"Aklın Yeniden İnşası" I Önce Can Sonra Canan 344.Bölüm

Zeka o problem yerine bu problem mi? Şunun önce şunu mu sonra çözceniz seçemez. Zeka önüne geleni doğruyan bir şey bıçak gibi. Böyle bir şey takır takır ediyor yani. O bıçağın nereye döneceğini ya da o aletin hangi sorunu ele alacağını belirlenilen melek ya akım. Bizim şu anda akıllarıyor olmanız lazım. Çünkü akıllar adam kalmadı ortadan. Hepimiz zeka ya. Dicital hızı yırıcağ ettik bütün işlerimize. Ve ondan medet bekliyor. Oradan medet gelmeyecek. Bize genel akıldan ve fers ev eden bir ötenecek. İstişare, ortak bakış, geçmişten beslenme, tecrübelen istifade. Bütün bunlar aklın, membaları ama bugün bunlar yok. Kısım metinler var, tivitler var, orada bir şeyler var. Onlarla besleniyoruz. Burada akıl inşa etmek mümkün değil. Akıl roman okumayı gerektir. Akıl uzun metne konsantre olmaya. Akıl uzun muhabete konsantre olmaya gerektir. Bunu yapabiliyorsan akıl çalışır. Bunu yapabiliyorsan akıl gelişir. O yüzden işte şu anda dünyanın belki de inşallah insanı akıllanderem göstereceğiz. Olabilir mi? En büyük sorma olarak akıl büyüceğiz inşallah. Öyle olursa korkulmuş var. Bir dönem buna hatırlarsın. Yani hızlı değişimden kaynaklı çok iskimiş gibi görünüyor ama öyle değil. Daha 6-7 yıl öncesinde. Zekânın çok önemli olduğu, zekânın çok par. Beyin deyince zekâ diye algılan dedik falan. Bakın diyorlulunca, ne kadar? Hep öyleydi. Hep öyleydi. Gelem duygusayıp gündeme yaklaşımı oydayım. Zekâ konuştuk, zekâ amızın nasıl arttıracağız. Bize zekâ yüklü hocam falan diye. Ne yersek daha zekiy oluruz falan. Yani şeyde. Bak hocam ceviz bey ile benziyor bunu yiğince şunları olacak. Böyle bir bekle. İnot alacağım. Evet. Sonra bunu içerisine yani kültürel bir bakış açısı olarak. Bu arada bunu çok doğru buluyorum. Duygu okuması hikayesi geldi. Duygular çözünürlüğümle attırmam nevzusu geldi. Duygu önce duygu şeyle beraber geldi. Bu saak conditionumuz duygusandan da miniteliğimize artırma diye geldi. Ama bunu sonucu olarak şunu algılıyorum. Arlıklı olarak daha geniş bir duygusal değil. Paze görebilme. Bunu okuyup anlayabilme. Bunun üzerinden kavramlar ilişki için gerekli iletişim için gerekli malzemeleri bulma. Katmanı geldi. Şimdi fark ettiği şey. Özellikle bu belirsizliğin etkisinden kaynaklı belirsizliğin de bir sonucu olarak. Daha çok bir akla olan ihtiyaç. Ben aklı çok geçici olarak sana top pasatabilmek için. Daha çok anlamla ilişkisi olan bağlantının adı diye tarif etmeye çalışayım. Yani öyle teslim edeyim. Ama şu akılı işini konuşalım. Yapay zeka var da yapay akıl. Niye yok diye muhabbetimiz olmuştu senlere. Tabi yapay zeka işi çıkkında. Orada da akıl ben seviyorum ya bunu anlatmaya bir şeyde. Akıl bağlamaktan geliyor ve faktleri bilgileri bağlamları birbirlerine bağlayarak konuştu. Kaya oluşturma yeteneği yakıl. Şimdi biz mesela yapay zekanın akıl ürettiğiniz zannetme yavukasına düşüyoruz. Bu kere yapay zeka dediğim şeyin zeki olduğunu düşünme yavukasına da düşüyoruz. İkisi de değil. Yapay zeka sadece çok hızlı ve bizim ürettiğimiz laflardan bir sürü şey üretiyorsa. Bize onu uzna yetişemiyoruz. Bu bize yani hayran ediyor kendisine öğreneyim. Bir araba'nın hızlı gitmesinden çokla farklı bir şey değil. Yoksa biz daha hareket ediyoruz. Araba daha hareket ediyor mu? Hızlarımız farklı. Şimdi bu yapay zeka dediğimiz şeyin yüksek sayısal bilgi işlemek kapasitesi. Bize ne yaptım? Mesela zeka üzerine zekayi kutsuyarak oluşturduğumuz bir medeniyet damarı vardı sonuçta. 50 yılda ona. Bu aradayız mı etkisi işte? Bu damiz mi getir? Bu darmadan oldu ya. Şu anda insana biçtiğimiz. İnsana senelerce okullarda o işleri yapsın diye süründürdüğümüz meslekler niye zart diye yapay zeka geçiyor? Çünkü insana zekadan ibaret zannettik. Zekayı ödürlendirdik yüksek aykır çok seksi bir şeymiş gibi geldi. Ta otuz senedir. Aykır'nın yaşam kalitesi ya da başarısıyla ilgisi olmadığını bilmemize rağmen bunu öğrenmiş olmamız rağmen. Bu bilgi hayatımıza çok zor girdim mesela çünkü çok eski bağlışkanlık. Biz bilgi işlemi bilgi saymayı kompetasyonu yani. Hep böyle üstün bir insanı özellik gördük. Ne zamana kadar ticitan makinalar bu işin bizdenin yapana kadar ki bu da neredeyse elli senedir böyle yani. Elli senedir aslında makinalar bizdenin yapıyorlar. Şimdi yapay zeka biraz da son kullanıcın gündemine girdiği için gözümüz açtı. Şimdi zeka problem çözübülmek beceristi hep söylüyoruz. Ve tabiatta her şeyin biz zekası var zaten yani her türlü devinen sistem. Bir problem çözdüğü için varlarını sürdürüyor. Enerjiye alıyor, bir şey için kullanıyor. Bir halden hale geçiyor. Dolayısıyla bütün canlı canlı sistemler için zekadan bahsedebiliriz. Canlı sistemler biraz daha üstüzey zeka gösteriyorlar daha sofit ki bekarmışık problemleri çocuğu var. Ama zeka o problem yerine bu problem mi? Şunun önce şunu mu sonra çözceğine seçemez. Zeka önüne gelene doğruyan bir bir şey bıçak gibi böyle bir şey takır takır. Diyor yani önüne gelirse kesecek bir araşkimi düşün. O bıçağın nereye döneceğini ya da o aletin hangi sorunu ele alacağını belirliğen melyaki akın. Bugün şimdi yapay zeka içinde diyorlar kim daha iyi kullanacak. İşte yaratıcı da olanlar efendimiz zaten bir konuda bir ikimi olanlar. Onun kandırık çılıklarına ya da halüsün aslyondan da düşmeyecek derecede uzman olduğu bir konuda yapay zeka iyi kullanılanlar hep daha başarılı olacak da. Burada yapay zeka ile insan arasındaki ilişkinde öne çıkan özellik hangisi akın? Akın hangi problemin ne sırayla çözceceğiniz seçen anlamaya göre bu seçkiyi bedreleyen yeteneğin at. Ve bu da çok üst düzeymiş. Aynı zamanda akıl duyguları kontrol edebiliyor. Zeka iyi kontrol edebiliyor, hissleri kontrol edebiliyor, davranışları kontrol edebiliyor. Akıl her şeyin en üst kontrol merkezi. Akıl olmadığı zaman ya da aklı olan bir varlık aklını kullanmadığı zaman onun zekası, onun potansiydi, onun davancı başka akıl tarafından kullanılıyor. Ve şu anda bence dünyada yaşadığımız en eğlenceli durum bu. Bir akıl var, diyor ki böyle yapacağız biz. Valla hemen diyoruz, hemen yapıyoruz. Çünkü bizim akılımız yetmiyor. Onunla ilgili karar vermeye. Onunla ilgili seçim yapma yetikini kendimizde görmüyoruz. Bu bir ilüzi yok. Şunu deyip demem, yapma şansına her zaman sahibiz. Matiksa'dan ne gibi her şey bir seçim sorunu. Ama biz hep seçimi, özellikle de kritik konular da dışarı bırakmaya alıştırıldık. Dolayısıyla üst akıl var, bir dış akıl var, bir kapital akıl var, bir karolak var, bir istene bileyim. Ne diyelim ona? Kamu akıl, yaygın bir akıl var. Kamu akıl da değil töbe. O eskiden de. Şimdi artık daha bir digital akıl var. Bizim ne yapacağımıza karar veren biz istemişinde kaldığımız için muhtemelen. İnşallah yakın zamanda akıl çok daha fazla reiting yapan bir konu olacak. Şimdi ben insanın manevirlendiğinde bunları tekrar bir tanımlamaya kalktım. Akıl zeka duygu, ses gitmiş. Neyse. Yani orada mesela kompleks davranışlar ortaya koymayı sağlayan davranış, tehditleyicileri olan duygular. Bütün aivanlarda var, bizde de var. Akılımızın yetmediği, mantığımızın yetişmediği yerde duygular tehditlenerek bir sürü şey aynı anda yapmamızı sağlayı var, harika. Fakat akıl hiç olmadığında ne oluyor? Aynı duygularla tecaviz ediyorsun, aynı duygularla cinayet içiyorsun, aynı duygularla hakkını yiyorsun insanların zulüm yapıyorsun. Bunlar da duygularla ortaya çıkan olaylar. Akılın burada fonksiyonu ne? Hangi duygup paketinin ne zaman tetikleneceğine dair? Kontroller gibi çalışıyorsa biz o insanı ne diyoruz? Edepli insan. Edebini tanımıyor, duyguların aklın kontrolünde olması. Akıl kontroller olarak devrede olmaz ise, duyguların tek başına son derece yıkıcı bir şey. Mesela 90'ların sonundan itibari alçikan, duygusal zekâh salgınlığım, bir de böyle bir tarafı vardı. Yani biz senin dediğin gibi, faydaya maatuf bir şeyler fark ettik orada, denil konunun kitabından sonra. Bir de oradan tonuyordu, damasçıda, beyin dedi, vallahi duygularla harin anne falan diye, seni bilimcaya da böyle ayrılmaya yaşadılar. Ondan sonra bir duygularla fena girdik ama yine dün IQ'da yaptığımız saçmalama ve IQ'da yapmaya başladık. Her şeyi ondan ibaret görenler türemeye başladı. Her birki şunu fark etmedi ki oğumuz, bak ben daha gençti mozamanlar hatırlıyorum. Normal demeyelim, sayısal zekâh ya da IQ'le temsil ettiğin buz, sembolik sayısal zekâh'i, duygusal zekâh anlamakta kullandık ya. Oradaki araçları getirdik, bunu modellemekte kullandık. O da bir anda kompetasyonel bir şey dönüştü. Buradan böyle bir şey gelir, bunu tediklendir. O yüzden de hep şöyle dendi ya, bu bir batı zihni bu arada. Her ne kadar biz de sürecin sekular ve batı tarafı da duruyormuş gibi olmak da beraber aslında değil yani. -Bayağı doluyuz bir şeyde. -Yani benim itsel motivasyonumda öyle değil. Batı zihniyle beraber konuyulmasaya getirdiğinde ister istemez gizli önerme. Bunun içerisinde verimlilik, moderninizle bir başladıklar oluyor. E şimdi sen bunu alır da ister zekâh'ı yüklersen, zekâh seçkiyi bunun üzerinden yaparsan bunun için parçalayacağı ile geliyor. Güzel bir örnek o. Duyguya yaparsan, duygu da böyle yani onun başarısını ölçüyorsun. Yani sen aslında karşılara bir şey soruyorsun. Duyguları öğrendim, yeterince adam manipleyiyor musun? -Yani, aslında para kazanıyor. -Kazanıyor mu sen? -Kal, yani onu soruyorsun. Bunu sordun yerde, duyguyla bakıyor olmanında bir avantacı kalmıyor ortada. Birisi şimdi akıl burada tekrar bu konu şeye gidecek işte ortak akıl, doğru akıl. İşte işlersel akıl, faydalı akıl. Tamam mısın? İnsan için neyi faydalı neyelim? Akıl. "Neye göre problemi seçer?" Yani ben bir teknoloji buldum, "Bu çaktı yerim, bir bıçak var herhalde." Tamamını bir ne mi saptayacağım, yemek mi yapacağım? Çünkü bu kararı akıl verecek. Akılın eğitilebilir olduğu gerçeğini unutuyoruz. Yani biz de mesela zeka duygu falan değil, esas eğitilebilir olan. Zeka zaten mutlamadan var olan ve deneyimledikçe de keskinleşen bir kapasite. Ama yani bir insanın tutup da işte atıyorum 60 ay kudan 180 ay kudaya çıkarmak gibi eğitmiyor. Ama bir insanın gerçekten edebiyatla, sanatla bilimler, düşüneceğine akıllı, akıllı ve daha akıllı hale getirebiliyorsun. Ve bir insanı yapmaya ökürsün. Ama bu yüzden de akıl kavramı daha karmaşık. Tabii ki. Şimdi normalde zeka konuştuğumuzda sen bolu kale getirelim, beyni kıvrımlarıyla eğitile olduna dair atama yapıyorsun. Ve yani bir ölçülebilirim atamatikta buldun. E duyguyu da hormonlarla bir atama yapıyorsun. Vazı adama psikopat diye biliyorsun. Yani empatisyok, duygusal bir şey yapamıyor diyorsun, atıyorsun. Ama ise akıllı hala kalıp böyle bir şey yok. Yani böyle tarif edebileceğin yani azıcık da olsa ölçülebilir, bir zemin bulabileceğin bir şey yok. Akıl böyle sanki çok yoruma açık bir şeymiş gibi kalıyor. Siz zaten sorun zekanın da öyle yok. Kürün nasıl yanlış, duygunun da öyle düşünün nasıl yanlış. Şimdi herhangi bir verile bir durumu ortak paylaşan anda orada olan insanları düşünün. On kişi olsun, belirle bir durum yaşasından. Onun da farklı duygusal tepler vermiyor çok normaldir. On kişinin aynı anda karşılaştığı bir soruna, on farklı zekanın o farklı çözüm ya da bakış etsi önermiş sonucu normaldir. Ve on farklı aklında, on farklı aldığıma yapması çok normaldir. Zaten neden normal bunlar? Bizim gücümüz bu çeşitlikten geliyordu. Bizim manyak tarafımız ne yapacağı standardır zediye ya. Bunun bir normali var. Katofu var işte. Buralım üstüyi, bu altı kötü yok öyle bir şey. Akılın da mesela çeşitleri var. Bir sürü versiyonu var. Ya bence kişiler adedince, hatta kişilerin zaman sal izlekleri adedince. Yani sonsuz sayda akıl versiyonu var. Bu dolayı da o kişiyi özelinde. Onun aklı bir şey yeter. Öbürün aklı başka bir şey yeter. Bu o akıllar birleştiği zaman bir problem özelinde. Ben başka bir şey yeter. Ben başka bir şey zuhur eder o zaman. Şimdi demin biraz önce saydıklarım bak. Edebiyatlı, sanattır, felsefedır, bilimdir, manebiyatır. Bunların hepsi yüksek hazlar alanına giren insana haz şeyler gibi gözükse. Bunların hepsi aklın beslenme kapıları gibi düşün. Şimdi bu kapıların hangisi bir insanın aklında daha fazla açık kalmış su ömrubunca. Oradan daha fazla besleniyor. Ve aklı o tarafa doğru daha çok çalışıyor. Ben çok uzun yıllar bilim eğitim ile uğraştırmıyor. İçin çok bırakmak istememe rağmen tamamı yok. Her şeyi önce bir anadetlik bazen. Bu niye oluyor diye bakıyorum? Ne olduğunu bakmadan önce neden olduğunu anlamaya çalışıyorum. Çünkü bilim kafası böyle bakıyor. Sonra bir tane şair bana geliyor diyor ki neden olduğu önemli değil. Hocam diyor, bak diyor şunun güzelini, bak diyor işte kuşlar, fedep edip falan. O başka bir kafayla anlatıyor. O da bir akıl. Bu da bir akıl. Bizim sorunun uzsan ki standart bir akıl, standart bir zeka. Standart bir normal varmış gibi herkes ona benzetmeye çalışmamız. Bize ki, farklı akıllar olmadığına beneptiyor mu ya? Biz yapayız, zekadan korkmuyoruz. Yatay zekadan korkuyoruz diye. Yatay zeka yani geleni kesen. Hep aynı şeyi yapan stratej değiştiremeyen. Sizi zeka değil o. Akıl. Hatta akılsızlık. Akıl strateji değiştirebilendir. Akıl bir dakika bunu yapmayacağım ama onu şunu yapacağım diyen bir dakika. Akıl şimdi yakalara böyle yaptık ev alan mı? Artık başka bir şey yapmamız lazım diye bilen olmalıydı. Yapayız zeka sana bunu söylemiyor ve söylemeyecek de mutlamadan. Çünkü yapayız zeka seninle etkileşebilir bilmek alın. Senin sürekli güzellemek için senin var olan, acandanı destekleyecek. Var olan aklını pohdo olacak. Çerik üretmekle meşgul. Onun yaptığı şey yok. Benim akkum bir kim değiştirecek? Mustafa Cengeli, Porturacak, Tüçük Hacı yanlış yapıyorsun. Cıcağı ki nalak eti var. Cıcağı ki sadece kayrış öylediği böyle olacak falan. Beni zorlayacak ve akıl bağlanmalarımı, çocuk tekrar bağlanmamı sağlayabilirse. Ya da ben ona izin verirsem ben başka seçenekler görmeye başlayacağım. O yüzden yapayız zeka. Ben de böyle bir akli alana çalmayacak. Öyle bir amacı yok zaten varlık olarak. O sadece bilgi işlem sarılarak hızlı bir takım sonuçları ötüyor. Akıl insan da çok önemli bir şey. Hepimizin özel akılı çok lazım. Yeter ki nerede kullanacağımızı bilelim. Ben tutup da burada bir cihra akıl vermek için aklımı kullanırsam terbiyesizlik yapmış olur. Ama senelerimi bir yolojiye, biraz an tropojiye, psikolojiye falan filan harcayınca da gördüklerim var. Sonlarda buradan konuşuyor. Senle paylaşıyorsun. Sen paylasın, görüyorsun. Ben paylasın, görüyorum. Bu akıllı alışverişi zaten kaç bölüm oldu bilmiyorum önce can son acana. Bu kadar süredir ki. Üçün şikayetli bir akıllı alışverişi. Yani biz zekâr gösterisi yapmıyoruz bir bölümze. Duygusal püskürme yaşamıyoruz. Televcantatırma programlında olduğu. Akılımızı reorganize yetmeye çalışıyoruz. Ve böylece benemeyim yani. Öyle bir ölçeyi olsaydı senin istediğin gibi akılın. 2018 yılında ilk bunu yapmaya başladığımız dönemde akıl ölçere girseydik. Şu anda akılımız çok daha farklı olacak. Bu kadar alışverişten sonra çok daha üstün bir akıl sahip olduğumuza benemeyelim. Çünkü bu geliştirici bir şey. Ve şartta birbirimize yanmak, birbirimize dayatmak için birbirimize alışveriş yapmak. Birbirimize faydalanmak için birere geliyorsa, o zaman akıl büyüyor. Şimdi galiba en çok eksili hissedeceğimiz şey. Bana da bu gibi geliyor. Sen o nereden gördün bilmiyorum ama ben çok ortam takip etmediğim için bu benim hissettiğim bir şey. Sen söyleyince örtüştü. Böyle olması lazım. Çünkü akıllı adam kalmadı ortada. Hepimiz zekaya, digital hızı yırıcaayettik bütün işlerimize ve ondan medet bekliyoruz. Oradan medet gelmeyeceğim. Bize genel akıldan ve faysal feden mededince. Şimdi şu lütfen çok bariz çok da destekliyorum. Oradaki bakış açısına şu çok bariz ki bu kadar yüksek değişimin olduğu dönemde en büyük ihtiyac. Akıl. Tabii ki. Yani burada mesela zeka değil, duygu değil bilmem dedi bilgi değil artık. Yani bu kadar yüksek değişimin içerisinde kısaz badede yüksek zararlar görebileceğimiz bir opcuyonla kal. Oksiyonla karşılık. Sadece akıla baktığımız yerden bir sonuç bulabiliriz. Ama sorun şu. Yani akıl hala bizim doğlu zihnimizin karmaşık duksal ataması ile kavram sallı açmış gibi geliyor bana. Şimdi bak. Yani kavramlara inanan bir adam ya kavramlarını değerine inanan bir insanın. Ben hala nitelikli bir şekilde onu sınırlarını çizene kavramı akıl kelimesini, akıl kavramının kendisini sınırlandıramadığımız seziyorum. Ben de örneklerle tarif ediyorum. Yani dünya üzerinde kifik ayeler, savaşlar, stratejiler, planlar, zeka, duygu, kızgınlık, umut işte ne bileyim bu. Muhteşem fikirler bilmemle bir yana. Abi bu ölümler iyi değili, akletecek. Bir sebeye, eklemesi de anlamlı bunu. Yani ona anlıyorum. Hani bu iyi değil. Bunun şimdi bizim için ya da başkası için iyi ya da değilin önemi yok. Bu genel için iyi değil. Ya bunu sonundan biz zarar görürüz. Ben zarar görmüyorsam bizim çocuklar zarar. Bu ortak akıl edin ortak vicdan dediğimiz şeye göndermeye yapıyorsun aslında. Şimdi burada mesela acaba şöyle tarif etse oluyor mu bilmiyorum. Yani bu ilkel kullandığım bir metodolojiler benim için. Yani uzun zaman aralığında çok sayıda insanı etkiliyen bir konuda karar veriyorsan akıl. Yani daha kısa zaman aralıklarında daha kısa amaçlarla ilgili karar veriyorsan zeka bilmem. Bu arada bir şey yani şu anda itileme yapıyorum konuyla. -Aa. -Böyle letsin uflamazdım. Ama bu benzer bir tarife ihtiyaç varmış gibi görünüyor. Yani masa da abi biraz akıllı olalım dediğimizde çok hikayeli bir yere gönderiyoruz. Ya da akla ihtiyacımız var dediğimizde kavram olarak tam işaretliyemiyoruz. Seziyoruz ama işaretliyemiyoruz. -Ben ki senin ihtiyacının şöyle çözebiliriz diye düşünüyorum. Aslında o da akıla davet ettiğin sen daha biraz akıla da bu. -Açık zorladı bu. -İyi bir şey çıkabilir miyim? -Muzik bir şey çıkacak. -Çıktı zaten. -Aklı ol. -Aklı davranalım. Biraz akkımızı kullanalım dediğimizde aslında akıllı gerçek zemiline davet ediyor. Nedir o zeminin? Şimdi akıllı biraz önce senin anlediğin bir tarifini yapmaya çalışıyorsun. Sınanı çizmeye çalışıyorsun. Bunu bir fakülte olarak düşündüğümüzde yani beynim bölümü gibi duyguz, zeka gibi bir kompartıman gibi düşündüğümüzde zorlanıyor. Harbuki mesela aklımızı kullanırken biz aklederken bir şeyin anlamında bizim için değerini ve işte olasılığına hesaplarken. Bak akın bütün bu diğer faküptelerden veri çekiyordik galetsin. Mesela bir şey duygu sol olarak beni rahatsız ediyorsa diyor ki bu diyor, "İndeyim." diyor mesela. O da duygu dan veri çekiyor. Zeka ama hesap kitap yapıyorduk. Önce böyle olmasına böyle olmuş. Daha hıfız alan bir iki çeki bir şey yapıyor. O zaman yukarı şunu değil bunu yapalım. Ama bunları nefsini karar mı veren akıv duygu dan sevgiler her şeyden veri çeken bir üst değerlendirin de mekanizması gibi. O yüzden sınırını çizerim ve çok zor. Bir insan mesela çok duygu sol durduysal ise çekeceği verip farklı. Endişeli bir karakterse mizacı öyleyse çekeceği verip farklı. İşte bir sep Sami'ya diyoruz ve gem direkteki endişelene adam. Herkes, Lail'le'n biri endişelendiği zaman onunakla öyle çalıştığı için bir çok fayda veriyor ya. Önce işte kayayı o görüyor musun? Geminin gittiği tarafta. Akıv bunların hepsinden veri çekerek çok kişiyem münihasır sonuçlar üretebilen şeyin adı. Sonuçta öğrettiği sonuçta. Baba biz böyle bir yerde yaşıyoruz. Sonun anlamışı dur. Şu iyidir, şu ködür, yapılmalıdır, yapılmalıdır. Öncelikler budur, son alıklar şunlardır. Falanfıyla gibi. Dünya hiğer aşık bir senaryoyu otuttur. O senaryo uyarınca da zekasını duydusuna bilmemlesinin. Kullanıyor sistemi içerisinde. Her akıl da farklı yalardan bilgi çekince bu akılların birleşmesi. İşte daha üç büzeği bir ne o işte istişim. Şahıra bir sişare kültürümün o hudu zamanlarda kullandığımız şey bu. O akıllar bir araya gelip de sözle. Bak, burada söz, akılın gölgesi gibi bir şey. Çok düşük bir versiyonu. Çünkü akınız bizim çok daha hani böyle seyyiyel duygursal şeylerden verir çöküyor. Ama söz çok mekanik. Söz sayesinde akılıp paketliyoruz. Minimini paketleri ayırıp, aktarıp dönderiye alabiliyoruz. Ve böylece akıllar arasında akordetmek için ipuçları olarak kullanıyoruz. Biz sözüme sen. Ne kadar sofistik eyse sözüme o kadar iyi yapıyorsun tabi. Bu ile etişim. Mesela sadece birlikte ortak duyguları yaşamak. Mesela bu da akıllar için bir besleme. Birilik de insanlarla bir konserle ilanıyorsun. Ya da şarkı söylüyorsun, ya da beraber bir dinleri tüeli yapıyorsun. O sırada istediğin duyguz senin aklındaki bababoyu. Bu şu anda kendimizi iyi hissediyoruz. Bak, burada da duyguz sağlık işte o sosyal feromonlar, bilmenler hepsinin belirleri ne alıyorsunuz? Özetle akılımız bunların hepsinin üstünde bir şey gibi konumlansa zihnimizde. Yani insan üst özellik gibi. Diğer aymanlarda da varsa bile bizdeki çok gelişmiş versiyonu ile bizde olmakla bakarsak. O zaman bunu sınırlandırmak değil. Ne kadar kapsayıcı olduğunu görerek belki başlamak lazım. Şu anda dünyanın akla ihtiyacı var. Trump'a bak her şeyi var, aklı yok. Yani bir aklı var kendince. Ama bana yarayan bir aklı yok. Dünyaya yarayan bir aklı yok. Devamlı işte "Make America Strong" e yani "Avitan güçlü yap, yap" da nereye kadar bu? Amerika sonuçta kendini mi yırtacak ya? Ne yapacak bu kadar güçlü olunca? Bir başka bir aklı bir ortak aklı. Ya şöyle ya. İşte kız çocuğunu olduğunda, kendi sınıfında başka kız çocuklarıyla kavga ederken. İşte gayet, laf ebeliyle aynı zamanda fiziksel gücüyle o kavgayı kazandığını görmek bize zekice ya da duymusalandan da bilmemle hissettirebilir. Yani böyle pozitip göründür. Kız çocuğumuz ötekileri yeni yok. Yani bu konuyla yakın. Ama akıllı taraf şunları söylen bu iyi değil. Tamam. Şimdi bu iyi değil demene sağlayan şey bir şey. Yani bu iyi değil. Bu o kadar pozitif değil. Bir daha onu okuyabiliyor olman gerekiyor. Kadime anlayabilmen gerekiyor. Derler bilmen gerekiyor. Evet. Akıl buradan verecek. O ve o tuzaklara düşmemen gerekiyor. Duymusalandan da yürü lan kızım. Geleni hırpala falan hani böyle de ol. Ya da fiziksel anlamda gücü gücüyle övgün. Ama onun üstünde bir yerde başka bir şey demen gerekiyor. Başka bir şekilde düşünmen gerekiyor. Eğer çocuğunu seviyorsan yani çocuğumu geleceklikle pozitif. Bu ne zaman çalış abi bu? Bu akıl mesela o o bizim çocuk o bilerinin marizledi. Bunu demek kolay. Ama ne zaman bu iyi değil diye biliyorsun. Bak kenarın yere geleceğim. İzak kalan değil mi durduğunda. Burada çok hem fikirim de. Yani buradaki kullandığımız metodun mantığını yine kavram olarak tanımlamaya çalışıyorum. Hep bir şeyde. Yani burada mesela bak ne kadar toaf bir şeyde. Yeni Avustur Ali ya 15 yaş altının sosyal medyaya kullanımın yasakladı. Yani şimdi mesela şey boşluğuna düşmedim mi? Ben bu haberi duyduğumda. Bu niye o senin önce planlanmadı ya falan bu boşluğuna düşmedim mi? Mesela bu bir akıl kararı ya. Yani bu kadar basit bir konu ya. Yani yani ben bunu düşündüm mesela. O haberi duyduğunda çok isabetli bir şey. Niye bu kadar gecik? Yani çünkü aklın ne ifat bunun bir tarafı var. İnsanlar bunu bir şekilde çözer diye bekledik biz. Ve yani teknoloji üretenler bunu bir şekilde çözer diye bekledik. Onlar çözemedi devletler müdahale etti. Hep böyle oluyor ya. Ama devletlerde. Lan 25'dan ayıka çıktıydı. Ama 5 senedir sosyal medyaya dönem bu şeyi. Yani bu tam tanesi, bu hayatlarımıza invazı olması 5 senedir. Yani maksimum çünkü onunca bu kadar yargındıyız. Dünyada 5.8 milyar burada 2023 rakamı galiba. 5.8 milyar akıllı telefon aboneliği var. Çok büyük bir şey bu yani. Ve bu artık herkesin ulaştığı bir aada, küt çocuk çocukların problemini global bir sorum yapmaya yetti. Yeni oldu ama bu. Ama geç kaldık yine de. Çünkü işte akıl bunda geç kalıyor. Ki bu arada sadece usturayla da. Yani daha Avrupa bir ne adaptasyonla olacaksın. Ama akıl da şöyle bir şey var. Akıl kademi dinleseydi. Bu hataya düşmez de işte. Akıl veri den anlamı rütüyor ya abi. Şimdi ne kadar verin? Biz var ki bizim kişisel olarak. Ya da bir kurum olarak ya da bir devlet olarak. Ne kadar bilgiye sahip olabilirsin. Lan kütübaliler dolu olabilirsin. Onu bilmiyors ki orada yazıyor onlar. Bu yüzden biz anlamı kurarken minik verip parçalar nasıl çizgiler çekiyoruz böyle. Kabalama bir hat yaratıyoruz. Onun için bir hikaye kuruyoruz. Gerçekler buradukça bağlantılar kırılıyor yandan kılıyor. Kırılıyor yandan kılıyor. O yüzden işte istişare ortak bakış geçmişten beslenme tecrübeden istifade. Bütün bunlar akılın membaları. Ama bugün bunlar yok. Kısa metinler var, tivitler var. Orada bir şeyler var. Sologan atılıyor, gündemiz oluyor. Bir saat sonra o sloganundum. Başka bir şeyin peşinden gidiyoruz. Akıl uzun metne konsantre olmayı. Akıl uzun muhabete konsantre olmayı gerektir. O yüzden işte şu anda dünyanın belki de, inşallah insanı akıllanderem göstereceğiz olabilir bu. En büyük sorun olarak akılı duyacağız inşallah. Öyle olursa kurtulmuş var benektir. İnsanlar tekrar akıl isterlerse. Akılın peşinden düşerlerse. Zekanın tek başına, duygunun tek başına, sesginin tek başına, ezberin hiçbir fayda sağlanmayacağını tekrar göreceğiz. Ben küçükken öğrenmiştim. Biniyorum. Herkese daha anlatılayamayacak. İsağına atılanıyor lence. Aklını kullanmayanların üstüne pistik yar. Kurandaki ifadedir bu. Aklını kullanmayan üzerine pistik yar. Ne demek? Nereden yağıyor pistik? Orta'nın üstüne, her yerden yağıyor. Biz Şemsiye yapalım diye. Korunaklı olalım diye. Dünyayı temizleyelim diye akla sahiptik. Batırmak için kullanıyoruz şimdi biraz. Nasıl baza bağladın mı? Azıcık, azıcık oraya doğru gidiyor. Sana kalma, hülazı. Yeni yapay zekayla alakalı bu regulasyonlar mevzusu. Yani birazcık yavaşlatmaz sınır koyma. Besay ile hani bunlarla alakalı birki bir kişiyi de hatırlatayım. Mesela Avrupa Birleğinin ne üzerine çalıştığını. Güle koreyde bu konuyla alakalı bazı çalışmaları yapmışlar. Yapay zekayla ilgili standar zeylebilmek için. Mesela çok tatlı başladıkları yerlerden bir tanesi. Şeye bağlamışlar. Şirket yönetiminde ya da süreç şirket kararlar içerisinde yapay zekaya varsa kesinlikle ve kesinlikle yapay zekaya onaylayan bir kişiye bağlanmak zorunda. Karara bağlamış mesela. Onu görünce de şey yaptım. -Ne kadar sorumluluk çünkü. -Evet, sorumluluk çünkü. Çok akılıca yani hani bir şeyde. Şöyle çok akılılıca, bak çok zekince değil. Bir şeyde yani akılıca. Bunun çok ölçüle mesele daha geniş tarif edilebilir bir başlar da ihtiyacı var. Belki şöyle de sen nasıl onur? Asker zeki olmalı komutan akıllı. Olur mu? Olur olmuş. Yani işte biraz. O yüzden de bir dütteye bir neye batıyor. Şimdi devlet başkanlarına bak ya. Kaçı akıllı ya gözünü seveyim. Allah'tan geçen kanada başbakanını gördüğüm. Çünkü bir yardur da yarırtadığım bir tane akıllı çıktı lan. -Ala. Herhin ne güzel konuştu yani. Diye de dedi dünyada ustalar arızı okul falan dedi yani. Yani eski Amerikan başkanlarından bir tanesi yüzde bir, bir, buçuk o ile bir, bir, buçuk puanla başkanla kaybettikten sonra çevrece olmadığı algordan bahsediyordum. Çevrece olmayan sarınca çevrecilikle tuhaflık var diye düşünmüştüm. Yani yani o zamana kadar gayet duygusar anlamda yani bu çevreciliklerle kalıp pozitif bir duygu derken. Biriden huylandaydım konuyla ilgili bir şeyde. Karada başmakada mı söyleyeceğim bu bana akıllılıkla, akıllı konuyu sorgulamayı getir. -Esta işte algor gibi bir adamın başkan, Amerika'ya başkan olabileceği bir dünyada akıllı bir dünya oldu. -Tamam ki o kadar akınız yok. -Ne? George's'la böyle buş mu oldu o zaman? -Galiba, galiba. -Ya obam vardır. -O obam mesela genelde hevemiş herde. -Söyle yani George Bush, çünkü farklı değil ki yani bu bir şeyden Trump'dan. -Herekes bahsedin ben burada, hani herkes de hep yabancıları konuşacağım kendim ben mükemmel anlamadım arkadaşlar. -Benim ülkemini ortalamasın üstünde bir yönetim var gayet güzel ya. -Dışarıdan ne olduğunu biliyorum çünkü dünyanın harç yoksa kadar. -Dünya'nın harçı gerçekten sakat biz gülabal olarak bakalım ama kendimize bir ders çıkandır. -Benim daha fazla akınmamı ihtiyacım var. -Daha fazla bilgiye, daha fazla zekâ edin. -Beni bakın da olmayı ihtiyacım var. -İşallah olabilir. -Ben üzere sanmıyordur. -Tamam hocam.