2 - Italië

Als je hier om je heen kijkt begrijp je het meteen. Dit is een ideale locatie voor een uitkijk toren. We staan in het noorden van Sicilia, Forte-Kavali. De kustlijn is bedoverend, het uitzicht prachtig. We staan hier dus nu in een uitkijk toren van het voort. Er zitten al een beetje na het als in grote metale cilinder. Ja, een jat van voor om door te kijken. Ik snap wel om naar Cirean Forte te hebben gebouwd, want het moet je ook niet recht. Heel veel zien. Maar je bent nu langs ginder. Ik denk dat het een andere deel van het talje is. Nu is het stortje water, het kijken tussen het talje en Sicilia. Mooi, maar wel warm. Kereel, je inbeelden ze van hieruit die boten goed kunnen spotten. Ik kan botten zien, dus die zijn ook goed botten. Ik had er vanuit dat hij was ook nog een erg kijkersofzade. Het is nog wel de ideale plek om naar de derk boten te zoeken. Het plek was een Sicilia bij een grens van Italien. Dat zag een klein stroken op het ziens. Dit voort moet zelfs van de 19e Eur de Seestraat tussen Sicilia en het Zuiden van het Iterianse vasteland bewaakken. Ook ter is de eerste wereldoorlog was de doorgang via deze stroken water. Een crucial maritime knopunt. Samen met Marneke, Larissa en andere leerlingen zie ik hier hoe italianse militaire duitsonderseers proberen te underschappen in 1917. En dat is verapend. Zeker als je bedankt dat bij de landen, italien en Duitsland, drie jaar eerder nog best de bondgenoten waren. Hoe gemotivert een strijd vaardig waarde italianen? Dat is alle sinds de vraag die ik me hier stel. Hoe zou de italianen zelf over deze twist denken? Hoe bekijken ze in andere landen dezelfde historische feiten? Hoe een of veel zijreg is onze blik op geschiedenis eigenlijk? Die voortuurende vraag in uw schiedigheid probeer ik door te geven aan de leerlingen in mijn klas. Mijn naam is Eva Katheu. Samen met Marneke, Larissa en hun klasgenoten en een collega leerkracht krijg je de kans om op onderzoek te gaan in Italia. We willen weten hoe ze hier in geschiedenis van de eerste wereldoorlog bekijken en beleven. Voor Tika Wally in het Norde van Sicilia is ons startpunt. We gaan naar binnen via een netwerk van smalëntrigieren te gangen. Dat zijn in zonsmalen, denk ik, dat zijn de zeszegdegen van de landen. Larissa vertelt over de municie waarmee het duitseschepen werden getorpedeerd. Ze gingen gemaakt in de muurse gratu, waar ze geen pouder stokkeerde en deze was alleen voor dat de lucht toevoornig te komen, zodat ze goed leven en ze mochten niet door wandelen want dat mensen hier aanden, dus dat slechtjes alleen als ze gaan halen, kon er één van het effe snel heren. Hoelde, hoelde, toch, alleen kon niet dat ik toch van het is. Het trekt hier ook een beetje. Het is geen vormtje, maar het is wel vries. Het trekt hier ook, zodat het gumpuider goed blijft. En het vers. Dus dit is een kan op een bewaardwicht? Nee, het is een muur, zie je meer de reggaten. Dat is dat, ik denk. Een kleine poortjes waar ze daar instuiken, gesorteerd. En dan kon ik dat er het halen, als ik me kan. Een eerder komt ook zo'n afwielding zien van de berg. En ze hebben hier eerst granat opgegooid dat de berg wat wordt Deze wereld zijn opgemaakt, vormen ze op de baan. Deze wereld zijn opgemaakt, van de wuid, van de wuid, van de wuid. Zij hebben ze daar op gesmeten en de namen hebben het gestoolte laven, hebben ze daar vlak gemaakt en dan hebben ze de beginen bouwen. Als ze nomen ze die ene. Als ze het zo aan de andere langs van een bijnaziek koop hebben. Vanuit het voortmoeste zesraad bewaakt worden. Waar neemt je over de opgetekend, en doorgespeld, door duiven? En dan namen ze die meegij, naar hier, vervoeren ze naar hier. Als ze hier is, moeten ze laten weten aan de liefde de los en die ging terug naar hun huis. Alleen waren ze opgegroeid zijn die duiven. Ze moesten er zo vijf of zes sturen, dat er zeker een aan kwam. Want veel werelden omderschept of veel styrrevonder. We gaan dat de lange afstande waren dat ze moesten doen. En sommige duiven hebben gewoon geen goede orientatie. Die zijn ook naar de reisanders. En ze hebben er een rugzakjes. En kleine buisjes aan hun pootjes, waar ze brieven kon insteken of soms kleine andere dingen. En in de laatste jaren, als ze is voorzicht gebruikt, ging ze kleine kaart aan de duiven. En daar kon ze zwaar tweet beelden, niet echt foto's, maar beelden meer trekken. Dat ze kunnen zien, schepen over de zee en kijken waar ze een beetje verkennen met de duiven. Maar het was wel slechte foto's. En wij hebben om de tien seconden een foto. Dus het was niet zo'n goede beelden, maar heel veel beelden. En dan kon ze zien wat er ganden was en kunnen ze veel trekken. Zavos wordt de Marnek en onze leerlingen met ten ondergedompeld in de Sicilianse cultuur. Ze lopen een volledige week school hier en logeren ingast gezinnen bij Leeftijdsgenoten. Marnek wordt al zo'n koning ontvangen. Op het eerste test, vind ik aangekomen. Bij recht open en vriendelijke mensen. Mijn hoogst is Sofia. Marnek doet zelfs mijn was als de vuil is. Dan moet ik de ene kerst van een zakt steerkje. En dan was ze voor mij direct en die strikt als zelfs. Ik word hier een volgende stok en ik eet een echt vol, vol, vol, vol. Ik ben niet meer. Sofia m'n weer ook gezegd dat ik na deze week zeker minstens 5 kilo. Zal zijn bijgekomen en ik lopen ook. Als ik zo besieel dat ik allemaal eet, we zijn de eerste dag. Pizzer gaan eet, maar niet. Pizzer was een beljeig boer, maar Pizzer al a tapas. Fantastisch, fantastisch lekkere. Die kunnen hier kreden je ook ook koken. Sorry, ik had het gezien om te zeggen, want het is echt prettig. Deze drotse fantastisch. De schoolbel schiet iedereen goed wakker. We krijgen een rondleiding in de school en verzamelen in de bibliotheek. Ook al klinkt ze namens niet zo Italiaans. Het is de plaatslijke Kevin die ons verwelkomt. Hij heeft een korte introductie over wat de eerste wereldoorlog heeft betekent voor Italia. My name is Kevin en ik ben in mijn 4e school. De eerste wereldoorlog hebben de werelderlog en zonder miljoen zonder mensen. Deze miljoen zonder was de feitlijke werelderlog, miljoen zonder mensen zijn ook net een succes. Kevin doet zijn verhaal, maar wat hebben wij gelezen in onze geschiedenisboeken over dit Italiaans verhaal? Aan de vooravond van de eerste wereldoorlog was Italia bondgenoot van de centrale. Toen de oorlog uitbraak beslot Italia de situatie nog wat af te wachten. Een jaar later kosten ze voor het kamp van de gealiërde. Ze willen oostrijken om grijven aan in de Alpen. Wij noemen het een offensive van het Italiaanse leger. Maar het wordt offensive nemen de Italiaanse leerlingen niet in de mond. Zij hebben het vooral over de frontlijn die situërte zich in het noorden. Ze s'iliden zelf was een basis voor de Italiaanse mariner. Troepen, voraren en munisie werden er verschillende fronten vervoerd vanuit Sicilian z'Aves. Het eiland ving ook vluchtelingen op uit andere deel van Italia die door de oorlog waren getroffen en stuurde zelf veel soldaten uit. Het Italiaanse leger boekten over binnen je, maar leert ook zware traumatische verliezen, zoals bij de slag bij Caparetto. Ze verlorenen er een half miljoen soldaten. Van een aantal van die soldaten lezen we de brieven. We willen zoden ervaringen aan de verschillende fronten vergelijken. Mammacara, postamaledetta, en gora nulla, tot die meen consoleen, die zetten er gewoon met de manier te expecteren. Aboca shoot tanken die eiche kuienische jorni, prima d'r letter, patiensadunken. We lezen brieven van soldaten, waarbij ze zichzelf moet in spreken. De kogel skits te als hagel stenen af op de rande van de loopgrave, zodat we dicken moeten zoeken. We lezen verslagen over de rauwe realiteit aan het veront. Hij bloedde dood bij gebrek aan eerst helpen. Niemand wist waar de zieken dragers waren, maar we kunnen niet blijven wachten. Brieven van soldaten over de wannhoop. Slip we door en staat er over de rochelende gewonden heen. Brieven van je liefde over een gemis. Zelf de domsten onder ons begrepen dat zijn zeker de dood te gemoet. Als leven de schiet schijf voor de duitsen mit reers, Dan spreken we met een Italiaanse leerling. Ze ligt uit op basis van een brief hoe gemengd de gevoel is van een moeder wel kunnen zijn. Maar wat een Italiaanse precies drijf blijft voor ons groot en heel onbeantwoord. Ik weet niet of er uiteindelijk een echte reden was, zichtte hij ze Italiaanse leerling. Maar ze moesten. Ze moesten de beveelige en eigenlijk wisten ze niet wat ze deren. En in één aardem zich terwijl het goed te gaan feit. Het is goed om te gaan vechten. Misschien was het in ons land duidelijker. Duitsen troepen we willen belgen aan en bezetten het land. De manier waarop ze dat telen was verhoestend. De universiteit van leuvenwertien brand gestoken, bergerzverdiggeïcuteerd, sommigen deden er nog een schepje bovenop. En verzonden verhalen over duitsen soldaten die baby in de auto's. De baby was niet meer een auto's. De duitsen was niet meer een auto's. En ze moesten de beveelige en voorten op de auto's. Omgingen en niet veel. Het lijkt voor een precies moeilijker te begrijpen dat het echt is gebeurd. En dat het echt is plaatsgevander. En heb je daar een reclaring voor? Waarom dat voor een moeilijker zou zijn? Omdat je begrijpen of om zich in te leven in het onderwerp? Het is hier omdat het niet exact op deze plaats is gebeurd. En dat is nooit echt groot uit het eerst. Of het groot uit het eerst dat het echt verhalen nog hebben. En dat het echt bevuldig is. Na het begin van de 20ste eeuw. Toen had Italia dus zoals gezicht met Duitsland en oostrijken ongerrijden een bondgenotschap gesloten. In de maand naar de aanslag in Sarajevo voelligde in Europa tient verschillende oorogsverklaringen elkaar in snel tempo op. Maar Italia besloten het raal te blijven. Prameer zal omraging met beide partijen onderhandelen over extra gebied waar die italiane aanspraak op zouden kunnen maken. Bedoogers kwamen op straat en demonstreerde voorde neutraliteit. Toch koelde Prameer naar een klein jaar voordige aliërde zijdeurde het meest generuusebod. Italia zouden gebieden Trentino, Zuid-iro, Trieste, Iestrie en Dalnaasje krijgen in Ralformilitaire steun. Oostrijk beloofde alleen Trentino tot bepaalde Italia's keuze. Avantie, langobieden het generale. De bondgenoten van 1914 werd dus feilende in 15. Ik sta om de vraag overtuigd je dan als land in de strijd kan gooien. Hoe motivert waar die italiane soldaten als het een jaar duurt er je beslust hebt wie je feit is? We vragen het aan onze italiane vrienden. Kon je biedsuitbreiding, nationalisme, de soldaten echt motiveren? Want dat is iets dat we inbel je minder kennen. We will join in de alite during de war voor liberatie die mensen en de territories. Je kan het liberatie? Ja, want die are italiane. All de territories van Trentino en de fume in Dalmatia was italiane. Ja, het kultuur was italiane, het was italiane. De woordkeuze van de italiane zegt hier alles. De spreek over de bevrijding van de gebieden die al italiane waren. Italien heeft echt niet gegeten door de centriële powers. Het was in de centriële powers. Italien was in de offensie if we understand it well to gain more territory. Kan we zien italiane aggressoren in dit war? Ja, ik denk dat italiane niet verweerde maar omdat. Ja, ik wil eigenlijk de aredem lands in de territories dat zei je om te verweer. Het was de aam van de idolien. Het was niet te verweerde en de territories dat we niet in de idolien waren. Dit waren consider italiane territories, maar ze waren niet in de idolien. Dus ik wil het gewoon te verweerde en te verweerde. Er waren italiane, wat van de andere kentjes. Ze waren ook considerate territories in italien. We hebben het op andere point van het duur, maar het was een italiane. Ik wil het dat de territories waren italiane. Het is een point van de aredem lands. Ik wil het dat de aredem lands in italien zijn. Waar zou je het niet be? De territories waren italiane. Vindt de ausruingarijen en pijen. Het is verweerde en te verweerde. De territories waren traditie, de lengvige en de stil van de leven was italiane. Ze feitde dat ze waren italiane. Dus ze waren niet happy om dat. Voor de resten, trieste en alle de parten van de aredem landen. Ze waren happy om de parten van de aredem landen te zijn. Want ze feitde dat ze waren parten van de our country en niet parten van de aredem landen. Het waren al italiane die daar leefde. Intrieste en Trentino was iedereen er gelukkig mee. Dat er een ruimmeerderheid van bevolking in Trentino of suitierol uitstalen was, krijg je hier niet te horen. Zo'n leerlingen durven nog opren dat er different points of view kunnen zijn, maar veel ruimte wordt hier niet voor gelaten. De were considered Italian klinkt het kordaat. Okie dokie, via Hora, nog een dash overleefd. Maar Nick denkt er het zijnen van en besluit veel te genieten van de sfeer en de gast gezin. Ik kom dat uit de dusch helemaal frisgewasen. En ja. We zien niet zo'n echte jongens, zelf als mama horen. Ik geloof dat alles in orde is. Ik gevolg op de hele rast, de hele rast. Alleen veel mensen ontmoet het ergens mijn project gewoon. Vrienden van mijn hoost. En ik zeg het u letterlijk. Ieder italianse persoon die ik tegen kom, is zo warm en vriendelijk mens. En allemaal lijkt het oprecht, interesseerd in België. Zo zwogen we een beetje in een elien, want ik weet niet meer heel weinig of op België. En ze ben echt heel veel vragen. Ja, dat was altijd wel heel zeker. Tot ziens. Algoesta is de stad waar we deze week school lopen. Het italianse leger heeft hier nog steeds een nieterbasis. Die ook dientstreet in de eerste wereldoorlog. Hier zouden luchtschepen een soort van zappelingsgebouwd worden. Het is uitgestuurd om observaties te doen. Vandaag jamener het stadspezijn, parwebapens, foto's en uniformen uit die tijd vinden. Het aanleggt wordt gezogen naar een foto. Het is een foto van een gigantisch en impulsant gebouw. Die moest je als parkerplaats voor een inmens luchtschip. Agenis de zappbarien. De ene is zappbarien. Misschien even zo dat je zeer op die foto. Het is een zwaartwiet foto van een gigantische gigantische hang gehag. Met een hele grote opening van voor. Je ziet er staan twee knijmandeljes voor je aangeven. Hoeveel meter zou je je groot? Ik denk als die mannenke stelt, dat ik gemakkelijk aan 50 zit. 50 meter zo'n wietzinderdad. Gigantisch en oud die gaan geleden, vliegt even eens een gigantisch luchtschip. Het ziet er uit als een zappelingsgebouwd. Hier gebouwd. Ja, ben je een ebige groot als twee huizen, denk ik, als ze vanuit achtergrond kijken. En erom groot. Dus dat op algoesta en dan. En jij kan tieren zien, Bela. Ja. Zij wel trots op hun uniformen hier. -Ja, dat zijn trots op hun uniformen. Er staan hier mooie uitgesteld. Maar terecht, want ze zijn ook mooie uniformen vind ik. Veel goud. -Veel goud. Veel vringelkens, veel knoppen. Ja, veel show. Onze laatste dag. Van wat we zo noemden, gaan we vandaag naar de Ola Magna, de grote Ola van de school. Van Jarno. Onze Italiaanse gasteren willen de onderzoekstweek afsluiten met wat zij dramatisation noemen. We weten niet goed wat we hiervan moeten denken. Is dit de Italiaanse manier van omgaan met geschiedenis? Iedereen krijgt op een of andere manier een rol op het podium. Een ganse dag wordt er druk gerepeteerd. God, waarom is het? -Ik heb een plezier voor het grondje. Ik denk het is het voor mij. -Nou, ik kan het niet. No, vroeg niet. Vind ik dat we hier al listeren? -Nou. We waren zo, jongen en vol op de grond. We hebben hier ook de feitere van de oude krantie. De droom van vrienden in het tafel. Het is een prachtig namida. Een paar reoze verhaars van de lomme mongen, super. De premieren van ons tenelstuk, met de oude mania. We zijn aan de repeteren voor straks als alle ouders komen kijken. Waar komen ouderstkijk? Alle ouders en leerprechten van de school komen naar de kijkers, naar ons endproduct. De werkrechts ziet er dus negelijk. Het is precies niet heel tevreden, maar hoe het hier gaat. Zij zijn hoopkomentraal. Ik vond het wel goed. Ik denk dat ik de zin opnieuw doe en alles teruggoed zet. Iedereen is een beetje aan het oefenen en dan moet je doen en teks aan het leren. Ik denk dat we op het stukken eigenlijk gaat. Ik denk niet dat ik denk dat ik over een groep jongens ga vertrekken naar de oorlog en niet echt weet wat ze moeten verwachten. In het begin zijn ze heel. Je moet teveren. - Je moet teveren. Als we weer trekken, dan valt het natuurlijk tegen het hen. Het is een beetje onweten. Je staat er nog even mee met zijn maigel. Maigel, je vrouwt de kieëren. Je ziet hier nou toch. Doe de oude kieëren. En jullie eigenlijk te gevoelen als ze het verhaal van de eerste wereldoorlog of ze nu nemen? Nee, ze proberen meer een drama en leuk te maken om naar te kijken en niet zo zeer wat er echt is gebeurd. Je geeft een voorbeeld van het tijd op de rechstverwurld. Bij de vorige opdragstverwurld moet ze ook een brief schrijven. Dat is wel een doel dat wij een soldat was. In een schroepje zouden we heel veel dramaen doen. Ze waren ook niet met zwanger en we kunnen niet meer tevaderen. Die waren niet bezig met de oorlog, maar het worden gewoon meer en meer drama en dat wij het tonieel proberen ze het ook zo dramatisch te maken. Wat gebeurt er voor je, Michael? Ik heb een bezoek van de verneed. Ik denk dat het de oorlog is. Nee, we kunnen zeggen dat. Dat is een sterk persoon, precies. Die betje frustraten de andere leerlingen die niet zijn en dan opleed zijn of andere dingen zijn aan het doen, anders die ze. Savons wacht ons het zo geheten momen op de geheim. De leerlingen dragen kostumens van wat ze in de klerkast van nu gastouders kon bevinden. Het publiek is gewoon binnen en het spectakel kan starten. Al voelde het wat omwennen je in het begin, de muziek, het publiek. Alle toeter zijn bellen brengen iedereen in de stemming. Onze leerlingen geven zich helemaal op het podium. We rijden naar Sicille om te onderzoeken hoe die italianen met hun oorlogs verleden omgaan. Dat doen ze duidelijk anders dan wij. Ook alken ze bijna tien keer meer je sneuvel de soldaat aan de belgen, de eerste wereldoorlog is naar ons gewoel hier wat naar de achtergrond geduurd. Een beetje gereduisseerd tot een verzameling van artefakte, betjes en een bron van inspiratie voor een tonneel stuk. Is het om dat italien op een totaal andere manier in de strijd is gestapt? Dat we hier verder van de vondlijn zitten, omdat de soldaat uit nut van de oorlog niet indragen? We keren naar huis met misschien wel even veel vragen als het te oelde kwamen. Maar één ding is zeker. Onze leerlingen bestefen dat een blikwerpen op geschiedenis heel veel zijrig kan uitruiden. Dit is een podcast van het attenemlier en een kampuser ture van de porten in samenwerking met wederik de pakker. Ik ben Eva Katheu, de muziekwers gemaakt door Veelde Kusser en gebracht door de schoolbend. Deze reeks komt tot stand met de steun van het Erasmus+ programma van de Europese Unie. (C) TV GELDERLAND 2020