#31 met Max Louwerse van Tilburg University en het DAF Technology Lab

Welkom bij de eerste aflevering van een nieuwe serie van 13 afleveringen van Snoopzolder, de wetenschapspotkast van IKAI, het National Innovatiecentrum voor AI, waarin ik twee wekelijks, kleine en grote AI-innovaties, spannende onderzoekresultaten en wereldschokken de teorieën bespreken. Met als rode dratenvraag waar staan we met AI en wat betekent dit voor jou en voor de samenleving. Mijn naam is Henny Heerans. Mijn gast vandaag is voelprofessor in kochnitiefspsilologie en artifice intelligence bij de afdeling kochnitieve wetenschappen en artifice intelligence bij de Tilburg University en daarnaast is hij scientific director van een IKAI-lab, het mastermindslab en de oprichter van het Daftechnologielab, dat in een cashfessor nieuwe locatie zit, welkom Max Lauzen. Dank je wel Henny. Max, waar beginnen we? Zo gewoon starten met de kakelfessorlocatie van het Daftechnologielab. Ik ben reuze benieuwd, ik heb al een hele mooie demo gehad van je zojuist. Wat doe je in het lab en wat ga je jullie daar de komende jaren doen? Dus het is het meest belangrijk, natuurlijk. Goed vraag. Enkel jaar geleden zijn we begonnen met het Daftechnologielab. Ik had gelegenheid om een white paper te schrijven, waarin ik innovatie zit in het onderwijscom aankondige. En wat mij altijd verbazen was dat als je onderwijs hebt met virtual reality, dat het een individuele ervaring is. En ik dacht ja, veel onderwijs willen je juist samen beleven. Je wilt vragen kunnen stellen, je wil elkaar kunnen aankijken, maar dat kan eigenlijk niet met een virtual reality headset. Cave-systemen en Cave staat voor Cave-ademaarlijk Virtual Environments. Die zorgen ervoor dat een virtual reality beeld op de muurwoordige presenteert. Dus je krijgt eigenlijk een weer bril-ervaring, maar je hebt het nu gezamenlijk. De parkaar Foundation gaf een financiatropische donatie omdat tot stand te brengen. Het moederbedrijf van Daftrux. We zijn te begonnen met een wat kleiner opstelling. Dat hebben gebruikt voor onderwijs, voor onderzoek. Ik kan het van alles over vertellen. En we zitten nu in de Grootnieuwenlocatie. We staan er uit twee Cave-systemen en verschillende research cabins waar veer onderzoek wordt uitgevoerd. Op het gebied van onderwijs, trainingen, maar taal van andere zaken, daar aan toegevoerd. Welke rolspeeld kunt een batterintligentie daarbij? Ja, dat kunnen we een lange discussie hebben over de definitie van kunstmaatreintligentie. Maar een van de dingen die we doen is Brain Computer Interaction. Ze proberen op basis, niet alleen van de herstenen, maar op basis van neurovisieologisch gedrag. De VR simulaties aan te passen, zodat trainingen onderwijs persoonlijker worden. Dat zijn enorme opgave en er bestaat uit verschillende te stappen. Ten eerste werkt VR überhaupt wel. En werkt een kev omgeving, en u behaupt wel, dat gaat om leren, om ondergedompel te worden, in die vier te willen omgeving wat zijn de uitdagingen. Dus daar zit een engineering component aan, daar zit een sigologische component aan. Maar op het moment dat je dat werkende hebt, dan is het zaken om de VR-informatie aan te passen op basis van de gebruiker. Ik vond de demo zo juist heel erg leuk om te zien. En superinteressant. Wat ik leuk vond was de link die meteen gelecht werd met klimaatproblemen. Waardoor je ziet dat je een hele relevant wereld opvast een uit een technologie standpunt aan het oplossen bent. Ja, we hadden je verschillende simulaties kunnen laten zien. Dus we voelden een brain game, een neurowetenschappelijk spel, waarbij we studenten op de universiteit collegies aanbieden in die kev omgeving. Waarbij studenten de hersen, labels en de locaties en de functies aan elkaar moeten koppelen. Maar in een serieus game omgeving, en we weten uit wetenschappelijk onderzoek dat studenten dat niet alleen leuker vinden. Dat is misschien geen verrassing. Maar dat boven die in leidt tot verbeterde leerprestaaties. En wat je net hebt gezien is de Spasebuzz Simulatie. We werken nu samen met de non-profit organisatie Spasebuzz. Er wordt geleid door andere kuipers. En die zijn de enkeleaar geleden zouden we kinderen het overview effect kunnen laten ervaren. Dat is een effect dat astronauten hebben als ze terugkeren uit de ruimte. De ruimte rapporteren ze eigenlijk allemaal. Het meest intensen moment was op een moment dat ze in een baan om de aarde zaten. En de aarde van een astronaut zagen en ze realiseerden. Klaastrofobies, ze realiseerden dat als we het niet op orde hebben op die kleine planeten. Dat er niks is, dan zit je in die grote zwarte ruimte en er is helemaal niet. Dat effect is heel erg sterk. Spasebuzz kwam bij ons en zei, "Gol, wat vindt u u die van dat idee?" Want wij winnen een raketbouwer. We willen een onderwijsprogramma maken met een pre-flightprogramma, waar kinderen opgeleid worden tot astronaut. Een flightprogramma, waar ik zometeen niet over zou zeggen, een postflightprogramma dat ze na de ruimte vlucht interviews kunnen geven voor familie en vrienden. In dat flightprogramma, dus na dat ze getreend zijn tot astronaut, komt er een bijna echte raket voorrijden tot de school. Niks virtualiële die echt komt dat voorrijden. Dan gaan zo'n acht kinderen die stapen die raket in, gaan zitten in de ruimte stoelen, doen hun virtualiële die headset op. En worden met hydraulische stoelen gelanceerd, veertwiel gelanceerd in de ruimte. En ervaren precies wat jij net hebt aanvaren in een kev omgeving en zien de kwetsbaarheid van de aarde. Maar we doen dat niet met een beleerend vinger, dit moet je niet doen, dit moet je niet doen. In feiten zeggen we slechts, dit is wat er gebeurt. Denk hier verder over na. Ja, dat vond ik in dit demo ook heel interessant. En in de dat, dat, jij noef het over overview effect. Ja, dat zag je wel heel duidelijk terugkomen. Dat was ook heel erg mooi gedaan. Nou, de wetenschappelijke vraag dan is, we kunnen wel zeggen dat het over overview effect er is. Maar is dat er werkelijk? Nou, dat komt de wetenschapper in mij boven. Dus samen met een team aan Tilburg University hebben we in verschillende experimenten nu. En nu er officiologische experimenten, vragen lijstexpumenten. Hebben we aangetoon dat dat overview effect in de daad wordt ervaren door de gebruiker van de simulatie. En in een andere publiekatie weten we ook dat er een directe band is tussen het overview effect en leerprestaaties. Dus wat jij net hebt gezien is indrukwekkend. Maar het is geen kermisatraksie in tegen deel. Ja. Het is echt een leermethoden en een van de vragen waar wij mee bezig zijn is, hoe zou je dit kunnen uitbreiden tot echt een onderwijsmethoden die nog te benen wereld wijt uitgerod zou kunnen worden. Ja, ja, heel leuk, maar superinteressant onderzoek. Wat mij intergeert aan is dat jullie werden benaderd om dit te gaan doen. Dus je zit in een enorme luxe positie daarmee. Nou ja, het is echt een samenwerking. En het is een super leuke samenwerking. Het speesbastiem is heel erg leuk. Zij vinden ons klaarblijkelijk leuk. En we staan er onafhankelijk in. Dus we zijn niet op zoek naar het beantwoorden van vragen die gesteld worden. En in feiten doen we dat met geen van de samenwerken die we met bedrijven hebben. Dus in Nederland is die discussie gaande. Vraag maar bedrijven hebben we in het voetsel op wetenschappelijke resultaten. Wij staan onafhankelijk in die onderzoeksprojekten. En rapporteren wat we vinden op basis van de onderzoeksresultaten. Nou, dat is voor de bedrijven met die we samenwerken niet anders dan voor spacebass. Tuggelijkertijd kunnen ze wel informeren over de toekomst van het onderwijssysteem. En wat mij betreft ligt dat in onder andere het gebruik van intelligenturring systems. Dus robots die leerlingen kunnen informeren en leerlingen die die robots kunnen bevragen. Nou, we kunnen basisschoolerlingen zijn, middelbaarschoolerlingen. Dat kunnen universitouren studenten zijn, maar dat kan ook live lang learning zijn. Dus een robot die 24 uur per dag 7 dagen per week beschikbaar is. Niet als vervanger van een docent, maar het zijn aanvulling van die docent. Ik denk dat het bestaat uit serious games. Dus een interactieve omgeving waar je exploreerend leert. Bijvoorbeeld een geschiedenis les door in de geschiedenis plaats te nemen. Geografische les door in de landen zelf te zitten. Nou, hetzelfde geldvertaal onderwijs. Ik denk dat het bestaat uit learning analytics of wat in de literatuur wel stealth assessment wordt genoemd. Dus het meter van leer prestaties zonder dat je er erg in hebt. Ik heb nooit begrepen waarom wij examen zijn toetsen hebben. Want dan ben je eigenlijk te laat aan het meter, wat je eerder had willen meten, zodat je het onderwijsmateriaal kan aanpassen. En ik denk dat virtuelele die het daar een belangrijke rol bij kan spelen. Niet als doel, maar als middel om die leer omgeving immersiever te maken. Ik ben zelf veel mee bezig omdat het mij ook intergieerd. Als ik zit zelf in het onderwijs, dan wil je wel weten van wat denken mijn studenten. Wat voelen ze? Hoe zitten ze erin? Ja, tegelijkertijd ervaar ik ook, want dat het heel lastig is om daar onderzoek naar te doen. Omdat het erg ingewikkeld om data van studenten te gebruiken voor onderzoek. Hoe zit dat in verband met wat jij hier doet? Ja, dus we hebben de luxe als onderzoekers dat we een proefpersonenpool hebben. Dus vaak door me eerste experimenten met universitare studenten die dat ook leuk vindt. De feedback kunnen geven op experimenten enzovoort. Op een moment dat we dan een toepassing hebben, dan kunnen we dat implementeren. met de heren bijvoorbeeld in de Spacebus-raket. En daarna is het proberen we ook experimenten te doen met bijvoorbeeld basischoolierlingen. In de raket. Daar gaan we de etische procedure's door toestelling van ouders, toestelling van kinderen. Ja, wat trekt u er? - Dat moet je wel regelen. Absoluut, dat staat buitenkijf. Als je nou dingen, ik neem aan dat je ook met studenten van de Tilburg University hier wel dingen mee doet, staan die daar op voor, vindt het, vindt die dat? Ja, wat je kan een experiment doen in het verleden gedaan. Response-time-experimenten met wortjes op een scherm. Dat is ook leuk. En weta's schappelijk vind ik dat superinteressant. Maar als je studenten vraagt om dat te doen of in een virtuele die omgeving rond te lopen, dan denk ik dat je het antwoord weet wat zij leuker vinden. Ja, dat snap ik. Even een zijfragje, dat het technologie lept. Dat is een meetig komen door een donatie van de pecker van Deetje in vertelial. Moet het bedrijf dat Davtrucks? Waarom doet Davtrucks mee in zonder specifieke laps? Waarom is dat je nou belangrijk voor Davtrucks? Wat mij betreft, ik heb 15 jaar in de vrienden staat er gewerkt. En vond en vindt dat samenwerking met bedrijfsleven, inclusief financiering vanuit bedrijfsleven, belangrijk is voor wetenschappelijk onderzoek. Niet om het te beinvloedig, ik ben daar volledig ondervankelijk in. Maar met beide benen op de vloerstaan vind ik niet onbelangrijk. Er is een misvatting met name in Nederland en misschien wel in Europa. Dat er een kloof is tussen funematil wetenschappelijk onderzoek. En toegepast wetenschappelijk onderzoek. En mijn antwoord is dat die kloofslegstijd is. Ik zie niet het verschil tussen funemateel onderzoek. En toegepast onderzoek behalve dat ik niet weet waarin je er funemateel onderzoek toegepast zou kunnen gaan worden. Ben je nu een fen van jouw max? Nou ja, dus zij veden die het daar heel erg mee oneent zijn. En dat kan. Maar er zijn eigenlijk alle te onderzoek dat ik zelf doe. Ik kan niet helemaal van andere spreken, maar alle te onderzoek dat ik zelf doe. Kan je het zelf van voorbeelden geven? Dat begint aanvankelijk als funemateel wetenschappelijk onderzoek. Dat ik kritiek krijg van meer toegepaste wetenschappers. Wat heb je er aan? En dat leidt aan te toegepast onderzoek. En dan krijg ik kritiek van funemateel wetenschappers die zeggen, ja, maar wacht even, dat is niet funematele wetenschapp. Maar die twee zijn na het loos met elkaar verbonden, die je kansen los trekken. Maar vaak is dat helemaal niet wetgeval. Nou ben jij ooit betrok geweest bij de opzet van Jat, de data science kennisinstelling van Universiteit Tilburg. En zoals. En eindhoven. En eindhoven ja? Acheronimatse academy of data science. En daar doen zowel universitere kennisinstellingen mee als hoogscholen volgens mij. Nou niet alleen, ja, dus universiteiten, eindhoven en Tilburg werken daar, nou samen met elkaar bedrijven en ook hoogscholen zijn aan verbonden. En wat mij integriert is van, ik kom zelf uit de wereld van hoogscholen, daar wordt altijd heel erg naderkelecht op praktijkgericht onderzoek. En waarbij ook die in mijn ogen ook, dat kun je smatige verschil te funementeel en toegepast onderzoek ziet, hoe kijk jij nou, naar dat soort dingen van, hoe moeten hoogscholen ook met dit soort dingen bezig zijn waar jij meer bezig bent of heb jij zo iets van, die moeten veel andere dingen doen. Ja, dat is een lastige vraag. Ik denk dat er teneerste misvatting is dat universiteiten beter hoogers zijn dan hoogscholen. Ik denk dat we geleidelijk aan begrijpen dat dat niet het geval is. Om dezelfde reden dat we geleidelijk aan begrijpen dat ambio niet lager is, dan habio en habio niet lager is dan een universiteit, maar anders is, het is een andere dimension. En als een bedrijf bij ons langskond en een hele praktijkgericht te vragen heeft, dan zeggen we willen deze vraag beantwoord hebben over een enkele maanden. Dan wijzen ze graag door naar onze collega's hoogscholen, habio maar ook ambio, om te helpen met die vraag, daar zijn wij niet geschikt voor. Aan de andere kant, als er vragen zijn die enkele jaren enemen, die echt een deeper antwoord nodig hebben, vaak funnende me tillweetenschappelijke vragen met een mogelijke toepassing. Dan is het denk ik een universiteit beter geëkippeerd dan dan een hoge school of een ambio. Maar dat is een andere dimension, dus het is niet beter, slechter, maar het is een andere vraag die gesteld wordt. Wat mij aanspreken is dat je in die samenstelling van zo'n lab dat je daar zowel universiteiten, habio en stelling, maar ook Edoxie, Tilburg, want die meel is dat doen. Ja, we hebben het Joronumse-economie-of-Dedas Science opgericht, samen met Eindhoven en Tilburg. En later ben ik betrokken geraakt bij het oprichten van Mindlabs. En dat is een echt een samenwerking niet tussen universiteiten, maar tussen universiteiten, habio en ambio. En het Mindlabs initiatief is in het centrum van Tilburg, een nieuwe gebouw gaat binnenkort open. En dat is spannend omdat die samenwerking tussen academies, praktijk, ambio, gezocht wordt op onderzoeksprojecten. En het maaste Mindsproject, een van de Ikai-labs, straalt dat echt uit. De samenwerking tussen die verschillende onderwijsinstellingen samen met het bedrijfsleven. Oké, leuk. Ga ik zo op. We hebben maar één tussen doorvraagje. Ik was toen kon het voorbereiden was dat jullie nummer het immersie onderwijs. Waarbij studenten de inhoud en varen in plaats van dat ze die in teorie krijgen volgen legt. Hoe ziet dat er in de praktijk uit? Ja, dan heb het over het dat technologie-lab. Dat proberen het onderwij. Dus als jij een leer informatie probeerte ervaren, dan kan je dat vanuit een boek doen. Je kan luisteren naar een docent. Maar de vraag is hoe kan jij in die leeromgeving stappen? Hoe kan je dat leeropject bijna absorberen? Het Engels heeft daar beter voor het immersief maken. Is dat zelf dat learning bij Doeing? Nou, niet helemaal. Maar de stel dat je. Nou, neem de hersenen. Stel dat ik een emeriecoleze geef. En ik wil jou uitleggen wat de verschillende emerieslijs is waar hij in de hersenen zitten. Dat kan ik op een PowerPoint doen. En op afstand kun je dat ervaren. Maar kan je ook in de hersenen laten lopen. Nou, dat doen we in het dacht technologie-lab. Zodat je die emerieplaatjes echt in de hersenen plaatst. Dus je wordt zoals waren in de hersenen opgenomen, in die leerstof opgenomen. Om te ervaren wat je anders op afstand ervaren. Dat is dat immersief. En dan is de wetenschappelijke vraag. Helpt dat dan ook. Alle signalen staan op groen. Dat lijkt in het daad te werken. Daar moet ik wel de kantoekening aan toevoegen dat bij heel veel onderwijsinervaties het altijd werkt in eerste instantie. En omdat het iets vernieuwen is, ik moet al eens jou iets nieuws laten zien. Dan raak je ongetwijfeld enthousiast. Maar de vraag is of je over een paar weken, over een paar maanden nog steeds aan willen besluiten. Willen gebruiken. Dat is een vraag die we wetenschappelijk moeten onderzoeken. Ja, dus dan zit je meer de toepassing van de vernieuwingen. Nou niet helemaal. Een veel experimenten die gedaan worden kijken naar. time-tie op dat moment. En eigenlijk wat je zou willen weten is niet alleen wat gebeurt er op dat moment. Heb je iets geleerd omiddelig na die simulatie. Maar ja, hij heeft dat ook bekleivt dat. Bestaat dat ook nog, na een half jaar. Dat is experimentil natuurlijk veel lastiger. Omdat hij zelf de proef persoon veel lastiger te bereiken is over 6 maanden. Laat staan over een jaar. Is dat een soort wil de drond die. Dat zijn onderzoekers hebben of zijn u echt wel bezig met langdurige projecten op dat? Nee, dat zijn we best wel mee bezig. Maar veel vragen moeten eerst. Als je dat korte te mijn effect genees kan bewerkt stellen. Dan kan je wel een heel kostbaar experiment doen over een langere perioden. Maar dan is het wel handig dat je eerst een basis hebt. En er is nog zo veel dat onderzoek moet worden. Met naam als het gaat over virtuelele die en mixederele die zoals in die kev omgevingen. Wat zijn de mensen grote vragen daarin? Ja, werkte het u behaupt. Is het een kermesatractie of werkt het echt? Die vragen zijn we nog niet helemaal rondwoord. Dus je hoort vaak dat virtuelele die werkt als trainingstool. Maar dat is maar beperkt waar. Op een webben-exp-menten gedaan waaruit blijkt dat op een computerscherm je eigenlijk precies hetzelfde leert als individuele simulatie. Tergelijkertijd weten we ook dat op een moment dat je kijkt naar individuele verschillen. Dus je kijkt een stukje dieper. Dan maakt het wel een verschil uit of je VR gebruikt of een monitor gebruikt. Of een ander voorbeeld. We meet veel leerprestaaties met neurovisuologische meta-appretueur. EG-scanners, galvanics, skin-responsers, eye-trackers. Noem maar op. Je zou kunnen zeggen waar is dat voor nodig? Ik heb toch gewoon een vragenleiste in de filmen. En we weten in de dat dat op een moment dat je gedrag meet, zoals met vragenleiste, dat je heel veel informatie krijgt. Je zou kunnen zeggen waarom is de rest dan nodig. Wat ze tegelijkertijd vinden is als we de dikte in gaan. Als we jouw willen onderscheiden van iemand anders. Dus niet de hapklaren brokken willen meten. Maar in die verschillende verschillende willen meten. Dat je die neurovisuologische informatie echt nodig hebt. En die verdieping was 10 jaar geleden nauwelijks mogelijk. Daar zijn we nu steeds meer mee bezig. En dat brengt ons direct bij het AI-gedeeld. Want dan zou je dus de simulatie kunnen laten aanpassen op jou. En die is dan anders dan de simulatie die zich aanpast op basis van mij. Oké, dat kan ik me goed voorstellen. Nou, noem dan jij dat AI-gedeelte daarin. Je ziet het lees erbid met veel over de enorme sprong die we aan het maken zijn. Door de komst. de ontwikkeling van de generatieve AI-modellen, Jet-yptie, die in dergelijke doei, dat ze dingen. Spel dat in jou onderzoek een rol en zorgt dat ook voor z'n schaasprong of eigenlijk helemaal niet. Nou, mijn antwoord zou zijn, ik hoop het niet. Het probleem van veel AI-zoepassingen die ik op dit mens zie, is dat ze niet direct explenable zijn. En er zijn talf van onderzoeksprojecten die als waren post-hoc proberen de modellet te begrijpen. Ik wil graag vanaf het aller eerste begin die modelle zo goed mogelijk. Ik wil die meegenismen kunnen begrijpen. En bedoel je dan dat het ontwikkeld wordt door de grote techreuze uit Amerika. En dat is eigenlijk de feen inzicht hebt in wat zij wat z'n op de markt zetten. Dat misschien ook, maar zelfs die blurning modelle zelf, je hebt eigenlijk niet echt zicht welke variabelen van woordelijk voor zijn. En misschien ben ik daarom hogerleraar kochonitieve psychologie en kun je het maar aan het interlenteen. Voor sommige toepassingen lijken we dat niet noodzakelijk. Ik kan me voorstellen als je bijvoorbeeld een financiële markt te proberen te voorspellen. Maakt het echt uit of je meegenismen kan als het modellet maar goed doet. Als het gaat bijvoorbeeld om onderwijs of over gezondheid, dan vind ik het wel belangrijk dat je die meegenismen in kaart probeeerd te brengen. Dat andere dat niet noodzakelijk doen, dat is niet erg, maar ik wil wel. Misschien ben ik een wetenschappelijke control freak. Weten welke meegenismen, welke variabelen verantwoordelijk zijn voor het eindresultaten. Maar is dat dan vanuit een wetenschappelijke vraag die je hebt dat je wil snappen hoe het zit in de darboel voor het borduren? Of is dat meer vanuit een responsbid? Ja, ik denk. Ik denk drie redenen teneersten de wetenschappen met mij. Ten tweede docenten in mij. Ik wil het ook nog kunnen uitleggen. Misschien speelt er ook nog een responsbid die bij omdat je. Uiteindelijk als je vastelokt in die systemen, we hebben dat enkele dit zin jaar geleden gezien met speech recognition systemen die gewoon faalde. alles wat je eruit kon halen was ja, nee. Dan mocht je al van geluk spreken. Nou, we zijn nu veel verder. Maar het is in feite gekomen door heel goed die meegenismes in de gaten te houden. Dus ik kan me voorstellen dat er een bottleneck ontstaat om achter geweldige resultaten die op dit moment bereikt worden. En om door die bottleneck heen te komen, denk ik dat die het begrip van die meegenismes zou kunnen helpen. En bovendien speelt daar mij een noem dat zelf wel de responsbid die kwest ik. Ik denk dat er veel angst is rondom AI en ik denk dat die angst ingegeven wordt door onwetendheid. En door die meegenismes beter te kunnen verkaren, help je misschien niet onwetendheid weg en daarmee ook de angst. Oké, dus jij denkt ook wel dat het de rol van ons als wetenschappers is om te zorgen dat die onwetendheid minder wordt. Absoluut, dat zou je te leggen, wat het altijd onderzoekt doet. Absoluut, dat is altijd een taak van wetenschappers. Dan kan je het recht zeggen, dan kan je erviel op een bordje en publiezeren en dozeren, maar dan ook nog eens uitleggen aan het algemeen in public. Maar ja, ik denk dat een beetje een taak is geworden. En bovendien door het uitleggen aan het algemeen in public komen je vragen tegen waar je absoluut niet eerder aan hebt gedacht. Mijn popular Science Book dat ik recenteelig heb geschreven. Daar aanzelde ik aanvankelijk een beetje kan ik dit, wil ik dit. Het was heerlijk om dat te doen, omdat je gevoerzeerd wordt om over vragen na te denken die mijn collega wetenschappers niet omiddelig te stellen. En dan heb je het boek Keeping Those Words in Mind, How Language Creates, Created Meaning. Ja, precies. En dan heb ik nog een vraag over. Ja, ga ik lekker stellen. Ik moet je eerlijk bekend, ik heb je boek nog niet gelezen. Ik vergeef het je. Nou, ik dacht, ik ga je gewoon vragen. Nou kun je mij en de luisterlaas van de podcast uitleggen, waarom moeten wij dit boek lezen? Wat is je elevator, Pit? Ah, dank je wel. De vraag is, het antwoord van de vraag is zo wel psychologisch, of psychologie, cognitief op psychologie gerecht als AI gerecht. Ik denk, ik weet dat er veel meer betekenis uit taal gehaald kan worden dan we denken dat er uit taal gehaald kan worden. En even heel kort door de bocht, als je kijkt naar de geschiedenis van de psycholingwestiek, maar ook de computationale taal kunnen. Wat je in feiten ziet is te sterea als in neetnus, zoals zijn geboren met een soort van taalmodulen, of aan de computationale kant, we moeten krachtige computermodellen bouwen die. En dat is absoluut waar, dat ontkennen ik niet, die elementen zitten te zeker in. Maar ik ben een beetje bang dat één element vergeten wordt, namelijk de taal zelf. En wat ik uit wetenschap, wat ons eigen wetenschappelijk onderzoek weet, is dat je. Bijvoorbeeld, ik kan al van voorbeeld geven, maar bijvoorbeeld, als jij mij de Lord of the Rings geeft, kan ik daar de lengte en breden graaden van middelenurth uithalen. Door heel eenvoudig te kijken naar hoe worden met elkaar staan. Ik kan je denken, handige computationale toepassing. Maar het feit dat taal zo is georganiseerd om er betekenen zuid te halen betekent dat onze hersenen en taal, als het ware gekooevaluëerd zijn. Die taal heeft zich aangepast op onze cognitieve kapititeiten, onze cognitieve kapititeiten hebben aangepast op taal. Dus ze zijn als mensen patronen speerhonden. Wij zijn geweldig in het vinde van patronen, als je dat vergelijkt met andere deersorten. En misschien is dat wel de reden dat omdat we zo goed zijn in het vinde van patronen, dat we zo goed zijn in taal en opzichte van andere deersorten. En misschien dat het taal beter die patronen heeft verwerkt omdat we gebruiken die taal. Dus het is een soort van feedback loop. En wat ik in dat boek heb geprobeerd te bargemeteren, is dat of je op klankniveau kijkt, op woord, volhoorden niveau, op cemantisch niveau. Dat de taal van betekent is verborgen zit in taal, dat we slechts hoeveel op te pakken, om daar iets mee te doen. En dat zegt iets over de psychologie van het taal, maar dat zegt ook iets over de AI-kant van taal. Natuurlijk moeten de computer algeruutmens krachtig zijn, maar vergeet niet dat de maagie niet in die computer algeruutmens ligt, dan maagie ligt een taal zelf. Ik ga er eens een kijken, Max. Heel verstandig. Even terug naar iqoi, je mastermindslaab. Ja, dus het mastermindsproject is één van de projecten die we binnen mijnlaabs hebben, opgezet, dus toen mijnlaabs begon, dan moet je dus nu, als je roept, willen samenwerken met bedrijven, samenwerken met kennisinstellingen, kom maar op dan. Dus hebben we toen een groot project gedefineerd? Hoe lang geleden was dat? Dat zal ongeveer 3, 4 jaar geleden zijn. Misschien niet zo langer, want het heeft altijd een aanloop tijd nodig voor dat je de partners erbij had gevonden. Maar dat mastermindsproject bestaat uit 5 deelprojecten en veel van wat ik net heb gezegd, komt eigenlijk daarin terug. Een project bijvoorbeeld is met de Koninkrullugmacht en met Multicim, om te kijken in hoe ver we piloten kunnen trainen met virtual reality, om een brain computer interface te kunnen maken. Dus kan je de VR-simulatie echt aanpassen op basis van wat piloten ervaren, zodat je zijn hele andere simulatie aan kan bieden, dan bijvoorbeeld een andere pilot afhankelijk van hun prestaties. Dat is een van de promovenda werkte erop en die meet met EEG-signalen wat er omgaat in het hoofd van pilot. En probeer het op basis daarvan te kijken hoe ze dat dan verder kan kon zetten. Een ander project is met de port of Rotterdam en de barn games, waarbij we een serious game hebben gebouwd voor de Havesector. Stel dat het kabinet een besluit afkomt door de rondom klimaat en de port of Rotterdam en partners moeten zich daarop aanpassen. Hoe doen ze dat? Hoe krijg je die hele katen van bedrijven aangepast op basis van dat besluit dat is genomen? En dan ga ik het niet zo zeer om dat iedereen dat port of Rotterdam en alle partners hetzelfde dezelfde besluit te nemen, maar wel op basis van dezelfde informatie een besluit nemen. We denken dat serious games daar in rol kunnen spelen. Dus we hebben een logistiek spel ontwikkeld dat gespeeld kan worden met verschillende partners die zijn aangesloten in het project. En niet alleen hebben het spel ontwikkeld, dus we zijn nu aan het testen of dat spel is. Maar een ander deelproject werker samen met actemium en marell op het gebied van maintenance, waarbij we hun virtual reality-trainingen aan het toetsen zijn. Werken die nu eigenlijk zoals zij idealiën zouden willen, dat ze werken. We werken samen met spacebus en dpgstwijzen om te kijken naar onderwijs, innovatie en even kijken ben ik er dan nog geen vergeting. Ik denk dat ik ze alle vijfst dan heb. Oké, dus interessant om te horen dat jullie dat als projecten hebben georganiseerd. Wat mij daarbij integreren, dat is een samenwerking met. Wat ik zo snel zag was dat deelbrug in university samenwerken met 13 industriele overheid en kennispartners samenwerkt. Laak me kwaar organisatie en flinke opgave. Hoe werkt dat nou niet zo? Dat iedereen in zo'n consortium heb je blijft? In dat opzicht ligt er wel een klof tussen bedrijfsleven in universiteit. Vak, denk ik, bedrijfsleven, die slomme wetenschappers waren om duurde het een jaar voor dat er een resultaat bekend is. En die wetenschappers hebben zoietsjaar bedrijfsleven, begrijpt het elmaneet die zijn niet diepte in hen het gaan. De uitspraken die ze doen kunnen niet gefeerde worden. Als je met elkaar aan de tafel geeft. dan, dus als een bedrijf ons benader, dan gaan we het gesprek aan. Soms lijkt dat gesprek tot, nou, leuk elkaar om moeten hebben, maar dit gaat niet werken. Of er moet wel vertrouwen zijn. Dat ga je kijken hoe je samen kan werken. Bij die dat soort grote projecten is het dan van belang dat je zeer regelmatig elkaar in de ogen kijkt. Hoeveertje wil in een conference call of listfysiek. En een programma manager is cruciaal. Ik heb de enorme eer en het geluk dat ik een geweldige programma manager heb, een projectmanager heb, die dit project leidt en die de voorzorgd dat al zo'n scheurtjes ontstaan, dat ommiddellijk gedetecteerd wordt. En daar actie op ondernemt. Oké, nou ben ik zelf op dit moment redelijk actief met onderzoek opstaten naar. houd met name in het MKB van welke AI-toeppassingen zijn nou het meest interessant voor mij als ondernemer. Dus een belangrijke vraag die het MKB heeft. Nou weet ik ook vanuit mijn verleden van de IKU-lapslaak. Wij betrokken meegewezen dat dat ook daarna rol speelt. Hoe bepaal jullie in het Mastermindslapp waar jullie de komende jaar mee aan de gang gaan? Ja, dus terugkomt dat wat ik net zei over funnementel onderzoek en praktijk onderzoek. Wat we dus niet doen is dat een bedrijf zegt, nou wij hebben deze vragen die ga jullie even beantwoorden. Dat werkt misschien perfect voor een HBO, omdat het vaak hele toegepaste vragen zijn die binnen een redelijk korte tijd beantwoord worden. Bij ons ik stel vaak bedrijven de vraag, begint nu eens met het zal wel niet kunnen, maar. En kom dan eens met je vraag, want daar raak je wetenschappers al tans wij enthousiast over. En op dat moment ga je de discussie aan om te kijken kunnen wij helpen. Nou mijn vakgroep, de Universiteit heeft al van experts die misschien meer kennis hebben, bedrijkt kennis dan mijn team heeft. Dus ik kan ze ook doorverwijzen. Maar vaak leidt het tot een interessante discussie. Waarbij het bedrijf wat water bij de wijn doet, klinkt het spreek wordt gel, niet helemaal. Het is niet op ofren. Maar als je aanvanken de onderzoek vragen iets bijstelt, dat geldt ook aan onze kant. Dat vindt er veel toepassingen als het gaat over ver toepassingen. En dan maakt het mij niet heel veel uit of dat gebruikt wordt in maintenance of in logistiek of in luchtvaart. De vragen zijn principe, de wetenschappelijke vragen is in principe precies hetzelfde. Dan ga je elkaar vinden en op basis daarvan besluit je tot het aanvragen van het project. Zo'n soortje weet, de kans dat je het project niet krijgt is veel maalig groter, omdat je het wel krijgt. Maar op zich is het aanvragen van het project het doel is geneens het geld binnen halen. Het doel is een feiten om te kijken of je iets aan elkaar hebt. Want voeg of laat als het idee goed genoeg is, dan wordt het wel geviendeld. Maar krijg je dan niet? Want je praten over de. Of het alweer in projecten die waarschijnlijk vier, vijf jaar duren omdat het promotie onderzoek is. Ja. Krijg je niet na een jaar dat er een nieuwe CEO in een eertbedrijf zit? Dat gaan de wisselingen veel sneller dan vier, vijf jaar onderzoek doen. En die stelt er vaak terecht vragen van, ja, hartstikke leuk hoor. Dat laat met deelbroggen. Dus die maakt wat hebben ze het afgelopen jaren opgeleverd? Ja. Want ze taak hem uit te leggen wat het heeft opgeleverd. Vak kunnen we dat altijd heel goed uitleven. Mocht het zo zijn, dan een partner zegt, dit gaat echt niet lukken. Dus bijvoorbeeld om Covid hadden we een situatie binnen onderzoek project. Dat een partij ze ja, we kunnen dit niet. Het kan niet meer, dit kan niet onze prioriteit hebben. En dan ga je kijken wat voor alternatieve er mogelijk zijn. Ja. Ja, ik snap hoed werkt, ja. En die altijd een leuke uitdaging, denk ik. Ja, het is spannend. Maar als op een moment dat er vertrouwen is, dus het is belangrijk om eventuele haar scherkjes aan beide kanten zo voeg mogelijk te ontdekken. En als je die zo voeg mogelijk ontdekt, dan kan je daar ook meester wel in de oplossing vervenden. Dus goed project management in zo'n lap is wel essentieel te denken? Is absoluut essentieel, misschien wel het allerbelangrijkste. Dus het is heel verleidelijk om te zeggen, nou goed wetenschappelijk onderzoek, is het belangrijkste, natuurlijk is dat crucial. Maar dat management eromheen is echt heel erg belangrijk bij dat soort hele grote projecten. Juist om zeker te weten dat je elkaar verduurd heeft in de ogen aan kan kijken, kan zeggen, speelt hier iets? Spreak dat nou een subliefd uit, want we kunnen wel basis daarvan kijken in hoe ver dat aangepast kan worden. Ja, ik denk helemaal met je eens. Ik zag dat het lap medegefinisiert wordt om regionale ekozysteem te stimuleren, om om weer krachtige duurzame en toekomstbestendige economie te ontwikkelen, met een centrale rol voor het MKB. Super mooi idee. Wat merk je dat in een praktijk van? Heel veel, dus een mastermindsproject is echt een project, dus niet echt een lap. En het is één van de projecten van het Mindlabs initiatief. En Mindlabs is die overkoepende organisatie met HBO, MBO en Universiteit, en bedrijfsleven en andere partijen die er aan vast zit. Binnen dit project, dus binnen het mastermindsproject hebben we de wetenschappelijke vragen. En dat leidt, er ligt, en dat ze dit schappelijke gedeelte tot een toepassing. Dus als ik het luchtmacht voorbeeld mag nemen, we weten niet of we een brain computer interaction tot stand kunnen brengen voor piloten in een VR-training. We weten geen eentje of de VR-training dat werkelijk werd. Dat zijn de wetenschappelijke vragen, dat zijn vragen die de luchtmacht in het achterhoofd heeft. Graag beantwelden wil hebben, maar niet om middelijks zal beantwoord om dat ze belangrijkere zaken op dit moment hebben. Door de samenwerking aan te gaan met een wetenschappelijke instelling, kijgen ze die vragen beantwoord op een wetenschappelijke manier. Ik kan vervolgens rekenken hoe dat verder toegepast kan worden. Dan hebben onze partners, vond het zo geschool en erozee Tilburg om daar vervolgaan te kunnen geven. Als er dat willen. Oké, dan maak je echt gebruik van de eigen schappen van wetenschappsorganisaties die ook nog is terug kunnen leunen en is daar zo'n probleem kunnen kijken vanuit een ander optiek. Precies, dus de meest ambitieuse vraag, het zal wel niet kunnen, maar ik denk dat een universiteit daar ideal voor is om die vraag beantwoord te krijgen op een moment dat iemand zou vragen hoe kan je dit in onze organisatie toepassen, die techniek bijvoorbeeld, hoe zou dat kunnen toepassen? Ik denk dat een Habio of een MBO dan beter is om die vraag beantwoord te krijgen. Ik moet even met de demo die ik gezien heb meteen denk aan Moonshot en Loonshot. Ja, ja, ja. Wat is de Moonshot? En gaan nog een stapje verder. En het is een Moonshot. Oké, leuk. Ik vind dat een hele slimme manier om in gesprek te gaan met bedrijven, omdat je dan een rol in neemt als universiteit die het bedrijf heel nuttig vind, waar die ze niet zelf invullen. En je krijgt vaak vragen waar je niet op gereakend hebt. Dus als ik een journal article in levert dan worden de vragen gesteld, geheel te rechten vragen. Maar die zijn totaal anders dan de vragen die bedrijven meestellen. En dat is vragen. Ja, wat heb je er aan? Ja, dan is het mijn taak als wetenschapper om te zeggen, nou, dit zou je er aan kunnen hebben. Ik daar weet ik niet, als wetenschapper kan het niet vooraf wel zeggen, dit ga je er aan hebben. Maar je kan je wel het spectrum geven wat je de potentieel aan zou kunnen hebben of niet. En dat is ook een belangrijk antwoord. Stel dat een bepaald experiment dat dat niet uitkomt, wat je eigenlijk voor spelt zou hebben. Stel dat een verersimulatie niet werd. En dan bespaar ik op dat moment dat bedrijven een heleboel geld om te investeren in die verersimulatie, omdat ze weten dat hij eigenlijk niet werd. Ja, nou, dit is een goed voorbeeld. Nou, op de IK website zag ik een leuke video met verschillende doepassingen van AI-specifiek in combinatie met VRNER. In welke toepassingsgebied is hij op dit moment de grootste successen? Ja, ik denk dat veel AI-technologie en voor VR is dat niet anders als dat even als een AI-technologie beschouw zeker als het in combinatie is met het aanpassen op basis van menselijke gedrag. Ja. Ik denk dat je dan snel in de wat in de literatuur genoemd wordt, de truff of disillusionment komt het er de beroomde Gardner-cycle. Dus eerst de inflatere exputations en daarna de truff of disillusionment. Dat is vaak het geval voor heel veel technologie. Ik denk dat de redenen dat gebeurt is omdat aanvankelijk die technologie gezien wordt als, ja, dit is de oplossing voor alles. En we weten dat dat niet geval is. Ja. Dus op moment dat er een niet soort gevonden, kom je uit dat dal van teleurstelling. En kan je zeggen, nou, dit is ideaal hiervoor, dit is ideaal daarvoor. Ik denk dat er daar nog niet helemaal zijn, dus VR heeft nog niet zijn misgevonden. Bedoel je daar dat het onderzoek wat brandverginnijke doet in Radbouw. Bij Radbouw het was aher hele gebruiken om vroeg tijdig allerlei ziektes en dergelijk te onderkennen. En waar ze nu eigenlijk op het punt zijn dat ze beter worden dan de specialist in de wereld. Ja. En dan bedoel je zo'n, zo'n soort heet. In de behoorlijknicht. Dus als je bijvoorbeeld hebt over de VR-toeppassingen, de cave, de mixed reality-toeppassingen, de app-manual reality-toeppassingen. Als je me nu vraagt, wanneer werkt VR het beste, kan ik jou niet het antwoord geven. Ik kan je wel nisch schreef, ik kan wel zeggen na ik verwacht dat dat in deze richting gaat. En op basis van ons weetenschappelijk onderzoek weten we dat. Maar exacte antwoorden kan ik je simpelweg niet geven, kan niemand je geven. Dus je kan wel toepassig bedenken, we hebben zelf in een ander project werken met augmented reality en zei me nu in start. als een van de weinig op de wereldurfiek te zeggen om door een patiënt heen te kijken met actmenat-reality. Dus een giraard doet een hode lens op en kijkt door de patiënt heen zonder markers te gebruiken maar door AI-tegelegie te gebruiken. Dat lijkt me een enorme toepassing. Maar als je nu zegt dus actmenat-reality is de ideale toepassing en de gezondheidszorg? Nee, ja ook in de gezondheidszorg. Maar in het onderwijs actmenat-reality misschien niet minder, maar bij het NBO misschien weer iets meer. VR zie ik als ideale oplossing in elk geval voor soort van individueel onderwijs. Mogelijk ook in de gezondheidszorg voor training. Maar op momenten je met een groepsje ruggezamenwerk dan zou ik zeggen één kev omgeving is weer veel beter. Dus hebben nu veel makkelijker toegang tot al die technologieën. Al die technologieën vinden hun niche, daar maak ik me geen enkele iluzy over, dat was gebeurd absoluut. Ik kan nu denk ik ook wel aan geven waar die niche is ongeveer zullen liggen. Maar exact waar het gaat landen, dan weet ik niet. En zijn deze perspektieve die je nu schets, zijn dat de kort dat er mijn dingen die gaan gebeuren of of ze ja opdelen wat langer dat er mij nog andere. Ja als je met 20 jaar geleden had gevraagd kort dat er mij in de houd ik gezegd na ook kort dat er mij in de zoscanijk 5-10 jaar met huidig ontwikkeling van die technologie is de langere termijn. We spreken twee jaar, dat is dat zo ongelooflijk hard. En ik word het meest enthousiast als die technologie gebruikt zie worden in richtingen waar ik mocht nooit aan heb gedacht. Dus veel van de toepassingen die ik ja die kan je in feiten vooral wel een beetje verspellen. Ik denk dat de werkelijk doorpraken gaan komen waar je nog totaal niet verwacht. En als je nog gaat vragen welke? Ja, ik weet dus niet. Ja, ik hoop dat niet te weten. Dat vind ik een meest spannendeld in het moment. Oké, dat is het leukste. Dus jij, jij denk want daar zit natuurlijk wel de gedachte in dat je denkt van nou we gaan al die dingen ontdekken die we nu nog niet eens weten. Precies. Dus laat ik een voorbeeld geven. Als je de kev omgeving die je je net hebt laten zien die mixed reality ruimte. Ik heb wel eens van iemand gehoord die zei ja nou, ideal kan me 12 van toepassingen voorstellen. Maar bijvoorbeeld juristen zouden dit niet willen gebruiken. Dat ben ik het totaal met on 1 toen ik even over naadacht. Want je zou op die 4 muur zou je een soort van search engine kunnen creëren. Dus waar juristen nu voor een computer scherm zitten. Zou je op die 4 wanden documenten bijna letterlijk uit de muur kunnen plukken? Je zou a.e. algerip me kunnen hebben die daar aavillende documenten aan toevoegd. Dus de documenten die overeen komen in beteken is met i.e. algerip me die zouden aan kunnen koppelen. En aan het einde van je 360-gade zoekthocht heb jij een aantal bakken met documenten die voor jou relevant zijn omdat je juridisch relatatie had. Nou dat zou niet een toepassings zijn die ik had voor spelt. Maar door het gesprek aan te gaan met verschillende partijen kan je wel aan zo'n toepassing gaan denken. Of die werkt weet ik niet dat ze een wedstrijd lukken vragen. Ja ik denk dat je je aan alles kan gaan denken waar sprake is van ongestructuur. Hoeveelheid is dat ook de data? Dus hebben we volgens de banken met hun witwasproblematiek? Nou ik zou zeggen maak een keef? Nou in een keef omgeving hebben we bijvoorbeeld een data science omgeving gekeerd. Dan kan je zeggen wat heb je een data science omgeving. Maar er stelde je data kan aanraken bijna letterlijk. Dus niet de cijfertjes maar de visualisatie van de data aan kan raken en je kan die visualisatie om vormen. Om te kijken wat er gebeurt onder bewaalde omstandigheden. Als niet omiddelig waar ik aan heb gedacht. Maar als je het zo een keef omgeving hebt, je bent daarmee aan het ontwikkelen. Dan komen dat soort hele onverwachte toepassingen aan de orde en dat die onverwachte toepassingen komen in fijten door de fundamentelen. Weet je schappelijke vragen die daar aan voor afgaan worden gesteld. Nou ga ik toch een beetje in zijs een uitsstapje naar iets andere invalsoek. Ik heb zelf een achtergrond in de kunstweer ontzellig en ik weet wat de kracht is van visualisaties. Ik denk dat we daar echt nog lang niet ontwikkeld hebben wat we zouden kunnen doen in die richting. De gelijkheid zie je dat ook in de kunstweer. Het is veel weerstandig tegen wat er op dit moment op met AI gebeurt. Dan komen we dat toch weer een beetje trech op wat jij al eerder heeft. Hij heeft er een uitgeving om met onwetenheid. Eigenlijk een vervolg vraag daarop van denk je dat ook in de kunstweer rond de dingen die waar jij en andere wetenschappers in mee bezig zijn hun invloedselen laten gellen. Het is natuurlijk waar dat de dingen aan het veranderen zijn. Maar dat is niet nu. Dat was altijd het geval geweest. Als er op dit moment een revolution onstaat waarbij iedereen moet vrezen voor van alles dan zou mijn eerste vraag zijn hoe kan je dat stoppen. Dus de discussie die we enkele maanden geleden hebben gehad over een pauze knop in drukke begrijp ik simpelweg niet. Ten eerste begrijp ik niet dat de gene die dat vragen om die pauze knop in te drukken noterbenen de mensen zijn. Het was een beetje ongelofadig. Nogal. Dus als een Elon Musk zou besluiten om met AI te stoppen dus geen satellitemeer die bijna dagelijks de ruimte in worden geschoten geen systeem meer die de testelen auto's zelf rijden te kunnen maken en ze wordt een deel van het probleem is opgelost. Dat volle ik een apparten. Maar te tweede dacht ik ja hoe lang moet die pauze knop ingedrukt worden een week, een maand, 10 jaar en te slotten wie gaat die pauze knop in drukke. Dus ik vind het niet erg dat ik een pauze knop in druk. Maar dan zou ik het wel fijn vinden bijvoorbeeld als het gaat om defensie dat bepaalde andere mindergrunstige zin de landen ook die pauze knop in druk. Dus als het niet zo is dat global mondial die pauze knop in gedrukt wordt geloof ik niet in het indrukken van de pauze knop. Nee ik denk dan zelf dat dat dan ook veel belangrijker is en relevante is om dit soort toepassing als ze jullie nu maken met die klimaatproblemen die om die juist verder door te ontwikkelen. Ja er is, want het stel je voor dat je dag gaat bedenken nou laten we een pauze knop in drukken. Ja in het dat. Ja, ze compleet bezopen idee. Selve voor de medische wereld. Ik zou heel graag ië algerimselen hebben die kunnen detecteren. Baneer er spraken is van kanker die kunnen helpen met het herstel in bepaalde omstandigheden. Dus ja, elke, wat is de jongen kruif uit spraak? Elk Nadel heb ze voor deel. Ja, dat geldt hier in feiten ook als je al spreekt over nadelen. Maar dus ze kunnen met ze alle heel erg bang zijn. Nou, dat kunnen we een discussie over hebben of het in het aardt een terechte angst is of niet. Maar er is geen alternatief die technologie zal zich doorzetten. Dus dan is het beter om de kennis te behouden rond de technologie. Daar ook voor hebben onweetendheid zoveel mogelijk weg te nemen zodat wij begrijpen met als maatschappij begrijpen. Wat de meegenisme zijn achter die technologie, omdat die ontwikkeling doorgaat. Pouzeknop staat dat niet stoppen. Nee, dat bijk met je eens. Wel toch wel een aanvullende vraag nog. Weet je voor wat we het gesprek bij eindigde? Ik had een hele keelze filosofie vragen stellen. Ik was daar afgelopen op een week in Londen waar ik onder andere in de Satya Gallery een leuke tentoost dan heb gezien die heeft een civilisation, de way we live now. Hele mooie tentoost met allemaal fotograven die grote overzicht foto's maakt over hoe we in de wereld net zowel samenleven. En die ging ook in op dingen als de New World's under Horizon. Dus waar gaan we net hoe? Waarbij het technologie en ook AI na drukkelijk werd genoemd als een van de richtingen. De focus van de kunstenaar is in Tintouwsen. Ik wil heel stever op het technologie, maar ik vond de bootchap ook soms wel een beetje na geestig, want ik dacht van ja, ik vond niet vrolijk naar buiten, want ik had bijvoorbeeld een hele intergeren de foto vond, was een foto van grote hoogte van Oxford Circle, waar twee grote drukke winkels te straat in Londen zich kruizen. En was van boven, was dan Black Friday gefotig, waarop je de mensen als soort mieren voor de winkels zag. En ja, ik dacht echt van ja, is dit nou waar we naar toe gaan met ze allen, want de volgende dag zat ik vrolijk op mevietje met in Londen en rij ik door Oxford Street en dacht ik, het zijn allemaal individue die je daar ziet, je ziet een zwerver, je ziet een straat muzikantje van alles wat. Dus ik had wel het gevoel van, zijn we niet een beetje door al die ontwikkeling en onze aandacht voor het individue aan het verliezen. Hoe moeten we daarvoor zorgen dat we dat blijven vast houden? Nou, dat staan we zelf bij. Dus daar kunnen we zelf iets aan doen. En ik denk dat de reden dat AI zo negatieve de nieuwskond en dat het nooit anders geweest toen de stomtrein er kwam werd niet gezegd. Deze noemen ook niet naar elkaar in het ogen mee. Dus het is makkelijker denk ik om de negatieve kans het te berichten dan de positieve kans te vaker omdat je ook niet precies weet dat die positieve kans kunnen gaan zijn, dat je die verant. Dus ik denk ik ben geen strausvol, ik steek maar hove niet in het zand en denk na ja, er zit er geen gevaaraan, natuurlijk zit er gevaaraan, maar er zit aan alles gevaaren. En de etiek discussie in AI vind ik een belangrijke, maar wat mij betreft is die niet anders dan een etiek discussie voor elke andere discipline, inclusief AI. En nogmaals, we zijn er zelf bij. Dus stel je voor dat het Nederlandse regering zou zeggen, geen geis wilt niet langer Google gebruiken. Gei zult niet langer dit social media platform gebruiken als het ons helpt gaan we toch gebruiken, ongeacht wat er besloten wordt. Dus als maatschappij zullen we ons moeten aanpassen aan die ontwikkeling in technologie die plaats zal hebben, of het willen of niet. En is dan niet de crux van het verhaal dat wat mij een beetje nou laat ik zeggen, een happy maakte in de tentoonstelling was het idee dat wat de kunstenaars daar uitstraalde was, dat civilisation leiden tot het loslaten van het individuele, wel ik eigenlijk denk tot dat we met a.e. een heel goede toetepakken hebben om juist de gepecionaliseren de aandacht voor het individue voordat gaan geven. Ja, maar dat is natuurlijk de meerwaarde van kunsten met algemeen, dat je even op het verkeerde benen wordt, wordt gezet dat de automatiseren, dus het kunst heeft daar een hele belangrijke voordat ik voordat ik een toestel. Wat is het zeker aan denken? Ja, absoluut. En dat is de bedoeling van kunst natuurlijk ook. Maar daarnaast dat betekent niet dat bijvoorbeeld satellitebeelden niet gebruik zouden moeten worden, omdat je dan mogelijk het individue uit het oog zou verliesen, want die satellitebeelden hebben ook een totaal van andere hele nuttergetoepassingen. Zatleuken voorbeelden genoemd, want de AR-bril waarbij je eigenlijk door het menserlijk liggen en dan vind je dat weer een hele goede toepassingen gepecionaliseren beeld van één mens. Ja, maar opnieuw daar zitten vinnen met heel wetenschappelijke vragen liggen daar aan het kunstlag. En als je dan naar de toepassing kijkt, die in de gezondheid zorgt natuurlijk wat meer voor de hand ligt. En als daarmee de efficiëntie van een operatie verbeterd wordt, als daarmee de radiation bij girauregen en patiënt verminnet wordt. Dus een veiliger manier maken en een betere manier maken om te opereren. En nogma, het is een wetenschappelijke vraag, dus het is de taak aan ons om te kijken of dat in het daad zou is. Maar als dat zou is, dan lijkt het met een ideale toepassing voor in dit geval ook met het realiteit en artificial intelligence. En in de daad kan het ook een hele slechte kant hebben, maar normaalste technologie zitten ervoor en na de hele. Dank je wel voor het leuke en leerzame gesprek. Max, ik vond het een hele leuke aflevering. U bedankt voor het luisteren. Dit was Snoop op Solder. Dank je wel. ♫ Feret���raaluellingsetthuiden