#7 - Hoe je leeft als burger van de hemel (S03)

Dit is een podcast van Eo, IZB en NPO-luister. Het is 1943. In Sangteradekoent, een klein dorp in Oostrijk, woont Frans Jegenstetten. Hij is dertiger, getrouwd, vader van twee dochtetjes, boer en romskatteliek. Het leven is harmonieus, in het gezin, in het dorp, in de kerk op de boerderij. En dan verandert het. Het Duitsland van Hitler neemt Oostrijk over. Frans krijgt een oproep om mee te vechten en wordt van hem gevraagd om een eten van trouw af te leggen aan de nazis. Dat ziet hij helemaal niet zitten. Maar ja, wat dan? Zet je alles op het spel wat je lief is? Of ligt je toch maar zo'n eten af te wel je doet als of? Je bent erin zegt, 'aar doe gewoon mee, laat het gebeuren. Zet je in voor het vaderland. Wie ben jij om nee te zeggen? Je bent er nobody.' En toch zij hij nee. Nee tegen de waanzinn van de oorlog. Nee tegen het kwad dat er achter zat. Omdat hij geloofte dat het koningkrijk van God groter is dan het derde rijk. Het zou hem in de daad alles kosten. Als ik je vertel, zijn waar gebeurt verhaal dat je kunt zien in de prachtige film 'Hidden Life'. Een film waarbij je continu de vraag hebt, wat zou ik doen? En ook is het niet makkelijker om soms even toe te geven. Hopelijk blijven jou en mij zulke dramatische keuzes als Frans Jekens dat er bespaart. Maar in de kern gebeurt hier wat elke geloof gememakt. Want wat betekent het om trouw te zijn aan Jezus in een wereld die het kwad normaliseert? Hoe leef je als burger van een ander koningkrijk als iedereen zwijgt? Duugd of medoed? Over of met wat op dat moment normaal is? Hoe leef je in een wereld vol kwad? Leugen en krachten die onderdrukken? Terwijl je een jahart de hoop draagt van God's koningkrijk. Als leerlingen van Jezus zijn, zou je straks horen. Burgers van Wehemel. En dat maakt ons vreemdelingen hier. Als vreemdelingen worden we groepen om zichtbaar te maken waar onze waren loyaliteit ligt. In hoe we spreken, in wat we kiezen, in hoe we handelen, niet door weg te kijken, maar door nu al te getuigen van een wereld die komt. Rektvaardig, warachtig en volgenaden. Hoi, hebben we de rekening mee gehouden dat hier liberale wereld worden misschien wel eindig was? We zijn dus opnieuw weer in zo'n soort mist. Maar dit is grootste vrouw maakt. In gewikkelde van deze tijd is dat de leugende wereldkomst steeds stiff te welkaar. We've got it wrong. We've got to create us, we're going to create us, and then we're going to murder them. Op eens wat duidelijk wie we is, hier wordt openbaar wie de tegenstanders van Jezus zijn. Ik blijft loofd in hoog, misschien is dat maar eet. Maar wat moeten we zo naar hoog? Als je deze dingen ziet, heb je hoofd er op wat je herening is nabij. Hij zal alle draaden uit hun hoofdwis, dus al ging het ook weer zijn geen rauw. De jammer klachten heeft bij jongen waarvan er eerst wacht is voorbij, snel je dat is voor. Als leerlingen van Jezus zijn we in verwachting. We verwachten Jezus terug op aarde. Wat betekent het dat hij terugkomt? En wat betekent dat voor ons, hier en nu, heel veel. In dit derde seizoen van de leerlingen kijken we samen uit naar Jezus wederkomst. Dat heeft hij beloofd en daar heeft hij het veel over in de Evangelie. In 12 afleveringen nemen ik je mee door het Evangelie van Lukas om door Jezus leven en onderwijs te ontdekken wat het betekent om hem te verwachten. Je zult ontdekken dat het alles te maken heeft met het leven hier en nu. Met lief hebben, met dine en recht doen, met hopen en vrezen. Ik dacht namens Jorien te brinken, ik nodig je uit om samen met mij Jezus te verwachten. Hij komt er aan. In Nederland en in West Europa leven we in dat we een postkrisselijke cultuur. We leven nog wel deels volgenskrisselijke waarde, maar de bronne ervan zijn we vergeten of duwen we weg. Ja, we willen gelijkheid, vrede en recht, maar we willen niet weten waar de ideeën erachter vandaan komen. En nou ja, we willen de persoonlijk niet te veel moeite voldoen om het te koesteren. Zonder de levende bronen erachter gaat het leven eruit, het verkramd. In de joudskrisselijke cultuur zit bijvoorbeeld de waarde van zelf kritiek. Proveten in Israel gaven kritiek op hun eigen volk. Iets enorm sterkz, in een postkrisselijke cultuur, daar wordt zelf kritiek zelf haat. Ik hoorde iemand de postkrisselijke cultuur om schrijven als een koning krijg zonder koning. We willen de christelijke waarde, maar zonder de koning. En dat is een populairn en niet wetenschappelijke manier van de woontje. Ja, dat is ook niet. Ja, dat is niet. Ja, dat is niet. Ja, dat is niet. En dat is een populairn en niet wetenschappelijke manier van zeggen, maar ik vond het wel treffend. Ik moest ook aan denken bij het verhaal dat in deze aflevering centraal staat over Jezus die de stad Jerusalem binnenkomt. Als koning. Jerusalem is de stad van de Tempel, de stad die God had uitgekozen om dichtbij zijn volk te zijn. En toch hebben we de inwoners van de stad hun eigen weggekozen en niet goed geluisterd naar wat God belangrijk vindt. Ze willen wel het goede van God, maar geen autoriteit van een heemelse koning. Jezus is al wat gaan merken, wanneer hij een paar dagen later opgepakt, berecht en gedood zal worden. Het weerhoud hem niet om als koning binnen te rijden. Je hoort Lukas 19. Toen hij bedvragen en betaniën bij de olijfberg naderen, stuurde hij twee van de leerlingen vooruit en zij tegen hen gaan naar het dorp daar gins. Daar zullen jullie een vastgebonden feulen vinden dat nog nooit door iemand bereiden is. Maak het los en breng het hier. Als iemand jullie vraagt waarom maak jullie het los? Moet jullie antwoorden? De heer heeft het nodig. De beide leerlingen gingen op weg en vonden het feulen, precies zoals Jezus had gezegd. Toen ze het dieer los maakte, vroeger de eigenaarsuin, wel maak jullie het los? Ze antwoorden de heer heeft het nodig. Daarna brachten ze het feulen naar Jezus. Ze vier per hun mantels over het dier en lieten Jezus erop zitten. Onderweg sprijden de leerlingen hun mantels voor hem op de weg uit. Toen hij op het punt stond de olijfberg af te dalen, begon de hele groep leerlingen vol vreugde en met luidestem gotte prijzen om alle wonderdaden die ze hadden gezien. Ze rippen, gezegend, hij die komt als koning in de naam van de heer. De vrede in de heemel en eer aan de allerhoogste. Enkele variceeën in de meenigte zijde tegen Jezus meester berespuleerlingen. Maar hij antwoorden, ik zeg u, als zij zouden zwijgen dan zouden de steenen het nog uitsrewen. Toen hij Jeruzellem voor zich zag liggen, begon hij te huilen om de stad. Hij zij had ook jij op deze dag maar geweten wat vrede kan brengen. Dat blijft voor je verborgen, ook nu. Want er zal een tijd komen dat je vijandere belegeringswerken tegen je oprichten. Je ontzingelen en je van alle kanten insluiten. Ze zullen je met de grondgelijk maken en je kinderen verdelgen. En ze zullen geen steen op de andere laten, omdat je de tijd van God's ontverming niet hebt erkend. Nu gaat het gebeuren. Zullen Jezus leerlingen hebben gedacht toen hij de olijfberg af te halen om de stad Jeruzellem binnen te gaan. Nu neemt hij de controle over een kikt uit de romijnen eruit. En zet hij de religieuse leiders op een plaats. Nu gaat hij de hele wereld net zulke wondere tonen als zij hebben gezien. Het is best wel een vreemd verhaald, toch? Waarom moest hij op een easelsfeel u zitten? Nou, vanuit de bijbelse context is dat wel te begrijpen. Abraham, Moses, de rechter zijn ook Israel's koningen reden op easels op belangrijke momenten. Als Koning Jehu op weg gaat om de tempo van baal te vernietigen, rijd hij op een easel. Koning daafit de bereid in easel. Als hij in Jeruzellem zijn zo'n salenbouw voorstelt als nieuwe Koning, laat hij een bewust de stad binnen rijden op een easel. Hij drukt nederigheid en vrede uit. In tegenstelling tot het bereiden van paarden, dat meer gekoppelt is een oorlogsvoeding. Nast van de kijkers. De voorbeelde uit het verleden is het ook gewoon een provincie die kan je lezen in Zaggedejaar 9. Jujfrouwen Cion, Jeruzellem schreeuw het uit van vreugde, je koning is in aantwocht, bekleed met gerechtigheid en zegen. Nederig komt hij aanrijden op een ezel, op een hengstvulen, het jong van een ezelin. Ik zal de strijdwagens uit eefrim verjagen en de paarden uit Jeruzellem. De oorlogsboog wordt gebroken, hij zal vredesdichten tussen de volken. Zijn heerschapij strek zich uit van Z tot Z, van de rivier tot aan het einde der aarde. Later in het bijelboeksagria, in hoogstuk 14, wordt duidelijk dat de heer op de grote dag zijn voeten zal zetten op de olijfberg. De veianden zullen het zwarte verdure krijgen, maar Jeruzellem zal zijn hoog verheven plaats behouden en een veilige woonplaat zijn. Rijdige noeg voor de inwoners van Jeruzellem om extra op te letten nu Jezus toel bewust op een ezel de stad nadert. Is dit een dan? De koning? De Messias? Ondertussen roepen zijn leerlingen worden uit Pz. 118. Gesegend hij die komt als koning in de naam van de heer. Het is koningsdag daar voor de muur van Jeruzellem. Maar het loopt anders. Want als Jezus de stad voor zich ziet liggen en begint hij te huilen, Jezus weent over de stad die haar roeping is vergeten. Over een stad die verdoemd is in een ordeel te wachten staat. Over een stad die God's vrede niet meer kent. Had maar geweten wat vrede kan brengen. Goddelijke vrede. Jezus, hij die komt in de naam van de heer, wordt niet herkend. Jezus, hij had het al gezegd in Lukas 13. Maar ik moet vandaag en morgen en de volgende dag op weg blijven. Want een profeet hoort niet om te komen buiten Jeruzellem. Jeruzellem. Jeruzellem jij die de profeet het dood en steenigd, wie na je het toe zijn gestuurd. Hoe vaak heb ik je kinderen niet bij een willen brengen, zoals een hen haar kijkens onder haar vleugels hoed. Maar jullie hebben het niet gewild. En dat heeft grote gevolgen. Jezus verspeelt ordeel. En het zou gebeuren, minder dan 40 jaar later zou Jeruzellem vervoegst worden. Het past in een lange bijbelse lijn dat steden en rijken in de bijbel ten vol komen door vijanden gemachten omdat ze God vergeten zijn en onrechtplegen. God geeft deze steden en rijken op de dure over aan vijanden. Om te begrijpen wat dit allemaal betekent, nemen we keem mee door de hele bijbel. Van het eerste begin tot de laatste blad zijn met grote stappen uiteraard. Als rode lijn nemen we het deeld van de stad. Het klinkt nu nog wat op strakt. Maar door dat beeld zal duidelijk worden wat het van ons betekent om als leerlingen van Jeruzellem in deze tijd te leven. Als het over steden gaat, wordt daar niet zo vaak positief over gepraat in de bijbel. De stad, zoals je ontdekken, is een beeld dat draait om controle om een samenknondring van veel mensen die plannen maken die niet van God komen. Het gaat ook overmacht en over geweld. Nee, de stad is niet het ideal. In eerste instantie is het ideal een tuin. In het paradijs, de tuin van Eden, is er een heemel op aarde ideal. De mensen leeft in directe verbinding met God. Het is een plek waar een levens rivier ontspringt die de aarde bevloeit. Het is overvloed, genoeg voor iedereen. De mensen zijn zo dwaas om niet in die situatie te blijven en nieuwsgierig te zijn, want het betekent om zelf de touwtjes in handen te nemen. Adam en Eva kiezen daarvoor. En het resultaat is ze worden verbanden uit het paradijs, uit het leven in een erbijheid van God. De gevolgen zijn groot. Het gaat direct berg afwaarts met de mens. De zoon van Adam en Eva, K in, plegt een moord op zijn broer Abel uit Jaloozie. Abel's of er werd wel ontvanger door God lezen we. We ligt ontving hij op dat moment wel voor spoed en K in niet. Ingenens is lezen we dat God K in waarschuwt. Laat de zonde geen grip op je krijgen. Waarom ben je zo kwad? Waarom kijk je zo donker? De zonde wil je in de greep krijgen. Jij moet sterker zijn. Het kaan die bleef vol harde in de zonde. Het leheden tot de moord op zijn broer. Daarmee kwam hij nog verder van Eden af te staan. Omdanks dat God een wilde beschermen ging hij zijn eigen form van bescherming verzorgen uit angst om gedoten worden door anderen. Met zijn na komenlingen bouwdeheden eerste stad. En dat ontwikkelde zich niet goed. Het werd steeds geweldagen. Eén van kaans na komenlingen heet Lamech. En over de hemp staat gesreven in genesis 4. Laamech zijd tegen zijn vrouwen. Ada en Silla hoor wat ik zeg. Vrouwen van Lamech luisteren er mij. Een man die mij verwond sla ik dood. Zelfs een kind dat mij een stream toebrengt. Kaan wordt zeven maal gebroken. Lamech 77 maal. Een stad staat voor controle. Voor bescherming en ook onafhankelijkheid. Voor wij zij. De zonde die bij Adem en Eva in het leven was gekomen kreeg bij Kaan in verschrikkelijke gevolgen. Hij ging dolend door het leven. En hij bouwde vervolgens een stad. Het ding is de logica van de zonde. We bepalen zelf hoe we leven. Vindt het een stad steeds meer een vaste vorm in de culture. Je zag er bij Lamech. Als die bescherming komt op kosten van iemand ze leven. Nou, zo bied. Lamech dacht in schaarsten. Er is niet genoeg voor iedereen. Ik moet mijn deel beschermen. Er is geen god die de bron van overvloed is. We moeten zelf de schaarsten middelen verdelen. Ik mag geweld gebruiken om mijn deel veilig te stellen. Ik kan andere uitbuiten om te zorgen dat ik genoeg heb. We moeten ons wapen om onszelf te verdelen, of een ander z'n deel af te pakken. Dat is de logica van de stad. En dat is best herkendbaar. Dacht ik zo. 800 billion euros. 500 miljard en oorof. Het is een wistisch man. De miljarden vloog je de afgelopen week om de orgen. Het bezef lijkt goed doorgedoomd. Europa moet op eigen benen staan. Nou, de snelheid is enorm indrukwekkend. Ineens stonden alle neus in dezelfde richting. Nederland moet veel meer gaan investeren. Dan komt het maar hameren op kope kracht en kope kracht verbetering. Wie zegt dat, nou niet zo, maar iemand. Nee, het internationaal monetairvonst doet dat in de nieuwe analyse van de nijndse economie. Want zeggen ze, als je dat niet doet, dan krijgt een strukturel lageren economische groei. De zonde zit nu in de culture. Mensen hebben de stad gevoerd. En nu vormt de stad ons. Het vormt ons in zijn beeld. En daar komen we bij de tweede belangrijke stad in de bijbel. Babel. En dat is gesticht door nog zo'n geweldaren geluiderd. Nimmerot heet hij. Ze willen een torenbouw tot in de heemel de toren van Babel. Het gaat om mensen die met hun eigen wijzheid en overtuigingen een naam voor zichzelf willen vestigen. Dit verhaal van duizenden jaren oud vertelt iets tijd laus. Met een paar goekelzoekopdrachten kom ik uitspraken tegen van mensen met veel macht die ook naam willen maken voor zichzelf en wel ligt zelf bouwen aan moderne torens van Babel. Wat dacht je bijvoorbeeld van deze van Microsoft op lichter Bill Gates? Ik wil dat mensen weten dat ik hier was. Dat ik een verschil heb gemaakt en dat mijn leven een positieve impact had op andere. Of deze van Jeff Bezos de CEO van Amazon? Als ik dacht dat ben en terugkijk op mijn leven. En het enige wat ik heb gedaan is zorgen voor een enorme ondernemers-explosie in de ruimte voor de volgende generatie, dan ben ik een gelukkige man. En ook deze Sam Altman. CEO van het bedrijf OpenAI, dat bouwt dan artificial general intelligence. Een niveau van ontwikkeling van AI, zodat het kochnitief slimmer wordt dan mensen. We begonnen bij een 9 jaar geleden met OpenAI, omdat we geloofden dat EGI mogelijk was en dat het technologie kon zijn met de grootste impact op de geschiedenis van de mens. We wilden er achterkomen hoe we het konden maken en hoe we het breed van toepassing konden laten zijn. We zagen eruit om onze stempel op de geschiedenis te drukken. Je namen vestigen dat ze een vorm van eeuwig leven verwerven op eigen kracht. Een toerde bouw is een vorm van goddelijke status krijgen. Babel is een menselijke rivale van de tuin van Eden. In drie stappen van Eden naar K in stad naar Babel voel je die grote spanning. God heeft een heemels ideaal wat hij op aarde wil brengen. De mensen verwerpen het, ze creëren een eigen menselijke variant, maar wel op basis van uitbouwting, uitsluiting en ongelijkheid. Die Babel logica, als ik het zo mag noemen, zit diep in ons. Als iemand ons wil vernietigen, bouw dan een muur. Het lijkt zo logisch voor ons. Kope tanks bestel meer raketten, wordt vrienden met landen die kernwapens hebben. We kijken er niet meer van op als we zoeken teksten hoor op het journal. Babel logica kenmerkt zich door motiveren die we ook vandaag zien. Eenheid maakt macht. Richt van de sterkste, eigenvolk eerst. De mensen neemt zijn eigen lot in handen. Dat betekent het. Niet god. Vanaf het verhaal van de toeren van Babel gaat het verder in de Bijbel. Het beeld van de stad, dat gaat ook verder. Het blijft niet bij Steden. Het gaat om wereldrijken waar Israel mee te maken kreeg. Stets waar er wereldrijken die hen overwielen. En Gipte, Asierie, Babylonie, Rome. Er is een stad die er uitsprengt. Die als het ware teruggekleemd wordt door god. Dat is Jerusalem. Hier wordt opnieuw het heemelse ideal gesticht. En het begon met Koning David. Hij veroverde Jerusalem op een heidensvolk de Jebusite. In Jerusalem wilde God opnieuw tussen de mensen wonen op een vaste plek. Hij beloofde dat er een tempo mocht komen. David bracht de tabbenakel, de tent waarin God zijn volk ontmoeten. En in bijzonder de ark van het verbond naar een vaste plaats. De ark van het verbond was een kist met de tien geboden daarin. En daarboven op het zogenaamde verzoendexel. Dat verzoendexel was vormgegeven met twee engelen erop. Geerubs. En vanaf dit deksel bracht God verzoening van het volk met hem zelf. Onder David's bevindt mochten nog geen tempo gebouwd worden. Hij had de planen gekregen, maar mocht de tempo niet bouwen dat hij te veel bloed aan zijn hand had. De tempo zou gebouwd worden onder David zo'n Koning Salemow. Dit zou een hotspot worden waar het aardse en het heemelse elkaar raken. Het is een soort tuinstad, een heemelse stad. Je hoort daar nog iets van terug in de gebruikse naam van die stad. De gebruikse naam van die stad. Jeroesja Laim. Dat im aan het einde duit op het gebruikse meervehoud. Twee Jerusalem's. Een aardse en een heemelse. Maar dat gaat niet lang goed. Dit nieuwe ideal. Er komt al in David's leven een omslag. Dat begint erbij als hij zich laat verleiden door de schoonheid van een vrouw. Batse ba. Hij laat haar man ombrengen om haar te krijgen. Een afdansluip de corruptie van het hard opnieuw in het systeem. De logica van de stad van Kain en Babel infecteert Jerusalem. Het gaat berg af met de stad. Onder Koning Salemow zijn er hoogtijdagen. Maar aan het einde van zijn leven gaat hij onder de groter verëren naast ja we. God straft het volg. De 12 stammen van Israel worden verdeeld in twee Koning krijgen. Dan maak je daar dat je Jerusalem onder valt. En het Koning krijg Israel. Ook wel het 10 stammenrijk genoemd. Betere en slechte de Koningen wistselen elkaar af. En op de duur wordt de profetje Zaya geloepen. En dan leren we iets over de stad van de stad. Wat hij zou, dat lezen we in je Zaya een. Het volgende gaan profiteer over je Jerusalem. Ach, de trouwe stad is een hoer geworden. De rechtheersten en gerechtigheid woonden daarhuizen nu mordenaars. Je zilver is vol om ze overheden. Je wijn is versneden met water. Je vorsten zijn opstandig, ze heulen met dieven. Ze denken alleen aan geschenke en steekpenningen. Ze komen niet meer op voorwezen. Geeven aan weduwen geen gehoor. Daarom, zo spreekt God, de heer van de heemelsen machte. De machtige van Israel. We hun, ik zal hun vreken op mijn tegenstanders. Mijn voede koelen op mijn vijanden. Ik zal met tegen je keren. Grondig als met loogzuiver ik je zilver. Al je wel verwijder ik. Ik geef je weer rechter zoals vroeger. Raadgever zoals voorheen. Dan wil je deze naam dragen. Stad van gerechtigheid, stad van trouw. Door voor duurend omrecht, zouden Israel een juda temperevallen aan verschillende buitenlandse legers. Israel en Aacidia, juda en Jerusalem aan Babel. Dat wordt de Babylonische balingschap genoemd. Een groot deel van het volk wordt weggevoerd naar een plek in het huidige Irak. Daar gaan we dat later in deze aflevering nog over het hebben. Na 70 jaar zal het volk van juda terugkierden. Ook de vervoerste tempo wordt herboud. De stad zal echt er nooit meer de glorie krijgen, zoals onderkoning David en Koning Salemow. Die heemelse stad, die zoveel had kunnen zijn, vervald steedsweering, korruptie, onrecht en ongehoorzenheid. Als Jezus in Lukas negent in die stad binnenkomt op een ezel weetheid dat de stad vervoersal gaan worden door de Romeinen. Het is niet die heemelse plek meer. Jerusalem is haar roeping vergeten. In de bijbel komt steeds een bepaalde logica terug. Steden en rijken, die zich tegen God verheffen, worden door God op de duur overgegeven aan andere rijken als ze zichzelf niet bekeeren. Zelfs Jerusalem, de plek waar hij zijn mensen ontmoet, spart hij daar niet voor. Het is een plek van macht, niet van dienen. Van religieuse regels, in plaats van gehoorzenheid van de levende God. En dat gaat hem aan het hart. Hij weet lazelen. Hij weet namelijk dat mensen hem niet zullen erkennen als de gezonde hemelse koning. Een paar dagen na dat Jezus als een vrede koning in Jerusalem binnenkomt, hangt hij aan een kruis, buiten de stad, uitgespucht door de machtheppers. Hij sterft omdat de tegenkrachten opstaan tegen God in zijn zoon. De zonde die in ons allemaal zit, is een sterke, samengebouwd kracht die hiervoor zorgt. Jezus weet ook. Deze stad, deze plek van stenen, blijft niet de plek waar God zich exclusief laat ontmoeten. Er komt een ander stad. Jerusalem en de Tempel zijn niet meer de plek waar hemel en aarde elkaar raken. Nee, dat gebeurt nu in een persoon in Jezus Christus. In de bergenen, aan het begin van het Bailboekmateus, noemt Jezus zijn volgelingen ook nog een stad. Jullie zijn het licht voor de wereld. Een stad die op een berg licht kan niet verborgen blijven. Jezus volgelingen worden een stad genoemd, maar een ander soortige heemelse stad. Het gaat om mensen die in de wereld leven met een andere heemelse loyaliteit. Dit is best pittige stof, dus zet je even strap. We hebben het hierover mensen die niet leven volgens de logica van de aardse steden. Jezus geeft zich over aan de anti-goddelijke krachten en machten van de stad van Kain en Babel om een ander soortige stad mogelijk te maken. Het gaat om mensen die hem volgen, die zijn manier van leven naast treven, voor wie je draait om liefde, omvreden, gemeenschap overvloed, en niet om het recht van de sterkste, omschaarste, om geweld. Dat is het koningkrijg van God waar we nu al mee verbonden kunnen zijn door Jezus. Jezus volgen in deze wereld begint en komt steeds weer terug bij het kruis. Het is belangrijk om dat goed bij elkaar te houden. Jezus volgen en de verzoening met God die hij brachten uit kruis. De Engels de Teorlog anti-right schreef in zijn boek Jezus en de powers. Het probleem is niet alleen dat goed bedoelende mensen zich soms niet bewust zijn van hoe Jezus kruis en God Koningkrijg samenhaan. Het is veel meer dan dat. Ze begrijpen niet dat het kruis in het Koningkrijg zonder elkaar geen zin hebben. We kunnen geen genoegen nemen met het zijn van een kruisgerichterkerk of een Koningkrijggerichterkerk. Door het kruis van Jezus vinden we de kracht die nodig is om te leven in deze wereld. We leven in zijn kracht die alle donkeren machte en krachtige broek heeft. En die right nog een keer. Jezus is de gekruizachte en opgestaanige Koning die ons oproept tot trouw aan het Koningkrijg en tot daden die nederig kruisvormig zijn en positief bruizen van het leven van de nieuwe schepking. Het Koningkrijg van God is de genezende reddende souveraniteit van de schepper God. Die in de kracht van de geest werkt door de dood en opstanding van Jezus om de toekomstige votoeling van hemel en aarde te bewerkstellen. Deze ultieme toekomst wordt in het hele voorafgegaan door de kruisvormig roeping van alle volgelingen van Jezus die in hun vele verschillende roepingen hier en nu aan dat Koningkrijg bouwen. Het idee van deel namen van schepselen aan een godelijke heerschapij is verankerd in de structuur van het beilsel verhaal. Het maakt deel uit van het even Geli en wordt opgeroepen en God's belofte voor de toekomst. Adam staak in de tuin was om Koning over de schepking en hoge prijster van de schepking te zijn. Zelfs met de ramp van rebellie en corruptie heeft God de mens nog steeds geroepen om hoerders van zijn schepking te zijn. Maar juist omdat we nu nog niet alle dingen onder zijn voedingszien moeten kerk zich bezig houden met de taak om de wereldvoorten bereiden op Jezus kosmische heerschapij. Als leerlingen van Jezus horen we dus bij de heemelsen stad, burgers van de heemel. In Philippensen 3 schrijft de apostel Paulus het volgende. Maar wij hebben ons burgerrecht in de heemel. En van daar verwachten wij onze redder, de heer Jezus Christus. Met de kracht waarmee hij in staat is alles aan zich te onderwerpen. Zal hij ons armzalig liggen aan. gelijkmaken aan zijn verheerlijk lichaam. Voor dat word "burgericht" wordt en het griekset wordt "politeima" gebruikt. En daarin klinkt het word "polis" door. Dat betekent stad. De betekent is van dat word in die culture is stad binnen een stad. Een soort eigen bestuur binnen een stad. We leven in steden en dorpen in Nederland of elders op deze wereld. Dat is belangrijk. Onze diepste loyeliteit ligt er niet bij de gemeente of het landsbestuur. Maar die hebben we gekregen door ons heemelse paspoort. En daarin speelt de dope een belangrijke rol. Dat heemelse burgerschap een manier van leven die daarbij hoort, krijgt wel vorm hierop aarde. Maar we groepen zijn om in woorden en in daden te getuigen van gods orde. Wright zegt dit erover in het boek dat ik al noemde. Daarom moeten we God doen. We moeten betrokken, actief en activistisch zijn. In het openbaar, in de politiek, in zaken waarvoor onze roeping tot het koning kijk ons vereist. Christen zouden veilig kunnen zijn als ze zich verschuilen en bij elkaar kruipen in de katakombe uit angst om verleiden worden door politieke macht. Maar zo werkt die cipalschap niet. We moeten een straalend, sichtbaar leven leiden dat andere vreemd lijkt vanwege onze trouw aan Jezus. En omdat we een leven leiden, dat is gemoedeleerd naar Jezus. Christen in een onderscheid is zich niet van andere door taal, voedsel, kleding of convencies, maar door hun bijzonderde manier van leven. En het vreemde karakter van hun eigen burgerschap. Je kunt hier verschillen samenvatten als geloof, liefde, hoop en deugd. Maar ze worden uitgehoefend in het openbaar en ten behoeven van de wereld. Augustien is begrepen dat de stad van God niet ruimtelijk gescheiden was van de aardse stad. Omdat de stad van God geen plaats was, maar een pelgrimstocht binnen deze wereld. Een pelgrim kan gebruik maken van tijdelijke goede zoals de overheid en deze inzetten voor een goddelijke bedoelde doel einde, zonder ze te aanbieden en zonder gecorrompeer te worden door afgroede rij van macht. Als heemelse burgers dat doen, zullen ze wandelende wegwijzers zijn van heemelse vrede, te midden van aardse gaals en een leven geven de kracht in de wereld worden, zoals een stiel dat is voor het lichaam. We hebben nu geleerd dat we vanuit een andere heemelse brom, een andere loyeliteit in deze wereld mogen staan. Als leerlingen van Jezus zijn we burgers van de heemel. Daar vinden we de brom en ook de logica waaruit we leven. Ik vroeg aan ons pennel, of zou dat ook zo ervaren, met een heemelse missie in deze wereld staan en hoe is het dat dan doen? Die heemelse missie is wel het gene waarvoor we op aarde zijn en dat geloof ik wel heilig. Tegelijkertijd kan ik ook heel makkelijk gewoon mijn leven leden. Ergens wel open staan voor wat er op mijn pad komt, maar soms mag dat denk ik als wat meer zijn. Vroeger was ik iets voor ingenomen wat betreft het anders zijn. Ik dacht, ik ben opgevoerd als Christen en ik had geen idee per se van de andere en die zullen wel geen Christen zijn. En daar zat eigenlijk wel zo grote kloof tussen. En ja, nu zie ik dat meer als ik ben een mens en de andere is ook een mens. Alleen ik heb een opdracht gekregen om naar vanaf gaan na de gaven van de vruchten uit te delen en om te laten zien dat ik een kind van Jezus ben. En dat is een wat andere benadering dan dat daar een schijding tussen zit. Ja, ik ben best wel bewust dat ik hier niet zo maar op deze aarde ben. Dat ik hier ben om verschil te maken in leeges van anderen. Dat ik tijd heb, dat ik geld heb, dat brengt ook allemaal een frondwoordelijkheid met zich mee. Dus ik ben daar bewust van dat ik daar goed mee omgaan. Dat is wel een uitdaging van een oké dag en daarmee merk ik wel in een samenleving waar het steeds meer draait om jezelf. Dat je daarin ook al steeds meer tegen de stromen in moet zwemmen om juist andere keuze te maken. Nederland wordt ook steeds zeker lieurder, dus voor m'n gevoel valt ik ook meer op door keuze die ik maak. Even mijn eerste werkgevers voelde ik me echt een beetje uitgelachen soms, omdat ik het word God in de kontext waarin zij het gebruikte. Niet waardeerde, en ik merk dat dat wel, ja, dat vond ik heel lastig om daar tegen in te gaan. Maar juist, dat ik dat deed, voelde ik me juist weer gewoon gesterkd. Toe er dat, ja, ik God daarin hier ervarde dat hij heel dichtbij was. En dat mijn neer van denken ook veranderde namen collega's doen, destijds. Dat ik eigenlijk vond ze ging houden, door dat ik ging binnen. En ook gewoon kom binnen van God vergevert en ze weten niet wat ze doen. En ik vond die verandering in mijn houding naar een toe, wel een voorbeeld van liefde die duidelijk niet bij mij zelf vandaan kwam, maar ja, echt van God was. We hebben veel gehoord, maar we zijn er nog niet. Er zijn nog twee belangrijke steden in de bijbel, die we moeten kennen om goed te kunnen leven als burgers van de helemaal op deze aarde. Een naam die schrik oproept en een naam die hoop geeft. Het zijn baabielon en het nieuwe Jerusalem. Eerst baabielon. Dat is een naam die we terughoren bij een brief van de apostel Peterus en vooral ook in het bijbelboek openbaring. We horen al over een stad als beeld van pure mensenlekerheid, van controle, van geweld. De naam baabielon is de ultieme uitrukking daarvan. Het gaat over een anti-goddelijke macht. Het gaat over een bepaalde manier van leven, een logica die kapot maakend is. Het rijdt om afgouderij, om macht, om organcie, om mord, om innovatisme, om uitbuiting. In de dagen van Johannes, de schrijven van openbaring, was baabielon vooral de stad romer. Zij waren de heidnissen macht hebben ze de wereld voor overden en onderdalen met harde hand onder de duimhilde. Baabielon heeft echt er veel meer lagen. Ja, het gaat over romen, maar het is vooral een beeld voor de hele anti-goddelijke manier van leven, zoals wij ook in onze tijd die om ons heen zien, overal waar leven en menselijke bloeie niet centraal staan. Het is de door de duivel beïnvroeden manier van denken van baabielon. Dat door de eeuwen heen Christen heeft vervolgd tot aan de dood toe, tot op de dag van vandaag. Waarom die naam baabielon? Het heeft de meen te maken dat Johannes uit jotse bronnen putten. Zoals je al eerder hoort in deze aflevering is baabielon, het is dezelfde naam als baabel, een belangrijk stad geweest in de geschiedenis van Israel en de Bijbel. Het is in het hele oude testament het beeld van menselijke hoogmoed, grenzenloosheid, onrecht en geweld. We hoorden eerst over het toren van baabel, maar ook over dat grote gebeuren dat het jotse volk meemakten, de Babylonische balingschap. Baabielon was de plek waar het jotse volk, de inwonings van Judea in 587 voor Christens naar toegevoerd werden, na dat de tempo in Jerusalem was verwoest. Baabielon werd daarmee het toombeeld van God's veiant. Overigens hebben de joder daar ver van huis wel belangrijke lesse geleerd, hoe te leven in een samenleving waarin hun geloof niet normaal is, waarin je een minderheid bent. Ik wil je vanuit twee perspectieve iets aanrijken wat we daarvan kunnen leren, juist ook in onze tijd. Het eerste perspectief is Daniel. Over hem is het Bijbelboek Daniel geschreven. Hij was als jonge man weggevoerd dat je Jerusalem en werd aan het hoofd van baabel opgeleid met alle cultrelen inzichten die voorhand bewaren. Hij werd een belangrijke adviseur van koningen en kan ook dromen uitleggen. Toch bleef hij zijn eigen jotse identiteit koesteren. We lezen dat hij en zijn vrienden zich consequent hielden aan de jotse vorschriften, zoals aan de voedselwette en de gebetsstijden. Lezen het Bijbelboek en hij is opnaar, erg inspirerend. Dit zijn mijn les, die ik er het leven van Daniel trek, die ook relevant zijn om te leven in onze culturen. Ik noem er vijf. Daniel was lojaal aan zijnheid in secoening, maar hij gaf zijn eigen geloof niet op. Dezelfs toen hem dat de kop draagde te kosten. Het tweede wat we kunnen leren is zijn integrietyt, dat kan de samengaan met enorme competentie. Hij blonk uit in wijzheid, in inzicht en in betrouwbaarheid. Het derde discipline is een fundament. Daniel Bitt, trouw, drie keer per dag, ondanks gevaar. Z'n gebetsleven vormt de kern van zijn kracht en trouw. In een zeker lyreptijd is een geestelijke discipline zoals gebet bijbel deze vaste essentieel om niet af te glijden en niet verwacht te raken. Nou lojaaliteit noemde ik, integrietyt, discipline. Het vierde is dat Daniel de waarheid spreekt, ook tegen machtige koningen, maar hij doet dit met respect en wijzheid. Krustelijke aanwezigheid hoeft niet luidruchtig of conflictgericht te zijn. Waarheid kan ook zachtmoedig, helder. en strategisch gebracht worden. En het vijfde, Daniel vertrouwt erop dat God vergeert. Ook als menselijke machtheppers dobinant lijken. In een tijd waarin God afwezig lijkt in de publieke ruimte, blijft het besef dat God het laatste woord heeft, een bron van rust en hulp. Een tweede inzicht leren we van de prophet Jermia. Hij zei tegen de balingen het volgende, dat we lezen in Jermia 29. Bid tot de heer voor de stad waarheen ik jullie weggevoerd heb. En zet je in voor haar voorspoed en vrede. Want de voorspoed van de stad is ook jullie voorspoed. De stad waarvoor ze moeten bidden is, barbilo. Het symbol van God de Loosheid. En toch vraagt God om voorbeden. Ook als de samenleving ver afstaat van christelijke waarde, zijn we geroepen tot liefdevolle voorbeden, niet tot ver ordeeling of terugtrekking. In plaats van zich af te zonderen of te vechten tegen de Babylonische culture, roept God op tot het zoeken van Chalon. Wel zijn, gerechtigheid, bloeie. Christende zijn geroepen tot actieve betrokkenheid bij de samenleving, ook als die hun overtuigingen niet deelt. Maar Almetal was baabel natuurlijk niet de plek waar de joden wilde zijn. Baabel bleef een donkere naam door de geschiedenis heen. Toen Jerusalem met de temple opnieuw wereld vervoegst door de romijnen in het jaar 70 naar Christens, was het niet zo gek dat de joden aan Babylon dachten en het geweld dat God's mensen opnieuw wordt aangegaan. Baabiloon is daarmee een beeld geworden voor rijk en met macht, onder drukking, uitsluiting en ook bloedvergieten. Het is een tijdloos beeld. En dat betekent ook dat we moeten oppassen om het op één iets te plakken. We denken al snel, is het Moskau, of is het toch China, of Amerika? Of was dit het nationalsociaalisme van Hitler? Nee, Baabelon was er in de dagen van Johannes net zoals het er nu is. De missie van Baabelon is namelijk de weg van het lam Dwarfsbouwen. Baabelon is dus meer dan romen. Het mythologizeerd roo moet dat een macht die in de geschiedenis voor duren te kopopsteekt, maar die door Christens is verslagen. De kop is vermorzend. Baabelon is zo een beeld van een macht die God's mensen wil vernietigen en het goede van God uit de schepking wil verdrijven. Baabelon neemt steeds weer nieuwe vormen aan, destructieve manieren om de weg van God te Dwarfsbouwen. Ja, we zien Baabelon terug in de veroveringseucht van Rusland. In het kapitalisme van Amerika, in de onderdrukking van China, en ook in de ontwikkeling van artificial intelligence, die mensen zover bluffdoet staan dat we onze ziel en zalenheid er aan zullen geven. Het gaat om al die plekken in het verleden en heden waar de mens geen rekening wilde houden met God en zelf proberde de boel om de controle te brengen. En dat gebeurt op verleidelijke, indrukwekkende manieren. Luister maar na openbaarding hoofdstuk 17. Ze droeg perperen en schaarlaken rode kleren en goudensierade. Edelsteenen en paal zijn in haar hand had zijn een goude beker vol gruwelheden. Al haar ontducht en onreinheid. En op haar voorhoof stond een naam met een geheime betekenis. Het grote baabelon, moeder van alle hoeren en van alle gruwelheden ter wereld. Je hoort hier iets in doorklinken dat de maak heeft met luxe en met verleiding. En ondertussen maakt het verslaafd en maakt het kapot. Het gaat in onze tijd over individuele vrijheid naastreven. Die leidt tot een betekenisloos bestaan of om abortus. Individuele vrijheid wordt verheerlijk, maar de gevolgen zijn groot. In openbaarding 18 horen we dat baabelon niet het eeuwen geleven heeft. God maakt er zelf een einde aan. Dat gaat wel gepaard met een oproep, luister maar. Toen hoorde ik een andere stem uit de heemel zeggen. Ga weg uit die stad, mijn volk, zodat je geen deel hebt aan haar zonden. En ontkomt aan de plagen die haar zullen treffen. Want haar zonden rijken tot aan de heemel. En God zal haar onrecht vergelden. Voor ons als leerlingen zal op de duur duidelijk worden dat we ons moeten omtrekken aan de logica van de wereld. Ik vroeg een ons pennel om dingen te noemen waar zij spanning ervaren met de wereld om een heem. Op welke manier herken ik die spanning? Dat kan ik best wel goed vertellen aan, ik ben niet errelijker opgevoerd omdat dan vergelijken met hoe ik er nu in sta. Wat ik vroeger had en wat ik ook veel bij collega's zie, je doet goed werken op je werk want je wil iets behalen. De horen heb ik eerder iets anders als ik in de kerk ben en ik heb gewoon eigenlijk niet zo goed gewerkt of ik ben niet zo aardig geweest tegen mensen. Ik denk af ja dit is niet overeenkomstig met mijn plicht, dat is de nieuwe levenstel. En de spanning wordt dan tussen hoeveel breng ik eigenlijk wat gods er aan doet in mijn dagelijks leven in plaats van wat wil ik behalen in de toekomst. Dus zo zie ik die spanning die dan eigenlijk vernieuwd is bij andere wijze. Ik voel ook wel veel spanning als het gaat over levenstel en hoe de wereld dat doet en hoe ik denk dat God het bedoelt heeft. En dat is iets waar heel erg veel mee bezig ben ook. Ja, we leven in hun culture waarin heel veel dingen draait om geld of om presteren of om bezit mag. Ook een snelle bevrediging en ook snelle winst en het mag allemaal ten kostig gaan van andere mensen of van schapping. En het is heel makkelijk, denk ik als Christen en dat merk ik ook bij mezelf om mee te gaan in die culture omdat als je het vandaag bestelt heb je het morgenhuis en als lekker comfortabel. En heel veel dingen van wat er in, bijvoorbeeld een productje keten gebeurt van de spullen die we kopen, er vindt heel veel onrecht in plaats. Mensen die niet eens een leefpaaloon krijgen of rivieren die vergiftigd worden. Ik denk als Christen, mogen daarover nadenken omdat God niet alleen van ons houdt maar ook van onze medementen en ook van de hele schapping en hele kostmoos. En dat is iets waar als je daarover ben om daarover na te denken dan kom je de hele dag overal tegen en moet je daar gewoon heel vaak een keuzin maken. Dus om die reden is het automatisch iets op mijn bezighoud. Ik vind onze culture snel, het gaat om scoren, meer lijks, meer volgers en ik moet zeggen, ik heb laatste een boek uitgebracht en toen heb ik allemaal filmpjes gemaakt als een influencer en ging ik dus heel makkelijk mee in die culture. Dus ik deed alles zodat ik ook meer volgers zou krijgen zodat ik ook meer lijks zou krijgen. Maar ik merk dat het mij geen voldoening gaf, dus het gaf eerder hunkering naar meer maar die bevestiging die je van andere krijgt die blijft dan toch op een vlakkech voor mijn gevoel. Dus ik moest voor mezelf wel echt een keuz maken van, oké, nu even niet, nu soort van weer pas op de plaats. Voor mij, ik geloof dat bij God het Koninkrijk omgekeerd is, dus de laatste zullen de eerst te zijn, wat we in de zaligsprekkingen ook lezen, het gaat om de mensen die terreuren, die bar hard te zijn, die zacht moedig zijn. Zo wil ik leven, soms komt die wereld ze een manier van leven toch ook mijn eigen leven binnen en dan moet ik toch weer op de remtrappen. We hebben het over dingen die ons bevattingsvermogen te bouwen gaan. En de belangrijkste wat je moet onthouden is dat God baabielom en alles waarvoor dat staat, breekt. En wij kunnen daarvoor worden ingezet, als Christenen, in de Weerl en samen. Ooit zal God er ook een nieuwe heemelsereliteit voor in de plaats te brengen. Dat wordt het nieuwe Jerusalem genoemd. Het ideal is nu niet slechts een taar waar een stad die de hele wereld omvatten kan. Zoals Tim Keller, zo mooi zegt vind ik. En dat komt ook wel een beetje om dat ik zelf in de stad woon. Het begon allemaal in een taun, maar het eindigt in een stad. Nou ja, die stad, die God zelf gaat formen, daarvan is Jezus de koning. Het is zijn heerschapij op aarde. Dat is onze hoop. De hoop dat deze aarde vannieuw het zal worden. Onze hoop is niet dat we naar de heemel gaan, maar dat de heemelsen stad op de aarde terecht komt. Er is dus een aard en een heemels Jerusalem. Het aardse Jerusalem blijft, het is voor heel Israel belangrijk en de tijd richting Jezus wederkomst. Veel van onze aandacht gaat er nu naartoe nu het oorlog is. En dat zal denk ik alleen maar meer worden. In de bijbel lezen we dat Jerusalem belegerd zal worden door alle volken op aarde. Zo staat het in Zageria 12. En ook ze zullen zich vertellen als aan een zware steen. Daarnaast is Jerusalem de plek waar Jezus terugkomt, de olijfberg daar vlak naast. En tegelijk is het nieuwe Jerusalem veel groter dan die plek in Israel. Het nieuwe Jerusalem is God's goede orde voor de hele wereld. Ik zag een nieuwe chemel en een nieuwe chemel. nieuwe aarde. Want de eerste heemel en de eerste aarde zijn voorbijgegaan. En de zee is er niet meer. Toen zag ik de heilige stad. Het nieuwe Jerusalem uit de heemel neerdalen bij God vandaan. Ze was als een bruit die zich mooi heeft gemaakt voor haar man en hem opwacht. Ik horde een luidestem vanaf de tron die uitriep. God's woonplaats is onder de mensen. Hij zal bij hen wonen. Zij zullen zijn volgen zijn en God zelf zou als hun God bij hen zijn. Hij zal alle trannen uit hun ogen wissen. Er zal geen dood meer zijn, geen rauw, geen jammerklacht, geen pijn. Want wat er eerst was is voorbij. Hij die op de tron zat zij, alles maak ik nieuw. Ik horde zeggen, schrijf het op want wat hier wordt gezegd is betrouwbaar en waar. Toen zij hij tegen mij, het is vol trokken. Ik ben de Alpha en de Omega, het begin en het einde. Wie doors heeft geef ik vrij te drinken, uit de bron met water dat leven geeft. Wie overwind vallen deze dingen toe. Ik zal zijn God zijn en hij zal mijn kind zijn. Die toekomst is iets om enorm naar te verlangen. De zee, dood en gaals is dan niet meer. God won't weer tussen de mensen. Het is een stad met open porten. Volgen niet meer te leven uit angst. De dood is en niet meer. Bescherming is niet meer nodig. Er stromt een leven geven de rivier uit die tuinstad. Er is leven in overvlucht. Als leerlingen van Jezus, als burgers van een heemelse stad, kunnen we van die toekomst al iets maken. Hoe dan? Nou, door twee zaken, namelijk het naastreven van de waarde van Jezus bergreden en het medoem in de liturgie. De bergreden laat ons alvast hoefenen voor dat nieuwe Jerusalem. We worden opgeroepen om vrede te stichten, om ons ego in te snoren en onszelf niet te belangrijk te vinden, om veilende lief te hebben, om bezit en geld niet te veel ruimte te geven. We zijn volgens de bergreden, licht en zout. Zout betekent dat we smaakmakers zijn en conserveermiddel. En we zijn licht in het duister. Blijf bidden voor je mensen in de straat, je wijk, je dorp, je stad, voor beleidsmakers en politici, voor koningen en presidenten. Probeer met jouw talenten, jouw beschikbare tijd, jouw gekregen positie bij te draag aan een rechtvaardige wereld, ook al leven in Babilon. En er mogen steeds weer terugkomen in de liturgie om god te ontmoeten en te aanbinnen en ons te laten voeden door het even Geli en Jezus zelf. Inpreken, in gebeden, in het delen van brood en het proeven van wijn verbinden we ons steeds weer en steeds meer met de heemelse realiteit. En we worden in de liturgie steeds weer tegengesproken, bijvoorbeeld als we de tiende geboden worden. Vertraaid, ik stel wel heel veel vertrouwen in wat de bijbel afgoden noemt. Ik stel wel heel veel vertrouwen in technologie en plaats van God. Ik laat wel heel veel tijd en aandacht opslorp door mijn smart van. Ik vind dingen normaal, die God helemaal niet normaal vindt. Steeds moeten we weer horen over de boodschap dat Jezus ons verlosten door het kruis en zijn opstanding. Om ons vrij te maken. Laten we daar steeds weer naar terug gaan, ook in onze onderlingen gesprekken. Wat zien we gebeuren? Welke krachten en machten willen ons opnieuw slaaf maken? Wat past bij de weg van Jezus en wat niet? We zijn gestart met de verhaal uit de Tweede Wereldoorlog. We gaan er ook mee eindigen. Ik neem je mee naar het verhaal van Leendert Keesmaat, een leraar uit Dordrecht. Keesmaat behoorden na de inval van de Duitsers in 1940 bij een verzetschroep, genaamd, de Geuzen. Ze werden een jaar later verraden. Keesmaat en 17 andere werd afgevangen gezet in de gevangenis van scheevingen in het zogenaamde Oranjotel. Daar werd hij ver ordeeld tot de doodstraf, net als een groot deel van de verzetschroep. Ze zouden gefusieerd worden op de Waaldorpervlakte in de Duinen tussen scheevingen en wassenhaar. De deurde van de cellen krakte open. De gevangenen werden er uitgehaald, sommigen gebroken, sommige stil. De lucht was waard van verwachting en angst, maar toen zette één stem een lied in. Keesmaat vertelde de getuigen, begon te zingen, niet scheeuund, niet opstandig, maar vast beraden, bijna vredig. Het was persoon 43, verse 1, verse 4. Geduchte gott, hoor mijn gebeden. Strijd voor mij recht en maak mij vrij. Van hen die vol argelistigheden, gerechtigheid en trouvertreden, op dat mijn ziel uw naam belij en u geheiligd zijn. Langzaam viele andren in. Met de dood voor ogen klonken lofsang. Dan ga ik op tot God's altaren, tot God mijn God, de bron van vreugd. Dan zal ik juigend stem en snaren, ten roem van zijnig goedheidparen, die na kort stondig ongeneugd, mij einde los verheugd. Deze mannen wisten dat hun tijd gekomen was, alleen dit bleef over de lofsang van mensen die verder keken dan het vuurpilleton. In die twee verse zit alles wat we eerder bespraken, de roep om gerechtigheid, de diepe overtuiging dat God vergeert en het geheiligde leven te midden van onrecht. Maar dit is wat je nooit mag vergeten. Als het beleiden van Jezus je ooit in levensgevaar brengt, of het nu letterlijk of je gulijk is, denk dan aan dat lied, aan dat moment, aan dat perspectief. De kogel is een kort stondig ongeneugd, zing je je vijand toe. En dat maakt jou sterker dan elke vijand, want jij kijkt verder, jij ziet wat zij niet kunnen zien. Je bent al thuis. En op dat moment, terwijl de wereld zijn wapens op je richt, sta jij daar als een vrij mens, want jij hebt al gewonnen. Je luisterde naar een aflevering uit de derde seizoen van de leerlingen. Dit was de zevende van twaalf. Ben je auto's just over deze podcast, stuur hem dan door naar iemand van wie jij denkt dat hij of zij het kan gebruiken. Als makers zouden we dat erg op prijs stellen. Mijn naam is Jordiën te brinken. Daarnmolen naar is de schrijver van de serie en maker van deze podcast. Esther Timsen, Nina Felton, deden de redactie, Victor Weigand maakte de muziek en date-montage. Jan Martijn Abdelhamse, lectortheologie en de Christecohoogeschool Eden en Peter Rosenthal zijn onze teologische sparingpartners. Joline Zuidemaal las de bijbel teksten en Bert Bos de andere soorten teksten. Als je lieder een hoort, zijn ingezorgd door Samen Gleisteen en Michael Staal. Een overzicht met alle gebruik te bronnen in deze aflevering en een verantwoording van de teologische keuzes vind je op www.deleerlingepuntineel.grag tot de volgende.