Kortimedia Deze podcast is een samenwerking tussen Kortimedia en Quest. Je hart en je hersenen misschien wel je meest kostbare bezit. De plek waar je liefde voelt en al je kennis op slaat van je emoties en je raadcio. De twee belangrijkste centra in ons lichaam die alles mogelijk maken wat we doen, voelen en denken. Wat voor impact hebben de keuze's die wij daagelijk smaken op deze twee belangrijk organen. En kunnen we die keuze's misschien slimmer aanpakken. In een tijd waarin er steeds minder gelegenheid is om naar de doktor te gaan, stapele dit soort vragen zich op. De behoefte aan heldere eerlijke informatie is groter dan ooit. Vanuit mij werk als podcastredector ga ik brengt je van Bladel wekenlijk ze naam eens jouw opspreker bij hoogleer- en neuroopcigilogie Erik Scherder en professordoctor in de cardiologie Leonardo Hofstad. Om alle vragen te stellen die jij wil weten over dat hart en hoofd van jouw. Erik en Leonardo geven je simpeletips waar je vandaag nog mee aan de slag kunt. Want een gezonder leven is vaak dichterbij dan je denkt. Welkom op het spreker. Nou dag heren, welkom. Daar zitten we dan de eerste aflevering. Ik noemde dus wel even er bestaan onzettend veel vragen over de hart en het hart en de hersenen. En dat merken wij ook op onze gedauk zie want we hebben onzettend veel vragen daar over binnen gekregen. En dan meer over het brij nog meer over het hart. Nou dat is best wel een beetje competitief. Maar je vond je goede vrede te bewaren. Ja. Oké, nou ja, dat is een bewaren. Nu moet ik eigenlijk ook bekender dat ik zelf ook beschamend weinig weet over wat er naar binnen allemaal gebeurt. En nu kan ik natuurlijk bij het minst en geringste chat-yubitie er raadplegen. Of op Instagram gaan zoeken naar allerlei gezondheidsstips. Maar van al die tegenstrijden geat fiessen wordt ik nou ook niet echt wijzer moet ik zeggen. En dat is ook niet heel goed voor je brijnen ook natuurlijk. Ja, we hebben er eerst zelf na denken. Ja. En dan schien ze een keuze maken. Maar het allerlieste zou ik dus eigenlijk de hele dag jullie op willen kunnen bellen als ik een vraag heb. Maar goed jullie agenda zit volgens mij heb ik begrepen ook vrij vol. En die mag best een keer bell over als je wat hebt. Dat ligt toch niet op. Ja, dus het is toch niet op. Maar goed ja dat is denk ik niet een heel relistisch plan. Maar gelukkig hebben we dus nu iedere week dit spreken uur. Waarin ik alle vragen op jullie kan afvuren. Er ik misschien voordat we daar goed en wel mee beginnen. Kun jij je misschien eerst even kort voorstellen dan weten we precies met wie we hier te maken. Ja zeker ik ben eerlijk scherren. Hoge deur kliessen, nurbsiegergie en de vuur in Amsterdam. Oké heel kort en krachtig. En wat doe jij in jouw werk bij de vuur voor? Oei vraag, nou kijk we hebben toen gewoon dat onze dooshenschappen hebben. Dus collets te scheven en het is neezaal. We hebben onze promofen die ze onderzoek te doen wat we doen. Dat is de taak binnen de vuur. En we hebben onze eerste eerst eerst scherrenhuizen in Amsterdam. En dat is echt een post-revalidatiecentrum voor jonge mensen die eigenlijk al heel lang thuis zitten met hersen-leson. Ja. Uiterevene daadstie komen en eigenlijk geen toekomst met hebben. En dat gaan we proberen om in de eerste eerst herhuis weer een toekomst te bouwen met hen 5 dagen te weken. Want hersen-letsel is dat dan iets wat je echt helemaal kan genezen of is dat meer moet je daarmee leren leven als het erin is. Dus er is een plafond helaas aan het herstel. Wat weet noemen we de neuroplasticiteit, de trainbaarheid van je hersenen. Dat is tot in zeker maat helaas waimogelijk, maar je wilt ook per person weten. Ja, waar ligt dat plafond. Ja. En daar zijn we nou op zoek bij deze jonge mensen om dan te kijken als je dat plafond toch. Als dat toch wat hoger lijkt te liggen, dan biedt het misschien ook kansen weer om toch terug te gaan. Na de maatschappij, uiteindelijk kan ook als er er weer ergens zijn of misschien een baan, deel tijd baan afwij. Dat zoeken we dus met elkaar uit. Ja. Dus ja. Ja, klingst goed. Klingst als belangrijk werk. Leer naar het voor jou eigenlijk dezelfde vraag. Wie ben jij? Ja, Leer en het hoofdstra. Ik ben Cardioloog. Ik heb een zelfacentrum voor Cardiologie in Utrecht. Ja, daar zien we ongelofviel patiende per maanden. Dus ofweer 600-nieuw op patiende per maanden melden zich aan via de huisarts. En die worden gezien door mij of door mijn collega's. En waar het dan vooral omgaat, is dat die mensen op korte te meinig gezien worden. Want als je lacht het van je hart, dan wil je eigenlijk niet te lang wachten. Dan wil je snel naar een Cardioloog kunnen. Ja, wat wij hebben is dan, wat we bieden, is dat we alle noodzakelijke onderzoeken voor het eerste bezoek ook in één keer doen. Dus de patiende weten eigenlijk beteen waar ze aan toezijn. En dat is echt heel fantastisch werk om te doen. Ja, ik krijg je dankbaarheid van de patiende. We zijn vaak zo opgelucht en of weten eindelijk waar ze aan toezijn. Ja. En daar hebben ze heel veel stressen over gehad. Ja. En nu ze dan duidelijkheid. Heel dankbaar werk, denk ik ook, jij was gezegd. Ik had eigenlijk gelijk een beetje een brutale vraag aan jullie, want. Ik vroeg me af, heb je jullie zelf eigenlijk eigenschappen waar je die je graag zou willen veranderen, die misschien toch niet zo gezond zijn? Nou, heel begin jij daarna, anders. Zal ik wel eens aan het zeggen. Nou ja, wat ik eigenlijk makkelijk vind is werker. Dat vind ik heel leuk om te doen, dat ben ik als een visend water. Dus dan heb ik eigenlijk weinig stress, maar ik vind het vooral privéleven heel ingewikkeld. Dus dan grensestellen aan mensen met wie je omgaat, en dan. Dat vind ik heel moeilijk. Maak jij dan dus ook beloofd, dus die je niet kan maken? Omhoew ik dat hier niet? Nou, beloofd is mensen vragen dan iets van je. En als ja, veel mensen iets van jouw vragen, je had de grens niet goed bewaakt, dan. Uiteindelijk kom je in de problemen. Daar heb ik eigenlijk nog het meeste stress van. Ja. Dus ik vind privéleven, vind ik eigenlijk ingewikkelder dan werker. Oké, en Erik? Heb je een gewoonte die je z'n graag zou willen aanpassen? Dat is mijn problem. Ik ben dol op koekjes, die moet ik eigenlijk niet eten. Dus dat is wel een dagelijks, dus een kleine struk. En voor het rest heb ik ook dat als leeuw dat werkjes natuurlijk fantastisch gewoon. En mijn privé is stuk rustig als dat van leeuw. Maar misschien meteen een kleine tip. Dus als die koekjes er niet zijn, dus als je ze niet in huis hebt, ja, als je vrouw of je zelfs niet haalt, ja, hoeveel je die strijd ook niet tevoeren. Ik kan me bijna niet voorstellen dat Erik dit zelf ook nog niet bedacht heeft. Ik vind het een goude tip wel recht. Ja, ja. Ik dacht niet. Omdat je zo die strijd aan goud dacht ik me daar. Ja, ja. Ik dacht even dat de vraag meeging over ook, je hebt misschien iets waktis. En dan dat die drinks. Heb jij drinken wel alcohol eigenlijk? Heel heel weinig. Ik krijg vind ik ook een zwakkje. Nou ja, ik om daar op in teken. Ik kan natuurlijk zelf ook niet achterblijven als ik jullie deze vraag zou. Heel goed, ja. Dus nou, als we het dan over alcohol hebben, dan ga ik daar misschien wel eens af en toe een beetje de fout in. Maar goed, dus dat. Zo is die iedereen toch zo'n. Exact. En daarvoor deze podcast natuurlijk ook. Het zijn wel dingen waar we misschien van weten. Ja. Niet altige zons, maar ja. Ja, maar hoe kunnen we daarna misschien iets beter mee omgaan zonder het gelijk, misschien helemaal uit ons leefte verbanden. Ik kijk erna uit om die podcast met jullie te gaan maken. Maar voegz' mij is dit voor jullie ook best een belangrijk project. Eerlijk, ik had begrepen dat jullie toch wel iets van een missie hebben ook om deze podcast te maken. Zou je eens kort kunnen uitleggen wat die precies is? Nou ja, kijk, het is wat er heel leuk is. Dat veel mensen ons contacten met vragen uit het land. Nou, we doen echt ons. Ik doe echt met best om iedereen van dien te zijn. Dus in dat kada past dit gewoon perfect. Ja. Ik kan niet iedereen van dien zijn, want daarvoor is er veel uit hand. Maar dit is natuurlijk een prachtig medium om misschien wat meer vragen die een grote groep mensen treft. Om die dan toch via dit kanaal te kunnen beantwoorden. En dus ja, je zou je hele leven kunnen besteden aan mensen die zijn vastgelopen in de zorg. En dus nu kritiek op wie er dan ook 0. Wat iedereen doet ons zet en zet. En toch lopen mensen vast, veel mensen ook jonge mensen. Dus ja, als je dan weer met de frisse kijkert op, misschien toch te zaken weer iets flots kan trekken of iets verder ook kan helpen. Nou, dat is echt de moeitewaar van inspanning. Nou ja, dat zien we natuurlijk ook bij die vragen die binnenkomen die lopen ook zo uit één. En ik denk wel dat het heel goed is dat we nu eigenlijk iedere week daar is naar kunnen gaan kijken. Wat voor mij een belangrijke reden is dat wat ik al even noemde dat je online ook ontzettend veel tegenkomt. Dit moet je doen, dat moet je doen. In vaak is dat ook weer tegenstrijdig. Dus je kan eigenlijk wel stellen. Het is een groot oorwouwt aan allerlei goed bedoelde of misschien minder goed bedoelde advies. Leneart, ik vroeg me af als gevolg daarvan. Kom jij vaak mensen bijvoorbeeld in jouw sprekenamer tegen die zelf eigenlijk al hun diagnose hebben gesteld? Dat niet beten, maar wat denk ik gevaarlijk is een soortje media is. Dat is heel veel mittenforming. Die ziet natuurlijk ook bij anti-faxers, maar er is ook een hele groep mensen die zijn tegen medicaatie. Die willen geen cholesterolverlaagers bijvoorbeeld. Dus ze hebben gelezen dat cholesterol eigenlijk best wel goed voor je is. En dan ja, dat kost eigenlijk best veel moeite om die mitten te doorbreken. Ik denk dat daar vooral de valkaal zit in mittenforming, misinformatie op het internet. In het aantal zelf ook proberen uit te zoeken wat goed is en wat niet. Dus ja, dat is eigenlijk de grootste strijd die we hebben als het om dit onderwerp gaat. Ja. Vind je dat moeilijk in jouw werk om daar tegen te vechten, zo je misschien bijna wat minuzaam? Ja, ik denk moeilijk, ik vind het juist wel een uitdaging. We hebben daar ook zelf onderzoek naar gedaan. en gekeken hoe je mittenskent ontkrachten door die bunker. Er zijn bepaaldes.
de script voor en die pas je eigenlijk ook toe in de sprekamer. Met die punken bedoel je dan dus een soort van ondkracht. Ondkracht, dus je laatst zien waarom het niet waar is. Ik ben onder niet waar dus. Ja, ja. Dus dat komen best wel vaak tegen. Ja, ik doe of je 3000 gesprekken per jaar en het is eigenlijk wel leuk als ook een paar ingewikkelde gesprekken tussen de ergens. Die wat ingewikkelde zijn en die echt met een heel voor opgezet een mening bij jou komen. En daar moet je dan doorheen zien te zien. Ik luk niet altijd, maar meestal wel. Maar ik denk dat het alleen we dat verteld hebben over het deep bunker. Dat is dit natuurlijk ook wel een heel mooi medium nu voor. Nou ja. Al die midden eruit halen. Ja. Die misschien wel nu voorkomen in de vragen van de luisteren. We hebben namelijk iedere week een ander tema. Ik heb alles al die vragen die we binnen hebben gekregen uitgezocht en onderverdeelde in verschillende onderwerpen. Die gaan we dan weer relateren natuurlijk aan het hart en de hersenen. Denk bijvoorbeeld aan muziek, alcohol, relaties, dementie, of voeding. Maar er zullen ook nog tolleuze andere onderwerpen aanbod gaan komen. En aan de hand van deze tema is gaan wij onderzoeken wat is het effect op het hart en de hersenen. Wat werkt in het voordeel daarvan, maar ook wat werkt vooral niet. En we beginnen in deze eerste aflevering met een onderwerp waar volgens mij echt iedereen al wel is een keer mee te maken heeft gehad. Namelijk stress. Ja, je hebt gegeven. Ik ben volkend. Ja, ik ben volkend. Maar krijg jullie stress van? Tijdstress. Ja, die herken niet heel erg. Ja, dus soms is het een reest tegen de klok om alle dingen op een dacht te kunnen doen. Maar bij het dan neugens ook wel een beetje een kick. Maar als het echt niet lukt, ik was vandaag ook een beetje te laat op de podcast. Dus dat komt wel even te bekennen hier. En ja, dat was een voorbeeling. Als het iets te veel wordt, dan krijg ik wel wat stress. Ja, ik vind het wel leuk om het in de onderheid te maken. We vragen me af of het wat Leo zegt is het u gewoon een beetje akut de stress. Ja. En dan is op zich niet ongezond. Ik wil het feind dat je dingen moet halen. En moet bereiken, dat is gewoon ook top. Ja. We hebben het veel te weinig over de positieve stress, die juistres. Want Leo heeft het gehaald. Hij zit hier, ik wam blij moeder binnen. Ik zag echt niet een gestres te zweteren, want hij denkt, oh, mijn god, ik loop hem wat dan vlees, echt niet. Dus ik heb het goed kunnen verbeteren. Ja, dat kan. Maar dus, er zijn genoeg momenten op een dacht per dag dat je denkt, jo, wat nu? Ja. En dat wordt de toevallig heel snel, denk ik, dat is ongezond. Dat is het niet. Gronische stress. Dat is een ander verhaal. Dat ga je dus ook merken aan. Ik vind dat een heel sterk of van een emotie stress. En dat zich uit in de migraamelijke ervaringen denken aan. Het heel hoge spierspannningen die je doorlopend hebt. Of je hartstikke en signaal die doorlopend hoog is. Ja. Dat je niet een dag niet goed slaat nou. Maar niet nachten, niet goed slaat. Dat je etelus naar de knoppa gaat. Dat je een kort zoloointje hebt. Niet een keer, maar gewoon doorlopend. Dat je moet met jou wel nam. Dat zijn teken dat er iets verkeerd gaat. Maar de juistres waar je gelukkig van bent omdat je het gehaald hebt. Wat gelukkig heb ik dat meerdere maar op een dacht. Dat je denkt, nou, dus net gelukt. Docht de trein gehad. Hoe zit ik in de trein? Het een pleit gezicht. Noem die je dit nu? Duusres. Duusres. Ja, met huisvakjes misschien wat. Maar dat is een Engelstherme. We hebben daar geen Nederlandse woord voor. Ik heb gelukstres met een positieve. Bij een beetje euphorisch van wordt. Wat ik zelf als heb is dat als je werken lang lekker gewerkt hebt en je gaat dan op vakantie. Ja, ik kan er soms zelfs in een gat vallen. Maar wat ga ik nu doen met mijn energie of met mijn ideeën of creativiteit? Dat voelt het een beetje of je een gat valt. Mijn vrienden moet je even wennen aan die leeg te haast. Dus ik denk dat die vuusres gaat dan om missen. Ik vind het leuk te leven als ik je wat nog vraag heb. Wat ik vaak lees, maar jij bent daar de schuldigheid. Dat je juist ergens moet oppassen van een heel druk leven. Nou, op een secantie. Omdat je dan weet dat ik daar nog iets over zeggen. Ja, dus het is een risico toch? Dus het risico zeker. Het aantal hardingvakten, de kompist van voordat mensen in de eerste dagen van de vakantie een harde te krijgen. Ja, dat is een heftig stress, die ze hebben, heeft ze helemaal opgestapeld. En wat je dan ook hebt, is dat je stel je in een comfortabel huis. En op een zit je dan op een kleine tent op de camping met allemaal prikkels mensen om je heen die je nog niet kent. Dus dat geeft allemaal onzeker variablen zeg maar. Dus samen met je opgebouwd stress van je werk en die onbekende dingen, natuurlijk is ze dan ook wel spraak van onderliggend leiden van mensen niet wisten. En ja, dan kun je dus in een datum hard in vart krijgen. Maar je ziet ook wel eens toch dat mensen zeggen van nou, bloedrugdaling op eesten waar je bloedelijk eigenlijk wat hoger is dan in de ontspanning. Of je gaat op eens wein drinken ze meer als een. Ja, dat kan zeker. Om je in de hittron. Ja, toch? En dat voel je met, ja, absoluut. De mentalfetiek, dat is eigenlijk de mentale voor de moeiteitlein, ook dat physical fatiek, de politiegamerische moeiteit. Dus het voelt inmiddels hele dag achter ze laptop heeft gezeten. Dan ben je het eind een dag heb je helemaal gehad. En ik denk je, gewoon, jong, gehad. Vind ik gewoon me zo misen wat. En als je dan van gaan nog even mee naar de gym, dan ook, nee, dank je wel. Wel gezin weer in. Maar stel ik je dan toch gehad. Hoe kom je terug? Fid. Hoe kan dat? Dat is ook werkenaf. Dan ga ik toen naar de gym. Uit te spinnen weer een fit. Ja, dan heb je dat systeem in je brein beaagestet. En dan komt het initiatief weer terug. Je bent weer gewoon tivert. En je hebt weer controle of je misen gevoelens. Dus echt een leuk onderwijp voor om die nu wasvast er in te brengen. Ja, precies. Pas dat nu ook toe bij een dochter die moest dan heel hard studeren voor tentamens. En die, met jouw woorden, heb ik een sprint daar ook neergelegd. Wat? Gaat ze elke uur? Gaat ze even taartjes prinsen. En dan is het brein weer fris. Dat moeten wij eigenlijk ook meer doen als volwastende. Ja, nou dat is voor het trucjes. En als fiesen, daar gaan we aan het einde van de aflevering. Komen we daar nog even terug. We hebben nu al best wel wat symptomen gehoord. Van stres, wat je daarvan kan krijgen misschien even terug naar de basis. Wat is het nou precies? Eerlijk. Dat is een emotie die zich vertalt in fiesieke en even te welke mentale en cognitiever zorgen. De fiesieke heb ik genoemd. Dus kwalingspiespalingen, verkventsie en aanemahaling, hoog, bloedrug hoog. Dat soort dingen. Mentaal kan dat zijn dat je stemming een beetje onderuit gaat. Kort zolantje, maar je kunt ook weer denken aan wat meer sombre stemmingen. En hoe komt dat dan om die netwerking in je brein, die normaalgesproken zorgen. Dat je emoties kunt reguleren, emotie regulaties superblaren en dat betekent dat je denkt van nou. Misschien word ik hier wat angstig voor of een beetje zonbevoort. Bij ik heb een grip op. Die netwerken, die hebben op te leiden onder groonische stress. Want zoals je weet, het stressormonische kort is zol. De veel van het kort is zol, dat brengt het aantal van die netwerken op een lager niveau. Netwerken om hebben het over netwerken in ons brein. De verbindingen, de netwerken, die hebben ook onder te leiden. Dat zijn netwerken die hebben en te maken met emotie regulatie, maar ook je koggentieve functies. Denk aan. Kan ik dan wel naar bewerkt met groonische stress. Nou nee, niet 1-2-3. Want dingen als geheugen, goed kunnen plannen, je werk geheugen waarmee je leert. Dat soort functies die kunnen onder te leiden hebben. Dus die gevolgen van groonische stress, die kunnen echt heel vergaan zijn. De drie vronden, dus fysiek, mentaal koggentieve functies. En je hebt dus inderdaad over die twee soorten, ook kuttesdress en groonische stress. Voelen die ook anders. Ja, maar dat eigenlijk wel voor uistres, juistres en groonische stress. Ja. Akeuttesdress kan natuurlijk ook heel stressvol zijn. Denk aan. Op 1 zie je iets heel erg gebeur. En je moet er of heen of weg, dan het is dus dus geen juistres. Dat is akuttesdress waarin je een fight of flight reaktie hebt. Dus je kunt ze zelf nog 3 vorm onderscheiden. We niet te complex te maken, maar we kunnen het ook even bij de geluk stress houden. En bij de groonische stress. Ja. Maar voor het hart geldt wel dat heftige akuttesdress, het kan toch best slechte gevolgen hebben. Ja, precies. Ja, dus je hebt bijvoorbeeld het Broken Heart Syndrome. Het gebroken Heart Syndrome. Ja, wat dat is is dat iemand een heel heftig nieuws krijgt. Een vrouw die hoort dat daar zo'n is overleden. Of iemand die voor het eerst in het publiek moet spreken. Dan zo angstig wordt dat er enorm veel adrenaline vrij komt. Er is ook een kaseypschef van iemand die wordt verrast met een surprise party. Het is een heel veel jaar dag. Het komt meestal voor bij vrouwen. En wat het is is dat er heel veel adrenaline vrij. Dat doe een enorme schikker reactie in jouw bloed. En dat is dan zo veel dat het eigenlijk toxis is voor een deel van het hartst. En die adrenaline ben dan aan receptoren. Dus ontvangen we eiwitten op de hartstikkel. Dat is die adrenaline te hogis. Dan is dat toxis voor die hartstikkel in dat gebied. Stop het dan met knap.
Maar dan stijden de hart van het stil. - Ja, een groot deel van het hartstatthand stil. En dat geeft heftige pijn op de borst. - Ja. Mensen voelen zich natuurlijk niet goed. Die worden kort van aadem. Die zijn in Paniek. Die gaan naar het ziekenhuis. Iedereen denkt dat het een hardhing vaart. De symptom zijn zo op het ECG, op het hardfilmpje zie diezelfde fenomenen als van een hardhing vaart. Wat je dan doet als cardio-loog tegenwoordig, krijgt iedereen die een hardhing vaart heeft, wordt meteen gekatheteriseerd. En krijgt dan een stend. Maar wat bij deze mensen nog gebeurt is dat die worden gekatheteriseerd. Maar die bloefvaten lopen gewoon goed door. Er is geen vernauwing, er is geen stolsel. En dan zie je de cardio-loog. Dus zie je dan dat een deel van het hart echt helemaal stil staat. Kan dat toch gestaan? - Ja, dat kan er stijgen. Dus dat herstelt, dus mensen moeten wel worden opgenomen. Dus ook niet zonder gevaar, want de groot deel van het hart is hem mee gestopt. Dus ons staat hardvalen. En in een dagel 14 herstelt dat weer. Je denkt dan ook dat het hard klopt weer goed. Ze zijn er van af. Maar mensen die dat gehaald hebben, hebben toch een hoger kans om het opnieuw te krijgen. Of toch te overlijden aan mijn hart ziekte. Ja, maar dat kan dus ook door positieve dingen komen. Dat je dus eene enkeer een soort schok krijgt. Ik ben niet of die surprise party, of dat voor die vrouw dan positief was. Heerlijk, ik word hem ook klaar voor iedereen die ik denk. Misschien kag ze wel mensen die ze nog niet hadden. Ja, en dan is er nog een andere form van akutustress. Dat is kijken naar sportwedstrijden. Dat is die broken heart syndrome. Dat vinden we meestal bij de vrouwen 910 keer. Die vrouwen die delven wel te onderspitten. Dus kijken naar sportwedstrijden. Dat wordt meestal gedaan door mannen. Dus een studie heeft laten zien dat het kijken naar een sportwedstrijd, naar voetballen. Dat dat een ochtje twee en een half keer zo hoger kans schrijft op het krijgen van een hard-in-for-heart. En hoe komt dat nou? Dus dat is vooral als je kijkt naar je eigen team. En vooral als er penalties moeten worden genomen. Stres zo hoog, dan leggen sommige mannen, leggen het loodje die krijgen een hard-in-for-heart. Dus dat is dan akutustress. En ja, dus vrouw als je kijkt naar je thuis team, dus weet dat eerlijk is Ajax van. Dus die heeft een tijdje toch gevaar gelopen denk ik. Dan moet je dat in deze fase van het leven. Daar waar we net gekregen. Je bent een net weer in het leuk om dat er voor te zijn. Ja, dat is net weer een beetje uit. Nee maar, dus kijken naar je neige. Dat is de eerst die borrelijker. Ja, en je eigen team geeft dat risico. En omgekeerd ook als het thuis team dan windt, dan is hij een juist minder opnames voor hard-in-for-heart. In de gebieden waar is gevoelbald. Maar wat is nou je advies op dit punt? Kijk, het gebeurt natuurlijk niet zomaar. Dus mensen die risico-factoren hebben, hoge bloedruk, hard-in-vatsiekt in de familie, hooggele strool. En dan moeten ze zich wel bewust van zijn. En zich afragen, heb ik misschien toch aardervolkalking, dichtslibbing. Dus maar die kan toch niet veel boven gaan kijken dan? La, ja of je een keer goed laten naakijken. Dus het gebeurt nooit zomaar. En heel vaak is het onderliggend leiden. En door de enorme stress ontzettend hoge bloedruk. En dat is de toxische kocteel voor een hard-in-vart. Wat mensen op die dag doen is vaak met ze alle gaan ze indrinken. En met de vette zouten-snacks eten, dan nog een beetje jaren in dat stadion. En dan daarna weer drinken en vette snacks. Je bent een beetje zomaar, ik denk hoe doe ik dat. Ik ben meelig in goed daufend. Dus dit is voor mij een beetje een ver. Maar dat is maar goed ook hoor ik nu. We hebben nu een beetje gehoord in erdaad, wat voor de hersenen en het hard. De gevaren of juist ook de functie kan zijn van stress. Ik voeg me dan nog af. Is de 1% vaadbaar voor stress dan de ander? Ik hoor net al wel, laat je misschien een keertje gekomt. Om te kijken in wat verstaat je hard en je vaat zijn. Maar misschien in de relatie tot de hersenen, hoe ze dat zijn. Het is altijd zo dat het een ervige factor is. En deze omgevings factor. Het hangt van zoveel factor af in welke matie uiteindelijk veerkracht heb. Om je te baaptenen tegen de dingen die ons en iemand altijd op onze weg komen tijdens het leven. Ja. En die veerkracht kan je aparten wat krasselver doen. Want hoe werkt dat dan en wat moet je dat dan doen. Maar het is zeker zo dat die mensen die mentalen en fisiek vitaal zijn. Dan zit je dus ook of het gebied van leo. Dus dat je fit bent, hard vaadstelse fit, hersenen fit, mentaal. Dan werkt je daarmee wel aan je vergracht. Ja, dan ben je ook wel het beter bestam tegen even 2 de tegenslagen. Dus ook even 2 de tegengronisch stress. En dan met name voor het hard, op larte mijn is gronische stress geen goed de factor. Want dat leidt het toe dat de binnenbekleding van bloedvaten minder goed gaat functioneren. Waardoor vaten, bloedvaten wat krapper gaan staan. Daarom steegt ook je bloedruk. En wat zijn daar dan weer concreeten gevolgen van? Als je bloedig steigte, heb je vaten bloedvaten meer te leiden. Je hard moet elke seconde een meer kracht zetten. Dus uiteindelijk leidt dat tot hardvalen en beschadering van bloedvaten. Een cortisol heeft er net al genoemd. Dat is niet alleen slecht voor je brijen, maar zorgt er ook voor dat het vet zich vooral ophopt. Rond jouw organen in de buik. En dat is een heel belangrijke risico factor. Dus die gronische stress pak je eigenlijk aan alle kanten. Ja. En dan naast is het nog zo dat ik noem stress ook wel eens de moeder van alle leestelproblemen. Want als je gestres bent, stop dan nog maar eens met rook. Dat is heel moeilijk. Of laat dan die koekjes van eerlijk. En dan maar er staan. Dus ja, je dan slaap je meestal ook slecht. Dus dat is een allemaal factor wat door jouw risico ook on belangrijk toe neemt. Stress is zo'n belangrijke factor in de samenleving. Ja. Nou ja, over die levenstel. Ik wilde eigenlijk misschien een paar dingen met jullie door nemen. Dat ga ik toch weer even terug naar die influencers want ik heb natuurlijk ook even gezogd dan toch op het internet. Want jullie waren even niet bereikbaar. Wat moet je nou doen tegen stress? Maar bij deze karriksen wel aan jullie gaan voorleggen. Laat we even kort snel doorheen lopen. Om en om met de vraag zou dit werken tegen stress. Leernaart, ik begin bij jou. Een steeltere treten van twee weken in Nepal. Ik denk dat dat heel goed is. Ja. Maar ook dan niet praten. Zeg maar, ik heb altijd het gevoel dat ik stress altijd jouw zijn beetje los kan laten door. Ja, ik bedoel dat het muziklis is dan ook dan in de dag niet voor iedereen goed. Bij het is wel aagtoot dat meditatie een mindfulness, dat goed is voor je bloedrack. Je getallen van gole strol worden beter, je risico-factoren knappen daar een stukje van op. Oké, nou allemaal in het vliegdeig naar Nepal dus. Ik ga niet mee, dat weet ik wel. Eerlijk, voor jou, meer onderwerkt voedsel-ezen. Ja, kijk, lastig. Ik ben geen voedingsdeskundig en je moet het dan relateren aan. Is dat essentieel voor je hersenen? Het is verhaopt essentieel voor je hele functioneer. Wat hou je best de kunnen doen voor je brijn dan is dat wat we het over hadden over de gole serol. Overgewicht in de gaten houden eten van 5. We perk of doeg geen alcohol. Eigenlijk moet ik ze zeggen, geen alcohol, zelfs één glas is. Helden dat je dat niet moet doen. Dus dat zijn eigenlijk wel voor iedereen de meest gangbare had. Die zongen al weer in alle lijn extreem met de gang. Maar Leo is de desk kunder of voedingsgebied. Nou, niet super expert. Ja, maar het is wel zo dat feestels, als je veel feestels eet, dan maakt je mikrobiom, maakt stoffen aan die goed zijn voor je brijn. En je kunt je. Mikrobiom zit in de darmen, dat is de collectie van darmbacterie. En als je die maar de goede substanties geeft, vrouwveel feestels maken ze hormonen aan die ook iets gelukkig maken. Dus je kunt je zelf gelukkig eten als je veel feestels eet. Ja, maar dus niet die koekjes. Leo, naar het stress van je afschrijven. Ja, ik denk dat dat heel goed werd. Mijn ze voor mij werkt dat heel goed. Maar ik kan me voorzien dat als je geen goede schrijver bent. Of niet zo graag schrijft dat dat dan je afschrijft. Ja. De zen om of mezelf te hebben. Ik word heel stressvol van taniere, grasma en hechtknippen. Ik word daar heel gestressed van. Zommige mensen krijgen zo de zen budisties genoeg door dat hechtknippen. Maar ik heb dat niet. Ik krijg heel stress. Dus zoek iets waar je goed in mensen. Maar je moet wel iets aan toevoegen. Is taniere ook een goed idee? Het antwoord is ja, omdat je daarmee echt een matere intensieve inspanning levert. En dat is voor je hardvaatsel zo heel goed. Leo. En toch? Ja, zeker. Ja, ja. En je moet natuurlijk een groepen denken. En daarmee actiefeer ook absoluut die delen van je brein die je wel controle kunnen geven over. Naar de gedachte ze ook. Ja, precies het egenovergesteld, wat die stress is. Ja, ik heb groen op zichzelf namelijk even. Groen is top. Ja. Even als voorbeeld een ziekenhuis dat in een groen omgeving staat. Mensen kijken vanuit hun bed naar die tuin. En die mensen worden eerder ons vlagen te ziekenhuis. Waarom? Zijn vragen de zuster. Mag ik ook in die tuin lopen, natuurlijk. Dus die mensen gaan uit bed gaan lopen in die tuin. En knap je eerder op. Ik ga gewoon gewoon een snel door. Magnesium en vitamin E D3 bij slikken. Leo, wat zie je ervan? Gouden tipen was in de aligne. Gouden tip tegen stress. Ter stress, bij spieze. Ja, ik dacht er geloof ik niet zo in.
En deze hebben we die de wereld uit geholpen. Wat ik helemaal niet hoor jouw zeggen is ga wewege tegenstres. Bespel een musicinstrument, ga naar muziek klaisteren. Zorg voor voldoende slaap. Ik denk dat ik op jouw brengen ben. Kijk, we bewegen nauwelijks meer. Dus ga wewege of niet sporten zijn. Maar als je wel wil sporten en bewegen, goed slaapen, muziek, luisteren of instrumenten, ga in een core. Ja, we hebben aan het einde ook altijd het voorschift. Dus daar mogen jullie nog een keer helemaal los met alle goede advies die je hebben. Nou ja, ik heb nu dus al een hoop vragen aan jullie kunnen stellen, maar het strijd. helaas niet allemaal om mij. Dus we stellen ook iedere week een vraag direct van de luistera aan jullie. De vraag van deze week is, ik heb veel last van stress en ik slaap hier erg slecht door. Voor mijn gevoel, verzamel ik over dag een hoop stressmomente. En ligt ik hier vervolgens zavond in bed nog over door te maalen. Juist omdat er op dat moment geen afledingen zijn, is het lastig om hier mee te stoppen. Uiteindelijk krijg ik dan ook weer stress over het feit dat ik weer in nachts slecht slaap. Hoe kom ik uit deze visieënse cirkel? Ja, wat ik zou doen, zou ik zeggen, heel snel van de schermen af. Ja, na het avond eten. Dus iedereen blijf me op die telefoon zitten of televisie kijken. Ik ga een flinke wandeling maken of sporten juist. Ja, de knapje hele systeem van op. Dus dat zou ik doen. Maar je slaapkamer ook helemaal vrij van de schermen, gaan boeklezen, gaan muziek luisteren. Maar niet in die schermen blijven. Is het dan ook zo? Ik ken dit ook wel een enige maten dat misschien stress, niveau, misschien biologisch hoog, in de avond. Of is dat een hele gekke teoriën van mij? Nee, de top van kortjes zoveel is in de ocht. En je neef dat af en in de aantwoord lopen te zweren. Dat is wel, ja. Dus ik vult graag aan wat leuze geef van, ben ik het helemaal mee eens. Je moet wel, wel, sporten stoppen twee uur voor het slaapen gaan. Dus hij is echt sprake van een slaapigjjijnen, zoals ze het noemen. Dus geal op dezelfde tijd naar bed. Niet denken, ik ga een uur eerder, want ik slaavslag er. Zelfde tijd aanhouden. Als je een bed ligt, in slaap niet ga uit bed. Oh, ja? - Ja. Gebruik slaapkamer voor twee dingen. Daar gaan we hier niet verder te lichten. En het is toch heel benieuwd eigenlijk. Wat is dat? - Ja, dat is altijd een afstandig van deze sport. Oké. En dan kijk ik die koggetief inse panning. Dat kan zei ze, mensen verzicht wel pikeren. Ja, nou, dat wil ik wel zorgen. - Ja, dat wil ik wel zorgen. Dat je een afleining hebt, wat deel zegt, is lezen, iets ons van ons lezen. Zet er een stukje muziek op. Veel mensen drinken dan juist voor slaapen gaan wat alcohol. Omdat men daar beter door in slaap te klopt ook eigenlijk wel. Alleen de diette van die slaapfasissen is minder diep. Dat is eigenlijk de tijd, we taag je toch de rekening. Dus doet dat eigenlijk niet. Dus eigenlijk is het als ik toegweer in bed ligt. En ik kan niet slaapen. Ik ben alleen maar aan het maalen. Gaan misschien toegweef uit tot bed, pak een boek erbij. Maar deze gewoon het advieshoudstudis is gaar bed. En doe iets niet altijd veel belastigd, maar is dat dan omdat het brein anders het bed ook assurgeerd met stress en stijst? Nee, als je het in bed gaat liggen, denk ik, oh, jou als u maar geslapen. Dan wonen u niks. Nou ja, dan ga ik dus altijd denken, oh, nu heb ik nog een achterjur. En wat ik dus ook heel belangrijk vind, is dat. En dat punten we gevolgen met goed gemaakt. Dat niet elke vorm voor een verstres met eens slecht is. Dus ja, je is spanaal een moment op over dag. Wie zegt dat het steg voor je is? Laat wel een beetje afstappen van dat het al goudt te slecht is. Dat is niet zo. Alleen als je dagelang niet slaft, maar een nachtje in slaapje en aan haarheid, de volgende dag gewoon in. Ja, ja. Is dat dan. Dit vraag ik me ook al heel lang af. Bij slaap is dat nou een ding. Dat je dus als je een nacht of meer de nacht te slecht hebt geslapen, dat je dan dus in het daad eigenlijk denkt ook, ga ik ga een keer twee uur er naar bed, want dan slaap ik twee uur langer. Dat zou ik niet doen. Je gaat gewoon dezelfde tijd in de bed in je slaapje die te van die slaap te haheet, echt wel meer in. En je kunt ook nog denken op power napsen. Die zijn super. Of je nou jongens, alweer is niet alleen voor mensen van mijn leentje tijd, maar over jouw leentje tijd. Toen dat ook wel eens. Als je een power naps doet een kwartier of van de alvuur. Zo kort. Het is de hele cirkel. Maar al een alvuur als je dan wakker wordt, ben je wel inertet, dus meer echt zo'n duffes en aan. Dan gaan we daarna nog naar je feestje moeten. Nee, dus ook bekend van Lerner de Davencci. Die stiep maar twee uur per etmaal. En dat deed hij door elke vier uur een power napsen doen van 20 minuten. En wel, dus in het helemaal eens met die power naps, dat het helpt wel om heel veel slaap terug te halen, die je in de nacht gemist hebt. Ja. En je komt solideerd. Dus dat betekens dat wat je geleerd hebt vlak daarvoor. Zo wel motor is als een konculatief, dat is juist deeerd. Dan wordt dat extra opgeslagen, goed opgeslagen. In die tijd is de power naps. Jo, ik leer hier allemaal nieuwe dingen. Hey, na deze specifieke vragen over stress is het misschien ook nog goed om even een stapje terug te doen. En meer te kijken hoe wij als maschappij omga met het fenomeen. Ier ik jij noem de net al even dat we misschien ook een beetje afmoeten van dat idee, ja, als je een keer een stressvolle dag hebt, dan hoeft dat echt niet per se slechte zijn of als je daar slecht door slaapt. Ja, hoe misschien een beetje een brede vraag, maar hoe vinden jullie dat we in de maatschappij tegen stress aankijken? Er is een hartstikke veel aandacht voor overtreven we dat misschien ook een beetje? Nou, ik denk niet dat het overdreven is. Zijn er natuurlijk heel een zegradseigmenten van de samenleving die gewoonische stress hebben, die wonen in de wijk en met laagseciaal economische status. En die moeten elk moment vechten voor hun survival eigenlijk. Kan ik die rekening wel betalen? Nou, geldstres. Ja, ja, ja, ja. - En dat is een heel vertelstres, kan wel genoeg voeding aan het schaffen. Ja. - Houd ik wel die banen enzo voor. Dus die heeft ondergoneische stress en die zitten daar ook in gevangen. Dus dat is ook bekend van een paar paalde werken in Utrecht, Overvecht versus Steenwerk. - Daar wel niet. Overvecht. Het is niet echt dat je dat woont, ze is juist goed te, maar de overvechter, iemand die daar woont, voor het gemiddeld 12 jaar eerder ziek, krijgt een gewoon ziek. Oh, sorry, maar dan de persoon in taanwerk. Ja. - En de geograafste afstand is maar 100 meter, maar de afstand in gezonde levensjaren is 12 jaar. Ja, maar dat is het hele loopt te spullen. - Dat is de loopt te spullen. En ik heb mij ook met inderdaad geld gezond eten, sporten tegenwoordig, ook duur. Ik ben toekend met leeuwen dat eens dat als je kijkt naar mensen die het gewoon moeilijk hebben, die hebben gewoon echt grondische stress. Wat ik wel vind, dat is daar loopt daarvan, dat ik dat heel duidelijk zeg. Is dat ook wel een beetje schlappenknieer van die privéwerkbalans. Dus nu is het wel een beetje, gaat het wel vaak die kant uit, van mag ik nog van meelzoen of dieen zafs. Als jij dat leuk vindt, dan doe ik het dus, toch. Waarom moet je dat niet doen? Ik zou wel een beetje te enbeelden dat grapig is, als ik dat deel met anderen heb, dat mensen vaak opgeluk raken, die denken al gelukkig. Het is dus niet zo dat ik alweer beteen over de streep ga. Het kan ook gewoon. En ik mag het ook best druk hebben, sterk nog. En er zijn super mooistuktjes naar gedaan van mensen van 50 jaar en ouder bijvoorbeeld. En de titel van die studie is dan wet op, hè? Zit je goed? - Ik ja. De Bissier, de Bissier, de Werder. Ja, dat is hier de bedder. En dat we tegen het houdrukkelijet heb, hoe beter het is voor de brein van die oudergroep, die gaat tot 1980 jaar in de studie. Ik wil alleen maar aangeven, ik ben het helemaal eens wijs zijn helemaal in de voor iedereen te helpen met groonische stress, duidelijke, ser serieus, zeg ik. Maar er zit er tegenkant aan. In de zin van niet te snel denken, oh oh oh. Ja, ik voel me ook lekkerder als ik een druk heb. Ja, natuurlijk. Die zal met leuke dingen, natuurlijk, maar. - Ja. Ja, maar leuk, leuk, hè? Het hoeft niet als dat leuk te zijn. Je komt in een soort vlomen, hè? Maar daar zit ook wel uitdaging in. - Ja. Eerlijk, als ik dan goed begrijp, wat jij dus nu zegt, is dat we misschien ook juist weer stress kunnen krijgen van allerlei ideeën die wij hebben van, oh, ik moet niet te druk zijn en ik moet in een natte, achter een superdag slap hebben. - Ja, precies wat ik bedoel, eigenlijk misschien kijken het te joen. - Ja, precies. In panikken, vraagd, als je een ketje niet achter je schliep. Ja, heel goed. Wees ook gewoon een beetje liever voor jezelf. En in de zin van het hoeft er om niet zo streng. Dat gaat het een beetje los. Ik denk dat dat wel een belangrijke element is. Maak je niet betekent, dus snel druk over het tiff me allemaal te veel. Je kunt meer dan je denkt. - Ik kan best wel aan. Mensen zijn superveerkracht of hebben de ene na het andere voorbeeld van mensen in Nederland die ernstig ziek worden. Maar die toch de veerkracht hebben we om weer door te gaan. Die hebben meer veerkracht dan je denkt. Het is dus juist verdoeld als we moedigging, pas op dat hij niet te snel mee toegaan had. - Ja. MUZIEK. We hebben heel wat geleerd volgens mij in deze afleveringen. Wat stress precies is, dat het niet precies slecht is. en hoe het hard in de hersenen er mee omgaan. Ik ben nu eigenlijk wel benieuwd. We hebben eigenlijk al heel veel tips daarin gehoord. Maar wat nu jullie uiteindelijke doctors voorschrift is. daarmee sluiten we iedere week af. Een recept waar wij thuis gedirekt mee aan de slag kunnen. in dit geval onbeter om te gaan met stress. Lene, hoor. Ik begin bij jou. Wat hij is, het doctor. - Ja. Voor de goede. - Ja. Voor de. - Ja. Heb je stress gaan sporten? - Nou. En hoeveel zou dan bijvoorbeeld voldoende zijn in een week? Als je gestres bent, ga ik al. En dan gaan we gewoon lekker naar de gym of een stuk hardlopen in het groen. Dus dat werkt ook kan meer. Dus gewoon als je daar de behoefte voelt, als je denkt, 'ah, het wordt mij even nu te veel.' Ja, en veel mensen gaan maar juist op de bank zitten en Netflix kijken. Ja. Dus die dag is zo zwaar, zakt chips, Netflix en. De real housewives of Miami. Maar je moet je juist niet doen. Het is veel beter om je sportsgroene aan te trekken en te gaan hardlopen. Ier ik. Ik vind onderwerp is er heel genuansierd. En daarom zou ik ook liever voor de tipsen gaan die we al gemeld hebben. Anders lijkt er als voor een slot idee zou zijn over het geheel. Maar het is juist heel genuansierd. Voor de eens zal slaapen, belaren, zijn voor de ander zal, bewegen, zijn elke stapteld. Dus ik zou jammer zijn als ze nu de nuansen eruit zouden hadden. We hadden al die tijd er moeite hebben gedacht. Om de nuansen te interbrengen. Want een groene stress, juistres, een stress. Wanneer is het nou tevelen, niet te trekken, dan niet tevelen dat je toet als we niet nodig is. Je hebt een grote veerkracht en dan kijk je wat je daar binnen kunt doen. Ja. Dan toch een kleine vervolg, vraag daar nog op. Je wilt toch gewoon one-liner? Ja, ik ben daarna aan het vissen, je voelt het. Het is verhaal. Maar ik kan me wel voorstellen als iemand gewoon echt merkt. Ik zit in een hele stressvolle periode. Ik loopt echt een beetje over. Wat is dan bijvoorbeeld een goed idee om ergens te kloppen? Kan je daar wel mee naar de huisarts? Is er iemand die jou daar een beetje wegwijzen in kan maken? En in jouw individuele situatie kan meekijken en adviezen kan geven van he. Dan is de huisarts natuurlijk een goed idee. Als je daar naartoe kunt, zeker fijn, altijd goed de huisarts. Als ik daar aan de figuur, je kunt ook denken over provincie. Als je weet, ik ga een hele drukke perioden tegenomen. Wat doel je dan eigenlijk aan? Bekent dus wel, dan ga ik echt aan het leeuw. De eerst wat er uit gaat als je drukkep is, het sporten en wewegen. Dat is sneufeld. Dat is het precies wat je niet moet doen. Dus lief voor de netflikseluit dan het sportklasje. Zeker, ja. -Dag de waalijner. Heer de eerste aflevering zit er op. Dank je, Lueel, voor jullie komst. Dat gaat het gaan. -Dank je voor de kennis. Wat een afvies. -Gegraagd aan. We zien elkaar weer op het volgende spreekur. Wil je een vraag stellen aan Erik of Leonardo? Dan kan dat. Stuur deze in via ons Instagram account @podcastsetspeaker of mail naar het
[email protected]. En was deze aflevering nog niet genoeg voor je en wil je nog meer weten? Ga dan naar quest.nl. Daar vind je de collums van Erik en Leonardo aangevuld met nog veel meer wetenschap. Tot volgende week. Dan weer een nieuw onderwerp, nieuwe vragen en een nieuw tokt te voorschrift.
PodcastTranscript AI