#11 - Hoe het na de dood verdergaat (S03)

Dit is een podcast van Eo, IZB en NPO-luister. De dood, alleen aan het woord kan een kouder relling over je rugjagen. Vroeg of laat krijgen we er allemaal mee te maken. Soms komt het stil en vredig naar een lang leven vol goede herinneringen. Maar soms ook slaat het meedogenloos toe in de vorm van ziekte. Een ongeluk of een onverwacht moment waarop geen afscheid mogelijk is. En dan blijft er een stilte achter, verwaring, bevragen. Wat gebeurde met iemand als het leven hier stoppt, is de dood het einde of ook het begint van iets anders. In deze aflevering nemen ik je mee op een zoektocht. Een zoektocht die niet begint bij Theorie of Meningen, maar bij de vraag die ons allemaal raakt. Wat gebeurde er als we sterven? Wat zegt de bijbel? Wat leert Jezus zelf over het leven na dit leven over wat er gebeurt als we de drempel van de dood oversteeken? In ons tijd laten veel mensen christelijke opvattingen van een herenaam als los, te abstract, te ver weg, ondergeloofwaardig. Mijn collega Patrick ging de straat op en hij vroeg het gewoon. Wat denk jij dat er gebeurt als je sterft? Is er volgens mij leven na dit leven? Nee, dat denk ik niet. Nee, ik denk dat het gewoon ophaat. Ik denk het wel, ik weet niet in welke form of hoe dat er precies uit ziet, maar gelsmatig denk ik dat er nog iets mooi is overblijft. Ja, wat een vraag. Ja, het leven naar het leven. Ja, dat denk ik wel, dat geloof ik wel, dat dat zo is. Ja, ik vind dat het wel een bijzonder geweten dat dat zo is, dat dat zo is, dat dat zo geschreven is dat we daar mogen vertrouwen. Maar ik vind dat het wel, ja, ik kan maar nu nu eigenlijk eens maar voorstellen, alleen dat het heel veel beter wordt dat het de belofte die er is. Maar ja, dat is het dan eigenlijk ook. Ja, ik zie het zo als je sterft ga een prikje lichaam af in onderdelen. En die onderdelen gaan we gewoon weer de wereld in. Dus je kunt eigenlijk niet zeggen wanneer de dood eindigt. Of wanneer het leven eindigt, wanneer de dood begint. Ik ben er van overtuigd dat ze je ziel in het lichaam gaat van een ander iemand van een baby. Ik ben als Christen geboren, zullen we maar zeggen, dat het christelijk opgevoet. En ik heb me er ook wel verdiept. Hij had de gezatie gevolgd dat zijt gaan. Maar, nee, ik heb de afstand voorgemaakt en ik geloof er niet in. Nee, ik leef me leven gewoon om te genieten en plezier te maken. En ik denk dat ik dat is een volgende leefende ook kan doen. Ik vind het zelf ook een mooi idee om daar mee te leven. Ik denk dat het dan ook wat gelukkiger maakt, zodat het dood al minder erg is. Dat het een stuk beter is dan wat we hier op aarde hebben. Dat is het beeld wat ik erbij heb. En dat kan heel roos kleuren gezien. Maar dat hoop ik dat dat zo is. Nou, het is denk ik geen urgente vraag in de zin op van mijn. Ook mijn gedachte daarover die zullen ook niet veranderen hoe het dat werkelijk zal zijn. Dus in die zin voelt het niet als een urgente vraag. Ik vind het meer een mooie vraag om. maar ja, eens in de zoveel tijd over na te denken. Ja, het interiegeert me gewoon. Waar komen we vandaag? Hoe zijn we uit ons staan? Hoe is het leven überhaupt in ons staan? Zijn we als mensen tot stand gekomen? Het helaas natuurlijk een eindig groot. Dus dat het test is gezien, moet er elders ook leven zijn, zegt men. En dat interiegeert men. Maar je helft daarna een bepaald doel of iets anders achter mij zit dat weet ik niet. Jij hebt wel volgens mij een ontdracht om er hier nu ook iets goed. van te maken voor de ander en voor jezelf. En dat dat wel een ontdracht is die je wel uit mag leven. Ja, na het leven als er iets blijkt te zijn, wat dan in het laat? Ja, daar heb ik wel eens een uitspraak over gedaan. Dat was God dan toch blijkt te bestaan. Dan ga ik hem wel even op zijn gedrag aan spreken. Want het is natuurlijk zo veel rotte huid gebeurd hier op deze wereld. En dat gebeurt nog steeds. Daar moet ik hem even heel goed uitleggen waarom dit dat dan allemaal laat gebeuren. En ja, dan ben ik heel benieuwd naar zijn argument uit. Maar als die bestaatbankbouw is op hem, laat ik het zou zeggen. Ja. Het is zoals ik het zie dan, is er eigenlijk een heel vaker grens tussen leven en dood. Ik denk dat er bewust zijn is na dit leven. Dat hoop ik wel, daar heb je niet te zeggen. Nee. Vind je het een lastig afgave of wat doet het met jou als je er over nadenkt? Vind je het spannend? Ik vind het leuk, ik vind het boeiend. Ja, ik probeer zelf ook wel in God te geloven. Maar ik heb daar nog niet in opgegroeid. Ik heb wel een bijbeltoys van de kringlop gescoord. Ik lees niet zoveel in als ik wil. Dus ja, eigenlijk ben ik daar nog heel erg onbekend in. Indrukwekkend he, zoveel stemmen, zoveel visis. Van hoopvol tot septisch tot nuchter. En toch is er iets wat opvalt in veel van deze antwoorden. Het verlangen naar betekenees, naar iets dat verder gaat om dit aardse bestaan. In deze aflevering gaan we dieper. We openen de bijbel en we luisteren naar de woorden van Jezus zelf. Wat hij zegt is niet alleen trouwstend voor als het leven ophoudt, het veranderen het ook hoe je nu leeft. Want geloof in het leven dat komt, begint wij het verwachten van de wederkomst van hem die leven geeft. Jezus. Hoi, het hebben we er in het Westenrekening mee gehouden. Dat die liberale wereldwoorden misschien wel eindig was. We zijn dus op een nieuw weer in zo'n soort mist. Maar dit is de grootste vrouwmaar. In gewikkelde van deze tijd is dat de leugende wereldkomst steeds tifte bij elkaar. We've got it wrong. We've got to create us, we're going to create us. And then we're going to merge with him. Op eens wat duidelijk wie we is. Hier wordt openbaar wie de tegenstanders van Jezus zijn. Dat is not the end. Of we have to decide what to do at the time of Christmas. Ik blijf vloven in haal, misschien is dat nou eet, maar wat moeten we zo'n haal? Als je deze dingen ziet, herf je hoofd naar op wat je herding is naar bij. Will you follow me? En there's compassion in that, but it's also like you can walk away. Hij zal alle tranen uit hun hoofd vis. Dus wel geen dood meer zijn geen rauw. Geen jammer klachten, geen pijn want wat we eerst wachten is voorbij. Als leerlingen van Jezus zijn we in verwachting. We verwachten Jezus terug op aarde. Wat betekent het dat hij terugkomt? En wat betekent dat voor ons, hier en nu, heel veel. In dit derde seizoen van de leerlingen kijken we samen uit naar Jezus wederkomst. Dat heeft hij beloofd. En hij heeft hij het veel over in de Evangelien. In 12 afleveringen nemen ik je mee door het Evangelie van Lukas om door Jezus leven en onderwijs te ontdekken wat het betekent om hem te verwachten. Je zal te ontdekken dat het alles te maken heeft met het leven hier en nu. Met liefhebben, met dine en recht doen, met hopen en vrezen. Mijn naam is Jurien te brinken. Ik nodig jou uit om samen met mij Jezus te verwachten. Hij komt er aan. Laat ons meer en meer. Gaan lijken op deze slaat ons meer en meer. Gaan lijken op hem. Gaan lijken op deze slaat ons meer. Gaan lijken op hem. Jezus is in Jerusalem. Hij is de stad binnengekomen op een ezel. Nu verkondigd hij daar het goede nieuws van het heemelse koeing krijgt dat naar bijs gekomen aan het volk. En ook de hoge priesters, schriftgeleerde en oudsten van Israel ze zijn gekomen. Ze zijn argvamend. Wie is deze man die zulke grote woorden sprekt? Het elk gezacht durft hij dit te zeggen. Jezus antwoord niet direct, maar verteld verhalen, scherp, prikkelend, om mogelijk te negeren. Een ene van gaat over een wijngaard die in beheeresgegeven aan pachters. Als de eigenaard die naar de stuurt om zijn deel op te halen worden ze geslagen, vernederd, weggejaagd. Uiteindelijk stuurt hij zijn geliefde zoon, maar die wordt vermoord. Jezus maakt daarmee iets pijnlijk duidelijk. Dit is het verhaal van Israel dat God's profeten heeft verworpen en nu ook hem, de zoon. Maar dan keert hij het verhaal om. De steen die door de bouwers is afgekeurd wordt juist de hoeksteem. Wat mensen afwijzen maakt God tot een fundament van iets nieuws. En dat roept de vraag op. Kan iets wat gestorven is weer tot leven komen. Kan iemand opstaan uit de dood? Veel joden zouden zeggen. Ja, daar kan. De schrift telter in mezelfer. Maar de staduzeen, een specifieke jodische religieuse groeperden, die geloven dat niet. En juist, zij komen naar voren met een vraag voor Jezus. Een strikvraag, zo blijkt. Je hoort eracht deel te uit, Lukas Twintig. Enkele staduzee die ontkennen dat er een opstanding is, kwamen naar hem toe en vroegen hem. Meester, Moses heeft ons het volgende vorige schreven. Als een gehoed man, kinderloos sterft, moet zijn broer met de weer. het rauwe en nakomelingen verweken voor zijn broer. Nu waren er zeven broers. De eerste was gehoed, maar Steerv kinderloos. Daarna trouwde de tweede broer met de vrouw en vervolgens de derde. En toen de andere broers. Maar alle zeven waren ze kinderloos toen ze steervaar. Tenslotte Steerv ook de vrouw. Wien's vrouw is ze dan bij de opstanding. Alle zeven zijn ze immers met haar getrouwd geweest. Jezus zei tegen hen de kinderen van deze wereld trouwen en worden uitgehoeligd. Maar wie waardig bevonden is deel te krijgen aan de komende wereld en aan de opstanding van de doden trouwt niet en wordt niet uitgehoeligd. Zij kunnen ook niet meer Steerv want ze zijn als engelen en ze zijn kinderen van God omdat ze deel hebben aan de opstanding. Dat de doden opgewekt worden, dat heeft ook Moses al duidelijk gemaakt in het vrouw over de doornstruik waar hij sprekt over de heer als de God van Abraham, de God van Isaac en de God van Jacob. Hij is geen God van de doden, maar van levenden. Want voor hem zijn alle in leven. Enkele schriftgeleerde zijden meester wat u zegt is juist en niemand durfde hem nog een vraag te stellen. En dan heb je ook nog de var die zeeen. Zij komen geregeld voorbij in het verhaal van Jezus en ze botse vaak hard met hem. Jezus neemt geen blad voor de mond, hij noemt hen hypokriet, te veel gericht op regels en uiterlijk vertoon. Maar wie is dan die andere groep die we maar één keer tegenkomen in het hele Eva Geli van Lukas, de staduzeeë. Zij waren rijke ontwikkelde voorname joden. Zij hadden veel verdering voor de griekse beschaving. Ze kwamen meer uit hoogere standen dan de varizeeë, maar had hun geloof als opvallend beperkt. Alleen de eerste vijf boeken van Moses, de toeraar, golden voor hen als heilig en gezaghebend. Dat geestelijke wereld, engelen, een opstanding uit de dood, daar wilden ze niets van weten. De varizeeë waren anders. Zij voren er een vroome beweging, politiek, social, religieus, zwaar ook wel populair onder het volk. Zij geloven de wel in de opstanding van de dood, engelen en hun leven naar de dood. Waar de staduzeeë alleen de eerste vijf boeken van de bijbel, de toeraar als gezaghebend beschouden, zag er de varizeeën, de hele hybrilse bijbel, de tenag als gezaghebend. En dus ook bijvoorbeeld dit gedeelte uit je zarja 26. Jullie dooden zullen herleven, de lijken opstaan, ontwak. Jullie daarin het stof en jubel, uw daal is een daal die leven geeft, de aarde brengt haar schimmen weer tot leven. De staduzeeë geloveden dat dus niet. Ze geloveden niet dat de menselijke ziel de dood overleefde, laat staan een opstanding uit de dood. Met die overtuiging gaan ze in gesprek, met Jezus. Leraar, Moses heeft voor ons geschreven dat als de broer van een man sterft en een vrouw achterlaat maar geen kinderen, die man met de weduwen moet trouwen en kinderen voor zijn broer moet krijgen. Er pakten ze terug op een wett uit de babelboek deuteronomium, hoofdstuk 25, de zogenaamde Leviraatswett. Deze wett verplichte een man om met de weduwen van zijn vrouw te trouwen als die was overleden en geen airvgename had achtergelaten. Vandaag te bach lijkt die praktijkons misschien een beetje verreend. Dat je met je schoonzoes moet trouwen als je broer kindeloos overleid, maar in het oude testament waren er goede redenen voor deze wett. Zoals dat het land en het bezit van de overleden man in de familie zou blijven en ook dat er een social vangnet is voor de weduwen die anders wel erg kwetsbaar zou achterblijven. Een positieve werking van deze wett zie je in een babelboek Rut, waarin Boas met de weduwen Rut trouwt, die man thuit zijn familie. Ze blijken een schakel te zijn en de geslachtlijn naar Jezus toe. De Staduzee stelde deze vraag echt en niet om Jezus mening over die wett te horen, een motiever die waren niet zo nopel. Ze wil de Jezus in verlegenheid duringen en klem zetten. Stel je voor, Jezus, er zijn zeven broers die allemaal met deze vrouw trouwde en hun plicht, Jezus en broer vervolmen tot dat ze allemaal stierven en toen stierf zij zelf nou in de opstanding van wie zal ze dan de vrouw zijn. En wat gebeurt hier nou precies? Na een paar dingen, alweerst, ze wil de Jezus belachelijk maken. De Staduzeeie geloofde niet in een opstanding van de doden. En met dit extremen en gezochte voorbeeld wilden ze de opstanding neerzetten als absurd en onlogisch. Ze hoopte dat Jezus zou vastlopen in tegenstrijdigheden of zelf zou toegeven dat het idee van opstanding onhoudbaar is. De Twee, ze wil ook hun eigen teologie bevestigen. Ze beroepen zich op moses, het deel van de schrift dat ze als gezag hebend accepteerde. De Tora, ze willen laten zien dat zelfs volgens moses het idee van een leven na de dood omhoudbaar is. En hun retenering is, als er een opstanding zou zijn, dan zou het tot verwaringleiden over aardse zaken als hulelijk. En dan het derde. Ze willen Jezus disqualificeren als leerdaad. Door hem een ogenschijnlijk onop losbaar dilemma voor te leggen, hopen ze zijn autoriteit te ondergraven. Als hij niet met een geloofwaardig antwoord komt, zouden ze hem kunnen afsrijven als iemand die de schrift verkeerd begrijpt. En hebben ze Jezus nu klem gepraat? Nee. De Sadozee willen hem dus vangen met een strikvraag, maar Jezus keert het om en openbaar ten dieper inzicht over het leven na de dood en over wie God werkelijk is. Jezus laat zich niet vangen in het denkspel van de Sadozee. Hij teelt het gesprek naar een ander niveau, niet door te discussieëren over hoe het precies zal gaan, maar door een glimp te geven van de eeuwagheid. Hij zegt, wie deel krijgen aan de opstanding, zullen niet meer trouwen. Ze zullen ook niet meer sterven. Ze zijn als Engelen, kinderen van God, kinderen van de opstanding. Wat een uitspraak. Jezus prikt door de misvatting van de Sadozeehein. Ze gingen ervan uit dat als er allen leven naar de dood zou zijn, dit gewoon een verlenging is van het leven nu, met dezelfde structuur, verplichtingen en zorgen. Maar Jezus zegt, het leven naar de dood is radical anders, niet minder, maar meer, dieper, rijker. Het huwelijk is een prachtige gaven van God voor dit leven. Het is bedoeld om liefde geborenheid en voorklanting mogelijk te maken in een wereld waar zonde, stervelijkheid en verliest bestaan. Maar in de opstanding is er geen dood meer, geen rauw, geen schijding, dan is er geen noodzaak meer voor het huwelijk zoals wij dat kennen, niet omdat God liefde op zijzet, maar omdat hij een nog grotere enheid aanbiedt, de gemeenschap met hem en met elkaar zonder schadoe of bruik. Misschien denk je, waar ik hou van mijn partner, zien we elkaar terug naar de dood en zullen we elkaar herkennen en ook andere geliefden. Nou, we kunnen erover wat leren uit Jezus worden. Wat hij zegt betekent niet dat geliefden elkaar niet meer kennen of lief hebben in God's nieuwe wereld. En de bijbel is niet heel concrete hierover, maar er zijn sterke aanwijzingen dat het wel zo is. Jezus vertelt hier vooral dat de worm van mensen de kerelaaties wordt veranderd. We worden opgenomen in een grotere gemeenschap, de volmaakte familie van God. We zullen geen verliezervaren, maar winst een volheid van liefde die elk gemis oversteigd. In God's nieuwe wereld is geen jalousie, geen gemis, geen afscheid meer. We zullen onszelf niet verliezen maar juist vinden als broers en zussen in één groter genezen familie. De Sadozee probeerde Jezus klemte zetten met een vraag die bedoeld was om de opstanding belachelijk te maken, maar Jezus laat zien de opstanding is geen logische puzzel. Het is een liefdevolle belofte. Het huwelijk is een voordafschaduing van dat wat Christen zijn gemeente zijn. Daar leven we naartoe. En daar zou alles werkelijk alles nieuw zijn. Ik vroeg ook aan ons pennel hoe zij kijken en wat er gebeurt als ze sterven. En waar komt dat geloof dan? Het heeft ook wel bezig gehouden, lastig om het definitief te komen maar voor simpelheid als we kijken naar het Eva Gely, Jezus stond fysiek op uit de dood en hij altijd een dronk is dat misschien wat ook met ons gaat gebeuren. Toen mensen dat is waarom ik Christen ben. En de hoop dat dat gaat gebeuren of het gebeurt weet ik niet of het woordlande genaars, maar we hopen voor het eerste. Wat gebeurt er met als je sterven wil ik uitgang van twee dingen in die vaststaan? Genes is één of een van genes is twee. Adam is gemaakt dat klein en is ingeblasen de God. Dus dat is een heenheid. Ziel en lichaam. Daar blijft samen. De tweede God overdeelt de mens. Dat zien we door hele bubeleen, als ze aan het einde lezen en in de brieven van apostelen zien we Jezus gaat overdeelen. Dus die twee (C) TV GELDERLAND 2020 Stel voor mij vast. Wat dan precies gebeurt als ik sterf, dat week eigenlijk niet zo goed met de staat bijvoorbeeld, waar heede zult gaan met mij in het paradij zijn, maar dat kan ook zijn. Heede zeg ik u, geef dat met mij in het paradij zijn. Ja, is het een parabel van lazerers in de schoot van de aardbrand met de man in de hel is dat de meter voren vindt dat meteen gebeurt? Dat weet ik eigenlijk niet zo heel goed. Ik weet wel zeker dat er een oordeel is. En of je nou de naar naar de hemel of daar ook gaat, of daar voren want dat dan weer terugkomt, voor mij lopen ze de graven gaan open dus nog gebeurt het daarna. En dan de tweede vraag, wat gebeurt met mij? In jouw grond zou ik aan zeggen, ik heb eigenlijk niet echt de vrijmoodelheid om te zeggen dat ik behouden ben, de moment dat ik er niet voor over na denk, dan denk ik van wel. Maar als ik over praat, dan denk ik dat het goed is zo groot kan ik dat zelf wel zeggen. Dat voelt een beetje moeilijk voor mij. Ja, waar komt dat geloof ik dan dat? Dus het is een hele simpel me eigenlijk ook een hele moeilijke vraag, want ik zou gewoon zeggen, joh, God's Word, waar het heel tijd in staat. En ja, daar heb ik me zeker uit van dit. Kan het eigenlijk niet verder boven met tegennaast dat. Anpassant, horde je jezus ook zeggen dat je waardig bevonden moet worden om deel te kunnen nemen aan de komende wereld en aan de opstanding van de doden. Als je meer afleveringen hebt beluisterd dit seizoen van de leerlingen, dan weet je dat dit een tema is. Het is niet van zelfs spreken dat mensen daaraan kunnen deelnemen. En aan het al hoofdstukken eerder in Lukas hoofdstuk 13 bijvoorbeeld, verwoord Jezus dit heel recht door zee. Hij is in dat hoofdstuk onderweg gaan maar Jerusalem en iemand vraagt hem, worden er maar weinig mensen gered. Nou, dat zegt Jezus, doe jij je best door de smalendur naar binnen te gaan, want veel mensen zullen proberen, maar het lukt ze niet. En als de deur eenmaal dicht is, is het te laat. Zelfs al heb je hem ooit gezien of gehoord. Dan zegt hij, ik ken jullie niet. Je zult met pijn in je hart toe kijken hoe Abraham, Isaac, Jacob en alle profeten wel in God's Koning krijg zijn, terwijl jij er buiten staat. En ondertussen komen mensen van overal ter wereld om aan te schijven bij het feestmaal. Jezus sluit af met sommige die nu achteraan staan, komen straks vooraan en andersom. Dat waardig bevonden worden, hoorde je ook al in de voordige aflevering. Het gaat over het geloof in Jezus. Hij maakt onze waardig. Uit ons zelf kunnen we nooit genoeg doen om waardig bevonden te worden in de ogen van de heilige God. Maar bij Jezus is dit niet het enige dat gezegd kan worden. Het gaat er ook om dat verlosing geen automatisme is als je de juiste dingen geloof dat bij de goede religieose club zit. En daarnaast vraagt het toewijding in het volgen van Jezus. Dat komt onder druk te staan. En dan ook nog deze relatie is door slaggevend. Ik ken jullie niet. Het wijst op het ombreken van werkelijke toewijding en verbondenheid met Jezus. Nou, even een korte samenvatting. Jezus heeft de strikvraag van de seduceer omgekeerd en ook verdiept. Hij laat zien dat het leven na het leven heel anders is, dan mensen zich kunnen voorstellen. En nu gaat hij verder. We luisteren nog een keer naar de tekst uit Lukas 20. Dat de dode opgewekt worden, dat heeft ook Moses al duidelijk gemaakt in het verhaal over de doornstruik, waar hij spreekt over de heer als de god van Abraham, de god van Isaac en de god van Jacob. Hij is geen god van dode maar van levende, want voor hem zijn allen in leven. Enkele schriftgeleerde zij de meester, wat u zegt is juist. En niemand durfte hem nog een vraag te stellen. Jezus haalt een troefkaart te voorschijn in zijn gesprek met de seduceer. Niet er het niets, maar uit even de boeken die die seduceer als gezag hebend beschouden, het boek exodus. In het verhaal van de Braamstruik in exodus liet zelfs Moses zien dat de dood een opstaan, want hij noemt God, de god van Abraham, Isaac en Jacob. Wat bewijs dat? Nou, toen God vanuit de brandende Braamstruik tot Moses praak, waren Abraham, Isaac en Jacob al over vier vierhonderd jaar dank. En Desmondank zegt hij niet. Ik was hun god, hij zegt ik ben hun god. Ze zijn voor hem nu net zo levend als toen zij op aarde rondliepen. Jezus verwijs niet naar concrete schriftpassages, maar naar de aard van God. Beginen die niet meer bestaan hebben namelijk geen god. Dus wat hier staat is, ik was niet hun god, ik ben hun god. En dat is nu. Hij is geen god van doden maar van levenden, want voor hem zijn allen in leven. En Jezus, die god is, zegt dit eigenlijk over zichzelf. Ik ben jullie god nu en na de dood. En dat gedeelte leert als een heel praktische les. Wanneer wij vragen hebben over het leven na de dood, over het helemaal een hell, waar moeten we dan even antwoorden? Waar ging zelfs de zoon van God heen? Na, na de schrift, na de bijbel. En dat betekent dat we ons niet direct wenden tot films en boeken die geschreven zijn door mensen die de hemel zeggen gezien hebben tijdens een bijna dood ervaring. We kunnen en mogen niet vertrouwen op de logica of teorie van gewone mensen hoe goed bedoeld en trouwens ook indrukwekkend deze verhalen vaak zijn. Dit terwijl die vragen superbelangrijk zijn, de vragen over leven, dood, opstanding. Die zijn natuurlijk veel meer dan teoretisch teologische kwesties. Deze vragen gaan over de belangrijkste zaak in een wereld is dit het enige leven. Heeft mijn leven gevolgen voor het leven dat komt? Hoe zullen we eruit zien? Zullen we elkaar weer ontmoeten? Hoe zullen trouwens die nieuwe hemel en aarde eruit zien? Laatst las ik ergens in een kanten manier van denken die veel mensen in Nederland zullen hebben. De vrouw zij ons bestaan heeft geen nut. We zijn druppels in de oceaan van de eeuwereheid, maar nu weer dan toch zijn moeten we proberen het voor onszelf en daarmee ook voor anderen zo aangenaam mogelijk te maken. Het begrijpen heel goed als je zo denkt. Als je ervan overtuig bent dat het leven geen hoge doel heeft, dan is het logisch om troost en betekent is te zoeken het hier en nu in relaties, in schoonheid, in goed doen, er zit iets moois in dat streven. En tegelijk raakt die gedachte ook iets pijnlijks en dat zeg ik vanuit mijn geloof in God. Het idee dat we slechts druppels zijn in een betekentisloze eeuwereheid kan een deep gevoel van leeg te achterlaten. Want wat als het leiden te groot wordt? Wat als het leven niet aangenaam voelt? Wat als bevalen in ons streven naar geluk? Ik geloof dat we geen toevallige druppels zijn. Je bent gelieft, gewild, gekend, niet door een abstract universem, maar door een persoonlijke God die jouw en mij persoonlijk kent, een God die ons bestaan niet alleen zin geeft, maar jouw uitnodigd om deel te worden van zijn grote verhaal en verhaal van herstel, van liefde, van hoop en eeuwereheid. Wij zullen in dit leven nooit precies weten wat ons te wachten staat. In één konintie is 13, zegt de apostropaulers. Nu zien we nog maar een afspiegeling, een raadselachtig beeld, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen zoals ik zelf gekend ben. En toch kunnen we een aantal dingen weten die ons te wachten staan vanuit de bijbel. We kunnen net als Jezus naar de schrift kijken. Wat kunnen we dan te weten komen? Nou, teneerste dit. Na de dood zijn we bij Jezus. Het kort naar dat Jezus in gesprek ging met de staduzieje zou hij worden opgepakt, berecht of de minister krijgen schijnproces en gekruizigd. Jezus moest zelf zijn kruisdragen naar de plaats waar het kruis opgetaagd zou worden, een heuvel genaamd golgota, een vlakbede stad Jezus nemen. Daar kruisert een zehem samen met de twee misdadigers, de een rechts van hem, de ander links. En dan volgt dit voorval. Een van de gekruizigde misdadigers zijn spotentegen hem. Jij bent toch de messias, red je zelf dan en ons erbij, maar de ander heeft hem terecht met de woorden. Heb jij dan zelfs geen ontzacht voor God nu je diezelfde straf ondergaat? Wij worden terechtgestraft. Het is onze verdiende loon, maar die man heeft niks verkeerd gedaan. En hij zei, Jezus, denk aan mij, waarin er u in uw koning krijgt komt. Jezus antwoorden, ik verzeker je. Nog vandaag zo je met mij in het paradij zijn. Jezus zegt tegen de man die beroud tonen en ze vertrouwen stelt op Jezus. Je zult met mij in het paradij zijn. Dat is een diepe, hoopvolle realiteit bij Jezus zijn. Wat een vooruitzicht. Misschien heb jij ook wat het idee. Ik ga hopelijk naar de heemel, naar dit leven en daar is het goed, maar eigenlijk als je de Bible leest wordt er helemaal niet zoveel gezicht over de plek waar we zullen zijn naar dit leven. Nee, die heemel zoals wij vaak voor olge hebben als een plek voor onze ziel krijgt, maar weinig aanwacht in de Bible. En het is al helemaal niet de definitieve bestemming van mensen. Nee, de Bible laat ons uitkijken naar Jezus wederkomst. En dan zullen alle mensen opstaan en uit de dood. Maar in de einde. actief duidelijk wordt wie bij het leven, bij Jezus, mag horen en wie niet. Jezus heeft het daarover in Johanna Zofs 5. Zoals de vader leven heeft in zichzelf, zo heeft ook de zo'n leven in zichzelf. Dat heeft de vader hem gegeven. En omdat haar in de mensen zo'n is, heeft de vader hem ook gezag gegeven om het oordeel te vallen. Wees hierover niet verwonderd. Er komt een moment waarop alle dode zijn stem zullen horen en uit hun grafselen komen. Wie het goede gedaan heeft, staat op om te leven. Wie het slechtige gedaan heeft, staat op om voor oordeel te worden. Die opstanding, dat is ons voor de uitzicht. Geen reenkarnatie, geen groot niets, niet opgaan in een groot energieveld. Nee, een nieuw verheerlijk de lichaam. In zijn boek heb je hier naam als, schrijft teerlogen Willem Auwineel het volgende hierover. Deze wederkomst en het herstel van alle dingen behoorden tot de verwachting van de vroegekristenen. De apostelen dachten op een aantal uitzonderingen na, zelden na over de tussentoestand. De tijd tussen hun overlijden en de opstanding. Hun eigenelijke verwachting God de wederkomst. Ze zaten niet de wachten op de veronderstelde zegeningen die ze bij hun dood zouden binnengaan. Veel eer wachten zij op de wederkomst, op de opstanding en op het koningkrijk van Christens dat 1 spet macht en maaienstijd in deze wereld gevestigd zou worden. Wat de opstanding betreft, spreekt de bijbel over een levend worden. Ook met betrekking tot gestorven geloveren. In de loop van de kerk is het door allerlei redenen veel nadrukkomen te liggen op het leven na dit leven. Op wat we de helemaal noemen, een fijne plek vol zegen. Daarmee is de plek van deze tussentoestand puibels gezien te groot geworden, zegt Owenel. Hij zegt ook. In de bijbel is stellen van nooit een doorgang tot het eeuwen geleven. Dat kan ook niet, want het eeuwen geleven is of iets wat ergenover genoeg op zit. Het goldelijke leven in ons? Of het wordt verbonden met de opstanding en met het messaanzarijk. De echte vraag is waar richten wij onze hoop op? Wat zie jij voor jou als je denkt aan het leven naar dit leven? Is het een privé helemaal volgeluk waar jouw ziel veilig rust los dan deze wereld? Of gaat het je om iets roters? Om de komst van een vernieuwde schepking, waarin alles en iedereen tot bloei komt zoals God het bedoeld heeft? De bijbel roept ons op omdat tweede te verlangen. Niet in ons snapping uit deze wereld, maar de vernieuwing van alles. Niet alleen mijn zonden vergeven, of mijn plaats in de heemel zeker, of mijn geluk gewaar borgt, maar de verlossing van een heel de schepking. Het gaat niet om de heemel voor gestorvenen, maar om een aarde voor opgestaanen mensen. Het kruis van Christus is niet slechts een persoonlijke reddingsboei. Het is het fundament voor het herstel van de hele schepking. Willem aoreneel nog een keer. Die tussen toestand is in bepaalde opzichte veel beter voor de geloveren dan hierop aarde te verblijven. En wel omdat zonde, ziekte en leiden, hem in die tussen toestand niet langer kunnen treffen. Het is een bij Christus, zijn vrije van alle ellende. En dat is veel beter dan onze tegenwoordige situatie. Zie ook Filipus 1/23. Maar tegelijk is het precies even waar dat de geloofige in de tussen toestand slechter af is. Want zonder zijn legamenlijke bestaanswijzen is hij in incompletement. Dat is helemaal niet zijn bestemming, maar veel eer een onnatuurlijke tussenvase. Daarom is het ook een fundamentiel misverstand om die tussen toestand een vorm van volmaaktheid te noemen. Die tussentoestand is als het ware een plek van wachten. Een plek van ver verwachting, uitkijkend naar de opstanding. We kunnen overigens niet zeggen dat in het leven na de dood dezelfde tijdseenheden gelden. Er wordt ook wel gezegd dat gestorvenen uit de tijd gaan. Maar één ding is duidelijk geloverge, dood en levend, wachten dat diezelfde gebeurt in is. Het moment dat Jesus terugkeert naar deze aarde, dan krijgen we een verheerlijk lichaam. De mensen die dan nog leven, die zullen dat in een oogwink meemaken. En de gestorvenen op het moment dat ze opstaan uit de dood. Hoe zit het dan met Jesus die de misdaarige naast hem beloofde diezelfde dag nog in het paradijsten zijn met hem? Is dat niet een duidelijk teken dat we na het leven vooral met Jesus zijn? Aronyl zegt dit erover. De vraag van de misdaariger was geheel in overeenstemming met de auto-estementische verwachting van het misjaanzarijk die zou aanbreken bij de verscheining van de miscias. Het wonder dat op het kruis met deze misdaarige was gebeurd was dat de heilige geest zijn ogen geopend had voor het feit dat Jesus van Nazareth deze miscias was. Hij begreep dat Jesus door de dood heen moest gaan en op een dag zou terugkomen. Daarom zei hij, zoals sommige vertalen, denk aan mij als u komt als koning of van neer u begint er regeren als koning niet in de heemel maar op arden. Dit was het gebet van de misdaariger. Jesus, wanneer u terugkomt en uw koninklijke regering aanvangt, vergeet mij dan niet. Laat mij ook uit het dood op staan, net zoals u ongetwijfeld zult doen. En laat mij een aandeel krijgen in het misjaanzarijk dat u gaat stichten. Jesus antwoord is opmerkelijk. Hij zegt als het waren, je zult in de daad een aandeel krijgen in mijn toekomstige rijk. Dat is in het toekomstige eden, het uiteindelijke paradijs. Maar daarin boven zullen je vandaag al, dus voordat de zon ondergaat, op de ene of andere manier een voorproofje ontvangen. De rechtvaardigen gaan niet naar het paradijs wanneer ze sterven omdat het paradijs bij de opstanding hoort. Maar op ene of andere manier zijn de rechtvaardige die sterven nu al bij Christus. En dat is zo heerlijk dat het een voorsmak van het paradijs is. Het is paradijselijk bij Christus zijn. De dood is niet zoals het bedoeld is. Dat is een belangrijke overtuiging in het Christelijke geloof. Het doel is een schepking waarin de mens in Lichaam en Ziel in een eeuwige kwaliteit van leven met God zal optrekken. Daar is een flinke verstoring in gekomen door wat wij de zonde van noemen. Door de dood wordt de Ziel van de mens tijdelijk gescheiden. We hebben soms al het idee dat onze Ziel is waar ze moet zijn na dit leven in de Heel. Maar die schijding tussen Lichaam en Ziel is niet zoals het bedacht is. Het ultieme doel is dat de menselijke Ziel weer in Lichaam krijgt. Een nieuw Lichaam. Zonder pijn. Zonder gebreken. Gewoon helemaal goed. Die manier van denken dat onze Ziel naar een goede plek gaat en daar blijft, zit diep in ons gebakken. Maar het is dus niet bij ons. Het is meer een gielse manier van denken. Deze manier van redenierde zegt dat de Ziel bij het sterven eindelijk verlost kan worden van het aardse Lichaam. Het aardse is daarmee niet goed genoeg. Als je die manier van denken doortrekt, dan heeft dat grote gevolgen. En bijvoorbeeld deze. De aarde, de ecologie, die doet er minder toe. Het gaat om de Ziel die moet verlost worden. Of sexualiteit, dat is echt iets negamelijks. Er wordt er snel verdacht gemaakt of losgezien van het goede doel binnen Godschappingsorde. Of wat dacht je van dat alle dag ze de legamenlijke activiteit is als werken, eten, rusten, die wordt het dan maar zo minder geestelijk. Of de menswoording van Jezus, God die een lichaam krijgt. Dat wordt minder op waarde geschad. Ja, en over dat laatste punt gesproken. Jezus voert het gesprek met de staduzee in wat we de goede weken noemen, de dagen voor zijn kruisiging. Hij voert niet zo maar een teoretisch gesprek over dood en opstanding. Lekker uurt je filosofier en discussieerde. Nee, hij was naar Jorussenlem gekomen om een missie te volbedengen. Hij was daarom de strijd aan te gaan met de doodself. Hij begreep nog beter dan wij hoe kwad aardig de dood is. Hij haten de dood met elke feizel van zijn wezen. Hij zag niet alleen hoe de dood huelijken vernietigde en gezinnen verschurde en lege plaatsen achterliet naar de etafel. Een gap in de gaten in de harte van mensen. Jezus zag de dood als het loon van de zonde. Dat ons nu en voor altijd van God draagt te schijden. Hij zag de dood als de ultieme vijand van alles wat God geschapen had, van alles wat goed was. Daarom kwam hij niet alleen naar de aarde om alleen maar vragen over de dood te bespreken. Hij kwam om de dood te verniedigen. Hij kwam om de dood te doden door zijn leven, zijn sterven en zijn opstanding. Wij hebben nu gehoord dat haar leven is na de dood. Dat levenden en dooden vooral uitkijken naar de wederkomst en de opstanding. Dat klinkt prachtig, maar het is ook haast te groot om over na te denken. Ik vroeg aan ons pennel, of ze zich daaren. en vast kunnen houden. Of is het misschien ook moeilijk om te geloven? Er was het tijd in mijn leven dat ik heel eenzaam was. Het was op de middelbare schoon, ik was altijd ziek. Ik werd buiten gesloten, gepest. En toen verlangde ik heel erg onbij Jesus te zijn. Toen droomde ik geregeld over groene wijden, waar ik dan heel vrolijk in hupelde, waar ik wel gelukkig was. Ik was vaak in mijn leven niet gelukkig, omdat ik altijd ziek was. En er niet bij hoorde. Dus ik wilde in die periode graag bij Jesus zijn. En ik weet niet hoe het leven eruit zal zien naar de dood. Ik vind dat heel moeilijk om voor te stellen. Ik denk ook dat wij met onze hersenen daar gewoon niet bij kunnen. Hoe dat zal zijn. Ik denk dat we alles wat we nu bedenken dat dat in het niet valt. Dus ik heb daar eigenlijk geen woorden voor hoe dat zal zijn. Maar ik hoop wel dat het geloof wel dat het vrede is. En dat ik geen ziek lichaam meer heb. Maar hoe dat er dan uitziet, heb ik geen idee. Ja, voor mij is het ook cruciaal. Het feit dat Jesus uit de dood is opgestaan. En inderdaad dat er ook al getuigen verslagen van zij. Hij zichzelf heeft we weer bekend gemaakt aan zijn discipline. 500 volgens mij zelfs op één keer. Ja, dat is zo iets groot. En het feit dat Jesus uit de dood is opgestaan. En daarmee ook de dood heeft het overwoner. Dat is het gene wat houvast aan mij geeft. Ja, anders was het gewoon zinloos geweest ja, dan zou ik ook niet weten waar ik op moet hopen. En tegelijkertijd is het ook wel soms rationeel en niet helemaal klein te krijgen dat iemand uit de dood opstaat. En dat dat ook met ons gaat gebeuren. Als je nou denkt over hoe mensen ontbinden, hoe dan? En tegelijkertijd was er doorheen het vaste geloof in een opgestaanige koning die nu regeert aan de troof van God. terug naar de Sadozee. Zij hadden opvattingen over de hybrouwse bijbel, waardoor ze niet bij de kern konden komen van wat Jesus wilde zeggen. Zij hadden beter kunnen vragen hoe ze wachtig konden worden geacht om deel te nemen aan dat tijd perk en aan die opstanding uit de dood. Want uiteindelijk is dat toch echt de belangrijke vraag, toch? Het bij Jesus zijn in de opstanding van de doden, ze zijn echt. Jezus heeft dat zowel uit de schrift als door zijn eigen opstanding bewezen. Maar hoe kunnen we de zeker van zijn dat we daar deel van zullen uitmaken? En gelukkig worden we niet in onzekerheid gelaten. In Johannes Elf vertelt Jezus zelf het volgende. Maar Jezus zij? Ik ben de opstanding en het leven. Wie in mij geloofd zal leven, ook wanneer hij sterft. En iedereen leeft en in mij geloofd zal nooit sterven. Geloof je dat? Ja heer, zijden ze. Ik geloof dat u de messiahs bent, de zoon van God, die naar de wereld zou komen. En als je gedoopt bent mag je dit weten, want erin romijne zes staat. Weet u niet dat wij die gedoopt zijn in Christus Jezus, zijn gedoopt in zijn dood? Wij zijn door de dood, in zijn dood, met hem begraven om. Zoals Christus door de macht van de vader uit het dood is opgewekt een nieuw leven te leiden. Als wij delen in zijn dood, zullen wij ook delen in zijn opstanding. En Jezus zegt ons dat het avondmal het medicijn is van onstervelijkheid. De manier om het Jezus Christus verbonden te blijven. Zo sprak mij erover in de vroeger kerk. Ja, het avondmal dat Jezus instelden en dat zijn verveling krijgt in het koninkrijk van God. Luister maar naar Lucas 22. Hij zei tegen hem, "Ik heb er heveng naar verlang. Dit paysagmaal met jullie te eten voor de tijd van mijn leiden aanbrekt. Want ik zeg jullie, ik zou geen paysagmaal meer eten. Tot dat het zijn verveling heeft gekregen in het koninkrijk van God." Hij nam een beker. Sprak het dankgebet uit en zij. Neem deze beker en geef hem aan elkaar door. Want ik zeg jullie, vanaf nu zou ik niet meer drinken van de vrucht van de wijnstok tot het koninkrijk van God gekom is. En hij nam het brood. Sprak het dankgebet uit, brak het brood. Teelden het uit en zij, dit is mijn lichaam. Dat voor jullie gegeven wordt. Doe dit, telkens opnieuw om mij te gedenken. Zo nam hij na de maaltijd ook de beker en zij. Deze beker, die voor jullie wordt uitgegrooten, is het nieuwe verbond dat door mijn bloed gesloot wordt. Hij vertelt ons dat onze gelieften die in geloof zijn gestorven niet dood zijn. Dat ze hun geloofstrijd achter zich hebben gelaten. Wel ja, en nu mogen feest vierden en zich verheugen met hun her. Eén van de ouds, dus pracht mij aan. Wie zijn dat daarin het wit en waar komen ze van daar? Ik antwoorden. U weet het zelf heer. Hij zei tegen mij. Dat zijn de gene die de grote verdrukking hebben door staan. Ze hebben hun klere wit gewassen met het bloed van het land. Daarom staan ze voor goedstroon en zijn ze dag en nacht in zijn tempo om hem te verëren. En hij, die op de troon zit, zal bij hem wonen. Dan zullen ze geen honger meer leiden en geen dorst. De zon zal hen niet meer steken, de hitte hen niet bevangen. Want het land, midden voor de troon, zal hen hoeden. Hij naar de waterbronnen van het leven brengen. En goed, zal alle trannen uit hun ogen wisten. Er zijn zoveel vragen die ons kunnen bezig houden. Over de dood, het hier normaal, en wat er van ons over zal blijven, sommige blijven onbeantwoord en dat kan ons onzeker maken. De dood blijft iets dat enorm zwaar is voor de achterblijfers en voor ons voor wie het ooit in het verschiet ligt. Ik vroeg aan het pennel wat zij begeleerd vanuit hun geloof, dat een hand wat er geeft als het gaat aan verlies en rauw. Ik heb een book geschreven over rauw, dus ik heb daar veel over nagedacht. En een van mijn grote ontdekkingen tijdens het schrijfproces was dat vijfazes van rauw, en dat is ontkennening woede depressie, onderhandelen en aanvaarding, dat die precies over inkomen met soort van de ingrediënten die in de bijbelse klaaglederen terugkomen. In de klaaglederen wordt duimelijk echt het pijnlijke waarheid erkend en heel veel ruimte gegeven aan die aan de pijnlijke rauwe realiteit. En er is heel veel ruimte omboosten zijn in de klaaglederen, ook boosten zijn op god. En er is heel veel ruimte voor verdriet en voor onderhandelen met god. En wat ik ook heel mooi vind is dat juist in die klaaglederen waarin al die moeilijke dingen allemaal benoemd worden en echt met een soort brutale eerlijkheid aan bot komen, dat er altijd ook alsnog het vertrouwen in god wordt uitgesproken en de hoop op god en de rust die mensen vinden in god ondanks de moeilijke omstandigheden. Dat heb ik geleerd dat de realiteit vaak moeilijk is en het hart is en pijn doet. Maar dat god iets te geven heeft waardoor het toch lukt om van het leven te houden en van het leven te genieten en dankbaar een hoop vol te kunnen zijn. Ik leef op de hele moment de hele dag met rauw. Door dat ze ons dochter hebben moet ze begraven. Ik heb een heel veel basis ook in mijn geloof doorgelopen en afgelopen twee jaar met god. Het is voor mij de geloofde reis geweest in rauw. En ik heb god daar in op een veel diperen manier leren kennen. Dat is voor mij eigenlijk het gouden randje aan mijn periode voor rauw. Ik heb ook gemaakt dat de heel veel ruimte is voor verdriet. Dus als ik oncontroleerbare traan heb, dat die er ook nog zijn, dat god daar niet vond schikt. Maar dat die dan juist heel dichtbij kan komen als je zo je zelf zo desperate voelt. En één uitspraak die wel veel voor mij heeft betekent is 'peace isn't found in the absence of a storm'. 'peace is found in the presence of god'. En dat heeft voor mij zo veel waarde en zo veel waardheid ook in zich. Dat ik daarin echt god te blirkennen. Zonder dat ik hem snop, maar wel. Ja, hem leren kennen en zijn liefde voor mij in mijn verdriet en in mijn verlie's. Het gek is ook eigenlijk dat als je het hebt over een rauw, jezus, ja, is natuurlijk als eenig wongezoon van God er gestorven, dat ik daarin ook het vader hard, ik heb het dan een moeder hard, maar van God daarin ook beter snop. Dat het ja hoe het voelt, zeg maar, om je kind te moeten verliezen, dat heeft God ook moeten doen. Onze dochter heeft dan drie dagen geleefd. Jezus heeft drie dagen in het gaf gelegen. Ja, op een informeer ben ik daar nog meer die opstand is kracht, maar jezus, ja, leren waarderen. Ja, voor mij is er rauw en God en ja, het leven na dit leven, maar ook echt de wederkomst, want ik geloof dat er helemaal zorgt. Tussen toestand is waar mijn dochter nu mag zijn, maar dat ik echt nog meer verlang naar juiste wederkomst, waarin geen moeder's en vaders meer of te rauwen om hun kinderen, ook voor mezelf dat ik geen dag meer met rauw te leven. Ja, bijzonder om dit te horen. We gaan nog weer even terug naar de bijbel, terug naar Jesus. Hij wil niet dat we blijven hangen in angst of speculatie. Hij komt niet met gedeten jeder roete kaarten van het hier na maans, maar met iets veel krachtiger. Hop! Hij heeft de zonde die ons vastgep verbroken en de dood die op ons wacht over wonnen. In zijn woorden klingt een geloof dat ons optild het leven dat komt zal anders zijn, geen gebroken relaties meer, geen afscheid, geen eenzaamheid, maar één grote, heilige familie op een vernieuwe aarde. Jesus woorden laten zijn omstanders brakenloos achter, maar ons laten ze niet stil. Nee, ze maken iets los, een lofsang, die vanuit ons hart opsteigt. Amen! Heer ontvernu. Jezus, u bent de weg, de waarheid en het leven. Ja, amen! Je luisterde naar een aflevering uit de derde seizoen van de leerlingen. Dit was de 11e van 12. Ben je enthousiast over deze podcast? Sturm dan door naar iemand van wie jij denkt dat hij of zij het kan gebruiken. Als makers zouden we dat erg op prijs stellen. Mijn naam is Jordiën te drinken. Daadmolennaar is de schrijver van de serie en maker van deze podcast. Esther Timz en Nina Veldt een dedeteredaxie. Viktor wij gaan te maken de muziek en date montage. Jan Martijn Aaberehamse, Lektor Theologie en de Christeke Hoogeschool Eden en Peter Rosenthal zijn onze Theologische Sparing Partners. Joline Zuidenmaaldas, de bijbel teksten en Bert Bos de andere soorten teksten. Als je lieder een hoort, zijn die ingezongerdor, samen glijsteen en Michael Staal. Een overzicht met alle gebruik te bronnen in deze aflevering en een verantwoording van de Theologische keuzes vind je op www.deleerlinge.nl. Graag tot de volgende.