#3 Ierland

Deze zomer leest je meer dan 25 magazines voor maar 1 euro per week. Krijg antwoord op al je vragen via kijk magazine, duik in scherpen analisers van EV, en volg elke reis en elke sportverhaal met formulae-e- magazine, procycling en helden. Daarnaast ontdek je populairstrips, bussels, podcast en video's van nog veel meer magazines, waar en waar neer je wil, allemaal in 1 app. Ga naar mij magazine.nl en profiter van vandaag nog. Hallo en welkom bij de grote podcastlas. In deze podcast nemen drie geograafje elke aflevering mee naar één land. Aan de hand van een aantal vaste thema's in drie blokken vertellen we je de mooiste verhalen en de meest opvallende feitjes. Ik zit hier met collega geograaf en politiek junkie, leonboelens, een cartograf en topografie nerd, max scherzend. Mijn naam is Hugo Nortman en dit is de grote podcastlas. IERLAND IERLAND. Iedereen die een grote dominant broer op dezelfde school heeft, weet hoe IERLAND zich voelt. Met het verenigd koning krijg nage is het makkelijk om ondergesneuwd te worden. Maar IERLAND heeft niet veel moeite om zijn eigen persoonlijkheid onder de aandacht van de rest van de school te brengen. Alle klasgenoten weten dat groen zijn lievelingskleur is, dat daar graag harp speelt en dat het vaak regen bij hem thuis. Maar ze weten ook dat hij thuis in eigen pup heeft. En vooral dat laatste vind hij ze leuk. Om het gasten naar hun zin te maken hebben we de meester van hen inmiddels ook zo'n klein pimpje in precies dezelfde stel. Maar wat speelt er nog meer achter de IERse voordeur? Dat gaan we uitzoeken. Aan het einde van deze podcast beantwoordelen we drie vragen. Waar moeten we dit land verbelen als wij een probleem hebben? Wat zouden we missen als het ophoud te bestaan en wat zouden wij doen als we één dag in dit land zouden zijn? Nou, hier, we zijn live. -Ja. Even voor de luisteraar, we nemen deze podcast steeds per twee op, omdat dat nou eenmaal makkelijk is met spullen zuuren. Maar ik vroeg maar, wij hebben hier een beetje mooie reacties gehad naar onze live gang. Ga een persoon, een persoon veel positief reacties toch wel. -Ja. Zou ik eens je noemen? Ja, noemen ze dat dingen? Nou, even misschien leuk om te zeggen, we hebben natuurlijk de eerste aflevering opgenomen over Colombia en we hebben Rob. Rob, die meelde vanuit Colombia. Leuk informatief, twee opmerkingen, één, eten is geen uitkezien, maar het is ook een goed kope, twee, laat mohedes, het is het land met de mooiste vrouwen in het wereld. -Dank je wel, op. Nee, is genoemd. -Klo, ik heb me opmerking van Coen. Coen, die zegt chill podcast stemmen bij jij, hij erg het zich normaal bond en blauw aan de andere stemmen, maar die voor mij is top. Nou, bedankt, Coen. Karol vanuit Vietnam, die zegt boy super vet, regelmatig hard op gelachen. Ze zijn hier overigens wel redelijk trots op koffie, want in onze Colombia-aflevering hebben we gezegd dat Vietnam nogal bochtmaakt, als het koffie jaar in kwam. Maar bij koffie met rauw eigenlijk heel de delicatessen is. Ik verheug me nu al op aflevering over Vietnam. -Mijn niet bellen. -Eerst serieus, best wel lekker. Ja, het is een hele machtige koffie. Ja, ik ga gewoon worst. -Oké. Nou, verder nog even Jelmer, die zij ja echt mooi gedaan, Amigos. Leuk om jullie een keer iets interessants te horen zeggen, ben ik niet van jullie gewend. -Bedankt Jelmer. We hebben ook nog een opmerking van Jaap, die is daar zelf in 1972 geweest. Toen was het eten ook wel niet heel veel soeps. Maar voor ze hebben ze er middels wagen, gelukkig en een hoop verandert. Martine, die is verliefd op de stemmen van Maxleel. En vroeg zich al voor jullie nog vragen zelfs. Ik geloof daar heel van de ik zand. -Het is jouw stemme hoor, dan denk ik. -Dus is toch echt zo. Maar ik heb een lasel moeten het lusstellen. -Helars, Martine. Dankjewel, Martine. -Goed. -Ja, zullen we van start? Ja, mannen. Ierland. -Maan, man, dit land. -Ik zie hier in ieder geval een breed lachen de Leuwen Bullens. -Ja. -Helveel zin we gaan, ik om dit uit te gaan zoeken. Nou, ik weet niet hoe het niet is. We hebben het net al even kort over gehad. Maar hoe we in Godst nam dit land in één uur gaan proberen, wordt echt een uitdaging. Nou, misschien te dan. -Zen jullie door geweest eigenlijk? Ik ben er geweest. -Ja, ik ben er een leuk redig recent. -Ja, maar we hebben het op vijf jaar geleden. -Ja. Ik nooit. -Ja, niet. Nee, het is echt een hiat in mijn west-eropese reisgeschieden. Ik ben er drie keer geweest. Laatste keer is wel wel 16 jaar geleden. En ik ben eigenlijk. Ik ben nooit dubblend geweest. Ik ben alleen maar op het platte land geweest. Oh, jo. -Ierland was toch in mijn tien uur jaren wel een van mijn favoriete landen. Nou, ze best makkelijk om alleen maar op het platte land te zijn in ieder land. En volgens mij hebben ze daar een buiten dublin weinig aan grootsteden. Ja. -Dag gaan we even over beginnen. Want het paspoortje. Alle basisinformatie over het land. Nou, we beginnen met de lichting. Ierland is het einde van Europa. Dus ga je naar het westen vanuit ons. Dan kom je in Nagebro, Britannie, eigenlijk alleen nog bij Ierland tegen. Ierland is een ieland. En het is sowel een ieland als een land. Dus het ieland Ierland bestaat uit het land Ierland. Plus noord Ierland. En noord Ierland is weer deel van het vrenig koningrijk. Volgens mij nog. Het heeft dan ook maar 1 grens. Het vrenig koningrijk. Na de openvlakte is anderhalve in Nederland. En het aantal inwoners is iets meer dan 5 miljoen. En de hoofdstad is dublin, wat de meeste mensen misschien wel weten. dublin echt een hele broem de stad voor zo'n klein land. En de stad wonen zelf niet zoveel mensen. Nou, een van net zoveel als in Den Haag. Maar inclusief voorstijden kom je toch op bijna 2 miljoen mensen. En afhankelijk van de definitie kun je dus zeggen dat een derde tot de helft van de Ieren in groot dublin woont. De andere grootsteden heb je eigenlijk alleen cork. Is meer dan honderdhuizen in woon. En net zoveel groot als alkma omgeveer. En de religie is het catolisisme. Omgeveer 3 kwart van de Ieren is catelik. Daar gaan we nog vrij veel over hebben deze aflevering. Dat denk ik wel, Jep. En de taal is Iers en Engels. En ook dat is een mooie contrast. Ook daar gaan we het wel even over hebben. En ja, Iers is echt een andere taal dan Engels. Het is een keldische taal, ook wel gaelijk genoemd. Het is verwand aan schotts, welis en pretons. En pretonskenen natuurlijk van de taal die ze in Bretagne in Frank-Expede. En ook er waar groot Bretagne vanaar komt. Engels is eigenlijk wel steeds belangrijke geworden over de eeuwen. Maar er is weer een tegenbeweging gaan er om iers te leren. Dus het wordt nu wel op school onderwezen, maar wel als een vreemde taal. Dus weinig mensen spreken Iers als moeder taal. Nou, kwal achternamen is Ierland ook best wel een klastig land. Want Jep natuurlijk Murphy, Jep Kelly, Jep Burn. Iets verderop in de lijst komen in ook O'Brien, O'Connor, O' Sullivan, O'Neal en O'Connor. En die Ierste achternamen beginnen of vaak, dat is heel karakteristiek. Dus we beginnen vaak met Mac en met O' Sullivan en MacGragger bijvoorbeeld. Mac betekent zoon van. Dus eigenlijk hetzelfde als Sun bij ons. Dus ik weet geredsen. Dus ik zou eigenlijk MacGraghe eten. Ik vind het eigenlijk wel leuk. MacGraghe et. Ik denk dat wel. Ik heb het boelens, wat van boelens zoon komt. Ja, ik zou gewoon boelens zijn. MacBoo. En O'Connor. Ja, O'Connor is klein zoon van. Dus het is nog een generatie verder terug. Dat is iets wat wij niet zeggen en niet zoveel hebben. Om af te sluiten, de vlag is een trickleer met verticale banen. Je hebt het groen, wit en oranje. Groen staat voor catolissisme. Oranje staat voor het protestantisme. En is eigenlijk in de vlag terechtkomen met een tijde van Widden van Oranje. Nou, dat is een gebruik, oranje, eigenlijk als een verwijzing daar Widden van Oranje. En het wit, dat is een in staat voor de vrede tussen die twee. Nou, het staat niet op de vlag, maar wel even goed om te benoemen. Hier dan heeft twee symbolen, twee nationale symbolen het symbolen. De harp, die hebben ze eigenlijk vanavond de 13e eeuw al en het klavertje 3. En ik denk dat het klavertje 3 een hele mooie brug is naar de introductie van het land. Ieland staat in de Westen-sueel ook op bekend. Als de groep mensen die best wel veel is verhuist vanuit Ieland zelf naar andere landen, dat noemde ook wel de diasporra, of de verspreiding over de hele wereld. En ook meteen een bizarre feitje voor jullie. In 1890, gewoon de 40 procent van de Ierland geboren mensen in het buitenland. Woow. Dus dat is betekent, dus eigenlijk dat er in die periode daarvoor superveel ieren, zijn verhuist vanuit Ieland, natuurlijk nu het de nieuwe wereld in de vreemde staten, maar dus ook landen als Arctinie-Ware-Popeler, en vooral ook richting het VK, dus richting in de Engeland. Oh ja. En wat zij nou net in het paspoortje, Ierland heeft hoeveel mensen nu 5 miljoen of 5 miljoen? Ja, 5 miljoen of even weer. Ja, in 1841 hadden ze dus ook wel hoeveel inwoners? Ja, ik heb het gelezerigens. Ied van 8 miljoen? Ja, 8 miljoen. Meer dan 8 miljoen inwoners. En nu nu 5. Ik denk dat er weinig landen zijn die zo'n afgelopen 200 jaar, juist zo'n crimp van de bevolgende bevolgende. Ja, zeker omdat ze nu niet bezijden heel erg crimp. Sterker nog. Ze staan dus derde op de lijst van de meest vruchtbare landen van de Ropen. Ja. Maar dat is dus even een feit tussen door. Nu, claimen, te zijn onderzoeken zijn natuurlijk wel lastig te doen, maar in over 80 miljoen mensen wereldwijdt een eerst afkomst, waaronder de 36 miljoen amerikanen, die eerst als een primaire en dieziteit, claimen. Maar ze worden, ik vind het heel leuk, bijna, ze worden dus ook bijvoorbeeld door de Amerikanen ook wel geekstereerd de plastic paddies genoemd. Plastic paddies, ja, dat ze dus paddies is een beetje de bijna van een eer. En dan plastic paddies natuurlijk een nap paddie, of er wel een nap hier. Ja. Nou, goed. Waarom zijn ieren in de rest van de wereld nou vooral broemd en misschien wel een zus brucht? Dat is denk ik, drank, pups en sind Patrick's Day. Ja. Sind Patrick's Day? Hebben jullie was sind Patrick's Day geviert? Nee. Ik heb eigenlijk ook geen idee wat het precies viert. Nou, als je weet dat het een groot groen verstein is. En daar houdt het ook wel een betje op. Ja, we hebben het in onze intro over wat is hun koningsdag. Nou, als je het hebt over een vatsunelijk alternatief tot koningsdag, dan heb je het over sind Patrick's Day. Dus elke jaar op 17 maart. En ik neem jullie even mee in de geschiedenis van sind Patrick's Day. Sind Patrick zou geboren zijn in Wales, dus niet in Ierland. Dat is al meteen een hele keer. Er is de feitje voor in de Irish pub voor de week. Welke nuis een halen import geld precies. Hij werd als jongens van 16. Welke duurde. De Eerse heidenen als slaafd uit de Eiland gebracht, dus naar Eerland gebracht. Daar heeft die schaabsherder, leert die Eers en toen heeft die zo genaamd een visuun van God. Toen kon die vluchten, dus die dus naar Bretagne gevlucht. Daar heeft die alles geleerd over het katalysisme, is die helemaal opgeleid als er soort verspreider van het geloof. Is die teruggegaan naar Eerland, heeft die daar honderden kerkengesticht en het geloof. Na Eerland gebracht. Vervolgens moest hij de heidense Ieren die nog nooit met God of Christ is of iets in aardig wagen komen. Uitleggen wat de heilige drie een had was van de vader de zoneneilige geest. Dat deed hij aan de hand van? Ja, van de klaarver. Ik klaarver, ik klaarver, 3. Of er wel, zou ze mezelf daar noemen, de Shamrock. Dus als iemand ooit met de klaarvertje 4 aankomt zet als een nationals in Bol van Eerland, dat is onjaist, dus alleen het klaarvertje 3. Daarmee heeft hij dat uitgelegd. En de traditie van het dragen van een Shamrock op 17 maart gaat dus echt terug tot aan het begin van de 18e eeuw. Dus echt 1700 zoveel. Sindsdien, 4ers zijn eigenlijk als sind Patrick's Day. Heel cool. Dus best mooi, want tegenwoordig is de allergoost de St Patrick's Day Parade in New York. Je moet eens een keer foto's daarvan opzoeken. Misschien zet ik de socialstrouwers hoe gie, grante is die paradis met allemaal oplastbare Ieren. Dus lovies, want als ik het goed begrijp te woon er in New York was eigenlijk meer Ieren dan in Ieren. Dat denk ik wel ja. En in Boston daar kleuren ze die hele riviere dat het knal groen. Boston is wel denk wel de meest Ierse Amerikaanse stad. Ja, dat is Boston Celtics, komen dan natuurlijk ook vanaan NBA-T. De Celtics moet je het volgens mij zeggen. Oh, de Celtics. Van de Ieren moet je de Celtics zeggen. Ja, het is een makes sense. Maar ken je die bewakers die voor het koningshuis van Engeland staan om de koning in te beschermen? Ja, die hebben ze de stil met de staan. Die bestaan dus uit verschillende guards. Dus je hebt een Scottish guard, de Welsh guard. Die hebben ze ook de Irish guard. En die staan daar dus onder andere tussen en op St Patrick's Day worden ze dus gewekt door hun meerdere. Krijgen ze dus allemaal gunfire en gunfire is. Niks anders dan zwarte theme met room om wakken te worden. En daarna krijgen ze van de koning in of de princess. Van die klavers, weet je of een bosjes klavers op hun muts getaped of vastgemaakt. Ja. En dan mochten ze daar de hele dag mee paraderen en afvierig ze zeg maar het Ierland in Engeland. Wow. Ja, dus tot zover de geschiedenis van St Patrick en St Patrick's Day. Ik kan me even heel snel ook niet een nationale feestdag voor de geesthalen die wereld wij het zo gevoegen. Ja, wel mensen eigenlijk niks van Ierland Vierham, maar vind ergens een eerste puurpel van een gemeenschap. En hij is groen op 17 maart. Ja, ik heb enkeje gevlogen op 17 maart. En toen was de Irish pup in het vliegveld, was helemaal groen. Overgrans, één feitje voor tussen door. Dres één ander wereldwijtgeviert of een wereldwijtgeviert of een wereldwijtgeviert, feest wat uit Ierland koopt. Weet Ile Welker? Volgens mij kan Halloween daar ook vandaag. Dit heeft dus te maken met dat de Kelten, bekende de, die gebruikte dus een maankalender, maar hun dag begon vanuit het donker. Dus als het donker werd begon hun dag, omdat zij toen bedacht kunnen werden de slechte geest te verdrijven. Dat hebben ze dus echt sinds eeuwen lang hebben ze dat gedaan. En toen al die Ieren naar Amerika verhuizen in de 19e eeuwen, hebben ze dit dus ook mee genomen. Maar is dat vervolgens Halloween geworden? Mooi exportproduct. Dat is een heel grote feestdag. Absoluut. Oké, ik ga jullie even wat verder meenemen in de geschiedenis. Ja, je begon al over Sympathics Day. En over de invloed van het katalysisme in Ierland. Die is dus heel groot. In Ierland waren in de middladeelwe allerlei verschillende kleine konenkrijken, maar rode draad daar doorheen was eigenlijk het katalysisme. Wat wel bijzonder was, is dat katalysisme in Ierland dat was taalelijk eigen zinig. Een beetje tot onvreden van het Vatican. Dus ze waren een beetje de avanterieblus van de katalysisme? Ja, precies, die deden een beetje een eigen ding. Op een gegeven moment heeft de pauze, pauze, gegorrieus, de zevende. Hij heeft een beetje naar vormingen gegezet, heeft bestomig geïnterduiseerd om een beetje de boel wat beter te registeren in Ierland. Uiteindelijk ging dat niet vergenoeg en in L55 heeft pauze, Adriane's de vierde, de enige engelsen pauze ooit. Die heeft gedacht van nou, weet je wat? Die ieren die moeten beter in toon worden gehouden. We laten Ierland onder bevel van de Engelsenkoning vallen. En dat was Hendrik de Twee. In het led wel, Engeland was op dat moment ook kataliek. En om de ieren dus een beetje in toom te houden, fiilitfortaan onder de Engelsenkoning. Dus die pauze heeft gewoon Ierland Brit gemaakt? Eigenlijk wel, eigenlijk komt het daar opnieerd. Het hele Ieronische hieraan is dat enkele Ierwe later, protestantisme in Engeland, voet aan de grond kreeg en dat opgegeven bent. De koning, dat was toen Hendrik de Achste, heeft gezegd, jo, ik ben fortaan protestant. Oh ja, ik was de base over Ierland, dat wil ik wel graag blijven. Ook al is Ierland grote niels kataliek. Ik verant naar mijn titel Heerland in Koning van Ierland. Dan kan Patikaan met die niet afpakken en dan blijf ik de base over Ierland. Dus hij heeft de ondaan van de religie en hij heeft het eigenlijk koning zoals een stadsmanschap gemaakt. Ja, eigenlijk was de Engelsenkoning op soort van religieuse voet, de base in Ierland en hij heeft daar in de daad gewoon een andere titel aangeplakt om vervolgens die machtverhoudingen te kunnen behouden. Dus de koning van Engeland was op dat moment ook de heerse van Ierland. Toen allemaal kataliek. Want hij was de heer van Ierland en hij besloten of eigenlijk besloten uit Engeland op dat moment. Oké, wij zijn niet meer kataliek, wij zijn wel nu protestant. En dus was Ierland ook ineens protestant. Nou, dus veel Ierland ineens onder een protestant bevelhebber, precies. Terwijl de overgrote deel van de Ierste bevolking, kataliek was en bleef. Je kunt je voorstellen dat dat de verhoudingen nogal op scherp zetten. En eigenlijk de voetingsboden was voor een Ierland. En nog altijd de Doerend conflict, de kataliek en protestanten. Ik was het verenigd gewoon kijk en wat nu Ierland is. En het zeg ik, ik kan me niet voorstellen dat dit voor eenige problemen heeft gezorgd. We gaan we even iets verder door in de geschiedenis. En in 19e Ierland was eigenlijk die situatie nog onveranderd. Ierland viel onder de Engelsse kronen. De betekende ook dat het land voor een heel groot deel echt non was van een kleine protestantse eliten. En dat de boer de Ierste kataliek land daarbij er was. Dat gaat goed tot de oogsmislukte. En dat is een aantal keer gebeurd in de 19e eeuw. Daar aardappel oogst, aantal jaren mislukt. Door de aardappel ziekte een schimmel die de verzorgde dat er vrijweinig te eten was. En wat er te eten was werd boven dien vooral geexporteerd naar Rijken. Engelsse ergens, dan er ik aan top. Dus er was een enorme onhonderstoot onder die is bevolkig. En dit is een beetje waar we het net over hadden. Toen er zegt maar meer dan 8 miljoen ieren waren in 1841. En dat in 1890 zo'n 40% van de mensen die in Ierland geboren waren in het buitenland waren. Ja, in de daad. Die honderstoot trat op vanaf 1845. Zijn er heel veel ieren overleden aan de honger dan wel geïmigreerd. Want het was ook een blarekreder om het land te verlaten. Veel aan Amerika en koffenships. Slecht gebouden, grepen die soms vergingen. Kijftalen we koffensje hebben zo'n grafboote? Ja, doodstkits, doodstkits. Ja, precies. Het woord voedseltecort is ook een beetje omstreden in deze context. Omdat er dus ook wel gezegd van haar was eigenlijk helemaal geen voedseltecort. Het kwam vooral niet op een hele uneerlijke verdeling van het voedsel. Dus de armerkate diken bevolking en de vrijkens, engels de protestantse bovenwaar. En die tijd was ook de kwestie van wie is het land? Was er eigenlijk veel belangrijker dan de vraag van Willem en O. Meer zelfbestuur. Het zat de ieren veel meer de waars dat de land eigenaar vooral engels waren. Maar goed, dat was wel voedseltecort. Het was wel voedseltecort. Voor meer en meer iersnastionalisme. En de hang naar onafhankelijkheid werd sterker. En werd ook geweldadiger. Kwaar we meer aanslagen. En het begin van de 20eel kwam er ook steeds meer bereidheid vanuit Londen om mee te denken over wat meer iers zelf bestuur. De eerste wereldoorlog die heeft daar wel nog voor wat vertraging gezorgd. Iedereen werd opgetromeld om mee te vechten en boven dieen was het niet helemaal omstreden. Want van het te hele tijd over de catolieke bevolking in die ierland. Maar er was dus ook best een zignieve kant protestant veel in ierland. En de uitbreken van de eerste wereldoorlog was nog niet het moment om die verhoudingen heel erg op scherp te gaan zetten. Dus pas na de eerste wereldoorlog werd er weer een beetje vlot getrokken. En volgde er meer en meer aanslagen. Op een gegeven moment kreeg de iersnastionalisten ook wel door dat ze het met geweld niet konden winnen. En moesten ze gaan onderhandelen met Londen. En uit eindelijk was het resultaat van die onderhandelingen dat noorde ierland onderdeel bleef van vreemig kronen krijg. Het is een standjebieter. Ja, het gedeelte met de protestantse meerderheid hondt om wel vast. En dat de rest van ierland zelfs dan nog erg. Maar niet meer in ieder waarschijn? Dit is in 1921, is het zo ver gekomen. Het is een vlak na de eerste wereldoorlog. Ja, en toen waren ze ondervanklijk. Ja. En zei ze zeggen, dan is het zo klaar. Maar het was helemaal niet klaar. En toen begonnen de troubles. Niet toen al tijdens de ondervanklijkheid, maar wel in de tweede helft van de twintigste eeuw. Dat is ook wel een conflict dat wij zelf misschien ook nog wel kennen. Het is een heel dicht bij huis, maar het is wel echt een broeder conflict geweest. Ik wil nog even stil staan bij de nam "The Troubles". Het hoek je iets zo klein maken wat eigenlijk zo groot is. Nou goed, het klinkt ons gelderbaar dat het was eigenlijk helemaal niet. En eigenlijk is de troubles een benamming voor de berggeordig die erin in ieder land is losgebarsten. En eigenlijk is de inzet altijd noord in ieder land geweest. Vanaf 1968 honggeveer toen werd toch duidelijk dat niet iedereen even blijf was met die scheiding. En want er wonen nog best wel wat catulieke in noord in ieder land. Ook al was het overwegend protestant. En de catulieke wonen in ieder land en het zeiulijke deel. En de protestanten woon er in het noorlijke deel. Zo was de meest makkelijke scheiding, maar was natuurlijk helemaal niet zo makkelijk. Je had best wel wat catulieke wonen in noord ieder land. De vraag was wat daarmee te doen. En je had de unionist, die wilde bij het verenigd Koninkrijk horen. En je had de nationalist die dachten, eet, er is maar één ieder land. Wij willen gewoon met elkaar één ieder land zijn. Want die mensen horen ook van bij ons. Doge. Dat was de insteet. En die insteet werd bevogten de twee petijen aan de ene kant was dat kant van leger, van de unionist. En de nationalist was de IRA, de IRA, zoals we die kennen. De IRAs, Republic and Army. Die vocht daar ook aangekomen. En eigenlijk was dat het griaoorlog, de IRA, die pleeg de aanslagen op zowel burgerdoelwitt als op het leger. Even voor de vergelijsten en een griaoorgens echt een strijd tussen een leger macht en ongeregelde strijders. Dus zeg maar dat je probeert om zo veel mogelijk een leger mag proberen te ontregelen via een kleine aanslagen. En zagen bijvoorbeeld bij de vark en het woord via het namel oorlog is ook heel goed voor. En goed vind je over de hele wereld. Zou ook de IRA, die pleeg de zilvraanslagen. En eigenlijk kwam dat tot een dieptepunt in Bladisande. Bladisande was een zondag in 1972. Wie het behoemd gelijk door YouTube. Zeker, door een liedje van YouTube in de daad ook eerst. En 13 katalicie jongeren werden doodgeschood door het leger. En er was zo een dieptepunt dat de politieke kant van de IRA zinfijn, die werd ontzend populair. En want de wereldaanslagen gepleegde op hun mensen. Dus die politieke betijden werd steeds populairder. En uiteindelijk is dat conflict heeft dat zo lang geduurd omdat er gewoon af en toe een aanslag was. Was dat een zendbloedig? Maar het was niet een strijd die gewoon elke dag voordude. Er waren geen leger op de straat en die elke dag veel slaat. Een term voor toch? - Ja, low level war, namens het dat. Is dat nu gewoon een soort eeuwig aan bezig angst voor. - Ja, zijn aanslag. voort, slamer en conflict. Het was echt dus een stad-keria. Dat was de manier waarop de gevochten werd. In Belfas speelde zich dat me namelijk. - Met name. Je hebt toch nog wel een andere sted in Noord-Ierland waar het probleem was. Maar opgevenment werden er zo veel aanslagen gepleegd dat dat ook wel iets zijn met de populariteit van de IRA en zinfijn. Opgevenment was het wel echt genoeg geweest en toen daalde hun populariteit ook heel snel. Het dwoong dat ze er toe om toch maar te onderhandelen met de Britten. Het duit is daar het goede vrijdag akkoord uitgekomen. - Die wanneer is dat? 1989. En ook daar? Op goede vrijdag. Dat akkoord is ook getekend door zinfijn en eigenlijk door alle politieke partijen. En eigenlijk is dat, wordt ook wel gezien als het eind van de Trubels. Trubels heeft het eigenlijk 3,5.000 mensen het leven gekost. En eigenlijk in dat goede vrijdag akkoord werden de voorwaarde van het eind van het conflict vastgelegd. Dus voorwaarde als de toekomst van Noord-Ierland werd bepaald door de meerderheid van de Noord-Ierse bevolking. Dat geval overwegend protestant dus bleefeen precies bij een geconingrijk. Maar er was ook wel een zachte grens, waardoor Ier en Noord-Ier makkelijk de grens overkonden noukaar. En het was het streven om binnen een paar jaar ook alle warpens het land uit te krijgen en in ieder geval alle paramilitaire organisaties op de doekensaste Iera. Dit heeft ook gelijkst als mij dat een bezorgrijsgebied tussen het ontmantelen van de Iera en het installeren van zinfijn als politieke organisatie. En dat zeg maar die luid die bij de Iera bezorgkops teken waren, die aanslag hadden gepleegd en ineens ook grote namen werden in de politieke partijszinfijn die dus wel gewoon in het parameteren bestel zaten. Ja, dat zie je bijvoorbeeld ook bij Hamas, waar de militair en de politieke tak dat mensen die komsten blijven er in het gezicht. Nou goed in die Iera die heeft zichzelf in 2005 heeft die. hebben ze het strijd gestaakt, kun je wel zeggen, echt op een nationale TV toespraak, een historisch moment geworden. Maar sinds fijn de politieke tak die is dus in de verkeesingen van 2020 weer de grootste betreigde worden. Dus het tallen wel een beetje verbandhouden met de Brexit en. Ik denk ik wel, die de Brexit voorzakt heeft op dat goede vrijdag accord. Ja, dat wordt wel gezegd en kijk op mijn dat de Brexit, de Noord Iera's en nooit van de Brexit. En ik denk dat zinfijn gewoon een kans gewoon zou gaan om weer te proberen om dat land te vengen. Het land is denk ik minder dan ooit verteelt over glowslijnen. Het is veel secularer geworden natuurlijk, mensen die goede op en een gelopen list die ze werelden die zijn veel minder. Ik ben katholiek en jij bent politie dan dus jij moet dood opgevoerd. Ik denk dat ze eerder dromen van een ongelofankelijk en vrij iuland, vrijnigt. Dan dat ze denken, oh ik heb een katholiek of een politie dan in iuland nodig. Zeker. En er waren ook nog westeren wat economische reden ervoor. En want er is heel lang dat deal or no deal Brexit. Dat is juist heel lang gespeeld van wat doe je nou met die grens overgang. Ja. En het eindelijk is besloten daar om de grens zoals schanteret in het goede vrijdag accord. om die te blijven handeren zodat mensen de stochmakkelijker de grens overkonden. De betekent uiteindelijk dat de britten verantwoordig worden voor de controle van de handel in en uit dat deel van in eigen land. Dus zij moeten eigenlijk de grens van spullen en handel moeten ze gaan bewaken tussen nord en ieland en de rest van het verenigkomen kijken. En daar is het laatste woord dan niet over gesproken, want daar is nu wel heel veel discussie over of ze dat wel goed doen. Of ze daar misschien een vanaf willen of ze het misschien een onzinne geregeld vinden. Dus het blijft wel een conflict dat door blijft spelen. Uit sowieso die troubles, ik denk ze in Belfast in bepaalde wijken, draagt van zijn de troubles over met het goede vrijdag accord. Dat daar ontkennend op wordt geregeerd. Hey Hugo. Wil jij ons uitleggen waarom groen nou de nationalde kleures van ieland? Nou, ik moet bekennen dat ik niet helemaal zeker weet of het verbandhuis met hoe het land er uitziet. Maar goed, daar mag je op zich wel vanuit gaan. Ja ieland is heel erg groen, heeft ook een beetje de uitstraling van een uitgestrekte woest, maar vooral ook ongerept gebied. Maar het laatste is, is helemaal niet waar. Ierland is het meest ontbost de land in Europa. He? - Ja, meer dan Eisland. Ierland was ooit onder enorme bosse bedekt. En nu is nog maar 10% van land op een vlak is, beboost. Dat is net zoveel als welke ander Europese land. 10% zijn, hè? - Ja, dat komt Nederland niet. Dat komt Nederland niet. - Ja, dat is toch van 10%. Ja, en daarmee zijn Nederland een ierland, een minst bebooste landeprocentueel in Europa. Wow. - En dan even de Gibraltaars en de Monaco's uitgezonderd. Maar ja, dat is dus in de daad best wel bijzonder. En van die 10% is ook nog 8% koniveren bosse, die helemaal niet van natuurgruien in ierland, maar gewoon heel handig zijn voor de bosbouw. Eigenlijk. - Dus eigenlijk is maar 2% is oorspronkelijk iersvorkomend bos. Wow. - Ja. Dus als voor de landbouw gewoon ontzettend veel gekapt. En nou, wat er voor terugkomt is natuurlijk ook heel mooi groen. Dus het ziet er wel toffe uit, maar het is niet zo ongerept als je in Eerst in Stantische zou denken. Ik stel me ierland al dat voor, dat als je daar gewoon stel je pakt een auto, je gaat gewoon ergens heen rijden, maar ik niet uit waarheen. Dan rij je door gloiende groene, grasse geheuvels met allemaal van die stenen muutjes. En opgeven een beeg om bij de zee en dan ga je ergens anders zijn. En dan is het precies zelfde. Ja, en dat is ook heel mooi hoor daarin, maar de regen natuurlijk superveel. Dan ga je ook wel wat tellen waarschijnlijk. Ja, het regen ernaat superveel. Het is een ierland omgeven door Oceaan. Dus dan heb je die problemen wel eens. Dat maakt het ook een heel gematig klimaat. Dus het is er eigenlijk nooit heel koud, maar ook nooit heel warm. Stie je land nooit meer dan 30 graden geweest, bijvoorbeeld. Ja, tot er wel het voor dezelfde breed te gaan ligt als wij nog niet inderdaad. Het is in ierdaad nooit warmer geweest dan 30 graden. Nee, nee. Het vriegst er eigenlijk ook bijna nooit. En dat komt gewoon om dat zeewater heel langzaam, ze er aanpassen aan de temperatuur van het seizoen. Zeewater is in de zomer best kool en in de winter best wel warm, relatief. En als je dus omgeven bent door zeewater, dan heb je altijd een taalelijk gematig klimaat. Dus hoe verder van zee af, met de rustland bijvoorbeeld, echt de land klimaat, heb je veel grote verschillen tussen zomer en winter. Ierland heb je dus precies tegenovergesteld, een heel maatig klimaat. Gaan we het ook even over biodiversiteit? Kolombia hebben we de heemel ingepres vanwege de biodiversiteit daar. Ierland is dus niet zo heel biodiver. Nee. Nee, geen kolibris. Nee, en dat heeft ook wel een mooie oorzaak. Ierland ligt op het continentaal plat van Europa. Dat is eigenlijk gewoon een. Het maakt een onderdeel uit van de plaat waar Europa op ligt. Er liggen geen diepe zee tussen het Europese vast land in Ierland. Dus in de laatste ijstijd lager heel veel water op geslagen in ijskappen. En lach Ierland is gewoon aan Europa vast. Op een moment werd het warmer, gingen die ijskappen smelten, gingen de zeespiegel stijgen en werd Ierland ineens in Ierland. Maar op dat moment was het klimaat van Ierland wel nog heel koud. Dus dat leefde allemaal beren en man moeten en allemaal beesten die in veel koude klimaat. Nou, het werd steeds warmer, dus die beestigingen op een heavenment uitsterven. En vervolgens omdat Ierland op dat moment al een ieland was door die hoogge zeespiegelstand konden andere landdieren vanuit de rest van Europa. Zeg niet verspreiden naar Ierland, zoals in de rest van Europa wel eens gebeurt. Ierland heeft bijvoorbeeld maar 26 zochtier soorten. 26? Twee 20. Ter vergelijking in Nederland heb je er 77 ook niet echt een land wat nou enorm bekend staat om biodiversiteit en natuurlijk veel dicht bevolgd er is. Vindt ze even in 70 ook, maar zo'n weinig eigenlijk? Ja, ik ook, maar ik zou ze ook niet alle 77 kunnen noemen. Ja, maar een Nederland is natuurlijk wel een van de meest versteelijke gebieden in de wereld. En de werelds te zeker bij. Ja, maar 77 gewoon dingen als een beveren zo, dat zijn er ook gewoon allemaal zochtierend. Ja, maar noem maar nog eens 76. En voel je het eigenlijk niet. Ze hebben ook maar één reptiel, naar haar gedis. Ze hebben echt een vet te haar gedis, toch? Ja, dat zie ik goed. Ja, het is goed ja. Geen slangen dus ook bijvoorbeeld. Dus hebben we 4 amphibier, dat zijn padden en dat soort dingen. Volgens en vis heb je veel meer, want die kunnen hij wel vliegen op zwemmen, dus die hebben geen. geen last van het feit dat Jolanda het eiland is. Dat geldt ook voor de flora, dus de planten. die zijn wel taamelijk rijk in Jolanda. Planten zaadjes kunnen zich door de lucht verspreiden. Die kunnen in stormen best wel ver worden meegevoerd. Ook die hebben er niet zoveel last van dat Jolanda een eiland is geworden. Heb jij ook nog de Cliffs of Moher gezien? Of Moher? -Ja, die hebben het gezien. Maar een beetje onderwist. Ik ben er een later achtergekomen dat ik daar gecampiert heb onder aan de Cliffs. Maar ik was op vietsoekant, zie je. Ik was met andere dingen bezig dan met Cliffs. Zo'n eeuw van de meest belangrijke touristische attracties in Ierland. Ik heb ze gezien. -Ja. Wij zijn in dubbelen met een auto gehuurd. Er zijn eigenlijk één dag naar de andere kant van Ierland gekrost over die wegen daar. We zijn uitgestapt, hebben we de Cliffs of Moher gezien, rondje gelopen, weer in de auto gestapt. En waar het tijd terug wordt, die hele 10 dicht was om onze auto weer in te leveren. Maar het was de demo waar het. Het is echt prachtig daar. Best een mooi road trip. Zeker, een boi road, je kan het iedereen aanraaden. Voor de luisteraarsdraaans is je leel ons sprekt over Ierland. Ben wij ze wel bereid op een klein imitatie van de Ierse accent. Try your best. Ik had het heerlijk. Ja, goed. En voor de rest de Tourisme, waar kun je nou allemaal heen in Ierland? Ierland krijgt 10 miljoen Tourismen in 2019. Best of veel. Zonggeveer 2 keer zo te veel Tourismen als inwoners. Met? -Dez zijn niet heel veel landen van die orde van grote Nederlanden. Bijvoorbeeld, dat krijgt iets meer dan onze eigen aantal inwoners. Dus Tourism is eigenlijk relatief grote factor. Ook al associëren Ierland niet met een met massa Tourismen. Maar vol te loon die planeten heeft het gerankt als World's Friendliest Country. Nou, het is natuurlijk heel gezellig. Kan we ook iets meer voorstellen bij Ierland, natuurlijk. Dat is serieus waar Ierland zijn echt al liefst volkbaar. Ja, en ik heb de dag gebeurtje ook niks. We doen er zijn blijkbaar, maar hoeveel zo ook die hier om je nou al meer op te eten? Niet veel veel. Zij is grootste. -Zij is grootste landzoog die hier. Ja, goed. Die kansen dus wel vrij klein. Voor de reis zie ik hem naar Dublin-Kas, waar je heel veel kastelt. Je kunt naar Tempel Bar, eigenlijk is het wijkje met superveel live muziek. Dat gaat daar niet heet. Nee, dat hoort ik ook. Zoals ze dat zo goed noemen, een Tourist-Trap. Of als je daarin gaat wij dachten, 'Tempel Bar', dat kinkt als een bar. Maar je ingeit met Tempel Bar, dus een wijk. En daar zit er dus daar komen alle. Hoe hittet die dingen ook weer? Die bachelor parties in Nederland. Die vragen zelfs. -Al die vragen zelfs die komen daar. Het is echt schrikkelijk. Iedereen is dat dronker, loopt op straat. Ik vind het wel naar de Guinness Brewery natuurlijk. De brouwen rijden van het bier dat wij nu aan het rinken zijn. Maar ik maak ik best wel lekker. -Heel appear. Het is wel weer lekker, dan ik ben dat het in mijn rennering was. En natuurlijk, dan natuurlijk, voor St. Patrick zijn voor heel veel andere live muziekfestival. Dat zou wel echt een van de redenen zijn waarom ik een keer naar hier had zou willen. Om wat er blijkbaar in elke kroeg, zit zo veel live muziek. Nou, we gaan het zo'n moment in een wel even over cultuur en over de muziek hebben. Hele sterk een muziek cultuur. Maar als het hebben over toerisme in Irland, dan wil ik eigenlijk even naar uitstapje maken naar Ryanair. Die komen dan natuurlijk. -Ja, natuurlijk. Ryanair is de grootste prijsvechter te wereld. Dat zou je misschien niet verbazen. Maar het is ook een van de weinige prijsvechten die dat werkelijk wins geven zijn. Dat doen ze wel goed. En nu heb ik even een question voor jullie. Yes. -Welke landen in Europa die dus niet vet klein zijn. Kun je dus niet op vliegen? Dus waar vliegt Ryanair niet naar toe in Europa? Ik denk dat zijn er niet veel denk ik. Dat zijn er acht. -Acht? Ja, in Europa. En als snel doen, komt hij. -Mondavier. Is goed. -Pzip, prijs, vastel. Nee, natuurlijk niet. Het gaat iedereen in een hele verenzen. Kostervo. -Is goed. 2. Monteregen? Nee. -Andorra. Nee, die zouden de sluikijen. -Slo, kijk je. Nee, maar ik zou je helpen. Slowvene en je is wel goed. Peter, restlat. -Ja. Ja, goed. -Liethouden. Nee. En dan mag jij nog één pook in doen. Albanien is goed. Ja, dan mis je nog ijsland, Russland en Macedonia. Oké. Nou, de top drie van landen waar ze wel heen vliegen in Europa. Kom maar. -Spanje. Ja. -Nem maar drie. Frankrijk. -Nem maar één. Vregen de kronenkrijg. -Nee, italië. En in Frankrijk hebben ze 33 bestemmingen. -Drie net. -Echt zo veel. Meer dan de aantal zocht hier in ieder geval. Nou, goed. Hoe? -Komt Ryanair nou zo vins geefend. Dat is best leuk om daar over na te denken. Ik ben echt een nerd qua luchtvaart logisch dik. Ik vind dat heel interessant de business. Ryanair heet wel het heel veel vliegtuigen gekocht. Na 9/11 toen de luchtvaart in gigantische dips had. Ik heb een heel goed kope, een vliegtuig gekooper. En Ryanair vliegt ook altijd met dezelfde vliegtuigen. Zij hebben allemaal dezelfde vliegtuigen. Omdat het veel goed kopen is in de onderhoudskoster en de opleiding van je personeel bijvoorbeeld. Nou, dit soort trucjes hebben ze dus heel veel. Dus gemiddeldoers hebben ze met vijf jaar met een vliegtuig. En daarna worden er weer nieuw gekocht, want de technologische verandering gaat zo snel dat het altijd loond als het gaat een brandstofbesparing. Ze vliegen dus niet op duur Airports. En dat vind ik wel heel interessant. Die proberen ze zoveel mogelijk te meiden. Als de Barcelona gaat de vliegtuig, is dat hier ook. Exact. En als de Milan vliegen ze eerst opbergen. Maar in de blonden vliegen substanzen staan luten. Zij maar dat is niet naar Heathrow. Want die kostte gewoon heel veel geld om daarop te kunnen landen. En wat ik eigenlijk de meest interessante vind, is dat die vliegtuigen van Ryanair, dus zoveel mogelijk, constant in de lucht zijn. Ze hebben gemiddeld maar 25 minuten. Ja, dat wordt altijd 25 minuten staan die vliegtuig still. Ja. En dat gaat ze weer. Ze hebben dus bijvoorbeeld ook geen begraajse zak in de stoel voor je. Want die moet je naar vlucht weer schoonmaken. Oh ja. Dat zijn dingen. Ik vind alles verwerpelijk. Ik vind ook alles verwerpelijk. En juist omdat het zo verwerpelijk is, ook alweer maateloos interessant. Want het grappige is juist. Uit was van de hele capitalistische. Ik ben vooral het voorbeeld geleden van een lijnvlucht die binnen 24 uur van Brussel naar Kopenhagen, naar Brussel, naar Praag, naar Brussel, naar Niem in Frankrijk, zet Frankrijk, naar Brussel, naar Trevizelflicht, bij Venetie. Wow. Dat deed ik heel veel ruimte. Maar dat dus is dus 24 uur. Wow. Dus dat vliegtuig is je land weer dat het dommerbandje met dat applausje dat ze geland zijn. Ja. En dan de Ryanair, White Untie. Vetter, op die vliegvelden zijn weinig en medewerkers. Dat betaalt eigenlijk niet voor de kosten van leven de ziel die die aan het help is. En die betaalt altijd voor de ingecheckte begrazen. Nou, dat is een gegeven benje bordingpassen uit de printen. En dan zie je dat. Al dat soort dingen. Ze doen niet aan plaatboekingen, dus iedereen gaat supervoeg in de rij staan. Ze hoeft mensen niet op te roepen. Nou, ga zo maar door. Als laatste over Ryanair, ze hebben dus een CEO die heet O'Larry, hoe eerst. Rijksdamavond in Irland. Hij heeft er wel een van de. Een klein zoveel van Larry, tevallig. Ja. En die staat er dus onbekend dat hij heel vaak gewoon kleine proefbelon het zielplaat. Waarin die luchtvaart in de strijrelijk hard opschut. Nou, ik zal er even een paar noemen. Naast dat hij klimaatverandering onzin vindt. 4 intense, bizarige dingen die hij even opert. Betalde toiletten in de vliegtuig. Want dan gaan er minder mensen naar de WC en heb je dus maar 1 toilet nodig. Kun je meer stoelen in de vliegtuig. Staanplaatsen op hele korte vluchten. Cioordessen inzet als Copilot, hele korte vluchten. Dus dat je maar met 1 piloot doet. Ja. En de alle ergsten. Vetbelastingen voor dikke passagiers. Dat ze meer brandstofkast. Dat kan je er niet maken. Ja. Hoe palond je? Nou, als je het hebt over de eerste economie, dat is een heel interessant hoost. Ik ga hier even snel doorheen. We hebben het natuurlijk vorige week gehad over Zuid-Gorea als. Eens in Tanger. Exact. En de Ier-Zijn-Dek. Keltisch Tanger. Tanger. Dat komt eigenlijk vanwege twijt dat ze een energie, gigantische stijging in een economie hebben gehad. In sinds de halve wereldjaren neuged steeds richting de 10 procent groei. Maar dat geld moest ergens overal heen. Mensen kocht de huizen, stopten heel veel geld in die huizen. En op het geep-ment, halve wegen de jaren hul. Dus om 2006 te s7 te doen, waren best wat iers economen al zenuredigd. gerd worden om dat te zagen. Oké, wacht even, wat zijn die huizen nou echt waard? Het je dat geld gaat wel in, maar wat is dat huizen nou echt waard? En eigenlijk hadden ze toen over de alle grootste hypotheek bubbel ter wereld. Dat is ook in één keer is dat echt keihard ingestort. En daar, als je een beetje terugkikt in de tijd, dat is het 7, 30, 8. Klaapt er de wereldwijk, kreditkriegs, volle bak overheen. Dus toen hebben we de ieren eigenlijk 10 jaar lang in de soort gigantische armude. moment geleverd, heel veel bedrijving in het land tijd mensen die trok allemaal weg. Huizen werd er veel minder waard. Vertzoveel buitenlands-infestering kwamen niet meer binnen. En eigenlijk noemden ze het ook wat de lost de zenuim. Want die 10 jaar, dat na 10 jaar zijn ze weer een beetje terugkomen op niveauverwazie voorwaaren. Maar nu begint het een goede weer heel erg aan te trekken. Hij heeft ook te maken met de influx van buitenlands-bedrijf. komt hem dat ze een heel gunstig belastning klimaat hebben. Ja, je betaalt als je slechts 2,5% vennootschapsbelastning. Zet ook een veel techtbedrijven in ieder land. Ik zeg maar niet ook een van die landen die dan zo'n dikke naarheving aan Google. welden gaan doen bijvoorbeeld. Ja, er was wel heel langzonder belastning hebben gezeten. Ja, vanwege de Europese Unie moest dat vooral me inderdaad. Maar ik weet niet als ze dat het eigenlijk hebben gedaan. Maar als je bijvoorbeeld met Twitter of Facebook te maken wil hebben. den zitten die vrijwel altijd in ieder land. In ieder land. Maar die gaan dus nu ook weer naar Groekoper, Europese landen richting Polen bijvoorbeeld. Dus die hebben ze daar in ieder land weer last van. En ik heb zelfs een artikel geleden die zei, we zitten op dit met weer. in zo'n extreemhip-protek-bubble bij een netse ergast toe in tehijs het acht. Ja. Dus maar goed, maar een aspectje wil ik je over uitlechten. Dat gaat namelijk over The Spire of Dublin. En The Spire of Dublin was eigenlijk een monument. Ze noemden het ook wel de monument of light. Wat midden in Dublin staat, soort hele gode naad. Die wilden ze bouwen omdat ze wil de laatste zien kijken. Wij zijn dus nu een Europese macht. Wij hebben gland. Wij zijn niet meer dat arm broertje van Engeland. Wij zijn echt ieder land. Het mooiste was dat ze wel dat het tussen 120 meter hoog kunstwerk. Ja, kunstwerk, het is echt gewoon heel goede naad. En dat willen ze in het tijdens de millennium willen ze dat onthullen. Met op mijn plein in Dublin. Lukt er niet. We hebben er 3. Wat? We zijn 3 jaar over. over wegen bouwverkeningen en milieuverordeningen, whatever. En voor dat dat ding daar stond, keeg die al bruit aan het bijname. Zou er een paar noemen. Zoals de "stiletto in the ghetto" "The dread to God" "The erection at the intersection" (C) TV GELDERLAND 2020 Mijn favoriet, de Stiffy, bij de Liffy. Wat? - Ja, de Liffy is hier, ze hebben hier die duurde boet in zelfs spotten. Ja, die ieren, ik hou er echt van. Ik vind het heel mooi, want je hebt er gewoon van die leisjes en dit vind ik dus fantastisch. De leisjes, maar vooral dingen als de grootste verlaggemaster van de wereld, zeg maar de top team, die staan van allemaal in Turkmenistan, Saudi, Saudi, etc. Maar dit is eigenlijk gewoon onze beschavende Weste Europese manier, precies hetzelfde. precies, wij hebben geld. Kijk naar ons. Ja. - Maar goed, maar even een kwisje. BBBP, per inwoner, in de jaar 2020 van de Europese landen, wie staat erop één? Luxemburg. Luxemburg staat op één, zeker. Weet je jullie waarom ook? Zullen we vast een luxe bergting behandelen, maar de werken daar dus heel veel mensen die er niet wonen. Ah ja, ik dacht dat. - Dus zo stuue je dat het wat jij als persoon aan inkomen maakt om hoog. Maar te werken dan meer mensen dan al te wonen. Tuurlijk, ja. - Ja, oké, ja. Dat is het voor het schiet, want koel gaat het naar 120 procent. Dus als je naar het Brito Nationalproduct zou kijken, dan zal Luxemburg laag. Dat is geen iets anders. - Ja. Maar in de nummer twee? - Europese Unie, hè. Dus geen noorwegse tieland. - Oh, ja, wacht, versveden. Nee, versveden staat vijf. Zijn wij het niet gewoon? - Nederland staat vier. Deunie maken? - Nederland, deunie werkt staat drie. Ah. - Deunie worden er op deze Unie. - Ja. 2020. Wie staat er op nummer twee? - Als er geen belgje is. Maar waarom hebben we het over vandaag? Oh, hier land. - Hier land. Ja, echt van tweede. Goed, dit was dus ook mijn verbazing. - Oh, maar dat zijn ook op zijn daarnet. Nou, keltische tijd. - Het is daarom. Gigantische tijd. - Deze tijd is er weer. Wat ik me wel kon herinneren, is dat de prijspel van alle dagse dingen daar best wel hoog liggen. In de supermarkt, bijvoorbeeld, een betaalje best veel geld. En ook de lonen van bijvoorbeeld teners ligt al best wel hoog. Die verdienen een vakervuller, verdient daar echt veel meer dan bij ons en al betijden. Ja, je moet mij daar een weekendje in huisjeuren dan bij je ook echt een klein vertaalheid. Ja. - Goed. Tot zover het hoogste keer. Eken die. deze tijd. Nou, mannen, we mochten over de culturen hebben. Nou, ik heb eigenlijk maar alleen een vergericht op de muziek. Want ierland en muziek is natuurlijk echt een goude combinatie. - Jep. Ja. Het is niet alleen een van de beste landen om deze live muziek te zien. Ze hebben ook wel echt heel veel muziek die heel typisch is voor ierland. En ik wil even met jullie over die eerste volk hebben. Nou, Leel, ik kom zo meteen maar leven met jou kroegbezoeken in ierland. Want ik kan me voorstellen dat die koegen daar helemaal bollvanden van de eerste volk staan. Dat klopt. - Maar ik vind dit echt heel vet. En ik moet eerlijk zeggen, tijdens het voorbereiden van deze aflevering. heb ik gewoon fulltime alleen maar dit soort muziek geluid zit. En ik weet er niet eens helemaal gek van. Het is eigenlijk helemaal rodeoze muziek, vind ik. Die wij is eigenlijk een beetje met de middeleel-asserscheer. Ik weet niet precies waarom. Maar het zijn heel veel vluiten, violen, trommels, block- en dwarfsvluiten, accordions en zelfs af en toe een doedelszak. En geen harp? - Nee, maar het is echt van die muziek die dan als je het live hoort. we begint heel langzaam en dan gaat sneller, sneller en sneller. En mensen gaan op de tafel zijn alles. En dit is echt een reden waarom ik bed zo gaag ik in de dublin zou willen. Ja, dan hoef je niet voor de dublin trouwens. Ik ben een keer met de boot van Swansea naar Kork gevaren. Ik had geen hut, dus ik sleep op zo'n stuel. Ik mag gewoon boven, deck. Net als alle arme ieren. En daar ontstond zaaos echt een volksfeest. In de daad, precies, zoals je ons schrijft met muziek en een hele gezinnen die gingen dansen. En nou, even de grafst, denk ik, die koi dat te zien. Ja, en als je dan toch naar dublin gaat, als je dan hebt over krokbezoek, wat even de mooiste dingen die wij in Ieland hebben gezien was op de laatste avond, op de bijzonder haven. Er werd ons overteeld, oh ja, dit is de avond waarin iedereen z'n eigen instrumenten menen hebt en muziek gaat maken. Dus van de ene bar stonden we drie mensen muziek te maken met elkaar. Toen ging die bar dicht, te gingen we naar volgende bar. En daar stonden we nog vijf mensen muziek te maken en daar kwamen we vorigens één voor één. Allemaal andere artisten met instrumenten binnen die al die nummers ook gewoon kenden en mee konden spelen. We door je een soort harmonieus gedeelte had waar tien mensen tegelijk allemaal hetzelfde nummer aan het spelen was. En inkrede drie nummers werd de gewezen en gescheerd naar iemand achter in de bar. Begonder een ouwe ier met een grote baat en een petje van aan de bar. Meten zingen we met lyrics van echt ouwe schepesvaders literuiden. Achter die vijfde gezegd. - Wat goed. Dit was echt fantastisch. Het is ook heel goed jam muziek heb ik t'n idee. Als jij gewoon een instrument hebt in je speelt, dan kun je wel je stappen. Ja, het zijn wel natuurlijk de limmerx. Die had het langs komen, limmerx is natuurlijk ook het plaats in ierland. Dus het is ook al veel veel inderder. Vee, en dan dat in 30 verschillende variatie zijn uitvoeringen. Ik zei het er gaat niet goed komen. - Ja, precies. Ierland heeft zelf ook wel echt de hele popular internationale muziek natuurlijk ook wel echt hele grote namen. Dus ik noem even een YouTube, The Dubliners, Van Morrison, Tin Lizi en ja. Kenden we ook niet wel. Nou, vriendin van de show, mag ik wel zeggen. Vanuit andere afleveringen over kolomjaalen we er nu over volgens mij. Orientalko Flow. Ja, zeker. The Core is the Cranberries, the script, snopetrol. Je kunt wel doorgaan en het is een zoon. - Vlogginmolle is de Eerse-Milikaanse. En dat is nog wel een mooie lijse eigenlijk, want ze zeiden hoeveel 30 miljoen mensen die zich hier zouden. Amerikaanse nummer omgeveer. - Zoiets. - 35 miljoen. - 36 miljoen. En dat zie je dus ook wel terug in het lijse van Amerikaanse artiesten. Dus die routes hebben in ierland. Komt-ie. En heel kort lijse. Maar Christina Aguilera, Mariah Carey, Anastasia, Kurt Cobain, Dropkick Murphy, Elvis Presley, Verity van de Black Eyed Peas, Alicia Keys, Jimmy Hendrix, Katy Perry, Taylor Swift, Justin Tim, like Billy Ilyish, Hillary Doff, John Foggerty van Creed and Scleerwater Revival. Z'n IETWAME, Billy Gibbons van Cicita, James Hetfield van Metallica, Bruce Springsteen en Gwen Stefani. - Wat een lijst. - In de rukwek en de lijstmarkt. - Zo, ja. - Nou, dat is. Als je top 2000 te bijpakt, dan ik ga straper. - Ja, precies. Mensen met Ierse afkomst. En als je hebt over mensen met Ierse afkomst, als ik hem dan toch even meer invullen, dit is precies hetzelfde wat ze dus hebben met in de film wereld. Je kan hele lijsten vinden op internet met mensen die zich op een of andere manier associeren met hun Ierse afkomst. Ier ineens er ook tot zop. Ja, dus zeg maar, een iemand die zegt maar een auto me heeft die ooit een keer Ier's was, maar wel in dezelfde blutlijn zit, die zou zich zelf ook associeren als Ier's. Z'n geeft het lijstje afmaken dan met andere Ieren die we allemaal kennen, maar dan. - Ja, graag. - De hele andere format. Ja, kom maar. - We hebben nog een Ryan Reynolds, Robert De Nero, Marl Street, George Clooney, John Travolta, Ben Affleck, Bradley Cooper, Dwayne DeRock Johnson, Tom Cruise, Johnny Depp, Robert Downey Jr., Steve Buschemmie, Eric Baldwin, Ronald Reagan en zelfs, Mohammed Ali. Wow. - Hoeveel van de presidenten van de Amerika hebben iets van Ier's origine, denk jullie? Dat moest ik gewoon te zinig, veel te zijn. - De presentatie uitgedrukt. We hebben over Amerika's presidenten nu 52, 53. Was mij was Trump de 54? - 54, hoeveel denk jullie? Ja, nou zeker. - Ja, met de hele 5, 20, 30. - Dat is wel tot dan zo veel. Ik denk veel. - Nou, ik denk 52. Niest we kennenste? - Kennedy. Tielijk, John F. Kennedy. - Ja. De hele mooie dokomteren gemaakt over dat ze zijn ences te gaan opzoeken. Uit een heel klein boerderijtje echt op het plattenland, midden in Ierland. Dat is echt fantastisch. Daar worden er de Kennedy's. - Cool. Er zijn bij ons wel goed geboort, dus ook met z'n allen. Die eerste inderdaar. - Ik wil zeggen, ja. Nou, ik mag het even hebben met jullie over keuken. En ik vroeg dat jullie keuken, daar valt bier te hoeken onbar. Het is dus eigenlijk die jullie gelukkig. - Ja. Dat vind ik wel een kijk. - Wat ik wil het eigenlijk vooral hebben met jullie over bier. Ja, we zitten dus al aan het Guinness. Wie Ierland zegt, zegt Guinness. Opgericht in, 69 en 50, kan er even een spiegel op blikje. Door Arthur Guinness, wist jullie dat dat een protestant was? Echt? - Ja. Want die in Belfast? Nee, wel een Dublin. - Oké. Maar er woonde met name, de Ierse Oostkust, ook best wel veel protestanten. Maar dat wist ik eigenlijk helemaal niet. Want je associatieert Guinness iets met typisch Ier's en dus ook wat catholiek, maar dat is het niet zo. Die Arthur Guinness, die was heel revolutionair, is een personeel beleid. Hij was ontzettend goed voor zijn medewerkers. 10 tot 20% meer salaris dan gemiddeld voor die tijd. Een wederwebension, betaalde vrij dagen. Wat hebben we niet bestond in die tijd. Graten ze gezondheid zorg onderwijs. Van alles. Hij heeft trouwens ook goed van elkaar, want hij is met zijn berouwerij in Dublin gaan zitten in een pand wat leegstond. En dat heeft hij voor 9.000 jaar gehuurd voor 45 pont per jaar. Ja, dat is geen steg. Dus toen was het best wel veel tegenwoordig. Het staat niet meer onkost aan deze botklaas. Dan Guinness heeft het aan de huur van de brouwerij. 9.000 jaar zijn je? Voor 9.000 jaar. Dat is vooruitwerken. Ja, dus die over zich volop en nerf is zorg over te maken. En al heel snel was Guinness gewoon echt heel groot. 1 op de 10 dubleners was in 1930 op een van de remineer afhankelijk van de brouwerij. Dus of als toeleveranciër, of als werkneemer, of als tapper in een pub. Dus dat is gigantisch. Het logo bestaat uit de harp, het nasiabol van Jann. En wist jullie dat de harp op het Guinness logo de originele harp is? En dat de iës staat, een minstpiegelbeeld heeft moeten afwilde. Oh, zo! Omdat Guinness deze afbeelding al had geklend. Seriës. Dus eigenlijk gaan we denken aan het land met een logo. Dat het logo van copyright is door een brouwerij. Ja, exact. Nou, heel bizarre dus. Wat ook wel, we hadden er over dat Arthur Guinness was tussen een protestant. En het bedrijf heeft ook altijd best wel een sterke protestant zet stempel gehad. Het was voor brouwers verboden, bijvoorbeeld om te trouwen met een catholique. Ja, echt. Tot de jaren 60 van de 20eerds. Dat is tot vlak voor het begin van de troubles. Wow. Dus hij betaalde extraeimveel pensioen en dat hadden we supergoed voor zijn mensen. Ja. Maar ze mochten niet van het verkeerde geloven staan. Nee, absoluut niet. Ze mochten wel beer verkopen aan het verkeerde geloven. Ze hebben er nog tot werd in grote maat gedaan. Nou, ook in de eerste wereldoorlog werden werknemers van Guinness rustimuleerd om deel te nemen voor Britzellegen. Dus nou, dus toch ook taalelijk patriotisch, daar wel de best wel veel ieren daar niet zo wel willen tegenoverstonden. Wat ook wel grappig was in de Tweede Wereldoorlog, had het niet over gehad met de was Irland Neutraal. En om een beetje de steun van Irland af te dwingen, heeft het vrenig kone krijg handelsrestructies opgelegd aan Irland. Met als gevolg dat in Engeland geen Guinness te krijgen meer was. En dat leidde tot zoveel onrust onder de Engelse bevolking. Dat die handelsrestructies toch maar zijn opgeheven. Zo dat Guinness kon worden blijven aangevoerd. Nou, Guinness. Dus het is trouwens ook de orsponkelijke uitgeverrij van. Kinner's World Book of Records. - Ja, exact. Het is ooit bestemd om gesprekstof te leveren in de pubs. Potkijs overmaakt. - Ja, dat is erg feitjes. Pubstrames, alle vergaat, iederland is dat bekend om. Er zijn net zoveel pubs in iederland als buiten iederland. In pubs kun je ook eten. Dus in die zijn gaan we toch heel even over de keuken hebben. Maar natuurlijk de klassieke rechten, klassieke paiz, maar wat ook wel grappig is, is dat dat eigenlijk pas sinds de jaren 70. en ontstaan op turistische plekken. In iederland was het namelijk helemaal niet normaal. om buiten de deur te eten. Dus dat is eigenlijk ook iets wat voor de buiten wereld is. introduceerd in de pubs. - Ja, interessant. Waar staat pub voor trouwens? - Staat het voor iets? Ik zou het heerlijk vinden dat ze dat zet afkoordt. Nee, dat is het niet. - Publik house. Ah, publik house. - En dat is het ook echt als je in iederland. in een pub komt, dan zie je dat het dus. tijdt verschillende soort ruimtes voor verschillende publieken. Dus je hebt dan een ruimte aan de bar, dat zijn de toog, zeg maar, de krukjes. Dat zijn gewoon de ouwe arbeiders die binnenkomen en beervragen van de barman. Dan heb je tafeltjes met lidikantjes en dingetjes helemaal een beetje achterin. met mooie kaartjes en van alles. En daar zaten dan de vrouwen van de mannen die aan de bar zhat. dat je stukje verder op had je iets meer ruimte. Daar kwamen we dan de kinderen, die konden daar spelen. En ijbys pub is meer dan gewoon een kroegmijn tap en stoeelen. Het is echt een verschillende ruimtes. En voeg had je dus ook nog verschillende ruimtes. waar je dus achterkondorvschindende deuren heen. dat je daar in het geheim wat meer kompraten en die ijbys pub stel je. dat je een hele podcast over overmaken. Gewoon misschien wel wat het is doen ook. Ja, wat ik vind het wel lekker als je overwende wereld. Waar ook bent? Stel je voor je, je bent zo al lang aan het reizen en je bent. en op een zoveel bent supergoor. Je komt ergens in een straat waar je het nooit verwacht. En wat kom je tegen? -Koestbid. -Alt tijd naar alles pubtijd. Dus er is ook altijd een beetje soort veilige plaats. Ja, het is een hele grote gekkerstad. En soort McDonald's van beer, zeg maar. Ja, zeg maar. Ja. Daar kan ik even normaal doen. Dan komen we bij het laatste onderdeeltss van vandaag. Namelijk sport. Ik zou jullie niet vermoeien met Roy Keen en andere iersvoetballers. Want als we het over voetball in Ieland hebben, ik heb het maar over een soort voetball, heb je namelijk. -Gerlijk voetball. -Gerlijk voetball. Gerlijk voetball en hurling. Dat zijn eigenlijk een twee nationale sporten. Van wat ik ervan begrijp bijna dezelfde sport. Lene ene spullen je met een groot soort hockey-stik en de ander zonder. Purling is eigenlijk een soort turbo hockey, waarbij je dus mag wandelen met de stik en de bal zo op je stik, mag balanceren als een soort eierlopen van vroeger. Maar dat mag je maar vier passen doen. En daarna moet je hem dus weer om hoogwippen en mag je hem volk met je handraken, of met je voetraken en dan mag je weer verder jongleeren als het waren met die bal. En daarna mag je hem dus richting de gol, slaan of schieten met je stik. Of je mag hem overheen, je hebt een soort rugbigol. Deze sport is dus al meer dan 3000 jaar oud. En het gaat er vrij hard aan toe. Ja, maar dat is de kamer voorzij. Wat je mag dus midden in de lucht met hockey-stik. Het is allemaal maaien. Dat maakt het veel gevaarlijk. En dat je dus wel precies. Het is speelt die bal dus nou elkaar over. Dus een goede, die bal dus hoog. En wat er dan is vet vaak gebeurd is dat mensen die bal proberen te onderscheppen met die stik in de lucht. Ja, en hoe vaak zit daar wel niet in oog of een hoofd of een hand of een beentussen. Als je dus goegeld naar hurling, incidents of hurling, injuries, dan vind je ook echt vrijgeruwelijke foto's voor bebloedementen. Want die lij hebben natuurlijk ook passend scoret en helm op. Als je überhaupt helm op hebt. Ja. Dat gaat vrij hard. En het geel ik voetbal is dus eigenlijk een beetje hetzelfde. Het is een soort mix, dus een rugbig, handbal en voetbal. Dus er wordt dus ook gescorte op een voetbalbeneer. Dat is dan dus drie punten voor een goel. Maar je hebt een soort rugbigol. Dus die heeft in die hele lange palen boven die gol. En je kan dus ook daar beschieten. En dan heb je dus één pinje. Ja ja. Heb je dat versje wel eens gehoord? Welk versje over hurling? Nee. Ik heb dit ooit gelezen als een quote en ik heb hem even opgeschreven. Ik vind het altijd zo mooi kwuit. 4 regels. "Football. A game for gentlemen. Pleet by huligans. Rugby. A game for huligans. Pleet by gentlemen. Cricket. Is a game of gentlemen. Pleet by gentlemen. En hurling is a game of huligans. Pleet by huligans. Het is wel echt terecht. Als je je ziet hoe die gasten het wel staat. Ja. Over huligans gesproken. Misschien wat alle bekendste iersje sporten van dit moment. Heb je jullie een idee? Dit moment. Ja. Heel bekend. Ja, die kon er weer Greg exek. Ja, Connor. Connor, Mike Gregger. Hij is een MME-vechter. Kan er meer kennen als een grote baart en iersafkomst. En iereroepen altijd heel hard. Dit is geen voorbeeld voor hoe alle ieren zijn. Want hij is bezorrelijug en gofgebekt. En niet altijd even etjes. Hij heeft er ook die hele grote vleugost. Hij heeft er toch wel eens van alles nog op zijn lichaam getatwet. Dat is het heel hard van moeten maken. Zeg goed. Ja, dat is ook goed. Ik ben niet zo groot fan van hem, maar hij is gewoon heel goed in wat hij doet. Dan nog één laatste nationale sport. En dan houden we het team op. Riverdance. Ja, dat is heel erg gigantisch. En nog steeds heel erg leverend, ook in hele wereld. Riverdance eigenlijk gewoon niks anders dan heel snel met je voeten op bewegen in een rijtje en op hele leuke voorkloren muziek rondje draaien. En dan ze. Ik zeg dat ze dat daar maar uitvoering bij het zonfeste van hebben gaan. Klopt, heel vaak. Er is één algemene soort regel waar je kan zien dat het riverdance is. Namelijk dat je live en armen onbeweeglijk blijven. Dus alles wat beweegt is die onderbene en je hoofd. Dus je hele liggen was de soort stil en dan alleen je benen zijn dus aan het bewegen. Er is ook ook een harm-afak overal elkaar. Ja precies, ja, daar kan je het even aan het kennen. Ik kwam hier bij op YouTube, en ik even wat muziek aan het zoeken was over Eerland. En ik kwam hierbij en ik bleef gewoon maar kijken. Ja, dat is echt fantastisch om te zien. Eindvraag jongens. Dat ga mij missen als Eerland nu ophoud te bestaan. Lijl en graag hem gewoon even terugkaten. Wat zou jij missen? Zo wat niet. Ik ga sowieso die eerste pubs missen, 100 procent. Ja, zeker, maar Delta als Eerland ophoud te bestaan. Kijk, Eerland is best wel goed in, zeg maar, hun sporen na laag. Buiten Eerland. De sporen gaan dan ook weg, hè? De sporen gaan ook weg. De half van al Amerikaanse presidenten gaan dan ook weg. Dat is echt een enorme ramp als Eerland van de. Ja, dat is het ook. Daarom nemen we deze straks ook 35 milieur in Amerika. Ja. Nee, dan ook de pubs. En ja, ik vind het echt een adem-nemend gaafland. Ondanks het feit dat het dus veel minder ogenrept is dan ik dacht. Ik vond het echt heel tof van door de hent te toeren. Ja, ik zou ginnen zo gewoon gaan missen. Ik heb het al heel woon niet gekocht. Nou, ik kocht in het net, even tevertjes, hè. Als voorbereiding. Maar ginnen is wel de moeder der stouds en porters. En ja, dat is één van mijn favoriete beerstijden. Ja, dat is een instap stoudje. Hey, als Nederland het probleem heeft, waar zouden wij Eerland voor moeten en of kunnen bellen? Als ik in Nederland een koek zit, dan vind ik vaak live-music best wel identant. Meet het? - Ja. En ik krijg hier heel vaak haatelijke blikken van wel van jou. Maar ik heb altijd de idee van 's je nennende gesprek' en het begint tevreden wat het een toete te blazen. Ik heb daar gewoon vaak geen zin in. Nee, maar ook. - Maar wel als de altijd gewoon eerste volkomen spelen, ben ik erbij. Ik heb altijd gezegd als ik ooit berg meester wordt. Het eerste wat ik toe laat is dat er veel meer grafite in de stad op de muurig paas moorden. En het tweede wat ik geïnf oer is, dat er veel meer grafite music moet spelen. Want dat is daar Eerland echt het levende bewijs van. Hoeveel mooie gezelliger en leuker het wordt als je je eigen muziek toelaat in alle verschillende kroeg is. Ja, en dat de kroegopestaan wordt hele gezin. Dat het pub leven een soort gezinsuitje is. Veel meer dan het in Nederland. Spreekt de ziestvader geworden Hugo Nordband, die zin heeft er met z'n kidkelgint. Een beetje eigen belang. Ik zie je al staan, zwaaien met de baby. Oké, te slotten. Stel je met één dag in Eerland. Wat ga je dan doen? - Jugo. Ik ga dan naar Dublin, want daar ben ik nog niet geweest. Ik hoorde dat toch wel erg te moeitwaard. Sekers, zeker. Je mags. - Ja. Ik kan er gewoon niets meer maken. Het land is mooi en groen en glorënt. Grassig en heel regenacht terug. Ik ga gewoon de hele dag in die koek zitten. Dat kan je lekker naar korken. - Ik ga het gewoon doen. Ik zou dan naar Belfast gaan. Ik had altijd niet als Eerland, maar als Noord-Ierland. Ah, he. Ik had niet geleden dat ik dat vind. Maar ik moet zeggen, ja, ze hebben niets dat conflict gehad. Jacky is bij een kant prima, maar dan ga je lekker naar Belfast. Maar dan mag je bij de aflevering over het vrienden komen? Kijk, niet meer zeggen dat je weer naar Belfast is. Nee, dat weet ik dan wel geweest. Nou jongens, dan hebben we eruit gekomen van deze aflevering op Eerland. Nou mensen thuis, heel erg bedankt voor het luisteren naar de grote podcastlas. En zoals je hoorde, ze hebben het nooit volledig, maar wel origineel. Geen experts, wel die feppers. Vind je dit nou een leuke podcast? Stuur om door een hevriendenfamilienkollegas. Vond je nou geweldig? Dan kun je ook vriend van de show worden voor slechts 250 per maand. Daarvan huurij onze spulletjes en verzekeren we je lief aan nog meer afleveringen. Hebben we iets verkeerd gezegd? Of zijn we iets kiosjaalsvergeten? Laat het dan weten via Twitter of Instagram op @grotempodcastlas. Volgende keer reizen we naar Tunisieë. Slan liet. De leukste toerde Frans beleef je op de bank met de Rodelandtaan natuurlijk. Goordantjes dicht, natje kaat, vingig aard, sexas, god of toch die eedersluffeen. Wij zijn er met de Rodelandtaan, vanaf de progetuitrit in Barcelona, tot de aankomst onder Chancelisee. Luister de Rodelandtaan, nu in je favoriete podcast.