#237: Müşterimi Nasıl Anlarım?

[MÜZİK ÇALIYOR] Merhaba, ben İnanç Bir yaşam Fesif olarak gelişimcilik podcast serisini hoş geldiniz. Bu bölümde müşteriyi anlamak konusundan bahsetmek istiyorum. Gerçekten önemli bir konu girişmciler açısından. Çünkü müşteri anladığımızda, ürün ve hizmetlerimizle ilgili çok önemli içgürülere sahip oluyoruz. Oraya geçmeden önce bir yakın dönem değişedim, kendi müşteri olduğum bir anımdan bahsedeyim sizlere. Üniversiteye giderken taksiye bindim, taksi de böyle yolda gidiyoruz. Arada bir telefonla konuşuyor, işte şu hani baskın konuş var onunla konuşuyor. Bayağı aktif birisi ve tekeliyle kullanıyor, sağ eliyle, tek eliyle direkcyonda, vites atacağı zaman sol elini kullanıyor. Her tarafı sakat yani. Hızlı gidiyor, bir yerlere giriyor, çıkıyor. İnanılmaz bir şekilde kullanıyor. Bir yandan da sigort acısı ile konuşuyor. Kaza yapmış yakında bu kazanın nasıl gerçekleştiğini ve aslında kendisini suçlu olmadığını anlatıyor ama biz sigort acısı ile o kazayı konuşurken kazay yapmak üzereyiz. Defalarca kazayakmaktan döndük. İnanılmaz bir gerilimle ve diken üstünde üniversiteye girdim. Ondan sonra da düşündüm insanlar ne kadar entesan diye. Şimdi müşteri deneyimi ve müşteri anlamak konusu neden önemli? Oraya biraz geçelim. Bir tanımla başlayayım. Müşteri, kurlanıcı ve karar verici. Bu için ayırmamız gerekiyor. Çünkü bazı durumlarda bu içinin ayrıştığını görüyoruz. Aslında müşteri, o ürünü ya da hizmeti hem kullanan hem karar veren hem de aslında o ürünü hem kullanan hem satın almak ararını veren ve faydalanan kişidir. Bazı durumlarda bu üç pozisyon ayrışa biliyor. Özellikle bir tuviye yani birtakım kurumlara iş yaptığımız kurumdan kuruma işlerde. Neden? Çünkü satın almak ararını veren bir ya da bürem fazla odak olabiliyor. Mesela bir eğitim satın almasında müşteri yıka olabiliyor. Ama satın almak ararını veren yönetici olabiliyor. Kurlanıcı da o eğitime katılanlar olabiliyor. Yani üçü de ayrışmış durumda. Bu nedenle ben bir tuviye iş yapıyorsam üçüncü de isteklerini ve ihtiyaçlarını anlamam ve karşılamam gerekiyor. Herhangi bir odanın ihtiyaçlarını anlamasam ve karşılamasam sıkıntı çıkacaktır. Yani müşterim en unsuz hale düşecek. Benden hizmet almaya devam etmeyecek. İkâ ya da kullanıcı mutsuz olacak. Yani eğitim mekıtılanlar bu durumda da yine onlar mutsuzluklarını ikay edecekler. Yani müşteriye ek satın almak ararını veren de İkâ ona söyleyeceği için satın almayı yapmayacak ve dolayısıyla benim işim yürümleyecek sıkıntısız bir şekilde. Bazı durumlarda da bu üçü aynı kişidir. Özellikle perakende işlerde. Yani etici artı yapan birisi için bir eser kullanıcı aynı zamanda hem müşteri hem karar veren hem satın alanı hem kullanan insanları. Üç farklı orta, üç farklı orta, üç fonksiyon da onun üzerinde birleşir. Müşteri'ye baktığımızda biz şunu görüyoruz. Müşteri hiçbir zaman bir ürünü ya da hizmeti bizim tarif ettiğimiz anlamda ya da öngördüğümüz lekısıtlı bir şekilde kullanmıyor. Kendisine ait önerlerdi birtakım şeyler var. Bunu anlamazsan eğer yeni bir girişimciysen özellikle ve bir ürüm ve hizmeti piyasaya çıkarmaya çalışıyorsan çok büyük sıkıntılar yaşayacaksın. Kendimden yine örnek vereyim. Ben zaman zaman ajansizmete alıyorum. Elkim teknolojileri işi yaptığım için birtakım videoyu hizmetleri almam gerekiyor. Ya da içerik üretiyorum. Şu anda YouTube da bir içerik üretiyorum. Psikomuabet. Belki takip ediyorsunuzdur. Yeni bir proj olarak başladı. Orada birtakım ajansizmete alıyorum. Ve benim için ajansizmete alırken en önemli şey şu ulaşmaya çalıştığımda bir şey sorduğumda, ajansita benim soruma hızlıca dönüş yapabilen birisi. Eğer bu yoksa benim için dünyanın en iyi görüntüsünü sesini de alsam o hizmet benim adıma eksik kalmış oluyor. Ve benim için devam edilemez hale geliyor. Benim açımdan mesela bir ajansizmete alırken bir müşteri olarak bu en önemli faktörlerden birisi. Başka bir ajansın müşterisi için hizmetin tahtedildiği zamanda teslim edilmesi çok önemli olabilir. Hiçbir şekilde aksaklık yaşanmaması. Bunu nasıl anlayabilirim ben? Yani müşterimin müşterimi açısından neyin önemli olduğunu tabii ki müşterimi takip ederek ve müşterimi izleyerek ve müşterimi anlamaya çalışarak. Eğer müşterim için en önemli faktörün ne olduğunu bilmezsem gereksiz birtakım çabalara girebilirim. Müşterinin hiç önemsemediği birtakım şeyleri enerji arcarım. Asıl önemli bir şeyleri ise dikkati almadığım için müşterimde memleyesizlik oluşturabilirim. Bu noktada müşteriyi anlamak için ne yapmamız gerekiyor? Peki birtakım yöntem ve teknikler kullanabiliriz. Ben daha önce de bahsetmiştim. Çok sevdiğim bir kitap vardı. Duman test, anne testi. Yani eğer sen ürün ya da hizmetini annene anlatabiliyorsana çıkıyabiliyorsan ve o da anlıyorsa. Ve sana senin ürün ve hizmetin şu dur diyebiliyorsa tamam tertemiz testi geçin demektir. Bunun üzerine yazılmış ve müşteriyi anlamakla ilgili çok iyi kitaplardan bir tanesidir. O kitabı okey bilirsiniz. Orada en önemli bir şeylerden birisi en az üç tane iç göre almak üzere, üç tane soru cevaplamak üzere müşteriyle görüşün. Gidin, konuşun ve bu üç sorunun cevabını müşterinin almaya çalışın. Bunu yaparken de şunu unutmayın insanlar sizi mutsuz etmek istemezler. Sizin hoşunuza gidecek şekilde sorarsanız soruyu ile sizin ne hoşunuza gideceğini biliyorsa sizin hoşunuza gidecek şekilde cevaplarlar. Bunu çok yaşamışsınız. Mesela eşinize dostunuzda bir ürün neyi gilifikini sorarsınız. Aman aman harika çıkar çıkmaz alacağım der. Böyle yüz kişiyle konuşun. Ürünü ve hizmeti gösterin yüzünden de alacağım böyle gözler prupruparlasın ürünü çıkarın etraf da cırcır böcekleri ötmeye başlar. Pırppulü çok severim ben bu arada eskiden mahallede kavga'ya giderken de böyle bir böyle yani gaza getirilir, gaza getirilir insanları kavga'ya gidersin. Ondan sonra en önlerde falan yer alırsın, arkanı bir dönersin kimse yok cırcır böcekleri ötüyor. Biraz buna benzer yani insanların söyledikleri, vaadettikleriyle, eylemleri ve davranışları farklı olabiliyor. Orada her zaman için davranışı ne olduğuna bakmak gerekiyor. Bunun içinde benim müşteri görüşmelerinde gerçekten sürecini anlamam gerekiyor. O kişini. Şimdi eğer biti bir iş yapıyorsam, başka birinin iş modelini eklemleniyorum demektir çoğunlukla. Eğer pere kendi bir iş yapıyorsam, kendi iş modelimi oluşturuyorum demektir çoğunlukla. Eğer biti bir ürün ya da hizmet yapıyorsam ve müşteri görüşmesine gittiysen şunu anlamam gerekiyor. Onun dünyasında ve onun kendi iş modelinde ben neresinden bu modele katılabiliyorum. Onun hayatına nasıl bir anlam üretebiliyorum. Mesela örnek verelim. İle ben kendi hayatından örnek vereyim. Ben işte kurumsala eğitim ve danışmalıklar yapıyorum. Diyelim ki müşterimi anlamak üzere bir görüşmeye gittim. Anlamam gereken şey şu benim eğitim teknolojiler alındaki hizmetim bir videozmeti veriyorum diyelim ki. Kiveriyorum zaten. Bu arada müşterimin hayatakışı içerisinde nereye oturuyor? Bir kere böyle hizmet alıyor mu başkalarından? Yoksa ben çok innovatif bir şey yaptım ve hiç kullanılan bir şey değil ilk defa onun kullanmasını mi istiyorum? Bunu daha önce podcastlerde anlatmıştım. Aman bu durumdan kaç kaç kaç? Yani yeni girişimciysen yüksek sermayen yoksa, yüksek pazarlama gücün yoksa, yakacak paran yoksa, insanları eğitmen öğretmen ve onları bir şey ikna etmen gereken ürün ve hizmetlerden kaç? Başlangıçta öncelikle, neye odaklanmal lazım, insanların zaten alışveriş yaptığı ve konomi oluşturduşeleri odaklanmal lazım. Kurum saldan mesela, ayrılmak isteyen, istifa etmek isteyen insanlardan fikir soranlar oluyor. Onları dinlediğinle, şuna dikkat ediyorum ben örnek komik bir örnek vereyim. Yani uca çekeyim biraz. Kişi diyelim ki bana şöyle konuşun. Ben bırakıyorum kurum salı ve taksi şoförlü yapacağım. Bir taksi kiralayacağım ve taksi şoförlü yapacağım. Burak, farika, tabiki yapabilirsin. Neden? Çünkü İstanbul özelinde konuşurursak taksi şoförlülerin kazandıkları belli bir para var, taksiye binen belirli bir kitle var, pazar var, alışveriş var, ekonomiyorsa noreya girmeye çalışıyorsun her şey öngörlebilir. Ama bana şunu diyorsan, istifa ediyorum ve kendi hobilerimi ekonomiye dönüştüreceğim. Aman dikkat. Hemen örümcek isterim çalışıyor artık. Neden? Çünkü bir insanın kendi hobilerini ekonomiye dönüştürmesin mümkün mü, evet mümkün ama kolayma hayır kolay değil. Ve bunun içinde yüksek streslere girmemen lazım. Eğer çok keyifli bir iş yapacaksan, keyifli bir iş yapacaksan, ekonomik kaygının yanında bulunmaması lazım. Yine artık insanlara, istifa etmeye ayrılmayı düşünün insanlara özellikle söylediğim bir şey var. 2 yıl boyunca hiçbir iş yapmadan yaşayacak durumunda ol. Bu nakiç bu nakiç yatırım miktarını bir kenara koy. Ondan sonra girişimci ilk maceranı hatırlabilirsin. Eğer 2 sene boyunca hiçbir soru iş artı olmadan, kendini güvende hissedeceğim bir para kenar da yoksa strese gireceksin. Sistresi girdikçe panik yapacaksın, panik yaptıkça, güzel insanlar neden boğulurlar, panik ile boğulurlar. Fır üzerine sakin hareket etmez lazım. Bu nedenle en önerdiğim şeylerden birisi artık bu oldu. Çünkü psikoloji tarafını da artık biraz çalışmaya başladım ve insanların en önemli ihtiyacının güvenlik olduğunu biliyorum. Girişimci olarak kendini güvende hissetmezsen yapamazsın. Zaten sen girişimciliye adım atmadan önce naki yönetmeyi para biriktirmeyi kazandığından asharcamayı ve 2 sene kendini yaşatacak para bir kenara koymayı başaracaksın. Bunu başaramıyorsan zaten girişimciliye çıktığında da finans yönetemeyeceksin demektir. Girişimcili zaten başaramazsın. Kuruya ulaşmaya çalışıyorum. Girişimci olmak istiyorsan tabii ki ol ama güvenli rahat, konforlu bir şekilde ol. Girişimciliye çıkmadan önce girişimciliğin zaten önceden güvenli alanı kendine oluştur. Bunu kurumsalda ikende yapabilirsin. Kurumsalda ikendin et ver konuşturabilirsin, para biriktirebilirsin. 2 yıllık rav veyi uçaklara rav ve ederiz ya bir rav ve olması lazım ki uçsun. Yani bir uçağı 15 metre de uçacaksın derse uçamaz. Belli bir süre gitmesi lazım. Girişimcilicin de aynı şeye geçerli. Buna dikkat etmek gerekiyor. Yani ben ne kadar uzun bir örnek verdim, örneğin herden verdiğimi bile unuttur. Dışı düşünü konuşuyordu. Bir tu bi. Başka birisinin iş modeline girmek. Eğer müşteri görüşmesine böyle gidiyors yoksam şunu anlamam gerekiyor, şunu dikkat etmem gerekiyor. Ben bu insanın dünyasında var olan hangi akışın yerine geçmeye çalışıyorum. Onun iş modeliyle benim iş modelim kazan kazan kurgusunda birbirini besleyerek nasıl yukarıya doğru çıkıyor. Bunu anlamam gerekiyor. Bitisi de neyi anlamam gerekiyor? Benim ürün ya da hizmetimi kullanacak olan insan bunu hangi işi görmek için kullanacak? Bakın bu çok önemli. Japs Subi Dan Frame Mörkü. Bunu daha önce yine podcasti anlatmıştım. Harvard Business Sucullan Clayton Christensen tarafından ortaya atılan bir teorii. İki tane kitabı var kitaplanışman ismini hatırlamıyorum ama araştırsanız iki kitabında önerim okuyabilirsiniz. Orada bunu anlatır. Podcastlerce de daha önce örneğini vermiştim. Çok bayıldığım bir örnekdir. Bize içgörü sağlamanın en garantili yoludur bence. Bir mesele ile ilgili derinlikli kavrayış. Japs Subi Dan yani görülecek iş çerçevesini anlıyorsan bir girişimci olarak çok güzel içgörler yakalayabilirsin. Kendi danışmandığından örnek veriyor. Bu teoriyi ortaya atan Clayton bir gün bir festhut restoran zinciri çağırıyor. Ve diyor ki biz miktşeklerimizi daha çok satmak istiyoruz. Şu anda ki satışlardan memnun değil izliyorlar. O da araştırmaya başlıyor. Nasıl daha çok satabiliriz diye. Yani satış veya rakamlarına ne zaman hangi günün hangi saatinden ne kadar satıldığına bakıyor. Müşterilerle görüşüyor, konuşuyor, bir rakatlar yapıyor. Ve sonunda şunu fark ediyor. Amerika'da insanlar evlerinden iş yerlerine gitmek için çok uzun süre. Refikte kalmak durumundalar. Müşterinin gördüğü iş şu çabuk bitmeyen kıvamlı ve besleyici bir şey ile geçirmek istiyor. Bakın nefis bir içgörü. Yani müşteri, nin derdi miktşek falan değil. Müşteri bu işi görecek başka bir şey de hemen onun yerine koyabilir. Yani aynı şekilde ona uzun süre vakit geçirten oyalayan keyifli, lezzetli ve yavaş tükenen başka bir şey gelsen miktşeklerini onu kullanacak. Bunu bu içgörüye elde ediyor. Bu araştırmalı diyor ki sizin müşterinizin gördüğü iş bu. Yani sen bir miktşek satacaksan eğer mücadele ettiğin şey müşterinin oy olduğu yiyeceği sandedik ya da oy olduğu yiyeceği sınulti bununla mücadele ediyorsun. Raki bin bu. Bakın içgörünün güzelliğin ne kadar güzel, ne kadar güzel bir içgörü. Ve diyor ki daha besleyici formiller hazırlayın kıvamını arttığın çok kolay tükenmesin, hızlıca bitmesin. Neden? Çünkü bir saat bu önce oy olduğu eşlik edecek o insanı. Büyük kaplar, daha büyük kaplar yapın ve çok hızlı alışveriş yapmak istedikler için sabah trafiğinde bir an önce satın alıp gitmeleri gerekli için tezgahın üzerinde hazır hemen bulunsun sabah trafiğinde o müşteri oğlunu da ve ön ödemeli kartlar olsun alışverişi de hızlı yapsın alıp gitsin. İnanılmaz bir şekilde satışlar patlıyor bundan sonra. İşte bunu yeni girişimciye yeni bir örüme hizmeti ortaya koyacak müşteriye çok öneriyorum. Müşterinin senin örüme hizmetinle gördüğü işi kavra. Bu görülen iş çoğunlukla örüme hizmetle çok da alakalı olmayacak bu arada. Bir takım komik şeyler durumlar düşünelim. Kitap artık mesela Instagram'da kahvenin yanında, selfie'ya da kitap okuyorum havalı poz o atmak içinde kullanılan bir şey. Yani onun için birisi kitap almaya gittiğinde kitabın kapanın güzelliği de onun işini görmek için önemli faktörlerden birisi. Çünkü orada kitap okumakla ilgili bir iş görmüyor. Başka bir iş görüyor. Ve gayet normal olabilir. Ya da başka bir şey düşünelim. Başka bir örnek düşünelim. Saat satıyorsun. Saatı zamanla görmek için, zamanla bakmak için kullanmıyor. Belki takım evlisisini çok iyi tamamladığı için, havalı olduğu için. Statü senbali olduğu için, başkaların ulaşamayacağı bir saat olduğu için takıyor. Gördüğü iş o. Buna dikkat etmen gerekiyor. Araba alacak birisi. Araba'yı satın alırken en önem verdiği şey şu. Ben çocuklarımı tatile okula götürüyorum. Araba da seyahat ettiriyorum. Bu müşteri eğer bu işi görmeye çalışıyorsa sen dünyanın en havalı, en şık gözüken arabasını da yapsan umurunda olmaz. Çarpışma teslerine bakacak, skorlara bakacak ve bu dünyanın kendi bütçesini alabildiği en güvenli arabasını almaya çalışacak. Buradan da tabii müşteri segmentlerine doğru gidiyoruz. İçgörü benimle işime yarıyor. Ben bu içgörüyü bilirsem, bu segmente bu pazarlama mesajıyla ulaşırım. Yani çocuklarına güvenli okula götürmek isteyen anne ve babaya araba reklamı yapıyorsam burayı vurgularım. Bu benzer kurguları gördük bu arada televizyonlarda. Yani marka ismi kullanmadan ama hatırlayacaksınızdır. Yani çocukları güvenli ulaştırmak üzere markalardan bir tanesi bu reklamı kullanmıştı. Bu da komik hepimizin yaşadığı bir şey bu arada. Kimseyi lütfen şey gibi düşünmeyin. Yani benimle yaşadığım bir şey. Yazın, plaja çıkabilmek diye tarif ediyorum. Ben bunu. Yani kış boyunca biraz rahat hareket ettiğimiz için ben öyle rahat hareket ediyorum. Bir de yazı yaklaşırken kendime bakıp ben plaja çıkabilir miyim bu duruma da diye. Bunu kendime sormam gerekiyor. Ve orada görülecek bir iş var değil mi? Yani diyet. Yani o dönemle mesela, support salonları ve diyeti sienler gördüğü iş şu beni plaja çıkaracak duruma getirmen gerekiyor. Birlikte bunu yapmamız gerekiyor. Bunun dışındaki hiçbir mesajın benim için önemi yok. Bu saat alıklı beslenmek, işte kart damar sağlı için ağırlık çalışmak vesaire dönemi ve zamanı o değil. Ben o segmentte değilim o dönemde. Şurada hazırlanak almış 40 gün, o 40 gün içerisinde toparlamam gerekiyor. Görüceymiş bu. Şimdi böyleyse buna göre bir pazarlama dileyim mesaj, ürüm ya da hizmetinde buna göre kurgulanması gerekiyor. Satışlarında yine benim hayatımdan bir örnek, 100 zeytinler, ne tur yapmak için de kursa gelen var. O konuyu öğrenmekle hiçbir alakası yok. Aynı konuyla ilgilenen bir takım insanlarla tanışmak için oraya geliyor. Benim dolayısıyla orada bu iç görüğü ile hareket etmem ve öğrenme deneyimi ne, öğrenme deneyimi ona göre tasarlamam daha iyi olacaktır. Ben bu iç görüğü nasıl ulaşırım? Capsu Birdan yani görecek iş çarçevesini düşünicem. O açıdan bakacağım. Müşterilerim burada hangi işi görüyor ona bakacağım. Rakiplerime bakacağım. Müşterimin rakibinde bana göre daha fazla gördüğü bir iş var mı? Bazı durumlarda da rakipler ya da sen bu rekabeti oluşturabilirsin. Görülecek işle bir takım eksiklikler vardır, paketi tamamlarsın. Yani piyasadaki ürünler içgörüyü keşfettin, görelecek işi gördün, buldun. Bu işin bir kısmını karşılıyordur ya da müşterinin birden fazla ürünü birbirine ekleyerek bu işi görmesi gerekiyordur. Sen bütün o işleri gören bir şeye ortaya koyarsan ufmis, hemen bir pazarpayı yakalamış olursun. Müşterinin yakından izleyebilirsin. Yani senin ürün ya da hizmetini kullanırken nasıl kullanıyor, ne yapıyor, başkalarını bunu nasıl anlatıyor, müşteriyi hem sosyal medyada, hem de doğrudan yanında bunlara takip edebilirsin. Ürünü kendin kullanabilirsin ya da hizmeti. Bu özellikle çok büyük yapılarda çok ihmal edilen bir şeydir. Müşterinin süründüğü yapılar var ve bunların müşter tarafından unutulduğunu falan düşünüyorlar ama müşteri asla unutmaz. Yaşadınız değil mi? Zorlukla teslim ettiğiniz modemleriniz oldu. Çok böyle güç belar teslim ettiğiniz bir takım digital televizyon hizmetleriniz oldu. Yanından geçiyor musunuz şu anda? Geçmiyorsunuz. Markanın adını duyduğunda, duyduğunuzda tülenizlikendiken olmuyor mu? Benim oluyor. Sanıyorlar ki bir şekilde ben müşterinin işini zorlaştıra, zorlaştıra alacağım parayı almaya devam edelim diye düşünüyorlar ama yok. Bu noktada işte kendin kullan. Özellikle büyük yapılarda himale edilen o şey sen himal etme. Yani gir bakalım kendi restoranın iç kapısından içeriye ve o hizmeti sen al. Ne kadar sürede ilgilenecekler seninle, özellikle de seni tanımıyorlarsa yani kalabalık bir durumda ise kendi restoranından nasıl tanımmayacaksan, niye sen kendi restoranında tanımıyorlar ki? Bu arada onu da dikkat et ama şimdi yani. Kendi restoranında tanımmaz bir say ya önüne iverdikten sonra kendimi örneği yabancılaştım. Bu örnek olmadı başka bir şey yapalım. Bir arkadaşını gönder o zaman. Gitsin normal bir müşterimiş gibi gizlmüşleri oluyor bu da bu arada. Ama senin arkadaşın çünkü sen küçük girişimcisin ve gizlmüşleri kullanacak bitcan olmadığını hayal edelim. Gönder o deneyimi yaşasın ya da kendin kendi ürününü kullan. Başka neye dikkat edebilirim? Ürün ya da hizmetimle ilgili benim öngörmediğim bir kullanım oluşmuş mu? Buna bakabilirim. Bazı durumlarla da çünkü müşteri senin hiç öngörmediğim bir şekilde ürününü kullanabiliyor. Örnek vermek gerekirse mesela sen taburu üretiyorsun diyelim ki. Ve oturulmasını yetili üretmişsin ama müşterilerin bir kısmı onun saksa altlığı yapıyor. Bir dakika çok güzel bir içgürü demek ki burada saksa altlığı olmayı yarayan bir şey var benim ürünümde. Ben belki bu ürünü hem saksa altlığı olarak hem de taburu olarak kullanabilirim. Ben bir dönem üniversite döneminde Osman Bey'i de nişan taşında birtakım toptan kıyafet şirketlerine kıyafet markalarına aksesuar ticareti yapmıştım. Ve orada çok ilginç bir şekilde bunu kullanırdım. Birtakım elbise aksesuarları tasarlamam gerekiyor. O ürünü pazarlama ki için mesela gedik paşa da ayakkabıların üzerinde kullanılan döküm metal tokaları alırdım. Ve ona yaptığım birtakım eklemelerle onu bir elbise aksesuarına dönüştürdüm. İnanılmaz bir asim etriydi bu arada ayakkabı aksesuar olarak üretildiği için çok ucuz rüyahtlarla üretiliyordu. İnovatip bir şekilde o alandan başka bir alanda kullanmaya geçirdiğim anda çok daha karmarcım yükselerek iş yapıyordum. Benim için o ayakkabı tokası değil. Ben onu başka şekilde kullanıyorum. Bazen de böyle şeyler olur. Özellikle senin bir yazılmizmetin varsa böyle çok büyük işler görebilen bir sağ sizmetin varsa müşterilerini izlemen lazım. Nerelerde kullanıyorlar, nasıl kullanıyorlar. Bazen de çünkü müşteri bir şeyleri yamalıya yarak biraz ondan, biraz ondan ekleyerek kendisi de böyle bir şey. Yarak kendisi de böyle birtakım çözümler bulur. Onları bulup, keşfedip bu içgörüyü kullanıp kendini örneği geliştirmek istersen kulağını bilirsin. Bu içgörüleri elde ettiğinde önem siz olanı ayıklamaya yardımcı olacak. Viyanegativa bölümü, o tekrar izlenebilen bir bölüm. Bu arada Viyanegativa ile ilgili başka bölümlerde çekicem çünkü nasim talep düşüncesi gerçekten çok bereketli bir düşünce alanı sürekli her okudumma da başka şeyler yaşanıyor. Nasim talep ile ilgili de böyle espriler dönüyor şu yakınlarda. Tavitin üzerinden öyle bir espriler döndü. Birileri nasim talepden din de benim adım aklına geliyormuş. Ben de şeysprisi yaptım. Cemil Muzin meşhur hesbisi vardır ya can yılmaz, dicumince, Cemilmaz. Yani nasip benim vizyonumda şu nasim talep yazıldığı anda Google aramak için dicumin inanç ayar diye çıkacak. O derece belki kendisi çalışmıyorlulur beni kendisi kadar. Nasıl bir cümle oldu? Belki de kendisi bile kendisini benim okudum kadar okumuyordur. İnanılmaz bereketli bir alanı var bu arada gerçekten. Viyanegativa'ya tekrar geleceğim. Müşteli ile ilgili elde ettin içgürü sonrası viyanegativa yaparak gereksiz siliklerden ürün ya da hizmetini kurtarabilirsin. Önemli olanın iletişimini yapabilirsin. Dörülecek işe göre müşterilerini segmente edebilirsin. Ve küm pazarlama stratejini bu içgürüye göre konumlandırabilirsin. Yani senin ürün ve hizmetini müşterin hangi işi görmek üzere kullanıyorsa tam doğu işin görüldüğü reklamlar, durumlar, fotoğraflar, sosyal medya mesajları kullanabilirsin. Böyle yaparsan çok başarılı ocağını düşünüyorum. Benim içine çok keyifli oldu. İçgürü ile dolu bir kayıt oldu. Dilerim sizler için öyle olmuştur görüşmek üzere. [Müzik çalıyor] [Müzik çalıyor] [Müzik çalıyor] [Müzik çalıyor] [Müzik çalıyor] [. müzik çalıyor. ]