AI & werken in breder belang

We zullen moeten meeserven op de grote AI-goof die Nederland heel veel kansen biedt. Maar dan moeten we die wel grijpen en niet de technologie, maar vooral de mens daarin ze traastellen. Deze podcast gaat niet over AI met alle toeters en bellen, maar over hoe wij willen werken en hoe AI daar ik in kan ondersteunen. Ik ben Stas Keoneis en houdt me eruit om 20 jaar bezig met de relatie, mens en innovatie en de impact van technologie op werk. Vandaag spreken ik met Sonja Schollema, directeur bij de NSVP, een organisatie die zich zelfs al 100 jaar bezig houdt met de toekomst van werk. En we gaan het vandaag hebben over werken in brede belang en hoe AI daar even wil in zou kunnen bijdragen. Welkom Sonja. Voor mij een belangrijk onderwerp, als je kijkt naar hoe we werken beoordeel op dit moment. Je ziet dat veel mensen zich toch niet heel betrokken voelen bij hun werk. Volgens mij de cijfers geven zelfs aan dat dat maar 20 procent is. En 40 procent vindt het wel oké. Ik hoor vragen mensen zeggen, nou als ik echt zou doen waar ik blijven wordt of mijn potentieel op zou in kunnen zetten. En dan doe ik iets anders dan wat ik nu doe, maar goed, we hebben allemaal onze vaste lasten daarin. En nu komt AI natuurlijk op de werkvloor met een grote belofte dat dat tijd wint zo op leveren en daar gaan we het straks over hebben. Dus vandaar werken in brede belang, maar het schappelijk gezien wat is werken en hoe willen we dat inzetten. En vind ik het leuk dat jij ons daar meer over wil vertellen vandaag. Als we het hebben over werken in brede belang, wat bedoelen we daar eigenlijk mee en hoe kijk je jullie daar naar? Ja, we zijn een stichting, dus de NSVP, een kenniscentrum en voor mogenstvondst dat zich richt op de toekomst van werk. Waarbij we streven naar mensenwaardig, een mensenwaardige toekomst van werk. En daarbij richten ons eigenlijk op drie tees. Hoe ziet die toekomst eruit? Dat is een toekomstbestendige arbeidsmarkt. Wat voor ontwikkelingen doen ze eigenlijk voor rond technologie, waardoor werken ook veranderd. En hoe ze hoorgen we dat uiteindelijk iedereen toegang heeft tot betekent is volwaardevol of menswaardig werk. En iedereen talentelt. Dus het is een mengeling van die drie thema's. En het uitgangspunt is eigenlijk dat werken meer is om gewoon je geld te verdienen, wat ook een belangrijk roll is. Maar dat het ook betekent is geef, dat het een sociale kondexie geeft, dat het het gevoel geeft om bij de dragen aan de samenleving. Dat je je kan ontwikkelen. Dat je een paar de autonomie hebt. Dus een aantal belangrijke aspecten die gewoon voor elke leven heel belangrijk zijn. Dat uitgangspunt, dat werpt ook de blik op die vraag wat is dat betekent is volwerk. En dat is eigenlijk werk dat er toe doet. Je zou het kunnen beginnen met werk dat een elk geval minimale kwaliteit heeft. En als het gaat om arbeidsvoorwaarde of salaris of wat dan ook, je zou kunnen zeggen dat het gaat omwerk dat ook echt interessant is voor mensen. Door dat het autonomie bied, die betrokken sociale betrokkenheid bied, die mogelijkheden tot ontwikkeling bied. En als laatste en hele interessante vraag, werkt dat er toe doet. Is het een werk dan belangrijk dat het andere? En wat meer betekent is geving in je werk kan je makkelijk lukker ervaren. Dan de echte vraag, de maatschappelijke vraag wat welke werk vindt in mijn belangrijke? En die maatschappelijke vraag hebben natuurlijk ook wel mee gezien tijdens de corona. Wat waren de belangrijke beroepen? Ja. En dat moest echt doorgaan. Het gelijkertijd zien in heel veel onderzoekers dat mensen van hun eigen werk soms het de zogenaamde boes zit. Job nummer van ja, ik weet eigenlijk niet wat mijn werk er toe bij draagt. En wat ik interessant vind is dat jullie staan al 100 jaar. Dus waren die vraagstukken die hier noemt? 100 jaar geleden ook al relevant, want in mijn beeld was dat toen ja, moest je echt werken. En had je er niet zo veel over te vinden? Heb je het een beetje luxe problem of is dat niet zo? Nee, het is toch een vraag die al heel lang speelt. Deze stichting is ooit opgericht als een broepscheusadviesbureau. Met heel erg de gedachte je kies niet een broep. Nou ja, om je geld te verdienen, natuurlijk ook. Maar ook echt om je potentiëlt onderrikkelijk en een existentieële vraag noemde ze dat toen al heel bewust. Van wat wil je eigenlijk bijdrage aan deze samenleving? En het kwam eigenlijk in een tijd waarin het de sociale verhoudingen gewoon vast stonden. Dus je werd de bakker omdat je vaderbakker was. Het had eigenlijk niks te kiezen. En in die tijd was er eigenlijk ook een groot technologisch onderwikeling. En een individueel meer in industriele revoluutie. En kwamen er ook steeds meer broepsopleidingen en kwam die specialisatie van werk op gang. En toen werd die vraag van wat woordje. Er werd ze net heel interessant en actieveel voor iedereen. Of wie ben je eigenlijk zelfs? Ja, en de oprichters hadden daar ook echt een emancipatieve, of emancipatoaar, misciën bij, om die broepskeusen voor iedereen toegankelijk te maken. Dus die vraag was niet iets wat alleen voor hoge opgeleden. Er was ook een kiezen met een rest die moest gewoon, maar het vaak blijven doen die al generaties in de familie zit. Maar dit was echt van dit is belangrijk dat dat voor iedereen mogelijk is. Er werd ook in de eerste instantie door de gemeente gesubsidiert. Mooi. Dus dan heb je een kiezesje aan. Maar we worden het even veranderd. Maar dat is het. Ze hebben een heel individuele kant er aan. Ja, jullie kijken volgens mij ook heel erg naar een maatschappelijke kant. Dus waarom het overal in de coronatijd kwam dat natuurlijk naar boven. Wat zien jullie daar? Nou, ik zie dat die discussie over betekent is volwerkt eigenlijk op verschillende manieren wordt aangejaagd. Je hebt de hele individuele strobering, waarin veel jongeren die behoefte hebben om maatschappelijk relevant te zijn. Dat is die hele strobering van morrelampie, duurzame ambitie. Ja, dat echt een discussie oproept van wat kiesje voor werk. Eigenlijk terug naar die vragen die oprichters ook. En daar schrijft bijvoorbeeld je alke post die een white paper op over wat is een goede loopt bij. Ja, interessante vraag. Ja. Heel persoonlijk lijkt me ook toch. Ja, maar wel breder dan alleen wat vind ik belangrijk. Wat leuk werk. Het gaat ook om die vragen wat wil je bijdragen. Hoe kan je die twee werelden combineren? En we hebben een programma dat het werken in brede belang. En daar kijken we eigenlijk vooral naar de krapten en de tekortten in de publicsectoren. Ja. Wat ook nu heel erg speelt. Want ja, we hebben een beperkte groep mensen die kunnen werken. Die groep zal niet enorm groeien. Maar er wordt wel een allerlei kant te getrokken. Dus er is meer behoefte aan mensen in de pensie. We ervaren tekortten in het onderwijs. Er is meer behoefte aan mensen in de zorg. En het veranger is voor zijn het eigenlijk ook zijn echt essentieele beroepen. Dat hebben we in die COVID-teiten ook gezien dat dat moet wel doordraaien. En het is de basis voor veiligheid, voor gezondheid, voor opleining en emancipatiespelen na een belangrijkere rol in. En het zijn eigenlijk publicsectoren die zijn ontwikkeld op grond van democratische waarde, van gelijkentugang tot zorg of gelijkentugang tot onderwijs. En dat moment dat je daar echt lang duurig te korte hebt en de kwaliteit achteruit gaat, zal je zien dat er privatie initiatieven komen. Die zeggen ook, ja, je hebt wel een hele lange wachtbeleist in de reguliere zorg, maar in de privatesorg. Ja, of vandaag dieken die laten overreer. Dus dat is wel echt iets waar we. We zijn ook niet mensen dan gaan aantrekken. Ja, dat is misschien dan lucratief over, heb je meer autonomie of meer vrijheid als je bij een privates instelling gaat. En dat is dus het zijn eigenlijk hele decenniaan politieke discussies aan vooraf gaan onder de zorgs-system en onderwijs-systemen te ontwikkelen die we nu hebben. En het is een hele fundamentele verandering als je dat hele idee zou loslaaten. Als dat alleen maar uit krap te zou ontstaan, dus het is niet alleen een vraag van ja, waar zit de krap te? En moeten mensen daar wel of niet voor gaan kiezen? Dat zou je nooit willen dwingen. Maar het is wel ook een maatschappelijke vraag van wat voor samenleving willen we zijn. En hoe essentieel vinden we die sector en hoe vinden we daar dan voldoende mensen? Ja, ik heb volgens mij wel eens ergens gelezen dat we naar de toekomst toe een van de twee werkenden in de publicsector zou moeten werken als we dat werk nodig hebben. Ja, dat is dus de vraag van is het ene werk dan belangrijker dan het ander? Wat voor keuzes maak je daarin? En ik zou niet daar op voorhand een positie in willen nemen, maar het is wel een heel maatschappelijke problemen en iets waar we het echt met elkaar over moeten hebben en waarin innovatieve oplossing er nodig zijn. En dat in dat programma werken in brede belang kijken we eigenlijk van, ja, defensie heeft al heel veel mogelijkheden om mensen te betrekken bij allerlei werkende defensie zonderse persendiensten hebben of ze maar beperkt en mijn perkte tijdendiensten hebben of uitwisselen met andere organisaties dat heet haar eraan ekosystemen. En dat idee zou je ook voor andere sectoren misschien kunnen insetten. Dus er zijn heel veel mensen met een onderwijsbevoegdheid die niet meer in het onderwijs werken. En heel veel mensen die hebben in de zorg gewerkt, maar die zitten inmiddels in een beleidsverfuunctie of zitten in een onderwijsfunctie voor de zorg, maar die zou het best interessant vinden om nog één of twee dagen in de zorg te werken. En misschien zijn er ook heel veel mensen die best willen bij de graag. Daarmee zouden betekenis van het werk kunnen toe nemen en zou de maatschappij echt gehoepen kunnen zijn. Je ziet natuurlijk veel organisaties die hun mensen een dag per maand of zo geef om ook vrijwilligers werk te doen. Ik denk dat als ik mensen spreken in organisaties zeker als ze zich minder betrokken voelen dat ze zien van als ik wat extra tijd mag besteden, of kan ook gewoon zorg zijn voor je eigen gezin of ouders. Je ziet natuurlijk, nou als deze discussie die jullie zichbaar maken, denk ik ook heel goed. De hele AI-ontwikkeling daarmee vind ik wordt nog vrijwillig keken naar 'i' en 'i' gaat daar een stukje van overnemer, 'oh help wat betekent dat'. Daar zijn nambelofders van 'i' we kunnen 20% tijd besparen. Ik zie nog weinig daarin de discussie wil je dan misschien die tijd niet zo zeer binnen je huidige berop, maar in een andere berop. Als ik zelf kijk, misschien zou ik het wel waardevol vinden om les te geven, denk ik niet dat ik op een laag geschooldes kan geven, maar misschien wel op een universiteit meer gastcollezies enzovoort. Dus het zit nog heel erg in, we hebben onze beropen en daarin gaat die arbeidsmarkt natuurlijk veranderen en we hebben een grote behoefte in andere sectoren. Volgens mij heb jullie ook wel gekeken in die context van het breder belang naar 'he, stel dat er inderdaad tijd winst, zo zijn'. In hoeveel zouden mensen dan twee banen naast elkaar kunnen hebben in twee compleet verschillende sectoren, en niet alleen omdat het financiële zou moeten, maar gewoon omdat mensen daar hun betekend is in vinden. Hoe kijk je jullie naar die verandering aan? Ja, de eerste vraag die we eigenlijk hadden was, zijn werkgevers geïnteresseerd om een dag in de week hun wederwerers te missen, en moet dat dan gratis zijn, of kan je ook weer een compensatie terugkrijgen. En wat zou een overheid er in kunnen doen, dus je hebt ook een dienstijd, maatschappelijke dienstijd, waarin mensen bijvoorbeeld een jaar iets anders kunnen doen, dat doen veel jongeren, maar dat zouden ouderen misschien ook heel interessant vinden. Je ziet in de laat ontwikkelingen op het gebied van medewerkers vrijwilligerswerk, en de AVVN die zich ook echt hart maakt, omdat in CO's op te laten nemen, waarbij bedrijven ook mogelijkheden geven om iets te doen in het bredere belang. Dat hoeft niet altijd structuur heel een dag in de week te zijn, maar je zou het ook echt kunnen bundelen. En je hebt ook mensen die zich voorbereiden, dat heet dan een social-pensioen, als je in de lateren fase van je leven bezig bent met uitreden uit het arbeidsproces. Zijn er ook veel werkgevers die ruimte geven om daar in te orienteren en breder te kijken. Dus daar zijn ook kleine initiatieve waarin het gebeurt, maar er zijn ook structurale initiatieve waarin dat uitwistelen van personeel een rol speelt, bijvoorbeeld in Breinpoort, waar onderwijs en bedrijven heel duidelijk samenwerken. En waar bijvoorbeeld technische bedrijven medewerkers uitlenen om in het onderwijs bij de aanget te leveren. Dus je ziet ontwikkelingen waarin het gebeurt, maar eigenlijk heb je zoals in Breinpoort, is ook echt een intermediërenorganisatie die die uitwisteling stand brengt. Dus welke mensen willen dat, welke scholen hebben behoeftes, en hoe met je bedalt en hoe regelen we dan de contracten, wat wordt er wel een niet vergroed en financieel uitgewisteld. Dus het is een heel gewikkeld proces, maar het kan wel. Uiteindelijk heeft een regio er als totaal heel veel vaat, als talent in de regio blijft. En goed opgelijd personeel heeft uiteindelijk voor die bedrijven. Dus het idee dat je als organisatie een bredere verantwoordelijkheid hebt, en dat het uiteindelijk ook terugverdient als je investeert in dat bredere belang, ja, dat is nog niet gemeent goed, maar het is wel, denk ik, een toekomstperspectief waar je je verbilding zou kunnen inzetten. Als iedereen een dag in de week zou kunnen bijdragen aan een andere sector, hoe zou dat dan uitwerken? Ja. En we hebben nu drie projekten lopen, waarin we daar ook echt concrete ervaring in opdoen. Een je is er op gericht om mensen met die uitgevallen zijn in het werk te reentegere vierde ouderen zorg. En dat geeft hen betekende scheeving in die reentegatieperiode, wat helpt om het herstel te versnellen, en het helpt organisaties dus om die ziekte termijn in te korte. Dus het is niet een tegengesteld belang op zo'n moment kunnen bedrijven en z'n aainsameleving profiteren. Daardoor is ook een initiatief dat heet iedereen een meester, waarin mensen eigenlijk kunnen bijdragen aan het onderwijs en basis onderwijs. Maar dan is ook de vraag van wat is dan eigenlijk de behoefte, want gaat het dan dan om, als je zegt ja, het is om te kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Dat is niet zo, want het onderwijs is goed genoeg. Het gaat er ook niet per se om te korte op te lossen, maar het gaat wel om misschien variatie in inbrengen in de klasten verhoog. En je kan bijvoorbeeld mensen in het zet in specifieke projecten, maar je kan ook ondersteuning en ICT gebruiken. En dan kan je misschien gewoon extra handen in de klas hebben, je kan ook bijdragen en persoonst vormen. Dus dat zijn alle lekkijden. Ik weet ook wel, juist in het onderwijs, maar volgens mij ook in de zorg is flexibiliteit. Het is een heel belangrijk onderwerp van, als je daar werkt en wil blijven, dan heb je soms ook periodes dat je misschien niet om achter je zorgen zo op school kunt zijn. Dus kun je dat dan invullen, dus ik denk dat dat voor de mensen die daar dus een bijdrage leven wil waardevol is, maar ook voor mensen die er al werken, waardoor die weer hun potentieel op een andere manier kan inzetten. Maar het is dus belangrijk om die drie partijen alle drie het oog te houden, dus de organisatie die mensen inhuurd, die inzet moeten daar ook open verstaan en moeten ook realiseren dat er grenzen zijn, mensen zijn niet bevoegd, mensen hebben andere competenties. Dus het is ook niet zo dat ze het werk vervangen van de mensen die daar werken. De medewerkers zelf moeten plezier aan beleven en moeten het IVD hebben dat die daar extra ze aan ontwikkeld nieuwe competenties, nieuwe inzichten. En de organisatie die zo iets ondersteund en ruim te geeft om naast je werk of in een deel van je tijd iets te doen voor een beperkte vergoedig moet dat ook zien zitten en daar meer waard aan ervangen. Dus het is wel belangrijk dat de drie partijen bestaan. En dan om terug te komen op die vraag van wat betekent AI voor de toekomst staat. Dat speelt eigenlijk bij ons in twee aandachtspunten, dus hier zou je kunnen zeggen van zou het zo kunnen zijn dat door toenemen de digitalisering en de nieuwe AI-invullingen die plaats vinden dat er misschien toch meer vrij tijd ontstaat. Nou, het is een wens wat al 100 jaar bestaat. Dat automatischeerde mensen zullen ontlasten en uiteindelijk tijd zullen hebben. En als het dan efficiëntietijd oplevert wie profiteert daarvan is dat uiteindelijk de organisatie die meer winst kan maken, is het de big tech die meer winst maakt. Dankzij het feit dat organisatie meer winst maakt en dat ook afroomt door het toeling die die biedt. Of is het individu die interzantaarwerk krijgt of beter ondersteun door AI of juist niet? Of is het de samenleving als geheel die toch weten profiteeren van efficiëntarwerk als dat zou gebeuren? Ik denk dat er verschillende manieren zijn om er naar te kijken. Eén is dus die vraag wie profiteert, maar ook hoe organiseren je het op dat dit ook echt gaat luken. We hadden een special nummer over arbeidsmarktkrap tekenken met de tijdstrijf voor arbeidsvraagstuk. Het ervaring is nu dat medewerkers heel weinig betrokken worden bij de ontwikkeling van AI, waardoor ook de productiviteit z'n winst heel erg tegenvalt. En het tema van sociale innovatie wordt daardoor vlint ik heel erg relevant opnieuw. Dat was in een eerder automatiseringscholven, al een heel belangrijk tema, maar dat is opnieuw een heel belangrijk tema. Het gaat niet om de toens die worden ingezet, het gaat er om hoe je samen kan kijken, echt vanuit de werkvroeger naar werkprocesen. En wat het gaat betekenen als je die inzet en hoe je dat met elkaar doet, op een manier die ook voor mensen een verbetering brengt. Ja, wat als je natuurlijk, waar ik dan soms een soort angst voor krijg is, dat AI maakt je productivair, stel dat je een organisatie bent en dan heb ik die persoon nog maar drie dagen per week nodig, dan moet je haast wel voor je bestaansregende gebaande bijnemen. Wil je daar in kunnen voorzien? En daarnaast komt dan nog in een daartes sociale component, waar zet ik dan met tijd in en hoe doe ik dat? Zie je daar dan ook, ik heb altijd nog de hoop zelf dat er iets van een AI-tax of komt, want in de daart wie profiteert van de technologie zijn dat de organisaties aan de houders en ook de big tech in dit geval. Zie je daar een beweging in die drie-eenheid van overheid, bedrijfleven en de individueen zelf? Ik denk wel dat we altijd er een beetje achterin hebben. Dat is een raam wandelen, dus dat dingen daar op begin met zijn. Dat wordt er een beetje mee experimenteren. Ik denk dat we met een hele revolution op het gebied van social media en internet hebben ervaren dat het goed kan ontsporen. Dus ik denk wel dat we klaar zijn om architeers naar te kijken. En ook ervaren dat we er uiteindelijk wel invloepd op kunnen uitoefenen en het kunnen terugdringen over wetgeving of kunnen ontwikkelen. Dus ik denk wel dat we er belang bij hebben omdat gesprek aan te gaan. We hebben van dat uit de NSWP een soort scenario-studie gedaan. Van hoe zou de toekomst zich kunnen ontwikkelen als de technologie heel snel gaat en er daadt een grote evelend op die productiefdijds. Zij kunnen hebben of als dat toch tegenvalt en vertraagt. En we dus ook met een grappere arbeidsmarkt te maken. En hoe zou de toekomst zich ontwikkelen als we meer vanuit individuele waarde en individuele privaatbelang denken of als we toch dat collectieve belang centraal kunnen hebben. En wat ik interessant vind, we hebben ook een film over. Ja, een leuke, een discussie aan te wakeren. En wat ik merken is dat het dus het denken over hoe zou de toekomst anders kunnen zijn, die verbilding over hoe zou je het willen, dat die discussie opent. Van ja, wel hoe zien we het nu, welke ontwikkelingen zien we nu? We zien ook dat die biktech natuurlijk grote invloed heeft, zowel politiek als financiëel op de hele wereld. Maar we zien ook veel tegenbewege en initiatieve, we zien dat er platform-zoeverij in AI is. Die kijkt van hoe kan je nou de privacy en de data in Nederland houden, hoe kan je de AI-host in Nederland. Er wordt een platform opgericht door SBI en de argumenten fabriek. En dan moet ik kijken hoe kunnen we dat gesprek bij tijdens in organisaties voor omgeven. Dat soort dingen doen. Dus er gebeurt ook wel veel al. Ja, maar ik denk dus vanuit die scenario's dat het belangrijk is omdat gesprek bij tijdens ook in organisaties te voeren. En als je kijkt naar zo'n scenario waarin die technologie snel gaat en die individuele werelden, dat individuele succes steeds meer belangrijk wordt, dan ontstaat ook wel het beeld. Gaat het dan aan wenselijke ontwikkelingen? Het zal ons misschien ontlasten, het zal misschien ruim te geven op die vraag van die arbeidsmarktkapten. Maar is het dan een ontwikkeling die we om arm of? Zit er toch allerlei rangtjes aan die we niet zo plezierig vinden? En dat vind ik een heel belangrijk aspect om daar met elkaar naar te kijken. En als je processe de sform geeft in de organisatie, dat je ook steeds de ervaring hebt en het veruitzicht hebt, dat daar keuze stil maken zijn. Hoe je die ooit niet doet, maar niet achteraf, achterom kijken. En dat organisaties ruim te geven om er mee te experimenteren? Die kijken hoe het uitwerkt. Maar dat je daarna ook kan zeggen van die manier werkt uiteindelijk niet. Dus er zijn ook wel signalen van, als je enorm de efficiëtzeer weten verhoog met generatieve AI. Wat doet dat dan voor de werkbelasting? Zij er dan nog rustmomenten of wordt alleen maar die kochnitieve belasting steeds hoger. We hadden het wel eens over wat zei, en beroepen waar je het misschien niet tot je 67-68 te volhouden. En dan kijken we vooral naar straatemaker. En hele fisiek belasting en de beroepen, maar je zou omgekeerd ook kunnen zeggen voor jou. Nee, dat merk je heel erg natuurlijk als wij beoordelen of iets goed gemaakt wordt door generatieve AI of agents. Dat we dat heel erg vanuit wat we weten doen en niet van 'hoe, wat merk we erbij, wat voelen we erbij'. Maar ik ben wel even benieuwd naar die scenario's, want wat, wat als je daar gesprekken over hebt met mensen wat zijn voor jou, de belangrijkste inzichten, eigenlijk die vanuit het laten zien van die film en de discussie erover die voor jou belangrijk zijn? Nou, wat ik er een eerste instantie uit ophaal in die gesprekken is, wat is nog de professionele autonomie of de zegenschap van werk en de indie verschillende mogelijke toekomsten, want ze hebben allemaal heenscherperantjes in dit geval. Ja. En is de angst voor om dat te verliezen? Ja, maar die voel je bij mensen ook, want dat gaat ook ook over betekent is. Ja, betekent is. Verreikt het de mogelijke hele voor autonomie, voor kwaliteit van werk of onormijnt het dat. En die vraag is, denk ik, nog niet beantwoord omdat het op heel veel verschillende manieren kan worden toegepast. Maar ik denk wel dat we er alert op moeten zijn. En dus, experimenteren met wel het wellen niet werkt, maar wel heel erg dicht op de werkvloer. Dat vind ik het mooie van die sociale innovatie dat je echt, de voornieuwingen in de werkproces met medewerkers zelf doet, waardoor ook de ruimte is, waarin dat na forward kan komen van wat is die uitwerking. En als je dat niet doet, de weerstand ook heel erg kan toenemen. Ja, maar. Volgens mij, voor de adoptie van, wat als je alleen vanuit de technologie bekijkt, dan zie je dat uiteindelijk mensen denken, nou, ik weet niet of ik het ga gebruiken. Maar zou het dus zelfs ook zo kunnen zijn dat je misschien. En dan woon je ietsje bent accountend en je werkt met AI en dat BD dan gaat controleren. En dan zeg ik dan je vak geworden van hoe ga ik AI controleren. Dat je denk nou, die dagen of uren dat ik dat doe is niet mijn leukste werk, maar ik ga met tijd inzetten in daar waar de publieke belang ook zit. Maar het schappelijke en daar halen ik het dan wel uit. Is die combinatie. Winselijk eigenlijk of redden we het dan nog steeds of moet je echt binnen je aahuidig werk hebben? Nou, ik vind het interessant, bijvoorbeeld die ervaringen van de school of moral ambition. Die hadden allerlei circles, die hebben we weerldwerk, allerlei circles, om met mensen te praten over hoe ze hun overstap van het ene naar het andere werk kunnen maken. Maar de ervaring leert ook wel dat als je in een bepaald vakgebied zit, het heel lastig wordt om naverloop van tijd naar een heel ander vakgebied over te stoppen. En zij zetten nu meer in dat ze dan skalers en. Je plaats van shifters naar skalers en skalers zijn dan eigenlijk de gedachten van hoe kan ik mijn impact vergroten. En je kan als account dat natuurlijk ook voor andere soorten georganisatie zwerken. Ja, dus je kan met je financiële kennis ook heel goed mensen ondersteunen, bijvoorbeeld met financiële problemen of in de schuldhulpleden. Je kan ook wel nadenken van welk typewerk zou voor mij die betekenis kunnen verstijken en hoe past dat bij wat ik eigenlijk allemaal kan en te bieden heb. Ja. En op zich, dus het vinden van die combinaties, is gewoon niemand staat dat je in de weg. Nee, je kan altijd zeggen, ik ga één dag in de week minder bij deze werk geven, en ik ga er iets anders naast doen. Ja. Nou, dat zie je misschien ook wel wat meer bij niederigeneraties. Heb ik noem mijn generatie klaagd, er had het over ze willen, maar vier dagen werken. Maar als ik voor volgens vraag wat mensen met die vijfde dag doen, is het niet dat ze een netflix op de bank op zo he? En is het vaak dat ze toch een potentieel al ergens anders pennen. Dus. Ja, ik kon het ook wel met het nieuwe reactie tegen. Ik moet ik zeggen dat mensen jurist op de zuin zouden, als daarnaast ook fotografen en social media-specialist was. Ofzo, ja. Dus het kan natuurlijk altijd. Dus ik vind het verschil om te onder. Ja, om te onderschijden dat er natuurlijk privé keuze gemaakt kunnen worden. In het breder belang, je kan zelf. Hier ze waar je. Waar je je 80.000 uur in je hele leven voor in wil zetten. En dat kan ook wisselen in je levensvazen. En als wij het over combinaties hebben, ga dat er mij niet om dat je naast je voeltuimbaan. nog een voeltuimbaan moet nemen, maar dat je binnen die tijd keusers hebt en combinaties zou kunnen maken. En dat zou ook gestimuleerd kunnen worden op organisatie-niveau. Dus je kan het faciliteren, je kan het mogelijk maken, je kan het toestaan. Je kan. Ja, en je kan dus ook met medewerkers vrijwilligers werken. Of dat social-pensioen of een aantal andere dien dat aspect faciliteren. Je kan ook echt serieus overwege om. om naar een HR-fuci die gaan die veel meer verkent. Hoe kunnen we als organisatie samen werken met bepaalde, funciaal aspecten worden? Je die in een organisatie die opdracht geeft zeg maar. En je kan uiteindelijk op samenlevings-niveau ook bepaalde dingen faciliteren. dorgen deeldwerkgeverschap mogelijk te maken en dat soort dingen. Dus ik vind het wel. Ik denk niet dat het een ontwikkeling is die zich laten opleggen. Organisaties gaan er niet per zee iets mee doen als het moet. Medewerkers gaan er verder niks mee doen als het moet, maar het is. dek ik juist door het de faciliteren en mogelijk te maken. En misschien ook organisaties die het mogelijk maken vanuit de overheid weer te faciliteren. Of ondersteunende intermediëers te hebben die die uitwisseling mogelijk maken. Daarmee kan je het ook van mogelijk maken. Omdat ik wel denk dat veel mensen een letente behoefte hebben. om bij te dragen aan het doorbelang. En dat aspect van betekent is scherping in werk vaak een beetje op de achtergrond raakt. maar dat het heel essentieel is. Zo wel voor kwaliteit van leven en de ervaring dat je betekent is vooral leven hebt. als voor organisaties die merken dat ziekte verzaam naar beneden gaat. En als het werkprefebelands beter wordt, mensen meer gemotiveerd zijn. dus het en andere vormen vinden om zich te ontwikkelen. Zet mij snijdt uiteindelijk aan twee kanten. En als je nu, als ik leiding geef in een organisatie duur of ik ben verantwoordelijk. voor een organisatie ben ik waarschijnlijk nu al best hard bezig, van welke AI tools ga ik waarin welke proces zetten en welke productiefe tijds winst. Dus wat adviesier jij in zo'n geval dan organisaties om naast die discussie, die er gewoon al is, vooral die sociale innovatie neer te zitten, waar begin je dan? Ja, door met elkaar eigenlijk ruimte te creëren op het experimenteren. Dat is eigenlijk wat er nu al gebeurt, maar op heel erg individueel niveau. Dus mensen zijn gewoon zelf bezig om verschillende tools te gebruiken, maar er is niet het structereel proces om te kijken van wat voor werkproces ze hebben, in welke werkproces ze zouden ze een rol kunnen spelen. En met elkaar dat gesprek te opening van hoe zou je willen dat dit structereel die organisatie wordt ingezet en niet even te ondersteuning van jou, en dit ene documentje wat je nu sneller denkt af te hebben. En ook om van elkaar te leren, hoe doe je dat? Je ziet natuurlijk met name bij die generatieve AI dat producten in een enorme snelheid kunnen worden geproduceren. Dus ik kan in no time een van de tekst produceren en die bij jouw ter feedback voorleggen. Maar dan moet jij je helemaal in het onderweg gaan verdiepen. En dat ga lezen of je doet dat door AI en je geeft het weer terug. Nee, maar dan zijn we er niets op. Maar dan hebben we ons te geven bij de eventueertussen. En we hebben te geven bij de wijzer voor geworden. Dus er zit de enorme hoeveelheid aan versies die opgemen mensen hebben, waarmee het eigenlijk helemaal niet beter en efficiënt er is geworden. Dus door met elkaar te kijken hoe lopen die proces en hoe integreren je het. En niet te kijken naar toels, maar meer van wat is de bedoeling van ons werk. Welke dingen vinden we belangrijk, moet de automatiseren welk en niet. Daarmee zet je echt structerele stappen om het te implementeren, maar wel met de kennis van mensen die gewoon in het werk werken, en zeg, uiteindelijk is het wel belangrijk dat dit en dit bereikt wordt, of uiteindelijk vind ik het wel belangrijk dat deze klantcontakte nog blijven bestaan, of dat ik procent op deze momenten persoonlijk spreek en zie en niet alleen afhankelijk. En van 'a' dus op al die vlakken is er wel echt een keuze te maken. Dus dat zou het zijn. Kijk samen waarin wat er mogelijkheden zijn, geef ruimte om te experimenteren, bespreken wat wel het niet wenselijk is. Kijk naar ongewens te bijeffekten die eigenlijk pas later werkt, zoals die mentale belasting die misschien toen neemt, of workload of wat dan ook. Ja, en daarnaast denk ik dus ook wel nadenken over je maatschappelijke positie in het land waar je bent. En wel daarin nodig is, want we hebben allemaal onderwijs nodig, we hebben allemaal zorg nodig. De defensie is natuurlijk nu in de grote onderwerp. En in de keuze die we maken en hoe we dat voor individue in zetten, zou je natuurlijk daar ook in ieder van handrijking daar kunnen doen. Ja, en ik denk zelf dat door regionaal te kijken wat nodig is, je uiteindelijk daar samen stappen in kan zetten. Zeg en als je we gaan afronden, super interessant en denk ik ook heel belangrijk, maar ik voel daar ook altijd een hele grote behoefte bij veel mensen om daar. in ieder geval ruimte voor te krijgen en heel veel mensen nemen het ook gelukkig zelf wel. Wat zou je, wel hoe je ziet dat dat voor jou uit als je in de toekomst in breder belang werkt? Wat zou je dan gaan willen nog? Ja, ik heb veel wensen. Ja. Ik heb ben gepromoveerd op het werk van BBOTK. Oké. En een educatieve rol. Ik zou daar zelf eigenlijk ook nog wel workshops over willen geven en betokken bij willen zijn. En ik heb in mijn buurt ook wel ideeën van hoe zou je samen veel meer socioïal koeësie kunnen creëren of bepaalde thema's kunnen aanpakken. Dus ik heb leuk welvast om dat ook zelf te doen. En niet hoeveel wachten tot dat je met persoem bent en dat gaat doen? Nee, zelf ook. Ik zou het heel leuk vinden om veel meer jongeren te begeleiden naar dat potentieel en waar je dat aan. want als je jonger bent ook best wel ingewikkeld om te ontdekken eigenlijk. En ze daarbij te ondersteunen. En nu denk ik vaak nou dat komt wel als ik klaar bij met werken. Maar dankzij jouw mooie inzichten moet ik daar toch sneller willen. Wil ik daar toch sneller mee aan de slag. Dank je wel. Wij nemen dat je daar was. Mensen inspireren het om er open te denken. Ja, en ook misschien in organisatie is eventjes ergens de vraag te stellen hoe kijk we daar tegenaan. En breder te kijken dan de huidige mogelijkheden. Dank voor het gesprek. Ja, jij ook bedankt. Dit was WerkenbrederbelangNAI. Als je een beordeling achterlaat bij deze podcast kunnen anderen mensen het ook beter vinden. je kunt er reeks ook volgen en dan zie je er weer een nieuwe aflevering voor de Einstein. Dank je wel.