toch wel wat minder geworden. En daar gaat het meer om de aanvulling van de ander, ook de autenticiteit. Vinden we belangrijk in verinschappen dat je echt laat zien. Maar het is dus eigenlijk ook steeds een beetje de plek geweest waar je interactie met elkaar kunt hebben los van instituties en maatschapplikken normen. En dat is eigenlijk best wel een constant. Dus collega's die zie je wel alke dag maar dat zijn niet per definitie vrienden? Nee zeker niet. Ook kunnen collega's ook vrienden zijn. Ja, het kan. Maar wat maakt het nou moeilijk op het werk? Kijk, werk kent hier agier en vriendschap is onder, moet eigenlijk gelijkwaardig zijn. Je kunt het achter je laten, maar in principe is het werk hieragisch en het is competitief. Dus dat kan maar een iemand van ons promotie maken nou. En het is druk, dus je is gewoon simpelweg weinig tijd. Dus dat zijn niet per se de ingrediënten die ja bevorderlijk zijn voor een vriendschap. En dat zien we ons een baan opzicht in ergens anders gaat werken dan? Zo, het kunnen zijn. Dat verwatering zit ook weer vaak. En dat is in het laatste relaties op het werk zijn vaak niet transportabel zoals dat genoemd wordt. Dat betekent ook al heb je hele dierbare collega's wat heel vaak voorkomt. Zo daar jij veranderd, dat ze dat vaak wel nog een tijdje door, maar het wordt toch echt minder. Je neemt ze niet mee. Je dont de renaissance hoe ver gaat je onderzoek terug eigenlijk? Hoeveel ben je terug in de tijd, terug aan om vriendschap te vinden? Ja, ik ben nu in het boek best wel weer teruggegaan en naar het langste terug. Nou ja, de oudste vertelling, de oudste fabre, uitse oudste wat wij kennen. Als minstrijd is het Gilgames Epos. Weet je wat dat over gaat? Over vrienden. Oh ja. Dus alle oudste, wat dat is. Ja, nafonds, maar 6.000 jaar geleden is zelfs ook onderzoek gedaan van archeologen in Finland. Dat weet ik helemaal zeker. 6.000 jaar geleden vond men van die slade ringsheden en zijn van die soort klei ringen. Die waren door midden gebroken. En dan denk je, nou, oké, dat is natuurlijk heel oud erotie. Toen werd er heel goed onderzoek gedaan en ze zijn niet gebroken door erotie. Boven die ontbrekt, dat steeds een ander deeltje, die zijn bewust door midden gebroken. En dan ringen verder zoeken en vond je echt 100 kilometer verder het stukje, wat het pandal, het stukje erbij. En de innere verklaring is dat dat de oudste en de eerste soort van vriendschaps ringen het jez, vriendschaps bandjes waren, want je kon ze ook aan een ketting dragen. En dan droeg dit antenbeen. En dan ga je de ander. Je hebt elkaar leren kennen, je hebt elkaar ontmoet. Ik stel me dat zo voor dat voel ik natuurlijk in dat je misschien een paar dagen met elkaar hebt doorgebracht, misschien eten gedeeld, misschien was je samenjagen of zo iets. Opgevend, trek je uit elkaar en trek je weer verder. En dat was geen romantische liefde spaten, ook dat weet. Maar je hebt zo goed contact dus. Je hebt elkaar dan een toeken gegeven en echt een teken voor de vriendschap. Dus dat wat we nu hebben, wat heel veel vriendschaps, bandjes, vriendschaps, kettingen, vriendschaps ringen, dat is echt zesduizend jaar oud. En dat giljamege Epoz, maar is dat wat jongeren? Dus dat is wel geen seizoen. Maar het is ook heel oud. En het gaat over twee vrienden. En het gaat ook echt over de transformatie die vriendschap kan bewerkst in elkaar hoe je kunt veranderen door of vriendschap. Hoe jij kunt vormen naar een ander en hoe je kunt ontwikkelen door een ander en welke invoed het heeft op elkaar. Hoeveel vrienden hebben mensen nou want daar is altijd wel wat discussie over. Ja, dat is een vrienden kun jij eigenlijk. Dat is heel veel discussie over. En wat heel veel stof heeft oplaten waar je het getal van dunbaar, de Britse biologen, de biologen, die kun je sowieso maar 150 contacten onderhouden. Anders trekken je hersenen dat niet. Dus de grote van je neocortex hangt af met aantal mensen die je eigenlijk social in je socialen wil kunnen onderscheiden met naam kunnen kennen, kunnen goeden en zo. Nou, dat is een heuvel discussie op geweest. Heeft wel een beetje gelijk want hij trekt dan ook naar die 150. Het grootste kring en dan ga je terug en de kleinste dichtering is ongeveer 5. 5 en dan gaat hij weer. En dat is wel een getal wat toch wel vaker bij onderzoek uites gekomen aan kleine hechte kring. Dus vijs echt de vrienden kun je er? Ja, maar dat is al hoog. Dus de meeste mensen hebben rond de drie. Dreef vrienden. Dreef vrienden. En dan wil ik heel duidelijk zeggen dat gemiddelde is bij vriendenschap minder interessant dan de variatie. Dus dat zijn mensen die hebben geen en van die mensen die geen hebben ongeveer 15% is een deel en het groter ook ja miss ook iets, maar ook weer niet iedereen. Maar dan hebben mensen één en dat is niks en dat is prima en dat mensen je hebt 10. Dus het is een relatie waar de variatie altijd nog belangrijke is dan het gemiddelde. Maar die zijn mensen zonder vrienden en die leiden er onder maar dat zijn ook mensen zonder vrienden die missen dat niet. Betekent dat dat een samtijd soms geproblematiseerd wordt? Nou in ieder geval is een samtijd en het aantal vrienden geen een op een relatie. Dus je kunt heel veel vrienden hebben en toch een gemiddelde. Toch een samtijd. Toch een samt voelen en je kunt weinig heel weinig vrienden hebben en zeggen ja ik weet niet wat het over gaat. Ik heb alles wat ik nodig heb. Dus dat is een soort mentale of cognitieve component van eenzammheid en een sociale component van eenzammheid die meer in richting echt geïsoleerd. Zijn gaat het. En dat is in heel veel geen ene op een relatie. En wij. Dat zit soms een beetje een schermte of een stigma op dat te zeggen, een zame. Maar ik denk iedereen voelt zich regelmatig een zame in het leven. En alleen als dat weken maanden jaren duurt, wordt het echt een bedrijging en kan ontslaan in de pressie ofzo. Dus ik ja zeker ben ik een zame. Die transities, die ik heb gemaakt en die misschien ook iedereen, maar die zijn ook wel verbonden met diepe momenten van een zameheid. Dat hoort bij zo'n transitie. Dat hoort ook bij je heen. En dat hoort ook bij je heen. Ja, je heen is naar andere stad. Je laat mensen achter. En die zijn er wel, maar die gaan niet meevahuizen. Dat is best in gewikkeld eigenlijk. En dat kan in gewikkeld zijn. En de acceptatie van een zameheid kan dan ook wel helpen. En ze na het is nu even zo. Maar, oké. En de uitkomen is wel echt probeer te gaan. Ja, nieuwe vrienden maken. En ook dat kan namelijk. Ja, kijk wat ook. Een moment kan zijn waar je een zame voelt is als je in een situatie bent waar je nog net geen bevoorde aan wilt geven. Dus je voelt een sluimerend iets. En het is niet eens ongemak, maar je weet het gewoon nog niet. Houd ik nog van die ander, mijn partner, al. En dat wil ik een kind. Dit is dat grote kwestie soms. Daar is soms ons al leegde voor dat die kwesties verwoord kunnen worden. En ik geloof dat dat het een zame moment te zijn. Dan zoeken je vrienden ook nog even niet op. Want door het gesprek geeft je daar een duiding aan, ook speikert je misschien ook weer even vast. Ze moeten even eerst een stap verder in komen, voordat je de eenzaamheid achter je kunt laten zijn. En dan zijn de vrienden die misschien helpen om de situatie onder oog te zien. En de vrienden help je de situatie onder oog te zien. En dan is het heel goed als je ook vrienden hebt die perspektieve kunnen overnemen die je kunnen helpen, zeggen nou, kijken. Dat zijn twee mogelijkheden. En laten we nu even kijken wat voor jou het beste is. Dus als vrienden die dat met jou dan echt helemaal kunnen bespreken. En dat verbind je dan weer met de wereld. Waarom draait het tegenwoordig meer om vriendschap te zijn? Zo lijkt het. Ik neem het ook zo waar. Hoeveel vriendschap van alle tijden is. Dus wel in alle tijden mensen vrienden hadden we we denken dan nu heel veel over na. En we zijn. Nou ja, ik denk dat zijn meerdere redenen. Nou ja, dat kies, dat individualisme, vriendschap past daar heel goed in. Dus het is zo een individuele relatie. En je hebt ook minder de kerk en je hebt minder de vrienden zien. Er zijn minder andere verbanden, dus aan minder andere sociale structuren. Maar wel vrienden, dus dat past daar heel goed in. Dan naast, nou ja, echtrijding, die neemt op dit moment niet toe, maar is hoog. Dus dat zijn heel veel mensen die zonder partner komen te staan. En er gebeurt er ons ook met verwedenwing. We worden allemaal ouder, maar dat is echt niet dat dat allemaal gelijk oploopt. Ons daad ook weer ruimte voor vriendschap. Gezinnen worden kleiner, dus dat is ook wel een feit. Nou, ook daar heb je dan weer. Ons daad meer ruimte voor vriendschap. Dus dat zijn allemaal schapplijke ontwikkelingen die bijdragen aan ruimte voor vriendschap. Dus meer van een sociale contact komt uit op vriendschap omdat we dat we minder andere verbanden hebben. En ja, dus inderdaad kerk en de dorpsgemeenschap dat is. En vrienden, kun je, en dat wat we alsheid vrienden, kun je overal maken. Dus dat is een hele fijne, fijne relatie in die zin. Ik denk dan naast iets en dat is misschien net tijdens corona, maar zetten dat in dat we ook merk de hoe belangrijk contact is. Die maadregelen voor COVID-19 gingen het dwaast door ons vriendschapsnijdwerk. En dan vooral voor die verbanden, ja, die losen verbanden. Dus zeg maar, we hebben niet meer die vaststaande verbanden van kerk en klub en zanklub. Maar vriendchap is veel losen en die gaat dat dwaast doorheen. Maar het kon allemaal niet meer. En we hebben het heel erg gemist. En we hebben ook. Dat heeft ook echt mensen ontvrigt en ernstig afgeluk. De psychrisisgapen was reusachtig. Ja, dus we zijn het. Dat heeft echt nog een keer een boest gegeven in het nadenke over vriendschap en wat vriendschap betekent. En ik denk dat daar misschien nu de laatste 1, 2 jaar, misschien nog weer een extra dimensie is bijgekomen. Toch wel onzekere tijden. We weten echt niet wat er gaat gebeuren en het is ook niet altijd opgevens. Dus dat is een collectieve verwachting dat morgen wordt het beter. Die hebben we nu niet op dit momenten. En dan vall je terug. Wat is dat dan eigenlijk wel? En dat zijn toch echt die goede contacten met vrienden? Dat zou helpen in een heel zombere angst en jaar van de tijd om je daar te ontvritten. Ja. We staan niet alleen. We zijn en we grijden het ook niet alleen. Dat bewust zijn. Is dat waarschijnlijk ook? Dat zou wel gebleken tijdens corona. Dat de mensen is niet een solidaire dier soort. Nee. En de kringen, ja, je hebt mensen die zijn alleenstaans, maar alleen op je gezien aangewezen zijn is ook niet altijd fantastisch. Nee. Nee, vriendzrap is iets wat al buiten alle sociale verbonden voorkomt. Dus je hebt een gezin en je hebt andere verbonden en vriendzrap loopt dat. Twaar sto heen, sto heen en verbindt op deze manier. En die verbinding hebben we nodig. Die is cruciaal. De vrienden groepen ze altijd de grote fantatie. Van de serie Friends van Vroeger, maar ook in heel veel films. Het hebben van een echt clubfriend. Dat is een soort van ideal. Ja. Vrijf ze dat ook naal te hebben. Nou, het is natuurlijk heel erg leuk, zo'n zon zweren van andere omjeheid. Maar binnen een groep is het ook gelijk heel complex. Dus daar kan van alles gebeuren. Dat kun je een strategie van in en uitsluiting, en zalusie en overal k beetje roddelen soms. Dat geeft ook wel een enorme van de grote groepen. En dat je houden aan een groep snarm. Dus zeker als een groep ook best wat hecht is. Dus iedereen heeft met iedereen een band. En dat kan heel goeie band zijn. Je wilt nu iets anders doen. En dat kan ook iets heel klein zijn. Je besluit goenaar te krijgen. Misschien niet zo klein, maar dat. Dan krijg jij van die hele groep krijg je dan wel echt kritiek. En de spreek is er ook met elkaar af. Als je even niet bij bent, dan dit kan echt niet. Dat gaat toch niet. Dus de afwijking van een norm is in een vriendengroep veel moeilijker. Dan als je één op één relaties hebt of twee of drie zo, dat is veel makkelijk aan. Dus het is misschien wat verstikkeler, maar ook in die zin gevaarlijker. Nou ja, verstikkeende, het kan heel comfortabel zijn. Het steunt je ook. Dus het kan ook een voordeel zijn. Als je bijvoorbeeld een paar weken vrienden nodig hebt die die beotenschappen doen. Of zo voor je want je hebt een verswikte enkel. Dat organiseren die prima, dat is een voordeel, dus het is heel comfortabel. Maar zodra jij iets wilt veranderen, wat niet norm kon vorm is in die groep heb je het moeilijk. De decembercenten par ontwikkelingen of trends, een van de leukste vond ik het vleken. Het blijkt dat mensen veel vaker op het laatste moment een afspraak af zeggen. Dus je spreekt het heel veel mensen af om allerlei dingen te gaan doen. En op het moment er het daar komt, bel je avond, je bent moe of er iets tussen gekomen of het schikk niet of wat er ook. Het schijntoet te nemen in de daad. Het bestaat al langer. Dat is ook al over geschrijven al tien jaar geleden, als ze. Het bestaat dus al langer, maar ik ben met je eens het schijnden beetje toe te nemen dat het of met jou gedaan wordt of dat jij doet. Zal van het lukt me niet en dat is me fiets, is lekker. Waarom is dat? Ik denk, nou ja, ten eerste, dat is het een soort. Het is een soort op moment dat die afspraak gemaakt wordt, denk je misschien ik kan wel. Dat zou het heel onschuldige verklaring zijn. En dan als het dan zo ver is, denk je, ik heb weer een zo'n, ik lukt me eigenlijk niet. Dus dat is een heel onschuldige schatting. Dat is het optimist, omdat je zelf over schatting onvermogen om je tijd goed te plannen. Dat is, denk ik, heel erg kind maar voor veel mensen. En dat je bang bent iets te missen, dus op moment dat het afspraak gemaakt wordt, denk ik ook, want het ook niet missen. En dan namelijk het dichterbij komt, denk je eigenlijk het kan niet. Maar dat gaat natuurlijk flaken. Dat zit die L in en die heeft ook iets maken met eigenlijk leugen. Wat je dan vertelt. Dus je hebt natuurlijk niet helemaal de waarheid. Die is het zeld. En dat is iets dat ik denk. Wij oefenen het ook niet. En misschien vermijden we het ook wel steeds meer om daarvoor op te komen. Ik zie het niet zitten. Ik kan niet. Het is mij te veel. Dus het dat. Wij willen het goed houden, we willen elkaar niet boosen. We zijn heel conflict van mij. Dus je durft gewoon niet te zeggen? Heb je hem helemaal geen zien? Je durft niet te zeggen. Omdat we weer want dat zet de relatie onder druk. Dan kan die aan de boos worden beleden. Dan zeg die, oh dat laatste keer heb je ook afgebeeld. Of laatste keer. Ik voel me hier niet goed bij. En dat wil je allemaal niet. Dus wij vermijden conflicten. Ik denk dat dat de hoofdreden is. En dan ga je vleken. Dan wordt jij de vriend die altijd afwelfd. Ja. En dat het eigenlijk verwatert het dan. Zo op deze manier verwatert het. Want als die ander het niet ook aanspreekt of ziet of misschien. Ja, geeft je niet dat dan gaat het. Ja, dan sedert het een beetje. Doe het een beetje uit. Moet je dat doen? Moet je een vriendschap langs hem laten weg hebben of moet je hem actief uitmaken? Ja. Als je een discussie over de zee mensen die zei, geeft die ander die. Kloosje er gallen naartoe en zei ik wil geen vrienden meer met je zijn. Ja, klopt. Of moet je gewoon elkaar wat minder zien? Nou ja, het klopt, er is echt veel discussie over. Aan de enige mensen ook behoefte dat agenda dat het gewoon. Dat je contacteleist opgeschoond wordt. Dus dat het leest je ook wel eens met een jaarische link ga je contacteleist op zo'n ga. Maar ga het uit met drie mensen die je toch niet meer ziet. Ik ben daar voorzichtig en want we weten uit onderzoek wat we gedaan hebben. Dat vrienden elkaar weer kunnen vinden. Dus mensen die eventjes echt uitzicht waren, verwaterd, slapende vrienden. woordat ook soms genoemd. Nou, verloop van tijd en dat zit soms vijf jaar tussen. kom ze in 1,2 tegen of de 1 zoekcontact en dan valt dat in hele goede aarde. En dan bloeit de relatie weer op. En dat oploje wordt veel moeilijk als je een keer definitief een punterachter hebt gezet. Dus dat uitmaak een definitief gewoon omdat je je contacteleist wilt opschone vind ik niet de beste reden. Ik denk wel dat je het moet ja uitmaken of echt zeggen. zo op deze manier wil ik het niet. Als daar iets is gebeurd of als je iets is wat je zo belangrijk vind. en waar die ander zo anders in het leven staat. We hebben het bij corona konden we het zien. Dat is een heel mooi voorbeeld, vende ik. Geburet het heel plotseling. Het was heel groot. En je moest je dat toe verhouden. Dus je kon niet zo doen. Ja, we hebben het daar niet over. We laten we gezellen wat anders doen. Kon niet. Je moest je toe verhouden, traag jij en masken. Ben jij gevraksineerd, hou jij aan de avondklok. Als je vrienden dat niet deden en jij wel of andersom, kon je eigenlijk niet meer zien. Dat ging wel door vriendenschappen heen. Het is niet op hele grote schaal. Dat vrienden toch ook vaak heel gemeenschap ligt daarin. Maar dat waren ook mensen die hebben echt vrienden dat door verloren of in ieder geval geren. En dan zien we dat nu niet meer. Als het voorbij is, kijken we wel even. Nou, dat was corona ook een opmerkelijk moment. Omdat het een groot social experiment werd in het niet hebben van sociale contacten. Dus de buurt bleek eigenlijk heel belangrijk. Want die mensen bleek je zien, blijf je zien. Dat kan je niet echt verhindenen. Nou, ja, buurt was altijd gezegd dat klappen gebeurde natuurlijk echt lokaal. Dus dat de ieder in raam op en even klappen voor de mensen die in de zorg en dan. Maar en ieder in dag naar buurt is in een dat enige sociale setting die niet geslooten kan zijn. En daar waren misschien wat meer contacten over de schuiting met buuren. En daar werd ook wel echt boodschappen gedaan voor elkaar. Maar wat er ook gebeurt is is dat de klachten over elkaar, de meldingen die namen ook wel toe. En soms wel drie keer zoveel. Tijdens corona, dan daarvoor en glukkig ook dan dan na. Wat mensen zo dicht op elkaar zaten, de ieder dag. Ieder in was thuis, ieder in was dat heel dicht op elkaar. En dat mensen begon de massaalte verbouwen en de klussen. Dat was natuurlijk ook. Maar andere moesten werken en de andere moesten met ze dromstel oefenen. Ja, en dat is overlast voor elkaar. En in plaats van die meldingen kun je in zien. Niet wie het wie heeft opgegeven dat niet. Maar anonieme meldingen kun je gewoon opzoeken hoeveel dat is, hoeveel getausmaatig. Die meldingen over overlast zijn in teken. Want dat je je namig niet aanbeelden en ze kunnen we iets af spreken. Kunnen we af spreken wanneer jij met de boormas schienen? Dat is echt een teken van gebrek aan contact. Wat anders zeg je het wel gewoon tegen iemand zelf. Gebrek aan en mogelijk ongemakkelijk gesprek. Of aan het vermogen om een conflict aan te spreken. Dat is eigenlijk. Je ziet elkaar wel je hebt wel contact in de meest basale vorm. Maar aan spreken waar een probleem is, wat potentieel de relatie onderdruk zet, wat potentieel moeilijk is, dat wordt massaal vermeden. Dat zijn beslecting. Dat zijn we heel slecht in. En ik denk soms, dat zijn bestaat geen onderzoek over of geen getallen over. Ik denk soms dat we daar slechte in worden. Het is ook zo makkelijk een melding te maken. Dus wij hebben heel makkelijk die uitweg van smaakant via een app of zelf. Ik zeg, ik heb last. En dan zeg ik het tegen de gemeente of de politie. Laat die het maar uitzoeken. En dan hoef ik het niet. Ben ik niet te. Maar dat geldt in vriendenschap ook. Je groot iemand uit de app groep. Je ontvriend iemand op sociale media. Je blokse iemand op die telefoon. Dat zijn echt kredstende dingen. Dat is natuurlijk echt niet. Dit kun je. Als je op iemand heel erg boos bent, dan. Ja, maar nog. Het is eigenlijk dan altijd dat je dat even moet aankomen. Dat je even moet zeggen, nou, oké. We laten het even zo. Ik sta het dan uit. Maar blokkeer is natuurlijk al, ik wil niet meer. Dus dat is. Ja, wij zijn conflict van mij, dan denk ik. Het is heel pijnlijk. Een vriendschap die uit gaat. Relaties gaan uit. Dat is ook pijnlijk, maar dat bij een vriendschap hoort het niet echt. Of dat. Daar hebben we niet echt een grotine voor. Vriendschap die uit is, die verwatert of je googst elkaar. Goest is natuurlijk dat. Maar dat zat exiet gesprek dat. Dat deut komt. Dat nooit komt. Heb je dat zelf ervaren? En de eind het vriendschap? Ik heb het zelf gedaan, maar dat was echt heel lang geleden toen ik jong was. En dat was eigenlijk. toen ik het zelf heb, was altijd in Russie. Dus waar gewoon echt u onheens. En dan echt een conflict. En dan is dat geëskaleerd. En dan heb ik niks mee laten horen en die anbaar ook. Dus dat was. Maar dat is echt toen ik heel jong was. Dus dat was echt zo'n broek. Maar dat was ook geen exiet gesprek. Dat was gewoon Russie. Dus dat zijn niet. Dus gewoon bot. Ik denk als elkaar nu weer tegen. Ik zou de komen zo weg zijn. Maar ik ben geëmbiegiert. Dus dat was in Duitsland. Het is ook met mij gebeurd. Dus mensen hebben het ook met mij gedaan. Die hebben het een specifiek gezond met mij uitmaakte. Ja, dat is wel peilijk. Dus dat heb ik ook overharen. Dat is dan. Zij was niet eens met de voorwaarden waaronder ik te vriendschap wel wilde. En dat ging om tijd. Dus. Die was wel meer van je tijd. Precies. Ja, dus dat is een onevenwicht in de relatie. En ik was. Nou ja, heel rationeel. Kun je ze er niet bereid dat te geven. En zij had het wel nodig of vond dat ze dat wilde. En dan kom je daar. Ja, dan kom je daar niet goed uit. Dus dat. En dat was dan wel zo'n exiet gesprek. En dat is peilijk. Ja, dat is gewoon peilijk. Dat is gewoon wel peilijk. Toen gelijk. Denk ik. Ja, ik kende hele situatie niet. Maar je hebt dus ook gerechten. Je bent niet iemand gepricht om al je tijd op te zoeperen. Dat is. Dat is. Dat is. Ik zie. En dat heeft ook iets met mijn onderzoek te maken. Ik zie. Die exclusiviteit niet in vriendschap, vriendschap moet inclusief zijn. Maar dat betekent dat dat meer vrienden zijn. Ook meer activiteiten. Dus dat horen erbij. Dus iemand wil kleime. En meer wil iemand. Is heel moeilijk. Hier is dat vast eigenlijk niet. Pas niet bij die relatie. En in dat. Die vrienden moeten je vrij maken. Vrienden moeten je laten ademen. En niet vastschroven. Dat. Die moet je aan beetje laten wijven. Oh, dit heb je nu je vernodig, oh, je bent druk. Ja. Allee, je bent tegen. Ja, je bent echt. Ja, ja. Dat beaam ik. Dat vind ik heel belangrijk in vriendschap. Lucht. We hebben allemaal inge. En iedereen heeft dat, dat is ook echt iets in je hersenen verliez en afwijzing, tille heel zwaar. En dat speelt al als het een relatie is. Die misschien helemaal niet prioriteit had. Maar het wordt echt serieusere ho. En echt kan er als het iemand was die heel dichtbij is, dan heel dierbaar was. Dat is heel zwaar, ja. Of een afwijzing. - Of een afwijzing. Met alle pijn van een afwijzing. En dat kun je echt vergelijken met het einde van een liefde relatie. Het is een broek. Het is echt een broek in je leven. Iemand is misschien een tijdje met je meegegaan, kent je in heel veel vasetten van je bestaan. En dat is nu voorbij. En dat komen wel weer nieuwe vrienden. En dat helpt je ook die hoop, is dan natuurlijk altijd. Je kunt je hele leven een mogelijkheid om vrienden te maken. Iedere dag. Hoe maak je nieuwe vrienden? Zeker voorbij in zeker leeftijd. Als je niet meer bij elkaar in de klas wordt gedonderd of op een verredening ging. Ja, dat is het goede nieuw is dat altijd kan. Dus het wordt misschien. Maar je moet wel uit je stoer komen. Dus er komen niet om er binnenwijen als je het thuis zit. En denk je, zou wel wat meer vrienden willen hebben. En verschillende tips, het meest makkelijke of misschien voor de handlegende is. Ga even door je adresboek kijken. Wie heb je tijdje niet gesproken? En kijk wat je van gevoel bij krijgt en zoek oudervrienden wij op. Dat is de makkelijksvoel misschien wat onbeholpen. Maar dat kan. Want dat weten we. En dat is echt uit ons. Dat dat gebeurt. En dat met open armen wordt ontvangen heel vaak. Dus als een, twee. Ga actief worden. Sluit je aan. Sluit je aan bij iets wat je interessant vindt. Oud Chinese willen leeren. Ga je pje kans. Doet. Nou, dan kom je mensen tegen die dat ook willen doen. Wat weer zo'n opstapje is voor een gesprek en een relatie. Dan met iemand koffie drinken die in die keurze zit. En de derde, dat is wel ludiek. Maar een heel goed resulties. Je hebt wel een paar mensen die je kan. Je hebt wel een paar mensen die. Ja, waar je een vervindschappelijke relatie mee hebt. Die ga je uitnodigen. En dan zeg je, ik wil heel gaag dat jullie nemen niks mee. An blommers, chocola, of een wein ofzo. Maar je neemt iemand mee die ik niet ken. De stel was voor aan nieuwe mensen. Stel mij voor aan nieuwe mensen. En dan maak je een beetje een soort ludiek moment van. En zo het spel. En het is een garantie voor een leuk moment, voor een leuke avond of middag. En de kans dat je naar vrienden ontmoet is. Is groot. Want vriendschapp heeft ook een multiplaier effect. Veel vrienden kennen elkaar via andere vrienden. Dus als je vriendet krijgt je misschien meer vrienden, etc. Ja. Nou, beschouw je vriendschap eigenlijk vrij positief. Maar je kan natuurlijk ook betolgen dat vriendschap ook het slecht te kan zijn. Ik wil niet vormantiseren. Nee, zeker niet. Ja. Vraag met mensen die verslaafd zijn, dan is de eerste stap naar het afkeken. De vrienden kring wisselen. De sociale omgeving veranderen. Ja. Vrienden of een vriendengroep of ook een of een. Kunnen een heel ongezond patroon in stand houden. Bijvoorbeeld verslaafing. Kriminaliteit. Of dat je met zijn tweeën zo bezig bent, dat je met zijn tweeën in een versträngeling komt te zitten. We moeten dan ook soms toxisch. Ik probeer het beetje te vermeiden. Maar dat is onspoord in ieder geval. En dat je in een zeer, zeer ongezonde bevriesing met elkaar ziet. Dat kan gebeuren. Het kan onsporen. Ja. Je kunt die criminaliteit die soms in vrienden, dan zou je ook als een ontsporing kunnen beschouwen. Je vrienden kringen voor speler van waar je in je leven naar toegaat. Kun je sociale mobiliteit zien aan de omgeving? Dat zeker. Zeg de sociologie. Dat is. Dat is zo, wieso hebben mensen een staappositie in het leven. Dat is de sociale structuur. Waar je bent geboren en heb je hem. Maar niks over te zeggen, maakt de huur veel uit. Waar en in welke gezin maakt de huur veel uit. Waar je laat dat er echt komen. Maar ik wil ook niet zeggen aan de andere kant. Is het ook niet zo dat je daar in gevangen moet zijn? In de video kan er ook veel. En een individue is ook in staat om ergens uit te stoppen. Dat hebben we ook zien in alle tijden eigenlijk. Dat mensen zeggen, ik laat dat achter ook, bijvoorbeeld die groep, die mij steeds weer in de criminaliteit of de verslaving. Ik ga het niet meer doen. En ook help van lennens. Probeer in de dat soms net werken. Te veranderen. Je moet dit achter je laten. Die vrienden kring. Laten we proberen. Ik help je een andere kring te vinden. Dat is verkeerde loyaliteit eigenlijk. Ja, dat is verkeerde loyaliteit. Ons staat ook een beetje zoveel we tegen de rest van de wereld. Kanen, dus dat heb je dan ook zo'n mafja. Is dan ook een heel goed voor. Deel's vriend, deel's familie. Maar heel hecht. En dan kun je of een zijn niet echt pro-sozial. Ja, het is een loyaliteit, zeg niet dat het altijd social is. Ik heb ook gelezen dat je nooit moet zeggen dat iemand je best te vriend is. Dat is een echt overstandighism om dat zo te beneden. Ja, het gaat in tegen alles wat die relatie eigenlijk is. De eerste is het weer zo'n vastzrijven van een relatie die juist niet vast te schrijven is. Dus je legt het heel erg vast? Geeft een contract, een briefje, een iemand. Ja, dat kun je helemaal niet doen. Dus geringschap is juist, dynamisch en veranderlijk. En het tweede zet dat die ander eventueel ook heel erg onderdruk. Wat moet ik nou? Wat betekent dat eigenlijk dat weten we namelijk ook niet? Wat betekent dat best te vriend? Ik denk we hebben geen goeie taal voor vriendschaft. Het is zoveel beter zijn. Avond toe tegen iemand te zeggen, je bent me heel dierbaar. En ik vond het nu heel leuk met jou. Dat is veel inhoudelijke. Ik vond deze avond leuk. Ik vond dit gesprek. Dit gesprek betekent veel voor mij. Zo iets. Dat is veel beter dan te zeggen, je bent me best die. Want dan legt je het juist vast, dat het niet zo te zijn. Ja, het vragen en legt het vast. En is het welbaar? Is de gene van wie mensen zeggen dat het de beste vriend is in praktijk ook wel de beste vriend? Nou, voor een tijdje is dat mogelijk, maar we weten dat bijna nooit gebeurt dat één persoon. Als beste vriend, onder dat leven, een heer leven met je meegaat, gebeurt niet zo vaak. Echt een minderheid. Dus het is ook een overschatten term. Hoe zit het met leeftijdsverschil binnen vriendsschappen? Ik kan dat eigenlijk. Ik heb zelf een vrij oude vrienden kringen of een paar veel ouderen vrienden. Maar met jongeren en ouderen gaat toch vaak moeis aan. Dat gaat heel moeism. Dat is een andere divide in onze samenleving of in sociale schijtslein. Ik denk een onderschatten. We komen ook mensen van verschillende leeftijd minder vaak tegen. Maar sommige plekken wel beurt werk. Van Millie ook natuurlijk. Maar daar is bijna niemand bevriend met iemand uit een andere generatie. Niemand noemt dat voor. De politie vaak voor. De politie komt heel zelf dan voor. Ik vind het echt een gemis. Het is ook echt een gemis van sociale kapitaal. Ik denk dat wij heel veel kunnen leeren van iemand die 20 jaar ouder is. En andersom. Dus je houdt ook hier. Je hebt natuurlijk sociale verbinding die kan horizontal en vertical zijn. En de verticalen heb je eigenlijk met leeftijden. Dat verhalen worden doorgegeven doorverteld. Maar hoe was een solidatievroge ofzo. En hoe is dat nu? Dat zijn allemaal. Ook heel interessant en leerzam om te weten. En andersom ook van de jongen generatie te doen. Ja, maar het is ook een beetje gestichtmatiseerd. Dus iemand die een wezenlijk ouderen verindt heeft. En het raons het gemiddelde is iets van 5-6 jaar in een verindelijkheid. Niet in een volwassenverindeling. Het jongere is veel kleiner. Dus iemand die een vriend van een andere generatie hebt, die krijgt ook snel te horen. Ja, wat doe je dan met die? En waarom? En die kan misschien wel die ook niet of het pas dan niet alle activiteiten die je om te nemen. Want die heeft ook andere keuze in muziek, in misschien cafés. Waar je dus eigenlijk moet je dan ook andere dingen doen. Dus het wordt snel wat in gewikkeld. Net als een man en vrouw die bevriend zijn, wordt ook sneller ingewikkeld, social ingewikkeld. Dus dat je van buiten die blik krijgt, wat doe je dan steeds samen? Ja, als je gaat eten, beschouden, de buiten wilt als stel. Ja, als stel. Dan maak je misschien nog gapjes over, maar je wordt er steeds mee geconfronteerd. En als je partner hebt, die vinden er ook wat van. Ik zou eigenlijk eigenlijk nog alweer met die, wat waarom. En om te. Dat overrein te houden moet je heel stevig en je schoenen staan. Daarom is het redelijk veel minder vaak voorkomt. Als ik je zo hoort zijn, zijn er best een paar dingen die ze zouden kunnen veranderen in onze vriendenschappen. Die zijn idealistisch, heb je ook wel een verlangere mensen dingen anders doen? Ja, idealistisch. Misschien wel. Maar ik denk, we missen zo veel. We missen zo veel door een beetje gemakkelijk om te gaan met wie we dan tegenkomen. Wat zo'n beetje voor de hand leeg. Dat doen heel veel mensen. Maar eigenlijk valt daar zo veel te leren door mensen die juist net op één die mensen anders zijn, bijvoorbeeld oude, bijvoorbeeld jongen. Bijvoorbeeld een heel andere baan hebben dan jij. Dus ik denk soms we zouden dat meer moeten koesteren meer moeten oefenen. Ween je zelf anders in vriendenschappen gaan staan door je onderzoek. Helpt kennis in het eigen leven. Nou ja, weet je wel. Nou, om misschien drie dingen. Ten eerste ben ik uit onderzoek geleden dat die frequentie. Dus we nemen vaak de frequentie waarmee we elkaar zien als gaatmeten voor een relatie. Dat dat helemaal niet zo hoeft te zijn. Dat is echt niet nodig. Dat heb ik door onderzoek geleerd. En eigenlijk nu ook ervaar ik dat ook zo. Ten tweede ben ik misschien wat relegste geworden in als je elkaar is. Dat heeft met die frequentie misschien te maken. Dat dat dan bijna een beetje verwatet. Want ik weet je kunt elkaar weer vinden. Als dan niet een groot meega conflict was, je vind elkaar weer terug. Ja, en daar ben ik het misschien gewoon echt meer gaan koesteren. Ik vind het gewoon heel belangrijk. Je bent het belangrijkerd gaan vinden omdat je ziet in je onderzoek hoe grotere wad spelt in het leven. En dat heb ik natuurlijk ook ervaren in mijn eigen leven. Maar door het onderzoek ervaren ik het eigenlijk nog. Een leer ik het nog beter. Hoe wordt je een goede vriend? Ja. Geef aandacht. Het is niet zo geheimzinnig. Het is ook niet zo moeilijk. Allert zijn aandacht geven. Kijk wat die ander nodig heeft. Atenzijn. Ik moet net denken even aan je vroeg om het begin hoe ver ga je terug. Nee, ik wil de ouwe filosofen hebben heel veel gezegd over vriendstrap. En Aristoteles had het heel sterk over drie dimens. Is wat van de derde het goede is. Je brengt het goede in elkaar naar boven. Je gaat dat samen op. Dus dat is eigenlijk ook de. Hoe is het nou met jou? Dus joud de karstreur. Je hoot elkaar scherp. Je daft het ook uit. Je brengt het beste in elkaar naar boven. Als je dat wilt met iemand anders, denk je dat je dan een goede vriend bent. Maar dat draakt verder dan een gedeelde hobby en eenkende. Dat is voetbalkijken en dan een biertje drinken. Dat draakt verder dan af en toe bellen van zo hoe is het. Maar echt, het gaat gewoon diepe hoe gaat met jou? Dus dat is bij een morrede vriendschap die je dan krijgt. Ja, dat is eigenlijk ook uit de oudeheid. Het had heel sterk die dimincie en morredele vriendschap. Samen het goede zoeken. Ik denk dat één van de diepe. De mensen van diepe vriendschap nog steeds. Dat is, dat je probeert samen. Ja, een goede manier van leven te vinden. Het beste in elkaar naar boven brengen. Dat denk ik wel. Vrienden zeggen ook tegen jou. Vond je iets van anderen? Dat zijn vrienden. Vond je mij ook je het zoveel? Vond je mij ook denk dat die relatie die je nu hebt, dat die misschien te veel van je eist. Dat zijn vrienden tegen elkaar. Dat moet je kritisch zijn of vrienden. Maar mag je er ook voor kiezen om het lekker te laten zitten? Ik denk dat je relatie die het gezond is, maar ik hou het even vormen. Je moet wel heel goed nadenken wat je zegt. Ook dat is natuurlijk een potentiër conflictrek gesprek. Maar vrienden zijn wel een plek. Vrienden zijn verwaard. Liefde vol. Waar je elkaar liefde voor korrigeert. En zo dit soort settings zijn er weinig. Dat is even de redenen om vriendschap juist te koesteren. Dat is zeker een van de reden, naast de andere reden, die verbindingheid, verbinding met een bredere maatschappelijke visie. Blijft het onderwerpje nog net, en het is wel fascineren als eerst. Of is het zelfs dat het meer gaat fascineren? Ja, ja, het is van ander het een beetje. Het begin was ik ook heel benieuwd naar getallen. Dat is de vraag die je ook hoeveel. En dat heb ik wel een beetje losgelaten. Ik kan het ook steeds slechter onhouden, merk ik. Ik vind het minder belangrijk. Ik vind sowieso de spreiding. Of dat. Dat ook daar zit het eigenlijk in. En ik vind de stap. En dat vind ik echt heel boende stap van de relatie. Na wat het kan doen met de samenleving. Dat blijft mij heel erg boeien. Dus wanneer gaat het iets zeggen over het sociale samenhang? Als je de boeken van Kafka leest, wat maakt die zo beklemend eigenlijk? Dat wordt in die romans een wereldzonder vriendschap beschrijven. Dat is het dystopische. Ja, dat is het dystopische. En daar is wel iets wat versoziale kohezenje in het eerst. Het is wel heel benauwend. Maar als je de vriendschap daar uithaald, dan wordt het heel keel. En dat vind ik interessant. En ik denk dat vriendschap echt. En de stap naar de samenleving, vriendschap verbindt ons namelijk. met andere levends, andere perspectieven met een grote geheel. Dat bestaat in wereld buiten mijn bubber van hele hechte vrienden. Bestaat daar in wereld. En dat zijn mijn. Die leintjes, die misschien netten wat zwakkeren of die dynamie. Maar ik weet dat ik zo'n idee kan zijn met iemand die een ander levends perspectief heeft. En dat leer je in vriendstrap. Ben je daar somber over, eigenlijk, over de sociale samenhang in de samenleving? Je leest zo vaak van mensen worden individualistisch er. Het is iedereen voor zichzelf. De samenhang onbrekt. De koning heeft de kersttoespraak iets over gezegd. We kijken allemaal naar ons schermpje. Is het zo zombergesteld? Nou ja, de vrees dat we verliezen wat ons verbindt, die is heel oud. Die is echt zo lang, wat terug kunnen haanslossiale filosofen. waren de eigenlijk vreesten dat. En we hebben ook heel veel gezien alle veranderingen. Dat was toen de telefoon in huiswoudens werd geïniseerd. Waar het dominoe is en psychologen. En ik denk ook wat sociolog bang dat dat relaties. Het is die oudste z'n altijd gelezen. Die angst is er altijd geweest. En we hebben ook een neoliberalisme. Het bedrijgend voor relaties ook dat is helemaal uitgeschreven en onderzocht. Digitalisering, gewoon onder. En wat we eigenlijk zien is dat vriendstrap al dat overleeft. Relaties die zegt dat kennenlijkt niks van aantrekkt. Mensen in alle tijden hebben vrienden gehad. Dus dat is toch fantastisch. En of een sociale kohesie gesproken, ja, ik denk. Daar verandert wel heel veel. Het is natuurlijk ook bezig in duidelistisch. We coesteren het individue. Er zijn zelfs heel veel strommingen die zeggen, ja, het moet allemaal hoeven geen belat. We willen geen belasting betalen. Dus die solidariteit staat zeker onderdruk. Maar vriendstrap die zwemt daar doorheen blijft bestaan? Vriendstrap als relatie drekt zich niet zo heel veel aan van. van al dit soort. strommingen of al dit soort bewegingen. En ik denk het koestre van vriendstrap en ook van een bredere vriendstrap. Kan ons, kan de sociale kohesie wel op zijn minst overreind houden, zo niet herstellen. Dank je wel. Biaatvulkert was een groot genoeg om met je te praten. Dit was het uren voor deze week. Volgende week is geen nieuwe aflevering. Het uren wordt gemaakt door het meere van Waalweg van Doorn. Mijn naam is Pieter van der Wielit, tot volgende week.