Australië is in oorlog met de konijnen

Dit is een advertentie van Better Help, een platform voor online therapy. Het leven is al druk genoeg. En juist daarom is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen, op een manier die bij je past. Better Help kopelt je aan een gequalificeerde therapy in Nederland. Voeledig online, zonder verwijzing. Zo wordt ondersteuning toegankelijk en makkelijk in te passen in je dagelijks leven. Probeer het uit. Ga naar BetterHelp.com/enerc Voor 10% korting op je eerste maand. 45, 46, 47, 40 graden. Weetenschappers voor spellen dat het niet meer lang duurt voorwe in Nederland dit soort extremen temperatuur krijgen. Zijn we daar eigenlijk wel op voorbereid. Mijn naam is Charlotte Alles. En in de podcast 180 graden ga ik op zoek naar een nieuw perspektief. Een zoektocht die leid naar onverwacht te plekken en originele thinkers. Lijst er nu in je favoriete podcast app. ENERCE Welkom. Wij zijn onbeharde apen. Dit is een podcast van ENERCE over wetenschap. Konijnen. Ze zijn schatten, zacht en onschuldig. Maar Australië voert op bijna 170 jaar een velle oorlog tegen deze exot. Miljoen en Konijnen werden vergiftigd, afgeschoten en besmet met virusen. Maar zonder succes want de dieren vermenig veel zich sneller dan Australiës kan bestrijden. Ze vreten natuurkaals, bedrijven in heemse soorten en ze ontregelen compleete ecosistemen. En dat allemaal omdat een Britse colonist in 1859 een paar konijnen uit Engeland dit overkomen voor de jacht. Mijn naam is Carlijn Saris en ik zit hier in de studio met Mike Weiers en Sandra Formolen. Welkom allemaal wij. Hallo. - Dankjewel. Als ik aan konijnen denk dan denk ik aan het ene grote konij wel bij ons in de dorp ergens langs de straat stond. Waar hij dan als kind langs gingen afdoen een beetje gras door dat hoek stopte. Dat was gewoon het soort knuffel dier van de dorp. Maar Mike, jij woont in Australiës schrijft voor de krant ook over Australië. Jij hebt een hele andere ervaring met konijnen. Ja, sinds ik in Australië woon in ieder geval wel. Ik had als kind ook een konij. Maar in Australië wordt dat dier toch echt als een stuk minder onschuldig gezien. Het is zelfs een enorm groot probleem zoals je al zei voor de Australisën natuur voor in heemse dieren. En onlangs zag ik voor het eerst hoe groot het probleem eigenlijk is toen ik in Canberra en de hoofdstad van Australië was. En daar met Brian Cook had afgesproken. Brian is 81 en als een hele leven bezig met konijnen. En vooral de grote schade die ze aangrichten in Australië. Hij heeft tussen hele carrières daar aan besteed en hij liet me zien wat voor effect konijnen hebben op het Australisën landschap. En dat was toch wel heel schokend. Dat is. Als je veel droppings eruit kunt. Maar er zijn er ook een paar heeps en vies. Ja, het ligt hier helemaal vol met konijnen kutels. Je hebt investatie in het zee van deze area. We staan op de top van een heuvel en een buitenwijk van Canberra. Het is heel groen hier. Daar in de verte zie je kunt een aantal wegspringen. Het is een heel verheer. Ze hebben echt een heel groen. Ja, een groen in de manier, de rox en de lijks in deze particular. Dit particular area hier is hier ook vergeten met de relatie van de rebets. In de sens dat er een rebet in de buitenwijk van de rebets en buitenwijk, of de treens, als ze er commonen, en er zijn er een territorial markt met de rebets. Maar dit hele rebet is een hele tijd. Je kunt 40-50 rebets uitgrazingen en in de middel van de stad. 40 tot 50 konijnen op dat kleine stukje waar je je liep in de stad liep. Hoe moet ik me dat voorstellen? Sprengen de konijnen dan letterlijk over je schoenen? Het hangt er een beetje van af, welk tijdstip van de dag hier daar bent. Je ziet wel overal de gevolgen van die konijnen. Dus wat uiteindelijk uitgestrekkt, natuurgebied is, is totaal bezijt met konijnen holen. De heuvels zijn helemaal kou gevreten. Ook onderweg naar Canberra. Vanuit de auto heb ik al opgelet. Zag ik ook hele groepen, konijnen, samen zitten bij een groot meerdad in de buurt. En je ziet ze voor het parlemensgebouw midden in de stad. Dus dat het op zo'n enorme schaal duidelijk zichtbaar is, dit probleem dat vond ik toch best schokkend. Ja, en mijken laten ze even teruggaan naar waar dit allemaal is begonnen. Want ergens moet dat eerste konijnen, of moet eigenlijk de eerste twee konijnen vandaan zijn gekomen, waardoor het helemaal uit de hand is gelopen, zou je zeggen. Ja, klopt. Ja, het waren er eigenlijk 24 de eerste konijnen die dit probleem hebben voor oorzaak. Dat was in 1859. Dus dat was al een aantal decenniaa na dat Australië werd gecoloniseerd door de Britten. Toen waren de troms ook ook konijnen meegenomen, maar die bleven in hun hoekjes. En die hebben verder niet ontsnapt en hebben geen schade aangereegd. Maar die 24 konijnen, dat was op initiatief van de Brit Thomas Oosten. Hij bezat een groot landgoed in de buurt van Victoria, een deelstaat in Australië en de Oostkust. En hij misde eigenlijk zijn grote hobby van thuis, van Engeland. En dat was konijnen jaren. Dus dat date altijd met veel liefde. Hij had wat heimwee naar huis. En hij besloten, het kan vastgeen kwijt als ik een aantal konijnen meenem. Ze hieruitzet en dan lekker mijn oude hobby weer kan oppakken. Het is ook bekend dat hij dacht dat het geen probleem zou veroorzaken. En dat het ook andere Britten in Australië zou helpen om die hobby weer op te pakken. En om iets minder heimwee te hebben naar thuis. Een liddeldit, hier no. We weten we eigenlijk iets over wanneer duidelijk werd dat dit uit de hand liep. Ja, dat gebeurde al heel snel naar de introductie. Het was echt enkele jaren later waren er ineens 10.000 de konijnen op dit landgoed. En ook ver daar buiten. En ja, daar had niemand op gereken. Maar binnen tien jaar ongeveer verspreiden de konijnen zich al heel snel in die deelstaat en daar buiten. Totdat ze meer dan drie kwart van heel Australië bezetten. Ja, omdat niemand eigenlijk wist wat konijnen voor dieren zijn. Want konijnen planten zich in de daadvoort als konijnen. En kunnen per jaar wel 30 tot 60 jonge krijgen. Ja, want hoe zit dat? Hoeveel jonge krijgen ze per keer? Hoe vaak worden ze zwanger? Vrouwtjes hebben een draag tijd van een maand en meteen daarna zijn ze weer vruchtbaar, dus naar de bevalling. En dan per keer 7 tot 9 jonge. Nou ja, dat kan dus wel 12 keer per jaar. Dus dan kom je uit op 30 tot 60 jonge per jaar. En dat gaat natuurlijk heel hard. Wat is eigenlijk de reden dat konijnen zo veel zo snel zich kunnen voorplanten? Ja, dat is een beetje een strategie. Natuurlijk zijn geen roofdieren en hebben weinig middel om zichzelf te verdedigen dan te vluchten. En dus als ze met heel veel zijn, kunnen ze zich handhaven. Dat is eigenlijk het levensverhaal van het konijnen. In Europa zou ik er dan bij zeggen, want dat is het probleem in Australië. Daar hebben ze maar heel weinig natuurlijke fijnhanden, waardoor die populatie niet wordt op een natuurlijke manier beperkt wordt. En dus zo uit de hand kan lopen. Ja, dus uit evolutionele reden zijn ze zich zo massaal gaan voorplanten omdat ze veel natuurlijke fijnhanden hebben. Maar nu zijn ze dus eigenlijk kunstmatig op een plek naar gezet waar ze dat niet hebben. En dan kijk je dus aan tegen de situatie waar we nu in zitten. En weet we eigenlijk zeker dat die enorme aantal konijnen uiteindelijk allemaal terug te herleiden zijn tot die 24. Die deze Brit hierheen heeft gebracht. Ja, dat is heel grappig, want in 2022 hebben ze daar onderzoek naar gedaan. En ze zien dus heel duidelijk dat die 24 eigenlijk de basisformde voor de hele konijnen probleem in Australië. Want dat blijkt uit genetische verwandschappen. En je kunt er helemaal terug gaan naar het wilde konijnen uit Zuid-Engeland, waar ze allemaal van afstammen. Dus die Brit die ze heeft uitgezet, die heeft gewoon de wilde konijnen uit Zuid-Engeland genomen en die uitgezet in Australië. En dat is een enorme populatie hier worden. En dat weten we dus echt nog helemaal niet zei heel lang dat dat allemaal van deze 24 konijnen afstand. Dat is een decente inzicht. Ja, precies, vier jaar geleden uitgevonden. Ja. En mijken dit speelt dus al vanaf de 19.de eeuw. Wanneer was dit probleem nog eigenlijk op ze eerst hoeveel konijnen waren toen? Ja, het is echt ongelofelijk. Je kunt je er bijna niet bij voorstellen, maar in de jaren 20 van de vorige eeuw waren het daar wel 10 miljard. Dus prongen Konijnen rond. Hoeveel per Australië is dat? Ja, oh ja, dat is ook uitgezocht voor iedere Australiër die toen leefde in Australië was dat ongeveer 1300 Konijnen. Zo. Dus wel iets meer dan die ene floppie die wij heel nieuks te kerst aan het houdt uit. Ja, en nu? Hoe over hoeveel Konijnen gaat het nu? Nou, we afgelopen jaren is het aantal nogal gevarieerd geweest. Op dit moment zouden er zo'n 250 miljoen Konijnen in heel Australië rond springen. Wat nog steeds heel veel is, maar toch een heel stuk minder dan in jaren 20. Ja, er is in de loop de tijd wel van anders geprobeerd om die populatie in bedwank te houden. Laatst het eerst even hebben over, want ik kan er helemaal niks bij voorstellen 10 miljoen uit Konijnen. Maar wat gebeurt er eigenlijk met de natuur met het eke systeem als je daar dus zo maar een deershoort neershijdt die daar van oorsprong niet hoort en die dus ook geen natuurlijk feiande heeft? Ja, dat heb ik dus zelf mogen zien nu op mijn reis naar Kember en de omgeving. Het is een heel groene omgeving, heel veel natuurgebied. En daar is eigenlijk alles wat je ziet is aangetast. Ik ben ook naar een plek geweest waar de geen Konijnen zijn en waar je dus ook ziet hoe de vegetatie er normaal gesproken uit moet zien. Er zijn hoge grasse en allemaal verschillende soorten, grasse bij elkaar heel veel bomen. En het gebied waar de Konijnen zitten is eigenlijk kaal helemaal. Kaal gevreten heuvels, overal zitten holen in de grond die ze hebben gegraven. Er zijn ook veel minder bomen omdat Konijnen ook de kleine bompjes, de zijlingen op eten. En dat zorgt voor enorm veel schade. Dus ja, de ecologische schade is enorm, maar economisch dus ook. Boeren hebben daar heel erg veel last van. Er is een periode geweest dat het voor de helft minder oprengstorgde voor sommige boeren. De schapenhouderij is een tijdje gehaald weer het geweest omdat er geen gras was voor de schapen. Ja dus ook economisch richt het Konijnen enorm veel schade aan en naar schatten kost het de australische economie zo'n 200 miljoen dollar per jaar. Per jaar. Ja, overal. En ik had het te denken want het was net over dat de Konijnen in Australië geen natuurlijke feierande hebben, maar zijn Konijnen zelf wel feierande van andere dieren die daar leven of op z'n minst een bedrijging? Ja, Konijnen zijn wat ze noemen in de biologie, ecosystem, en gineers. Dus die zetten de hele omgeving naar hun hand. Hoe werkt dat? Nou, dus ze eten wat er wat maken uitlegten. Ze eten alle zeilingen op en daardoor kan er eigenlijk alleen nog maar grasgroeien. Daardoor hebben ze natuurlijk zelf te eten, maar ja andere dieren worden daardoor weggeconcreëerd. De soort planten die er van natuurgroeien die komen niet meer op. Er zijn de roofdieren worden daar ook doorbeïnvloed. Dus je krijgt een heel domino effect, waardoor de hele balans in het ecosystem veranderd. Waar die Konijnen dus heel bepaalend in zijn? Ja, zeker. Ja, dat domino effect is ook omdat Konijnen zelf geen andere dieren eten, maar wel weer proi zijn voor andere investieve zorte. En dan zijn het vooral volse en wilde katten die voor grote problemen zorgen in Australië, die eten weer konijnen, maar ook heel veel in heemse soorten. Dus daardoor heeft het Konijnen eigenlijk effect op ook wat die volse en die katten allemaal aandrichten. Dus omdat het Konijnen is eigenlijk voedsel is van andere dieren die ook infrastructief zijn, groeien die populaties andere infrastructiefen die er zorgt dus ook. Ja, precies. Dus het Konijnen subsidieert eigenlijk de volse of de wilde katt. En andersom zijn er ook dieren die in elk geval echt typisch Australis zijn die te leiden hebben onder Konijnen plagen. Ja, zeker. Ja, wetenschappers zeggen dat er 322 verschillende soorten, diersorte en plantsoorte bedreigd worden door het Konijnen. Dus het Konijnen staat echt boven aan de lijst van investieve diersorte die het meest te schade aangegd in Australië. En dan heb je het over echt heel unieke dieren die nergens anders in de wereld voorkomen. Australië is de enige plek in de wereld waar buidel dieren voorkomen. Daar zijn daar heel veel verschillende soorten van. Maar je hebt bijvoorbeeld de greater billby hetie of wel een lang or buidel das. Een heel schattig klein buideldeertje met een lange spitse neus, ronde ortjes en een hele zachte vacht. En dat is echt een iconisch Australis dier dat je dus nergens anders ziet. Maar het is heel erg kwetsbaar, want de Konijnen vreent er niet alleen het gas voor de billby weg. Maar stelen soms zelf zijn hol. Dus ze kraken eigenlijk het huis van de inheemste billby. Ja. En ja, dat zorgt ervoor dat dat dier nu bijna is uitgestorven. En ja, duschatting is dat het Konij nu al heeft bijgedragen aan misschien tientallen verschillende de inheemste dier soorten die nu niet meer bestaan. Echt zijn uitgestorven dus? Ja, zeker. Er zijn heel veel Australische dier soorten uitgestorven de laatste jaren en de verwachting is dat het Konijnen daar een grote bijdrage en heeft gehad. Ja, en Konijnen staan natuurlijk bekend om het graven van hun holen. En dat doen ze op zo'n groot schaal dat de bodem daar ook echt degradiert. Je krijgt erozie de vruchtbare laagspool weg. En ja, er is echt een groot probleem ook wat betreft uitdrooging van het landschap. Nou, tot zover het schattengehuisd hier. En toch ineens de onderzaal die Konijnen kijken. Nou, het is me wel duidelijk. Die Konijnen richt op alle mogelijkhemenen richt enormes gade aan. In die zijn ze, beholven als er gezellig huisd hier in Australië en er geschood voor. Waarom eten we die Konijnen niet gewoon op? Dat gebeurde heel lange tijd ook eigenlijk nog wel tot de jaren 40-50 van de vorige eeuw. En het was niet een klein handeltje. Het was echt op een gegeven moment was de Konijnen industrie de belangrijkste grootste werkgever in Australië. Nou, nog sterker dan schapen of ja. Ja, zeker. Ja, want die Konijnen hadden al eens weg. Die hadden juist schapen industrie veel schade aangereegd. En die kun je gewoon met je bloot de handen zo uit het gast trekken bij wijze ons breken. Klopt, wel ja. Ik heb verhalen gehoord van mensen die vroeger ook zelf altijd vallen zetten en Konijnen vingen en verkochten. Heel vaak als bijbaantje of als kind was het dan al gebruikelijk om op Konijnen jacht te gaan. En zo kon je altijd een klein zakcentje bij verdienen. Ja, voor beginners eigenlijk. Ja, zeker. De industrie was ook best wel enorm eigenlijk een bepaalde gebieden van het land. Er werd het echt op hele grote schaal, werden ze afgeschoten. En daar werden ze vooral gebruikt als voedsel en daar werden ze ingeblikt. Dus jarenlang kon je Konijnen vlees in blik kopen. Dat was ook tijdens de eerste wereldoorlog. Eigenlijk heel belangrijk voor de Briten, de Australiërs en de Japansse militairen op dat moment. Het werd toen ook aangepresen als lekkernij als culinaire hoogte punt. In de jaren 40 stonden er ook in Women's Weekly, zo'n vrouw het tijd schrift de beste tien recepten met Konijnen vlees. Het werd geexporteerd. Dus het was langer tijd een heel belangrijk product voor Australië. Maar ondanks dat die industrie dus best heel groot was, kon ze er als nog niet tegenop. Konijnen bleven zich maar voor een heen gevuldige en het probleem werd alleen maar groter en groter. Elk gezicht is uniek. De Philips i-9000 Prestige Ultra met drie flexibelescheerkippen. Passt zich aan elk gezicht aan en vocht alle konturen. Voor een glat resultaat, zelfs op lastig bereikbare plekken. De Philips i-9000 Prestige Ultra ontworpen voor elk gezicht. Ondekte Philips i-9000 Stgera praten nu met tot 100 euro cashback. Hallo, ik ben Patrice Veltuis, hoofdredector van NRC. Naast de journalistiek die je van ons gewend bent, lees je nu ook de beste artikelen uit het Britse weekplat die kan hem is. Voor jou gezielekteer door de redactie van NRC. Nogee en abonnee, gaan we NRC.nl/abonnement. Je spreekt in de verleden tijd. Het was een grote industrie. Het kan ik uit opmaken dat dat nu niet meer zo is. Ja, dat klopt. Op een gegeven moment was Konijnen vlees zelfs populairder dan Kip en ook meer voorhanden. Dus ondanks die grote Konijnen industrie heel put maar niet om echt dat probleem kleiner te maken. Dus moesten ze ook uitwijken naar andere oplossingen en ideeën. En dat waren ze best creatief in. Zo was het bijvoorbeeld, ik zei al, Konijnen werden op grote schaal afgeschoten. Daar werden vallen gezet, maar de Konijnen holen werden ook uitgeroopt om ze op die manier te verdrijven. Op een gegeven moment ging ze zelfs zo ver dat ze met de vliegtuigje vergiftigde wortels dropten. Zo dat die Konijnen het zouden opeeten. Dus vergiftiging was ook een belangrijke manier. Dan kan we gewoon de wortels uit de luchtvallen. In het ades. - Ja. En dat had natuurlijk nog wel andere gevolgen, want die wordt als werelders ons ook de andere dieren opgegeten. Dus dat was allemaal niet ideal. Er werd opgegeven met ook een hek gebouwd, een gigantisch lang Rabbitproof fence heetet. En dat was in een poging om het westen van Australië, waart toen nog geen konijnen zaten te beschermen tegen deze enorme plaag. Het is een hek geweest van ruim 1800 kilometer lang, het woordst door het landschap, dat is ongeveer zo ver als van Amsterdam naar Zuit Spanje. En het idee was om op die manier die konijnen buiten te houden, maar dat hielp ook allemaal niet. En dat hek liep van de Zuidkurs naar de Noordkurs helemaal? Klopt, echt. Ja, het woordst door het land heen. En daar hebben ze jarenlang aangewerkt. Er is ook nog een hele behoemde filmtrouwens in Australië Rabbitproof fence voor de mensen die dat nog weten. Maar ja, dat hek staat er nu nog, grote en deels. Ook later zijn nog wel eens hekken gebouwd in een poging om de konijnen tegen te houden, maar ja, eigenlijk hielp dat niet, want er waren altijd toch een aantal konijnen die daar aan wisten te ontsnappen. Wat moet ik wel nog voorstellen bij zo'n hek? Want is dat zeg maar een Trumpianse muur? Of is dat een zijn dat twee planken? Of is dat een stukje kippegraas? Ja, het heeft enkeke ik het neestweg van kippegraas, maar dan best hoog. En het moet ook ingegraven worden, want konijnen graven natuurlijk holen. Dus het is best interactwekkend. En je zou ook denken dat veel andere dieren daardoor ook niet dat hek kunnen passeren. Dat is denk ik ook zo. En ze hebben er echt jarenlang aangewerkt. Ze zeggen het is het langste hek ter wereld. Ze zijn er van 1901 tot 1907 mee bezig geweest, maar ja uiteindelijk heeft het dus geen zin gehad. Maar je kunt het niet verzien vanuit de ruimte zoals de Chinese muur of. Als het kippegraas is, daar was het eigenlijk een beetje te dun voor. Ja, ja. Dus als het een dikke muur was geweest, dan had je dus kunnen zien. Ja. En het heeft dus niks uitgemaakt, of wat dan? Het was niet de oplossing. Nee, het was niet de oplossing. Dus ja, na al deze pogingen die zijn geprobeerd om het probleem op te lossen, om die konijnen te beperken, had het allemaal geen zin. Dus kwamen ze uiteindelijk met wel een heel. Ja, best extreem in manier om het probleem aan te pakken. Een ziekte, een virus. Ze hebben een virus geïnthroduceerd. Hoe zit dat? Mixomatoose. Dat kennen wij ook wel hier in Nederland. Dat is echt een konijnen ziekte. En die was eigenlijk ontdekte in Zuid-Amirica. Daar was een man in Oerokwai die had zelf konijnen, Europese konijnen het gehouden. En die konijnen gingen dood aan een vreemde ziekte. En dat bleek later dus veroorzaakt door een virus. Het mixoma virus. En dat is een pockerachtig virus. Dat heel doodelijk is voor konijnen. En de lokale konijnen in Zuid-Amirica die waarde daar is stend tegen. Maar Europese konijnen konden daar absoluut niet tegen. En zegt dus heel doodlijk. Een beetje na een vraag, maar hoe ga konijnen naar dan dood? Dat is een zeer pijnlijke, lange dood. Het duurt een week tot twee weken voor dat een konijnen daar echt aan de overleid. En ondertussen krijgt hij dus allemaal huidt uitslach en buelten en een oorig aan dicht. Een godver. Kan niet meer eten, kan niet meer drinken. Dus een hele pijnlijke langzame dood. Ja, best wel extreem dat dat op dat moment ook door iedereen werd geaccepteerd. Brian, de onderzoeker die ik sprak, was zes of zevig jaar oud vertelde hij toen hij het eerste konijnsag met dat virus. En sindsdien was hij eigenlijk gefascineerd. En ja, op dat moment was het probleem zo groot dat mensen dat op de koptoen namen, zeg maar, dat het zo'n langzame pijnlijke dood was voor het konijnen. Want je kunt je de best wel wat etische vragen bestellen eigenlijk hè? Ja, maar dat was toen was probleem groter dan de etiek zeg maar. Dus ja, dat was een soort cowboyachtige metode om het konijnt te bestwerken. Ja, eigenlijk waren ze in Australië echt zo vanhopig dat ze alles aangrepen om het probleem aan te pakken. En er was ook eigenlijk niemand die niet het belang daarvan in zag. Dus toen hebben ze dit geprobeerd en het was ook voor het eerst in de wereld dat daar zo'n virus werd ingezet als bio-controle zeg maar om zo'n plaag aan te pakken. Hoe gaat dat eigenlijk, hoe introduceren je dan zo'n virus in een dier soort? Nou ja, je neemt dus gewoon een dood dier en verspreid dat over andere dieren, dus van het ene continent naar het ander. Het is ook heel belangrijk het virus verspreidt zich niet zo maar dat gaat via muren en vloor je, die dus een bloedmaaltijd van konijnen nemen en dat dan weer naar de volgende konijen verspreiden. En dat werkt als een tierenlier want ja, daar gaat echt meer dan 99 procent van de konijnen ging daar aan dood. Een vraag mogen gelijk af of dat er niet ook heel veel schade kan aanricht aan andere dier shorten. Nou dat was het grappige, het was dus niet besmiddellijk voor andere dieren. En op geeft mensen in het toen was het dus al een heel groot succes en Australiës krijgen daar toch wel een beetje een eigen voel bij zo'n virus en toen brakken een hersenvlies ontstekingen uit invictoria. En mensen maak ze echt enorm zorgen dat dat kwam door die mixen matozen. Toen zijn de vierologen die het hadden geïntroduceerd zijde dus van dat kan niet want dat is niet besmiddellijk voor mensen. Maar omdat de bewijs hebben ze zichzelf geïnjacteerd met mixen matozen. Die onderzoekers. En laten zien dat ze daar geen schade aan ondervonden. Zo, het was een hele wilde tijd. Ja zeker, zeker. Ik hoor je zeggen, 99 procent van de konijnen sterft, door het virus is dus wel een hele naren en langzaam bedood. Maar het klingt ook wel als of het heeft gewerkt. Ja, en aanvanklijk werkt het ook als een heel goed he. En ze hebben nog een twee keer een boestgegeven door extra floy uit te zetten. Waardoor het virus zich nog makkelijker geïnverspreiden. Maar uiteindelijk bleek dat de konijnen resistent werden tegen het virus. Ah ha, dat kennen we natuurlijk inmiddels van de vierologie. Het idee dat het als een virus maar lang genoeg rondzinkt in een populatie, dat het allemaal geeft met dat het dier voor het zich aangepassen. En dat is hier dus ook gebeurd. En het virus zelf pas zich ook aan. Er wordt ook milder, dus het is een soort ko-evoluutie wat er gaat plaats vinden. En dat virus wordt al milder, zodat het langer kan circuleren in een soort. Want anders is het een doodlopende weg natuurlijk. Als alle konijnen sterven, dan kan het zich niet meer verspreiden. En voor mijn grip over welke tijd hebben we het hier ongeveer? Wanneer speelde het ongeveer? Ja, in 1950 werd het geïntroduceerd. En daarna is het gewoon verdergegaan. En nu is ongeveer 50 procent van de konijnen resistent tegen dit virus. Ja, dus in de eerste decennia, eigenlijk, na 1950 toen het werd geïntroduceerd toen heeft het heel goed geholpen. Toen waren er minder dan 100 miljoen konijnen over in het land. Wat nog steeds heel veel is natuurlijk, maar echt een stuk minder dan die 10 miljard van ooit. Maar op een gegeven moment, ik geef mijn door dat de konijnen resistent werden. En toen is er heel hard gezogd naar een nieuw virus om te introduceren. Daar was Brian Cook ook nou bij betrokken. En dat werd uiteindelijk in 1995 geïntroduceerd. Nou, per ongeluk eigenlijk, hè? Ja, klopt. Want ze waren bezig met een proef met dat virus. Dat is een virus dat uit Europa kwam. En dat is een kalissiefirus. Ook specifiek voor konijnen. Maar nog net niet specifiek genoeg, want ook hazen sterven er aan. Maar goed in Australi zijn geen hazen. Nou, zijn er ook trouwens ook in best even zo hard. In middel zijn u dus ook. Nou ja, goed, maar ze waren bezig met een proef op een eilandje voor de kust. Met het nieuwe virus, dus dat kalissiefirus uit Europa. En dat was ook heel doodelijk voor konijnen. Meer dan 90 procent van de konijnen overleideren. En dat worden ook door die muggen en vlooië overgebracht. En daar waren ze bezig met die proef, maar het virus ontsnapt er dus naar het vaste land. En waarschijnlijk door een mug die je de overstek heeft gevraagd, want het was een paar kilometer uit de kust. Maar het kan ook zijn dat opzetten in het spel was, want Australi is veel er wel heel graag van die konijnen af. Kloopt, ja, dat is nog steeds te vragen. Er is Brian ook geen antwoord op te geven. Maar ja, dat geeft al aan hoe effectief dat virus was. Dat is toen ook in 1995, dat in no time ervoor gezorgd dat het aantal konijnen weer enorm is afgenomen. En wat was dat voor virus waar we die tweede keer mee te maken hadden? Ja, dat is familie van het Noro-virus, wat wij kennen als een TRI-virus. Maar bij konijnen werkt dat iets anders. Dit kalissiefirus veroorzaakt bij hun interne bloedingen. Dus daar lijkt het meer op een Ebola-achtig virus. Ja, ook niet zo vrij allemaal. Nee, maar wel een snelle dood. Dus die konijnen sterven binnen 1 op 2 dagen. In plaats van de andere virus ging over 2 weken geloof ik hè? Ja, precies. Ja. Dus met de introductie van zo'n 2e virus. moed ik het dan zo zien dat dat toch weer een soort nieuwe succes golf komt. Dus dat er weer opnieuw een hoop konijnen sterven? Ja, dat gebeurde ook. Het was heel effectief om opnieuw de populatie weer onder de duim te krijgen. Maar ik hoor maar aan komen. Ja, want zo gaat dat met virus daar ook weer resistant die tegen. Ja. Ja, dus voor de 2e keer werden de konijnen weer resistend. En daar zitten we nu eigenlijk. Ja, nu is de populatie groot en deels resistend tegen de bestaande virusen. Dus zijn onderzoekers op zoek naar een nieuw virus? Ik ben ook naar het landelijke onderzoeksinstitus geweest in Canberra waar ze dat onderzoek uitvoeren. Maar helaas is er op dit moment geen nieuw virus beschikbaar. Dus ze zijn jarenlang op zoek al. Ze maken zo'n virus ook niet in een lap of zo iets. Het moet echt iets zijn wat al bestaat, wat ergens op de wereld is aangetroffen. En dan moeten ze nog bewijzen dat het werkt en dat het alleen konijnen aantast. En niet allerlei andere dieren. Ja, dat is het grote probleem. Dus ze moeten heel lang duurig onderzoek doen om te zien hoe doodelijke is het voor konijnen. Maar dan moeten ze ook testen van is het niet geschadelijk voor kangeroes. Dat is het de dinghoos niet aan of andere zochtieren in Australië. En nog belangrijk er is het niet schadelijk voor de mensen. Want dat wil je natuurlijk ook niet en zie ik de introduceren die schadelijk is. En over die virus hebben we nu dus al tot zeker toegezien dat een initial effectief virus dat konijnen aan het gegeven met resistenten geworden. Gaat dat niet straks met een nieuw virus weer opnieuw gebeuren? Ja, zeker. Dat is wel de verwachting. De Australische onderzoeken hebben ook bereken dat we iedere tien, 15 jaar nieuw virus nodig hebben om dit weer in stand te houden. Dus de ultima oplossing gaan we daar niet invinden? Nee, dus je hebt ook eens weer wat nieuws nodig om dit vol te houden. Ja, want het klingt nu als of het eigenlijk best wel allemaal volgens plan is verloopt. Maar heeft het ook nergens anders schade aangereegd? Ja, zeker, want dit vooral wordt nog veel krankzinniger. Het loopt echt nog veel verder uithand. Want ook in Europa hebben we dat gemerkt dat de mixomatoofs uit Australië is vervolgens weer een Europa gekomen door een fransman die last had van konijnen. Die wilde er hier vanaf. Die wilde er hier vanaf, maar vorig zegt er ook naar Nederland, bijvoorbeeld, ook uitgebreid, waardoor ze duinkonijnen hier verdwenen zijn. De fransman, hoe zat dat? Die had een landgoed hier in de laatste van konijnen. Die had een landgoed bij Parijs en hij was bacteriolog, hij had de Paul Felix Armond de Lee. En hij heeft de hele fransen. Ja, heel frant. En hij heeft dus express dat virus uit Australië geimporteerd om van die konijnen af te komen, maar zich ook niet zo goed gerealiseerd hoe goed dat zou gaan. Want wat gebeurde er? Nou, de Europese konijnenpoplaatie is ingestort door dit hele verhaal. En ja, door dit verhaal, hij ben dat denken, is dat er? Ja, zeker. Want het konijn was ook ooit in Europa een natuurlijk een infrastieve soort door de Romeinen uitgezet in Noord-Europa, maar inmiddels was daar wel een soort balans in gekomen. En is het ook, bijvoorbeeld, voor het ons Duinlandschap, heel belangrijk gebleken, dat de konijnen rondlopen. Want wat doen die konijnen hier waarom het wel belangrijk is voor het eekersysteem? Nou ja, ze doen eigenlijk precies hetzelfde als in Australië, maar ze maken het landschap wat opener. Dus ze grazen de jonge zeilingen weg en ze zorgen ervoor dat andere soorten weer ruimte krijgen. Maar bijvoorbeeld bepaalde volgens soorten die kunnen hier overleven omdat ze profiteren van de aanwezigheid van het konijn. Ja, want hoe staat het dan nu voor met de konijnen in Nederland? Nou, dus toen de mixenmortoze hier ook kwam, toen is de 90% van de populatie uitgestorven. Nu krabbelt het wel wat op. Want ook hier worden konijnen weer resistent tegen het virus. Gelukkig maar, zouden we hier zeggen. En ze blijven zich voortplanten, ja, dus dat gaat. Ja, daar word ik toch wel weer een beetje zedig van, dat ze deen werken ik nu in eens. Ja, maar het is nu behapbaar. Dus en konijnen zijn ook heel belangrijk in de Duin. Het is echt een sleutelsort. En een soort die ook ervoor zorgt dat andere organismen daar kunnen leven. Dus bijvoorbeeld het Duin-fieltje profiteert van de aanwezigheid van het konijn. En zantagen, dus hebben er daar door honderdjes waar ze zich ook thuis voelen. Dus ja, op die manier is het konijnen ook wel heel belangrijk voor de duinen. Het is echt heel interessant dat het konijnen dus in ons ecosystem zo'n andere functie heeft, waar het dus ook belangrijk is om het ecosystem in stand te houden, waar het in Australië gewoon echt invasief is. Ja. Een echt een hele andere situatie. Mijken je noemen net al even dus van alles geprobeerd. Er zijn al twee virusen waar die konijnen inmiddels resistent tegen zijn. Ja, wat is de volgende stap? Waar wordt nu overnage gedacht? Brian is ook nog steeds hiermee bezig, wat zegt hij daarover? Ja, ze zitten nu wel echt in een lastige positie. En dat heeft verschillende oorzaken. Aan de ene kant zijn ze dus al. Ze ruimen decennium bezig met onderzoek naar een nieuwe virus. Maar ze hebben gewoon nog niets gevonden. Ze kunnen niet zo maar een virus gaan maken, zeg maar, zelf in elkaar knutselen. Het moet echt een virus zijn dat ergens op de wereld is gevonden en dat effectief blijft. Het duurt ook een tijd voor dat het dan losgelaten kan worden. Ja, inmiddels zijn steeds meer konijnen resistent, dus ze zien het probleem explodeeren. Er zijn nu wel ook andere manieren waarnaar gekeken wordt, bijvoorbeeld genetisch onderzoekmanipulatie. En dan gaat het erom dat ze proberen konijnen. konijnen te krijgen die bijvoorbeeld alleen maar mannelijke nakomelingen krijgen of onvruchtbaar zijn. Er zijn ook wel een extra memeneer om dit probleem te aan te pakken. Maar wat het probleem is nu zeggen onderzoekers tegen mij, zoals Brian, is dat er politiek eigenlijk te weinig aandacht is voor dit probleem. Juist omdat die vorige virus zo effectief zijn geweest. is het probleem een beetje weggezakt bij de politieke in ieder geval. En ook wel bij de brederen, onder de brederen samenleving. Hoeveel er dus plekken zijn waar ze overal ziet rond springen, zijn er ook mensen. die niet zo door hebben dat dit probleem nog dus heel snel uit de hand kan lopen. En daardoor is de financiering ook niet voldoenden nu om dit belangrijke onderzoek te blijven doen. Dus de onderzoekers zitten wel echt met de handen in het haar. Ja, en ik zit ook een beetje te denken van. misschien zijn de tijden ook een beetje veranderd, dat best. weet je al die radicale maadregelen zoals een virus loslaat, maar ook van die heen ziek. maakenden naar virusen, nou ja, ook het verkopen van konijnen uit voor bondjassen. Dat is ook niet meer echt van deze tijd. Ik denk in ieder geval een stuk minder lucratief te honderd jaar geleden. Spielt dat ook nog mee? Ja, absoluut. Ja, de percepcity is toch wel veranderd over hoe je met dieren om moet gaan. Dieren leet, er zijn heel veel mensen die zich daar druk om maken. En dan gaat het niet alleen om de kanggroe of de koalen, maar ook de konijnen. Die mogen er ook zijn, zeg je, veel mensen. In Nederland kennen we het konijnen ook al ze bijzonder huisdier. En het heeft de soort. ja, het ook een soort nostalgie dat erbij komt kijken, zelfs in Australië. Dus ook al heeft dat nieuwe virus effectiever konijnen gaan sneller dood. En hebben niet zo'n lange leidensweg. Maar als nog zijn er mensen die zeggen, neven zouden dat helemaal niet moeten doen. Ja, maar dat virus krijg je nu niet meer weg natuurlijk. Dat is er nou helemaal. Dat klopt. Dus dat gaat gewoon door. Ja, en als je uiteindelijk definitief van het konijnen afwoeil in Australië, dan moet je denk ik wel naar de gentechnologie gaan. En dan bijvoorbeeld konijnen maken die wel paaren, maar die dan alleen onfrugbare vrouwtjes-opleveren bijvoorbeeld. Dan dan draai ik je de keten, maar ook dat is gevaarlijk. Want dat wil je alleen in Australië, maar niet in Europa. Dus hoe hou je dat tegen? Hoe hou je dat in de oand? Dat zijn weer de nieuwe etische vragen, deze tijd oproept eigenlijk. Ja, precies. Is er iets bekend over de publieke opinion hierover? Of is het ook iets wat gelangt ziel voor mensen heen gaat? Nee, in Australië zijn veel mensen zich wel bewust van het probleem, want de konijnenplag is eigenlijk. Ja, meest iconische plaag van het land. Mensen hebben die beelden gezien, er zijn foto's die nu nog steeds heel beroemd zijn, waar je. 10.000 konijnen ziet in een Australislandschap. Er zijn heel veel andere investieve soorten in Australië, waarmee. mensen ook wel zich van bewust zijn, maar het konijn blijft toch echt op nummer 1 staan. Dus ja, mensen kennen het probleem, maar denken er gelijkertijd dat het enig sinds onder controle is vanwege die virusen die bestaan. En zo virus bestaat niet voor bijvoorbeeld gijten of kamelen of die padden, die reuze padden. Dus het kon je enig is echt het enige investieve deur, dat op die manier wordt aangepakt, maar ik denk dat er een stuk minder mensen zijn, die weten dat zo veel konijnen nu resistend zijn en dat het probleem dus weer enorm groot kan worden. Wat een welzinnig verhaal eigenlijk, dat iemand die bijna 200 jaar geleden 24 konijnen menen, dat we er gewoon vandaag nog steeds met de gevolgen zitten. En dat je natuurlijk allemaal etische vragen bij kunt stellen bij die cowboyachtige metodus, maar ja, Microsoft jij zou horen, is het ook gewoon echt een probleem, wat je niet zo makkelijk kunnen geren? Nee, klopt. Wat gewoon echt wel omaadregelen vraagt als je het hele ecosystem weet je wil beschermen? Ja, absoluut en dat vertelde Brian mij ook, ja, hij is dus al zijn hele leven met het probleem bezig. Had op een geef om moment ook het idee dat het inderdaad bijna was opgelost, maar hij ziet nu de laatste jaren dat het weer op nieuw de kop opsteekt. En dat is voor hem als onderzoeker, hij heeft zijn hele leven aan gewijd, hij is 81, hij is eigenlijk met pensioen, maar dat lukt nog niet helemaal. Er zijn nog steeds mensen, die steeds een beroep op hem doen vanwege zijn kennis en ervaring. En ja, het is voor hem wel heel frustrerend om te zien dat nu aan het einde van zijn carrières het probleem weer zo gigantisch groot wordt. En dat er gewoon nog echt, ja, geen nieuwe oplossing is. Dankjewel, Maak je en dankjewel, Kwaag gedaan. Dankjewel ook, Liz Duitsberg voor het maken van deze aflevering. De muziek die hoort is gecomponeerd eraf en gespeeld door het duidelkortet. Wij zijn er volgende week weer. Tot dan! Bizar, op tuimplanten kunnen we nog steeds bestie zieten zitten die schadelijk zijn voorbij en vlinders. Dan je zeker weet dat je plantenkoop die wel goed zijn voor bierdiversiteit, koop ze dan biologisch. Bijvoorbeeld, wij spreken klopt een koop. We zorgt wanneer je uitkomt. Tijnier voor de toekomst.