Go back

#18 - Welk effect hebben ouders op het executief functioneren van kinderen?

24m 21s

#18 - Welk effect hebben ouders op het executief functioneren van kinderen?

De podcastaflevering bespreekt de rol van ouders in de ontwikkeling van executieve functies bij kinderen. Executieve functies, zoals plannen, emotieregulatie en flexibiliteit, zijn hersenfuncties die nodig zijn voor doelgericht en zelfstandig handelen. Ze ontwikkelen zich tot ongeveer het 25e levensjaar. Ouders zijn in de vroege jeugd de "dirigent" en nemen deze functies waar voor het kind, bijvoorbeeld bij het oversteken of op tijd komen. Cruciaal is dat ouders dit stokje geleidelijk overdragen door kinderen praktische taken zelf te laten uitvoeren, zoals aankleden of een boodschap doen, wat zelfstandigheid en vertrouwen bevordert. De ontwikkeling verloopt in fasen: basisfuncties zoals impulscontrole ontstaan al bij peuters, terwijl complexere vaardigheden zoals planning en metacognitie (reflectie op eigen handelen) zich later ontwikkelen, soms met knelpunten in de puberteit. Scholen kunnen executieve functies ondersteunen via methodes die metaforen (zoals een boot of auto) gebruiken en door klassikaal aandacht te besteden aan taakaanpak. Uiteindelijk helpt het trainen van deze functies kinderen om zelfstandiger te functioneren, wat zowel thuis als in de klas tijd en energie bespaart.

Transcription

4266 Words, 24062 Characters

Dutch
Ik ouders zijn in het begin de exektieve functies van hun kinderen. Bijvoorbeeld als ze de straat moeten oversteken. Zijn de ouders als kinderen nog jong zijn? Die opletten in het verkeer. Ouders bepalen dat we ergens op tijd moeten zijn voor de zwemles. Als een kind dan niet kan klokkijken. In eerste instantie zijn ouders de dirigent van het berein van hun kind. En dan hebben we een dirigere stokje vast of geefmen. Moet ze dat natuurlijk wel gaan overdragen. Welkom bij de Pearson Podcast. In deze podcast nemen we je mee in de wereld van deurgenostiek en behandeling binnen de geeselijke gezondheidzorg. Ik ben meer te wilden beest, sigeloog en productadviseer bij Pearson. En ik interview professie nos uit het werkveld om antwoord te geven op vele brandende vragen. Voor dat we verder gaan, nog even dit. Problemen met het geheugen kun je op verschillende manieren constateren. Heel belangrijk hierbij is om te kijken naar de geheugenfunctie bij de uitvoering van alle dagens te taken. Met de nieuwe RBMT3 neet je bij klienten met kochnitieve problemen. Van af 16 jaar. Hoeveel moeite ze hebben met alle dagens geheugen teken. En kun je goede inschatting maken van hetzelfstandig functioneren. Kijk voor meer informatie op www.peersinclinico.nl/podcast. MUZIEK. Welkom bij deze podcastaflevering. In deze aflevering hebben we natuurlijk weer een hele leuke vraag die wordt beantwoord door een expert. En de vraag is welk effect hebben ouders op het executiefunctioneeren van kinderen. En deze vraag zal beantwoord worden door Willemine Cort. Die zit hier tegenover. Willemine, misschien kun je zelf even een kort voorstellen. Ik ben Willemine Cort. Ik werk voor expertise, centrum, leren en gedrag. Daar werk ik als onderwijs kundigje en houdt me bezig met alles wat met leren te maken heeft. Hoe komen kinderen tot leren? Wat doe je als het niet lukt? OK, dank je wel. Ik ben genoegd voor de executiefen functies. En dat is eigenlijk mijn eerste vraag. Wat verstaan we onder executiefen functies of executief functioneren? Ja, de executiefen functies zijn de vadergeede die je nodig hebt tot praktisch handelen te komen. Dus eigenlijk alles wat je doet met een doel, waar je een plan voor nodig hebt, wat je echt zelfstandig uit wil voeren. Daar zijn die executiefen functies voor nodig. Ja, de wetenschap is nog niet helemaal over 1 welke. Dat dan allemaal zijn. Soms zijn het er meer, soms zijn het er wat minder. Maar over het algemeen wordt altijd wel plannen en organiseren genoemd. Dus het bedenken van een plan en het ook kunnen uitvoeren. Taakinitiatie is er 1. Dat is het kunnen beginnen aan je werk, maar ook kunnen stoppen. Dat je je zelf is het klaar en we houden er mee op. Emotieregulatie is dat je emoties kunt beheerse binnenbepaalde kaaders. Dus niet extrem bozebent of extrem angstig of extrem verdrietig. Flexibiliteit wordt vaak genoemd dat je kunt aanpassen aan veranderingen. En werkgeugen is een executiefen functie. Meta-kochnitie, dat je je kunt nadenken over wat je gedaan hebt en hoe je dat de volgende keer anders zou doen of nog een keer hetzelfde zou doen. En klopt dat dat wat meer aan de voorkant van je hersenen zit? Exectieve functies? Ja, ja, ja. Het wordt voornamelijk aangestuurd vanuit de prefrontalekwap. Oh, ja. Dat is nu echt helemaal vol. Vooral aan in het naad. En kan je zeggen dat exectieve functies hetzelfde zijn als cognitieve functies. Is daar ook. Ja, misschien zijn er een mening erover verschimend. Dat wil je niet doen. Ik denk meer dat een exectieve functie ook een cognitieve functie is, maar andersom weer niet. Als we het hebben bijvoorbeeld over geheugen, is dat echt een cognitieve functie die je nodig hebt om te denken, te leren en informatie te verwerken. Kognitieve functie is bijvoorbeeld ook aandacht. Je focus ergens op kunnen leggen. Daarvoor heb je taal nodig. Dat verstaan we ook onder cognitieve functies. En ook je visuele beelden eigenlijk, visueel ruimtelecomgeving. Dat is een cognitieve functie. En exectieve functies zijn eigenlijk de dingen die je aansturen om tot handelen te komen. Echt de controleerende functies, dingen waarmee je ook beslissingen neemt. Precies, ja. En als het dan hebben over die exectieve functies zijn die de maten hoe goed je er binnen in bent. Ik weet niet of je het zo kan stellen, maar is dat aangeboren of is het aangeleerd? Ja. Het is eigenlijk sprake van allebei. Je hebt wel. Het zit in je gene, dus je wordt een bepaalde kapie steid aangeboren. Dus ook wel vaak gezegd dat ja, je hebt zijn zoveel exectieve functies. Je kan nooit overal heel erg goed in zijn. Dus je hebt altijd zwakkeren en sterkerere exectieve functies. Maar omgeving is daarin wel heel belangrijk. Je eigen ervaringen en hoeveel je zelfstandig mag zijn in alles wat je doet. Dat bepaalt wel of je je exectieve functies optimaal kunt gebruiken. Dus omgeving is daar wel heel belangrijk in het ontwikkelen. Dus van wat je misschien al vanuit genetische dispositie hebt meegekregen. Ja. Heb jij dat bijvoorbeeld bij jezelf? Als ik keert je naag gaan dat je dacht van, "Oh, dit is. misschien had ik vanaf geboorte al mee wat ik gehoor heb, wat ik toe heb gekregen voor mijn ouders." En dit heb ik daarbij ontwikkeld. Kan je dat ontekken bij jezelf? Ja, dat vind ik wel een interessante inderdaad. Wat we vooral zien is. Over mezelf weet ik niet of dat zo kan zeggen. Maar we weten natuurlijk ouders zijn in het begin de exectieve functies van hun kinderen. Bijvoorbeeld als ze de straat moeten oversteken, ja, zijn de ouders als kinderen nog jong zijn, ja, zijn de gene die opletten in het verkeer. ouders bepalen dat we ergens op tijd moeten zijn voor de zwemles, bijvoorbeeld als een kind dan niet kan klokkijken. En die hebben we dan een dirigere stokje eigenlijk vast of geefmen. Dat was ook eigenlijk nog nooit overnagen. Dat. ja, eigenlijk weet je het wel dat het bij kinderen dat het nog niet helemaal is ontwikkeld. Maar ik heb er nooit overnagen dat dat ouders dan. Dus jij is de dieroe overgeelden, hè? Ja, eigenlijk. En als het dan hebben, we hebben over de kinderen die tand dus nog wat minder hebben. Hoe ontwikkelen de exectieve functies zich? Is dat in een mappale volgwoorden misschien? Ja. Nou, het brein ontwikkeld zich ongeveer tot je 25ste en bij de ene gaat het wat sneller dan bij de ander natuurlijk. En we zien eigenlijk bij hele jonge kinderen nog voor een eerste vier jaardag dat de exectieve functies zich al ontwikkelen. Bijvoorbeeld als een kind kan kruipen en die wordt gerenkt, zeg maar, nee, dan mag je niet net toe. Bijvoorbeeld naar de keuken omdat er allemaal gevaarlijke dingen liggen. En dan kan een kind zich daarin wel aanpassen in het gedragen. Kan je al flexibel zijn. En soms ook nog niet. Dan is daar meer voor nodig. In motieregulatie is ook een exectieve functie die vrijvlood op gaan komt. Is een kind te troosten. Kan een kind ergens plezier aan beleven. Ja, werkgeheugen, het werken met dagrhythma eigenlijk vaste volgwoorden in een dag. Bijvoorbeeld, we gaan in bad en daarna krijgen nog even een flestje als het gaat om echt kleine bebitjes. En dat zijn wel echt de eerste exectieve functies die zich ontwikkelen. En op een gegeven moment komt daar bijvoorbeeld echt wel plannen en organiseren bij dat je jezelf zandig kunt aankleden. En daarin is het belangrijk dat het oudest er wel de mogelijkheid voor geven. Dat het niet altijd zo is van ja, we helpen je wel even. Want dan gaat het sneller en dan zijn we op tijd voor de kinderdag voorblijven bijvoorbeeld. Op een gegeven moment moet je kinderen daar wel de kans in geven om dat zelfstandig uit te gaan voeren. En welke stap we kunnen ouders dan ondernemen? Ik kom ervoor zelf dat dat een beetje gelijk gaat. Dus dat je eerst misschien nog wel caders biedt. En dan daarna het helemaal los laat heb je daar tips voor hoe ouders dat kunnen doen of hoe. Begeleiders of hulpverleners dat weer kunnen overbrengen aan ouders. Het gaat vooral wel eigenlijk om aan te geven. Hoe pak je dat zelf aan? Welke volgen orde handteer je eigenlijk bijvoorbeeld om een tafel te decken. Want die praktische dingen van een huishoudelijke klusjes zijn daar eigenlijk wel heel goed voor te gebruiken. Tafeldecken vaat was uiteindelijk in ruimte bijvoorbeeld. Misschien helpen we met vegen, op ruimte, dat zijn allemaal taakken die als kinderen dat zelfstandig kunnen doen. En niet altijd de ouders zijn die als de kinderen op bed liggen nog het huis doorgaan en dan alles opruimen. Dan stimuleren je wel de exektieve functie van je kinderen. Zagen je dat een beetje dubbel winst, dus en de ouders hoeven we misschien wat minder zelf te doen. En de kinderen die leren dus een exekieve functies beter. Toetopass of te ontwikkelen. Ik weet niet of ouders dat zo ervaring hoor. Dat ze minder zelf hoeft te doen. Ik ben er enorm druk mee om kinderen daarin aan te sturen. Dat is wat ze nog nodig hebben aan te sturen in een taakken. Ja, precies. En we hebben dus nu dus over die exektieve functies die zich dan wat eerder ontwikkelen en wat later in de kindertijd. En je zij van de exektieve functies die ontwikkelen zich eigenlijk of je brijn ontwikkelen zich eigenlijk tot aan 25. Voorzoveel is dat ook iets wat bezorresent naar buiten is gekomen. Of najaar recent inmiddels ook al wel een aantal jaar. Maar welke exektieve functies ontwikkelen zich nou echt wat later, bijvoorbeeld in de puurbre tijd. Ik weet niet of je daar wel over weet hoor. Ja. We zijn wel mooie grafieken en dan zien we echt in het eerste levend jaar dan begint het dan. Er wordt een aanzet gegeven en eigenlijk in de basischoolperiode komen alle exektieve functies al wel echt aanbod. Dan is er enormes stijging te zien. Dan zijn kinderen extra gevoelig om tot zelfs standaand een let te komen. En dan zien we eigenlijk dat die peak weer langzaam af neemt richting pubertijd. Want ja, dan komen natuurlijk de hormone om de hoekkijken identiteit omplekling. En dan is er minder ruimte voor die exektieve functies. En dan ga je er ook tegenaan lopen dat je huiswerk gaat implannen. Als je dat nooit geleerd hebt op de basischool, om ja, hoe pak je je werk aan dan dan ga je daar vast lopen in het voortraast het onderwijs? Ja, precies. Ja, wel goed op te weten dat elke piliode dan dus eigenlijk weer zijn specifieke dingen heeft waarin het exektieve functieëleer wordt ontwikkeld of ja, juist niet. En vooral dat plannen organiseren, taak een initiatie, flexibiliteit, een metacognitie die komen iets later dan de eerste impulsbeheersing emotieregulatie. Ja. Ja, een metacognitie is daar echt een hele lastig in. Dat je echt kritisch kan kijken van, hoe heb ik het nou aangepakt? Was dit de juiste manier? Hoe zou ik het er volgende keer anders doen? Ja, het is ook best wel een lastig begrip. Mertje dat ik zelf ook altijd wel even moet denken, oh ja, metacognitie. Dat betekent niet die wat was dat nou ook weer precies. Hoe leg je dat makkelijk uit eigenlijk aan? Een leerkrag of een ouder? Ja, ik gebruik eigenlijk altijd het woord hele koptervuul. Even van een afstandje naar jezelf kijken of hem van bovenaf naar jezelf kijken. Van, hey, hoe is dit nu gegaan? En zou ik een volgende keer het op dezelfde manier doen of zou ik het anders doen? En waar ben ik trots op en tips en topsjes of tips en tops geven eigenlijk? Ja, dat klinkt het gelijk over wat praktischer inderdaad. Ja, dus inderdaad zo'n wat vaker begrip misschien, dat wat praktisch maken dat help dus wel heel erg. Ja, nu dat zegt er wordt sowieso heel veel met metaforen gesproken naar kinderen toe. We hebben aantal metodes die voor school geschikt zijn om aan een exctieve functies te werken. Bijvoorbeeld Weiser in exctieve functies gebruikt een metervoor van de boot, waarbij bijvoorbeeld het roer van een boot hebt om aan te geven wat flexibiliteit is. Het roer omgooien een ander plan maken. Je hebt ook een metervoor van de auto. Bijvoorbeeld, die achteruitkijkspiegel staat dan voor metacognitie. Ja, en die hebt ook volgens mij, ja, het wordt wel heel veel gekoppeld aan vervoersmiddelen. Ik merk nu. -Ja, op reis gaan. Het is wel heel beeldend en betekent is volgens mij voor kinderen. Z'n weten wel waar het over gaat dan. Je kunt dat heel duidelijk maken. En hoe heet die metolen nog één keer? Ja, het zijn er meerderen. De boot metaforen, die komt van Weiser in exctieve functies van de uitgeverheid Pika. De auto metafoor is volgens mij van een losse praktijk, uniek begeleiding volgens mij uit mijn hoofd. Maar als ik het verkeerd zeg. Volgens mij de relaties met op vakantie gaan, is dat dan meer dat komt dan weer van leren leren Nederland. En het mooie van leren leren Nederland is dat ze ook een versie hebben voor fortgezet onderwijs. Dus daar. -Oké. Dus ze zijn wel voor primaire onderwijs gesprekse kaarten bijvoorbeeld als het fortgezet onderwijs. En zouden luisterreers van deze podcast die kunnen dat we weis ons weken gaan googelen en dan komen ze op die site en daar staat dan de informatie. Ze moeten zich nog aanmelden dat je weet hoe. -Ja, dat zijn vooral dingen om te bestellen. Bij de auto metafoor is wel heel veel op internet te vinden, is ook een filmpje van, dus dan kan je wel heel goed die uitleggen gebruiken en dat kinderen toe. Maar echt de materialen, de gesprekse kaarten, dat zijn allemaal materialen die je moet kopen. Ja, precies, ja. Maar wel nuttig om te weten in er dat. Er is niet weten. -Dat is er niet weten. Ja, precies, precies. En de hoofdvraag was eigenlijk wel effect hebben we ouders op het exekutief functioneren van kinderen. Deel zei je al gezegd van je zeker in die eerste periode dan, of als kinderen nog jong zijn, dan neem uiders die rol eigenlijk over. Is dat ook op laateren leest dat nog zo dat ouders dan kunnen helpen om het exekutief functioneren te ontwikkelen of te ondersteunen? Ja, zo lang kinderen. Ja, nog niet die leeftijd van 25 hebben behaald. Ja, dan is het nog volop in ontwikkeling. En ook daarna, het is niet dat ze zegt van na 25 dan is het gewoon klaar. Nee, zo lang je daarmee bezig bent, blijf je het te trainen. Ja, vooral belangrijk voor ouders dat ze zich bewust zijn van, "Hee, op geven moment moet ik dat directeer stokje eigenlijk die exekutief functions aan mijn kinderen gaan overgeven. Moet ik ze opdrachtjes gaan geven om zelf dingen aan te leren." En ook dat vertrouwen te krijgen dat ze zelf ook kunnen. Bijvoorbeeld als je bij de bakker staat, dat je zegt, "Hen het kind geeft aan van, ja, ik heb zin in een croissantje." "Nou, hier heb je mijn pinpast, mag je zelf even een croissantje, dan gaan pakken en afrekenen op een bepaalde leeftijd." En ja, dat ze zelf gaan ervaren hoe pak ik dat nou aan? Welke stappen, hoe doe ik dat nou? Hoe spreek ik iemand aan? Bijvoorbeeld. Maar het lijkt me ook best wel lastig voor ouders om het stokje over te dragen. Merk je dat ook of? Het is heel makkelijk om het allemaal zelf te doen. Het gaat vaak sneller dan dat als je al poter zichzelf moet aankleden en je moet op tijd naar je werk en de kind moet nog naar het kinderdag verblijf. Ja. Ja, dan gaat dat niet zo snel. Nou ja, ik kan me voorstellen dat je soms keuzes maakt van, "Nou ja, ik doe het liever even zelf, gaat sneller." Maar op de moment in het weekend bijvoorbeeld dat je er wel even de tijd voor neemt. En daarom is echt belangrijk dat ouders zich aan beseffen van welke roogels er daarin spelen, welke belangerijker roogels er daarin spelen. En ik kan me wel voorstellen dat dat voor kinderen jou zo weer heel leuk is. Dat moet je geef ze natuurlijk als ouders ook weer een stukje, ja, zelfstandigheid of vertrouwen mee van wat je ook zijn met die pinpaz, ga zelfs dan maar naar het als aan je bestellen of wat dan ook. Ja. Dus ja, in dat weet je zeg, kom ook voorstellen dat dat het voor ouders wel spannend is en kost misschien meer tijd, maar anderzijds. Ja, ik heb dat wel heel veel voordelen voor het kind. Ja, en je ziet ook dat kinderen in de poetaal heeft bijvoorbeeld, die willen heel veel zelf doen. Die willen zelf een schoon aan hetzelf doen. Ja, zelf doen. Dat zelf doen. Dat zelf is een letterleg. Ja. En dat moet alles in jou zijn van ja, geef ze die kans om dat soort dingen zelf aan te pakken. Ja, dat is me gelopen met klusjes, veel hartstikke leuk. Zijnlijk een hint eigenlijk van, "Oh, oké, dus mijn kind wil blijfbaar helpen is, de tijd is rijp om dit te gaan ondersteugd." Ja, en nu heb dat dus wel een beetje over dit thuis situatie, dus wat kunnen ouders dan doen om een kind daarin te ondersteun of te helpen? Je speelt een leerkracht op school daar nog een rol in. Ja, kan een leerkracht dat doen, want veel klassen zijn natuurlijk echt enorm groot tegenwoordig. Ja, hoe gaat dat? Is er werk? Ja, kan een leerkracht dat doen. Als we kijken naar de ontwikkeling, zeker in basis onderwijs zijn kinderen heel gevoelig voor die exektieve functies. Dus dat is een hele belangrijke period om de aandacht aan te besteden. Ik denk dat leerkrachten zich ook moeten bestefen hoe belangrijk dat is om taak uit te kunnen voeren om tot zelfs zandige werken te komen, om uiteindelijk dingen te kunnen leren, dat die exektieve functies daarvoor nodig zijn. Dus ja, je kunt altijd maar vast houden aan wat je gewend bent en we geven instrukzien en nu moet je in het zelf kunnen. Maar als je niet bewust van bent, als een kind niet kan plannen en organiseren en ze spullen niet voor elkaar heeft, dat die überhaupt niet tot werken komt. Dus ik denk dat het echt wel prioriteit in het onderwijs moet hebben om aandacht te besteden aan exektieve functies. Ja, en hoe zorg je dat die aandachter dan komt bij leerkrachten? Ja, bij leerkrachten is er vooral veel mijn verhaal vertellen natuurlijk en ze bereiken hoe belangrijk het is. Maar er zijn echt wel mogelijkheden om klassicaal de aandacht aan te besteden om het gesprek aan te gaan. Hey, hoe is jou dit nou gelukt? En waarom lukt het deze keer niet? Als je misschien niet helemaal met je aandachter bij, als je focus er niet bijvoorbeeld, wist je niet goed welke stap je je moet moest nemen. Lukt het jou om je laatje op te ruimen, om je materiaal te verzorgen die uiteindelijk ook in nodig hebt om ierschriften kunnen schrijven bijvoorbeeld. En ja, daarvoor zijn die meter voren natuurlijk heel mooi. Die materiale breinhelden is ook nogal een mooie treinhelden. Ja, breinhelden is echt een metode kant en klaar van de kleuters tot dan met groep 8. Ja, waar eigenlijk een werkboekje en een handluiting hebt om hier strukturel aandacht aan te besteden. En het nichtje vervaring dat leerkrachten daar graag tijd aan willen besteden? Want die hoort altijd dat half overwerkt zijn tegenwoordig en genoeg hebben aan gewoon de lesstof overbrengen. Maar ja, daarna ze moeten ze natuurlijk ook best wel veel. Ik heb het idee dat dat misschien nu nog meer is dan vroeger, maar misschien is dat zeker. In voerder wat ik heb, maar heb je het idee dat leerkrachten daar nog wel opzitter te wachten? Ja, lijkt mij wel. Als je ziet wat het effect heeft, zou je kinderen kan helpen om die exektieve functies te versterken. En je ziet gewoon dat ze van daaruit makkelijker tot zelfs zandig werken komen. Ja, dan uiteindelijk heb je daar als leerkracht profite aan. Dan hoef je kinderen niet kon, die nu aan te sturen van 'ei pak je schrift, pak je potlood'. Zorg dat je potlood een punt heeft bijvoorbeeld. Ja, dat kost veel meer moeite. Als je dat aangeleerd hebt dan kinderen. Wat doe je als je klaar bent met je werk? Als je je hebt aangeleerd van je, dan leef je het in, of je kijkt het eerst na, je leef je het in en je pakt werk uit de klaarkost. Bijvoorbeeld. Ja, en de klaarkost? Ja, de kleedwaarde. Hoe je het ook wel noemen, maar ja, als je klaar bent met je werk, en je kind is natuurlijk sneller. Ja. Om wat voorreden dan ook dan andere, dan liggen de altijd werkblade of spellen je dus die kinderen kunnen pakken als ze klaar zijn. Zij dat je eigenlijk altijd met iets nuttigs bezig bent. Als kinderen niks te doen hebben gaan ze zich vervelen, gaan ze vervelen gedrag laten zien. Ik kom er in een vroeger dat we er ook wel in de klas, maar ik weet niet meer hoeveel het een klaar is. Nee, hoe het ook heet. Maar het maakt het wel visueel, dat vind ik. Ja, we hebben het dus gehad over de ouders die kunnen helpen, leerkig te kunnen helpen. Zijn er nog andere omgevingen die een rol spelen bij ontwikkelen van die exekentieve functies. Waar kan je dan denken? Ja, dit is wel de directe omgeving. Als ze naar school gaan of de thuis situatie kunnen denken aan sportverenigingen bijvoorbeeld. Maar daar zie ik het toch wel weinig in terug dat er aanig voor is. En ja, het moet natuurlijk ook wel vrijheid zijn en kinderen moeten ook vanuit ervaring de exekentieve functies gaan aanleeren. Ja, van wat thuis gebeurt en wat op school gebeurt dat je dat ook een koppelen aan de instruksybijsportvereniging bijvoorbeeld. Hoe moet je de oefening uitvoeren? Het is zo mooi, inderdaad als die 3 omgevingen, als je een beetje kunt of 3 of meer omgevingen kunnen samen werken. Dat is overal weer teruggekomt, maar andersijds misschien is het ook leuk als een kind lekker een beetje bewegen. Ja, dat is heel belangrijk voor de exekentieve functies. Bewegen en zuurstofen buiten zijn. Ja, ook. Intestant inderdaad. En we hebben dus gehad over die verschillende interventions ook, die je kan doen of verschillende metervoren om het uit te leggen. En de rol van ouders daarin. Is het ook wel eens dat je kinderen tegenkomten bij wie dit allemaal niet werkt? Ja, of handelijk van hoe de omgeving er mee omgegaan is, is het natuurlijk wel aan te leren, door te stimuleren om dingen zelfs aan te pakken, om ook uit te leggen hoe je dat dan kan aanpakken door het samen te doen. Of het algemeen zie je dat met de meeste kinderen dat ze dan ook wel uiteindelijk lukt. Ja, als er sprake is van een storen is, bijvoorbeeld de kinderen met AD&D en kinderen met autismen, daar zie je wel dat daar ook wel vaak in die prefrontale kwap dingen anders werken, waardoor bepaalde exekentieve functies minder uit de verf komen of later, dat die dat er eibingsproces pas later opgaan komt. En wat doe je dan? In zo'n geval verwijsje dan door als er sprake is, van zo iets of als het blijkt hem met jouw hulp. Gaat het niet helemaal lukken? Ja, wat is dan de joker nog die je kan inzetten? Ja, het gaat nog steeds om exekentieve functies, dus wat je ook met deze kinderen kunt doen. Kijk wat nog lukt waar de sterke exekentieve functies liggen, hoe ze daarvan kunnen profiteren om de zwakke exekentieve functies te ondersteunen. Kijk in hoe ver het nog aan te leren is door middel van echt een routine in te bouwen. Als je dan gedaan hebt en je merkt, blijf voor jou heel lastig, dan ga je het zoeken in hulpmiddelen, bijvoorbeeld structuurdeelgeugesteunjes gebruiken. Bijvoorbeeld morgen heb je geen denkert aan dat je geen taas pakt. Dat soort dingen, stappenplannen worden heel veel ingezet. Een soort van checklist van 'Hé, dit moet ik allemaal doen, deze materialen moet ik allemaal verzamelen, om bijvoorbeeld morgen naar de gym te gaan.' Ja, dan ga je echt hulpmiddelen zoeken. Wordt ook wel eens gebruik gemaakt van wegers of zo op mobiele telefoons of. Ja, bijvoorbeeld als je thuis huiswerk maakt en je hebt even pauze dat je wel een weg hebt je zet om jezelf weer aan het werk te zetten. Ja, precies. Ja, grappig dat je het eigenlijk best wel weer praktisch comfortale, het wel soms zoeken, abstracte begripen lijkt, of zo klak in je chat, maar als je het zo uitleg dan is, is het zelf heel erg begrijpelijk. Oké, nou ik voel ons mij zitten tijd erover op, willen wij nog, waarom steken bedankt voor al je expertise op dit gebied. Ja, dank je wel. Vond je dit een interessante podcast? Volg dan ons kanaal zodat je op de hoogte blijft van nieuwe afleveringen. En deel de podcast gerust met je collega's als je een interessante vond. Wil je een vraag insturen of je afvietwijk met ons delen? Dan kan dat via www.beersinclineco.nl/podcast. Daarnaast hebben we ook een speciale actie voor onze podcastluisteraars en deze is te vinden op dezelfde site. Dus peersinclineco.nl/podcast. Tot de volgende keer.

Podcast Summary

Key Points:

  1. Executieve functies zijn controlefuncties van de hersenen (zoals plannen, emotieregulatie en flexibiliteit) die nodig zijn voor doelgericht handelen en zich ontwikkelen tot ongeveer 25-jarige leeftijd.
  2. Ouders fungeren aanvankelijk als de "dirigent" van deze functies bij jonge kinderen, maar moeten het stokje geleidelijk overdragen door kinderen zelfstandigheid en praktische taken te gunnen.
  3. De ontwikkeling verloopt gefaseerd
  4. Zowel thuis (via huishoudelijke taken) als op school (met behulp van metaforen en methodes) kunnen executieve functies actief worden ondersteund en getraind.

Summary:

De podcastaflevering bespreekt de rol van ouders in de ontwikkeling van executieve functies bij kinderen. Executieve functies, zoals plannen, emotieregulatie en flexibiliteit, zijn hersenfuncties die nodig zijn voor doelgericht en zelfstandig handelen. Ze ontwikkelen zich tot ongeveer het 25e levensjaar. Ouders zijn in de vroege jeugd de "dirigent" en nemen deze functies waar voor het kind, bijvoorbeeld bij het oversteken of op tijd komen. Cruciaal is dat ouders dit stokje geleidelijk overdragen door kinderen praktische taken zelf te laten uitvoeren, zoals aankleden of een boodschap doen, wat zelfstandigheid en vertrouwen bevordert.

De ontwikkeling verloopt in fasen: basisfuncties zoals impulscontrole ontstaan al bij peuters, terwijl complexere vaardigheden zoals planning en metacognitie (reflectie op eigen handelen) zich later ontwikkelen, soms met knelpunten in de puberteit. Scholen kunnen executieve functies ondersteunen via methodes die metaforen (zoals een boot of auto) gebruiken en door klassikaal aandacht te besteden aan taakaanpak. Uiteindelijk helpt het trainen van deze functies kinderen om zelfstandiger te functioneren, wat zowel thuis als in de klas tijd en energie bespaart.

FAQs

Executieve functies zijn vaardigheden die nodig zijn om tot doelgericht handelen te komen, zoals plannen, organiseren, taakinitiatie, emotieregulatie, flexibiliteit, werkgeheugen en metacognitie. Ze worden aangestuurd vanuit de prefrontale cortex in de hersenen.

Executieve functies zijn zowel aangeboren als aangeleerd. Je hebt een genetische aanleg, maar de omgeving en ervaringen spelen een cruciale rol in de ontwikkeling ervan, vooral door zelfstandigheid te stimuleren.

Executieve functies ontwikkelen zich vanaf de vroege kindertijd tot ongeveer 25 jaar. Bij jonge kinderen beginnen functies zoals flexibiliteit en emotieregulatie, terwijl plannen en metacognitie later, zoals in de puberteit, meer op de voorgrond treden.

Ouders fungeren aanvankelijk als de 'dirigent' van executieve functies door taken over te nemen, zoals veiligheid bewaken. Het is belangrijk dat ze geleidelijk het 'dirigeerstokje' overdragen door kinderen zelfstandigheid te geven, zoals klusjes of boodschappen laten doen.

Ouders kunnen executieve functies ondersteunen door kinderen praktische taken zelf te laten uitvoeren, zoals tafeldekken of aankleden, en door kaders te bieden die geleidelijk worden losgelaten. Dit bevordert zelfstandigheid en vertrouwen.

Ja, leerkrachten kunnen executieve functies stimuleren door er klassikaal aandacht aan te besteden, bijvoorbeeld via methodes zoals Breinhelden of metaforen (zoals de boot of auto). Dit helpt kinderen om zelfstandiger te werken en taken beter te plannen.

Chat with AI

Loading...

Pro features

Go deeper with this episode

Unlock creator-grade tools that turn any transcript into show notes and subtitle files.