#1 - Philip Scheltens: van de eerste patiënt tot een eerste medicijn

Welkom bij Hersten Helden, de podcast van Alzheimer's Center en Amsterdam. We gaan in gesprek met de schundigen die zich inzetten voor patiënten zorg en betenschappelijk onderzoek op het gebied van DEMEN-C. Vooral op relatief jonge leeftijd. Mijn naam is Jatske van de schaar. Ik ben onderzoeker, proef persoon en presentator van deze podcast. Vandaag ga ik in gesprek met Videbscheltens over DEMEN-C. En de zoek toch naar een behandeling door de EWNH. Welkom, Videb. Je hebt eigenlijk geen introductie meer nodig, maar voor onze luisteraar stel ik even kort voor. Je bent neuroloog, hoogleerair en director van Alzheimer's Center en Amsterdam. Dan naast heb je een imponeerende staat van dienst als wetenschapper met meer dan 1100 publiekaties op je naam woord je internationaal gezien als een van de meest invloeddrijke Alzheimer-experes. Je hebt enorm veel beteken, niet alleen op het gebied van wetenschappelijk onderzoek, maar ook om DEMEN-C op de politieke en maatschappelijk agenda te zetten zo wel in binnen als buitenland. We zijn enorm vereerd dat jij het gaspent in onze show, want voor een jaar ben je ook nog zonder schijden als er ieder in de orde van de Nederlandse Leo. Een waarde hersenheld. Welkom in de show, Videb. Dank je wel Jatske. Ik worden stil van. Gaan we gewoon door met eerste vragen. Maar laten we beginnen en weiden beginnen. We zijn hier in het Alzheimer-cent en Amsterdam, waarom het bezig houdt met zorgfoptieënt en een wetenschappelijk onderzoek naar DEMEN-C. Maar wat is eigenlijk DEMEN-C? Ja, dat is de meestgestelde vraag. Ik denk wel bij ongeveer alle optredistiek in de loop die jaar hebben gedaan. En toch moet het elke keer weer opnieuw uitgelegd worden. Ik heb zelfs gemerkt dat met zover van je denk dat het toch wel heel duidelijk blijft een worsteling. En ik ga dus toch maar een keer proberen nog uit te leggen. En zeker de laatste tijd is er ook wel een verandering gekomen in het denken over DEMEN-C versus de oorzaakend daarvan. Dus laten we nog even goed vaststellen dat DEMEN-C eigenlijk een paar plubegrip is. Wat op zich niks zegt over de oorzaak. Dus het DEMEN-C is een vasteling van het dementeren, het ongeestelijke van iemand waarbij je geestelijke vermogen slankse morant kwijtraakt. Dus het is altijd een onderscheid van een eerene niveau waarbij je geheugen, taal praktische vaardigheden, orientatie, het plannen van dingen in de toekomst achteruit zijn gegaan in een combinatie daarvan. Dat moet dan zo daanig zijn dat het in te vereret met de dagels leven, maar je moet er last van hebben en dat kan thuis zijn of op het werk zijn. Dus het is eigenlijk een vasteling van een zetje, symptomen die op te reden, ompaal de leeftijd kan op elk geleefdheid zijn, maar die verder niks zeggen over hoe dat dan staat en waarom dat dan staat. Dus het is een vasteling van een syndrome en tegenwoordig zeggen we zelfs vaker het is eigenlijk een stadium want, zoals ik net als zij, dan moet er meerder dingen aan de hand zijn, plus het moet ook nog eens een keer in te vereren met de dagels leven. Dat betekent nogal wat. Dus het is eigenlijk een syndrome en het is ook nog eens een keer een vrij laat optredend symptomen complex. Maar het staat helemaal los van de oorzaak. Dus als het hebben over wat kan dan de demitie voor oorzaaken, dan hebben we het over Alzheimer, frondo temporale demitie, Louis-Bordy-Demitie, Vaatschade in derstenen, dat zijn de ziektes. Die leiden tot het syndrome-demitie. Ja, als het gaat over de geschiedenis van demitie, dan begin je eigenlijk vaak in de 21ste eeuw, maar hoe zal het voor die of voor in de 20ste eeuw, wie ik zeg het? Ja, maar hoe zal het voor die tijd dan kregen mensen toen geen demitie? Ja, dat is natuurlijk lastig. Ten eerste denk ik dat het natuurlijk zo was dat eeuw geleden men niet zo oud werd. Dus de gemiddelde leeftijd lag rond de 55, 55. En het zie bijvoorbeeld, als je naar komponisten kijkt die is allemaal in de vorige eeuw, we leef die werden nooit zo oud met uitzonderingen over ons. Maar het begrip demitie of het ongeestelijken als het al herkend werd, werd het toch altijd vrijwel altijd in de psychiatische sfeer geduid van je niet helemaal goed bij je hoofd zijn. En het begrip demitie en dat het een ziek is was die in de hersenen ontstaat, dat is pas echt veel later gekomen, eigenlijk door meneer Alzheimer. Die zelf ook eigenlijk niet goed in de gaat had wat die aan het beschrijven was en wat voor procent die voor zich had, omdat er geen referentie was naar iets anders. Het bestond eigenlijk niet als zo dadig. Dus ik denk dat het moet altijd hebben bestaan en de demitie op jongen leeft het zal ook hebben bestaan, ik zie niet in me waarom niet, maar het werd niet als zo naan gekend. Nee, want ik toen ik huiswerk aan het doen was voor deze podcast, las ik ook dat in de middeling, omdat vrag gezien werd als een straf van God. En dat mensen met de demitie zelfs op de brandstapel terecht kwamen als Hex. Je noemt het net wel even dat Dr. Altshuis met de eerste patiënt de diagnose eigenlijk heeft gesteld, kun je dat iets over vertellen? Nou eigenlijk dus niet, want of ik kan het over vertellen, maar hij heeft niet de diagnose gesteld. Kijk, mijn Alzheimer was in die tijd, was dat wel vaker, was een annetom, hij was psychiater, hij was een beetje neurolog, hij was van alles wat. En hij kreeg een patiënt naar hem verweten van 51 jaar oud, die leed eigenlijk aan een soort van waandeingbeelden dat haar man haar bedroog. En verder dat geld gestoorde werd uit het huis. En verder via het hem op dat ze ook wel wat last had met taal en met woord vinden, maar niet eens hoeveel van het geheugen. Dat was het hem niet zo promenend aanwezig. En hoe dat toch ging in die tijd, we praten we zegt over het begin van 1900, dat was 1901, 1902 in die tijd. Toen werkte hij een muncie, hij had in de clinic, maar hij had ook nog een laboratorium, dus hij deed ook onderzoek. En hij nam maar gewoon op en dat neem ik altijd als voorbeeld van hoe het verandert is als je nu kijkt, die mevrouw heeft vijf jaar opgenomen gezeten. Gewoon een vijf jaar ter opse verhaatsiek. En hij hield heel duurkelijk en heel nauwkeurig bij hoe wat ze gesprekken met haar waren en wat die verbehandelingen om me instelden. Maar nergens uit die geschriften kun je opmaken dat hij ook begreep wat ze had. Hij heeft continu aan het beschrijven van, ze vraagt nu dit, ze zegt nu dat. Dan heb ik een wisselbat gedaan, dat deed mijn negatijd een koud water en dan hup erin en hup er uit. Of elektrische shocker toe dien is, want er was echt een gekkeheid wat ze allemaal niet proberen. Maar hij opal maar niks. En het eindelijk is ze overleden. En toen heeft hij, zoals dat vaak het doen gebruikelijk en het hoorde ook bij zijn vak, heeft hij de hersenen open gemaakt en heeft hij die ondermijes kopen gaan bekijken. En toen vond hij dus dingen die die eigenlijk, ja dat zal het lastigen, daar is er mij niet helemaal over eens. Hij beschrijf gewoon wat hij zag en hij zag dus met bepaalde kleurmetode met dat Ameluita komt het vandaan een soort zetmeel achtergestof je kleurde die. En toen zacht hij dat dat een rood vlekje was, dat dacht hij dat was een Karen en daarom heen was hij helemaal rotzooi en het beschrijf hij als dode hersencellen. En toen heeft hij getekend heel nadrukken naartekend en benoemd als van ja, dit is het toch wel heel bijzonder die mevrouw was toen 55 doen ze overleden. Dit heb ik eigenlijk nog nooit eerder gezien en dat denk dat ik noem het plaaks en er zit een Karen en van Ameluita's, het zijn Ameluita's. En daar blijven het eigenlijk bij, want hij heeft ook niet de link geleegd dat dat nou de reden was dat ze overleden en dat ze al die klachten daarvoor had. Dus hij heeft het, hij blijven puur beschrijfend. En ik vind dat het heel mooi dat hij in Tubingen, ik ben daar nog eens een keer geweest, dat staat ook een standbeeld van hem. Toen heeft hij bij een lezing van een congres van psychiatres, want dat was toen wel de dominanten broepsgroep, hij heeft dat gehouden. En die hele congres ging eigenlijk over syphilis, want dat was de meest voorkomen aan door in die tijd. En alles wat wat men had aan de spiepen, problemen of spraakproblemen of geestelk achteruitgang weet men aan syphilis. En toen was men al het zijn met die heel tevraal over deze spieke patiënt en die vond die bevindingen en er staat heel droogjes en waarde geen vragen. Dus mijn vond het totel niet interessant. En hij is gewoon nog afdoed de zijdeur en heeft het dan nou opgeschreven. En pas later zijn de collega's van hem en dat is de kracht, zeg ik altijd van weet schoep. Toen andere collega's hetzelfde gingen zien en beschreven, peruzine en andere, toen zei je, "heewachter zeven, dit is een observatie dat is waarkenlijk, want anders kunnen het ook vinden." En toen heeft zijn leer meestem en ik neepelin die heeft gezegd, "Ja dit is toch heel bijzonder, dat mevrouw was relatief toch wel jongen, hij had een heel bijzonder langdurig klinisch beeld." En deze bevindingen waren er voor niet, kenden we niet, dus dat noemen we dan voor het aan de ziekte van het zijn. Maar ja. En zo is het gaan. En hetzelf heeft niet echt niet zo benoemd. Nee. Maar in de eerste instantie werd dat gezien als een zeld samen ziekte die relatief jonge leven bij begonnen. Ja, ja, ja. Dat was toch, ja, ze was 51, dus toen het ontstond en eigenlijk in de tijdend daarna heeft mij dat vaker gezien, maar altijd bij relatief jonge mensen. En misschien omdat er weinig op duurstjes zijn gedaan bij hele oude mensen, dat ze ook kunnen, want dus natuurlijk altijd dat ze de bijers die erin zitten, want waarom zou iemand van 80 uur behaupten open maken, dat die is gewoon oud. Dus het is altijd een beetje de bijerschreet van als iemand een relatief jonge overleed, dan moeten we kijken wat er aan de hand is. Dat was toen ook wel zo. Dus het is een jarenlang en eigenlijk tot de 70-jaren doorgegaan als die ziekte bestaat wel, maar dat is al een jaar als je echt jonge bent. Ja. En alle het andere, dat is gewoon oudedomsdemensie. Ja. En hoe kwam het tot het op een gegeven moment wel bekend? Erkend, we het als een belangrijk doorzien. Ja, dat is dus in de jaren 70 en 80 toen zijn met name vanuit Engeland zijn patologen aan het domen en klinici zijn gezamenlijk meerderen herstelen gaan onderzoeken ook van oude mensen. En dat werden eigenlijk aan beide kanten van de ocean gedaan met name Europa en Engeland, met name en dan in Amerika ook. Toen zeggen, ja, wachten zeven, maar die toen weer werd bevestigd, we vinden dit ook, dit zijn plaats. En we hebben volgens later ook die neurofibularen tenkelslag nu even over, maar die zijn eigenlijk iemand anders gevonden, kort naar alles aan mezelf. Maar die werden ook weer opnieuw gezien. Maar die vonden ze dus in het hele specten van mensen van 50, 60, 70, 80, 90 juur. En dus zeven, ja, wachten zeven, maar dit is echt iets wat veel vaker volkomen bij mensen die ze bij het leven, de mens waren. Dus dit is gewoon alsheimer en dat kun je op jonge leeftijd en dat wel al leeftijd hebben. En toen, ja, als het dus op al 80 jaar geleden, het ook kan volkomen, op 70 jaar geleden, het ook, dan is het plotting een veel volkomen, de aandoeningen. En niet alleen meer, het is er weer voor die jonge mensen. En toen werd het belangrijk. En dat is ook het moment dat jij begonnen en je studiemedicijnen. En toen kreeg ik een belletje van iemand die zei je moet nu gaan studieen. Dat is pure lot geweest, ik ben namelijk in de geloot. En ik had eigenlijk natuurlijk een zullen gaan studieen, want dat was mijn eerste keus in Delft. En ik woon niet doordrecht, maar toen dacht ik ja, geneeskend is het ook wel leuk, weet je wat dat zeker ook op. Ik word toch uit geloot. Maar ik weet nog dat ik die bedieft thuis krijg, dat ik in geloot was tot mijn grote verhazing verbazing. Dus toen dacht ik nou, dat zal het lot aan wel zijn, ga ik dat toen, dus toen ben ik naar Amsterdam gaan. En wat heeft jou er toegebracht om te kiezen voor neurologie? Ja, dat is ook weer zo iets. Een beetje, heel veel dingen in het leven, doe je niet bewust, dan is je je ben niet bewust bezig, dan is ik niet. Ik laat het dan zo maar zeggen. Ik zie het thuis bij de huidige jucht, dat is dat heel anders. Maar in mijn tijd was het nog zo, ik ging studieerde en dan ga je koe schappen doen. En dan is het het ene koe schappen, vind je leuk, dat dan een koe schappen je niks aan. En ik denk nou, dit is niks voor mij, en het anders, of andere mensen zeggen van nou, we gaan het doel jas te goed zijn, we willen hier niet dit worden. Dus mij over kwam het dat het mensen van het psychieërge moest worden, of mijn vond dat ik nu zo'n psychieërge moest worden. Maar zelf vond ik eigenlijk dat koe schappen nu logiet, het was 6 weken, het allerinterstand. En toen dacht ik, dit is toch wel heel super leuk. Dat langer stamer het opereren, dat had ik helemaal geen zin in. En ik was wel redelijk handig, maar om dat te zeggen dat ik dat het leukste zowind knopjes te leggen en een hechting het te maken. Ik vond dat echt wat puzzelen met die neurologie, dat vond ik het leukste. Dat was echt super leuk. En ook toen al, en juist toen al, was het zo dat alle mensen die daar lagen die gingen sowieso, dat kon je niet genezen, die ging eigenlijk dood. En daar waren er meest vreselijke ziekte beelden, maar toch intrigeren het mij wel, dat denk je, dat is nu nog zo, maar dat zal een keer anders worden. Dus moeten we daar onderzoek naar doen. Dus toen greeb het mij wel een beetje bij de keel van dit zijn aandoeningen, waar niks maar ook niks voor te verzinnen is. Mers, Parken, Son, Hersentumorden, dat de meest vreselijke dingen heb ik toen gezien in dat koe schap, maar dat inspireren mij wel omdat faktic is. En tevallige wijs vonden de andere mensen ook dat ik daar goed in was. En dan komt het samen en ze zeggen ja, je moet echt dit gaan doen. Dus ja, ik ben eigenlijk ook gewoon door de toenmalige hogerleer, gezegd van combina maar in opleiding, wat ik denk dat jij dat goed doet. Ik zou nou prima goed doen, dat doen we dat. Dat is ook een beetje toevall zomge dingen. Dus echt nou, dat is echt 100% bewust te keuzen, het is een samenloop van een standaardgijnen. Maar jij liet je ook niet afsagdig, kan door er enorme uitdaging die daar lag. Maar je kan ook zeggen, nou dat is een lastige tak van sport, want je kan eigenlijk alleen met tegen mensen zeggen. En nu heeft een terminale hersenziek, en jij dacht, duik ik niet. Nee, dat is waar. En dat is iets wat, dat heb ik ook als een honderduis keer gehoord, dat mensen zeggen hoe kan je dat nou leuk vinden zo'n vak, want die mensen gaan allemaal dood of je hebt toch niksje kan in niks aan doen. In die tijd als mensen een broer te hadden, zo'n halfzijdige verlamming, dan kwamen ze binnen met gerenen, syrenens, vervolgens kijk je er naar eens aan naar binnen. In de daant, in 1,5 doel het niet meer, dat zal dan daar zitten, maakten ze kent, ja, dat klopt, leg die mensen in bed, dat was het dan. Die kon niks, helemaal niks. Dus ja, vind je dat leuk? Ja, het was leuk om het puzzelen van waar er zitten dan precies. En dat is toch zorgen voor die mensen, in die tijd lagen mensen, wekenlang op een afdeling, dus dat appelerde wel, het tegelijkertijd toch alweer die drank van ja, maar er moet toch een keer wel iets te vinden zijn. Nou, en er is eigenlijk geen vak waar de ontwikkeling zo hard zijn gegaan als in de neurologie. Dus, door een asjeunuur broer te krijgen, wordt je met gerenen naar de eerste hulp gebracht, wordt iets ingespoten en dachten naar ben je misschien wel voor de helft alweer beter, of soms helemaal beter. Of doe je hele ingewikkeld ingepen dat je met een borsteltje uit het fat gewoon, dat het stost dat je weg had. Dus het is ongelafelijk veranderd. En om even bij mezelf te blijven, als je vroeger in hernia had, dan legde de mensen al de twee zalen van zes waar mensen lagen met een lichtkuur voor een hernia. En het was als art-sustent ontzettend makkelijk, dan zei je, en hoe is het vandaag? Oké, nou tot morgen. Dus dat was een heel fijn werken, maar dat hapt natuurlijk niks. Het is heel bij mij niks, het gebeurde helemaal niks. En nu, bezegd je tegen die mensen vooral niet een bed gaan liggen, bewegen, visu therapy en even teel opereren. Dus het is zo veranderd dat hele vak. Ja, en dan wordt het gebied van deemend zie je. Ja, wat er, zoi je? Hoe zag het onderzoekert toen uit? Nou niet. Nee, gewoon niet. Kijk, de deemend zie in Nederland was eigenlijk, maar was er maar één iemand die er geen zit was, dat was een psychiater, was de oude professio-stam. Die was grappig genoeg, patologa en het al, maar eigenlijk was hij nel opgegroeid volgens mij op geleid als psychiater. Die werkt aan de verledeskuniek, maar ik toen ook kooschappen deed. Nu weer inmiddels helemaal weg. En die was de enige eigenlijk in Nederland, die heeft ook een boek daar over schreef en die had het collega dictat wat ik nog me waard heb, van ongelofelijk mooi geïlusteerd was met kleine tekenentjes. Die beschrijf voor het eerst het beeld deemend zie, die vertelde de hele historie van de oude is altijd waarna alle mensen die daarna zijn gekomen. En was de enige Nederland die er überhaupt wat dan deed en zijn leerling piet eikelenbom, ook verbonden als psychiater aan de vu, van de eerste geniek vu, was de enige Nederland überhaupt de enige die onderzoek deed. Nou, die ziekte. Binnen de nulgie was er niemand. Dus toen ik in die opleiding kwam in 1988, klopt dat? Ja, 1988. Toen raakte ik eigenlijk bij toevall in contact met patiënten met een mogelijkend deemend zie, omdat een collega van mij daar een kleine hobby in hand. En die vertelde ook vervolgens naar Kanada en die zij heeft voor die patiënten op passen. En bij de wedel op toch nog een kleinse twaald wereld dat ook nog even iets doen. Dus ik was plottingen met assistenten tijdens als ik boven op en tot mijn oor in werk van iemand anders. Maar het dacht ik ja, maar dit is al super interessant. En niemand deden wat aan. Sterk er nog. Toen ik de wens te kennen gaf, dat ik wil de promoveren op dit gebied. Toen ben ik na drukkele tegengewerkt door zowel mijn eigenogeler als met beoogde promoter. En de oude stam, die zij al luisteren, ja, weet je, het is allemaal reuze, in het sammende van toch niks in te verhaapstukken, die mensen kun je echt niet beter maken. Ga iets anders doen. Maar heb ik dus niet je naam. Toen. Ja, nee, het is echt, het is zo'n en bijzonder. Want ook mijn hele optimaten die waarmee ik werkt, het assistenten de staf, die hield zich met die een beetje neuropatie bezig of met MS of met hersentumoren. Maar niemand deed iets aan ons uit. Het was gewoon een nood issue in Nederland. Je bent toch aan promoveren, je hebt je niet laten herhouden? Ja, klopt. En dat was omdat, ik ben samen met een vriendje van mijn vrede kerk of die promoveren in de MS. En ik dan in de alzamen bij de samen herstenskent, de Emeriskent. In de weekhender, zavond zes nachts, ik heb ook nog een gechaal met dode hersenen van de hersentbank die legden we onder de scannen, midden in de nacht, om uren te lang te kunnen scannen. Dus dat hele pionier tijd was een zetelijk, maar dankzij het zij op die ruimte krijgen op de Emeriskender eigenlijk kon ik mensen gaan scannen. En vonden we uit dat hier de pocampus van die patiënten met alzamer een stuk kleiner was, dan mensen die gezond waren om diezelfde leeftijd. Dus toen hebben we eigenlijk als een van de eerst in de wereld waar de net, dat kan mogelijk herinneren, toen wij die publiekatie van ons uitzoorkomen, een week daarvoor kwam er een keer uit de Amerika uit die precies hetzelfde vond, maar gelukkig vonden wel alle twee hetzelfde. Zo zie je, maar je bent nooit dat enig met een goede idee. En tegelijkertijd was het ook meteen een stabblist, want als twee groepen aan twee kanten van de wereld hetzelfde vinden, zal het wel waar zijn. Dus zij vonden dat die de pocampus aan het vervijen, en Marie, wat daarvoor nog nooit iemand daar gekeken had, maar je moest gewoon iets anders draaien en kijken met een iets andere zomaar manier van de frans kennen. Zagen we pot verdriet zeggen, dus ja, toen hebben we op een bierveeld, z'n vrede, kan ik hebben een schaalverzonnen van een 0, is geen atrofeer, 4 is dat, is een geen hippocampus meer over, en die is dat tussen in dat we beschreven, en dat werd dan de scheld te schaal. En die is nog steeds zeggen gebruik, en dat hebben we dus allemaal in onderzoek, is eigenlijk voortgekomen uit het gebruik van die schaal bij verschillende type deematie en de mikmak meer. En zo is het gewoon. Want tot die tijd, hoe werd toen de diagnose deematie gesteld, basis waarvan? Ja, dus de diagnose deematie was eigenlijk ook weer een beetje voortgekomen uit de psychie 3, en dat eigenlijk ook in de rest van de wereld was het waard op psychiatus, met name nog omdat het dus een mentale ziekte was en het heel dicht, ja, kreepeling was de slot ook op psychiatr. Was het een beetje het eigendom van de psychie 3, die hadden wel richtlijn opgesteld of bepaalde cuuteria, maar het ging allemaal om in de buitenkant. Dus iemand moest geheugen probleem hebben, of een taal probleem, of een ander probleem, moest twee van de rijtje van vijf, de moest interpretie zijn in dagels leven, het moest niet voorzait worden door een vitamine te korten of een hersentumor, nou als dat allemaal tiktik, tiktik niet zo was, ja, dat zal het wel als zijn, maar zijn zo was het. Dus ik heb ook echt in de eerste jaren met knikende knieën, mensen gediegen ons zisiert op basis van het lijstje, maar zeker weet de deed nooit. Echt, dus ja, wat er was niks, er was niks om het zeker te weten. Tot dat die emerie kwam, nou toen zei ik wacht, ze zei ik weer, ja, maar die met ze, er klopt niet, want er is helemaal geen hippocampers aan het rafie, denk nog eens nou, misschien is het wel iets anders. Dus toen kwam een beetje in de zamaggaande weg kwam het idee dat het een hersentiekte was, één, en dat je dus andere middelen moest gebruiken om die klinische dignose eigenlijk de bevestigen of te verwerpen. Ja, want even voor de luistera's klinisch betekend? Ja, klinisch betekent dus eigenlijk aan de buitenkant gebruikmaken van klinische symptomen, dus dingen die mensen hier vertellen, en dingen die je bij mensen onderzoekt, dus een Europe-iegelogisch onderzoek waar we in een 4-4 of het geheug inderaard slecht is, en of er nog andere storenissen zijn, ja, dat was het, maar het blijft toch een beetje aan de buitenkant. Het is gek genoeg, het gaat dus om een doelijke hersentiekte, maar je dignociseert hem door alleen goed luisteren te kijken en wat het is te doen, het is echt bizarre. Ja, en het is natuurlijk ook lastig om bij leven in iemand hersenten te kijken, en wat het allewies altijd maar deed, zo'n bioopnemen, dat het kunnen we niet. Inhoef verder heeft het technologische veruitgang een rol gespeeld in onderwikkelingen. Ja, enorm. Dus in die tijd ook, we praten dus nog maar zo over het begin van de jaren 1990, toen was toch het aan dagje hem nog steeds van 'ja, natuurlijk, je kan die scenn maken', maar de uiteindelijke dignose wordt pas naar de dood gesteld. Ja, en dat heeft mij altijd enorm gefrusteerd van 'ja, wat heb je daar nog aan?' En ik bedoel, ja, je kan zeggen 'wag maar, heeft tot uw dood ben, dan maak we open, dan weet we zeker wat het is', maar dan heb je toch bij het leven niks aan. Dus dat heeft mij enorm, wat ik zeg ook, gemotiveerd van 'dat moet anders kunnen'. Dus, nou, daar ga je zoeken naar metoden om bij het leven die proces in de hersenen, die eigenlijk niet verandert zijn, nou, dat het altijd hem even beschreven. Het is om steeds te plaksen en te tingels en alle de iWit-problemen daarom heen, dat is allemaal jaren 1990 werk, om die op een ander maniefast te stellen, bij het leven, zodat je eerder die dignose kan stellen. Dus ja, de technische ontwikkeling op het gebied van het kijken naar iWit-problemen in het hersenvocht, later natuurlijk de emeriescans die steeds samen beter werden. En ik denk dat ik de grootste doorbraak is, begint 2000 geweest met de Ameluit-Petscans. Dus het kunnen visualiseren van dat giftige iWit van Ameluit, wat mijn adshimer des tijdens al gevonden had, met het simpel toedienen van een stofje, wat in de hersenen zich hecht aan het Ameluit daarnplaatje van te maken, en dan zie je het. En hoe vind je niet te wachten op de dood? Dan kun je gewoon te plekken zien. En blijkt ook nog heel vroeg aanwezig te zijn ook. Dat was dan weer later onderzoek, maar dat zijn echt de doorbraaken, technische doorbraaken geweest, die het ons gemogelijk hebben gemaakt om het hele 10 dagen 2021 gebruiken maken van al die biomarkers. Ja, de deegnose gewoon bij het leven 100 procent zeker te stellen. En ook nog veel vroeger dan we vroeger dachten. Ja, ja, maar eerder ook wel eens vertelt dat president Reagan daar een zol in het hecht gespeeld, in de timitsieptag en daar komt staan, hoe zult dat? Nou, dat was als volgt. Dus kijk, dat weet jij net goed als ik of misschien nog wel beter dan ik, al het onderzoek of alle aandacht voor een ziekte begint en eerste met awareness met een moeilijk woord. Dus voor dat je onderzoek gaat doen aan een ziekte, dus kijk maar toen ik in die kliniek aankwam, in de eindjaren 80, de vond niemand al zou me een probleem, maar er was geen awareness. Er was niemand die begon van "Hé jongens, met dit z'n belangrijk gezikte". Nou, dat was eigenlijk overal ter wereld, zo. Ik gebruik altijd voorbeeld van het oncologie onderzoek. Dat heeft zijn enorme vlucht genomen omdat in Amerika, president Nixon, een van de weinige dingen die die echt goed heeft gedaan, de booron kansen heeft afgeroepen. En daar een act heeft ondertegen van bij heel miljoenen dolarst toen al naar onderzoek ging. Nou, dat was 1975. In 1993 was het zo dat Reagan, na een diagnosities proces in de meocliniek, de diagnose Alzheimer kreeg, en dat publiekelijk op de voorpagenaal van de krant heeft gezet. En dat was een aai en ik weet nog dat was 1993. Dus ik zat midden in het onderzoek en ik rij ze toen al de wereld rondom te vertellen over die bekampersautroofie. Dat mensen zeggen "Goh, wacht eens even, Alzheimer, dus dat kun je ook krijgen als je president van de Amerika bent, kenelijk." En als je hoog op geluid bent, dat was die niet op geluid, maar even een belangrijk figure was. Maar dat vroeg in een z'n boom. En daarmee de publieke awareness in één keer, gewoon naar boven. En in één keer heeft Dana, de Nation Institute of Aging, hebben gewoon geld vrij gemaakt. Om onderzoek te doen naar die ziekte. Voor die tijd was het dementie, is een probleem van de oude woorden de mens. Is geen ziekte, maar is gewoon iets als je maar oud genoeg wordt krijgd. Hij was niet eens zo oud, hij was toen 71, geloof ik toen die diagnose werd gesteld. Hij had die ziekte. En later kwam er de achterdag dat natuurlijk al veel jaar de speelde. Maar hij heeft dat gewoon op de voorpagenaal van de krant gezet. Dus durf, dus moet van nodig. En daar zijn we denk ik heel schatplichtig aan hem en zijn familie. Dat ze dat zo op een maar gemaakt. Dan toen is de hele boel aan awareness en onderzoek pas echt op gang gekomen. Maar ze zit wel 20 jaar verschil tussen de kanker en dus Alzheimer. Dus het is relatief echt een jonge onderzoek. Nou ja, ik was net in de eerste jaren 1990, kan ik ook net allemaal kijken. Dus het valt allemaal samen wat dat betreft. Maar sinds de jaren 1990 heeft het dan een enorme vlucht genomen. Maar dat is niet zo lang geleden. Nee, dat klopt. Wat bracht jouwert toe om in 2000 het Alzheimer'scent een Amsterdam om te richten? Ja, ook weer een beetje toevallen gezamenlopen van Amsterdam. Dus ik was in de jaren 1990, als ik nu er loog. En toen dacht ik ja dit veld, die wil ik een verder en 3-nicht gepromoveerd. Dus ik ben richt een klein geurgepoderk nietje op. Ik samme met vreek-gillissen die verpleeg kunnen hebben toen weggehaald bij de psychiatrie. Dat waren niet zo blij mee, maar ik zei ja, maar hij moet mij helpen. En toen hebben we samen geurgepoderk nietje opgericht. En de eerste promovend is, als volgens mij was dat de tijds ester, denk ik. In de jaren, nou echt, wel halve en een paar jaar en 90. Dus ik had een klein groepje vormen en ik ging patiënten zien. En ik keeg een paar te spreeken voor. En vreek hij op mij om die zorg te organiseren. En dat groeien dan groeien, nog eens een keer promovend is, nog eens een keer promovend is. En je had toen in Nederland, al als ze in Nederland, stichting en alzaamheteren toen nog. Of de alzaamheteren stichtingen heeten toen. En die waren net bezig om in Nederland te kijken of ze bepaalde centra aan ze konden binden. En daar dan het voor een predicate alzaamheteren maar konden geven. De eerste was maar sticht, want dat was met alle respect in de eerlijkheid de aller eerst geurgepoorlijk niet officieel in Nederland. Wij kwamen net daarna. En toen kreeg wij in het jaar 2000 toen ben ik hoog leraar. Ik ben benoemd dus hoog leraar. En toen dacht ik nou, wat is een mooie cadeau als we ook het predicate alzaamheteren van alzaamheteren konden krijgen. Dus dat is op diezelfde dag 6 december 2020, gieldexminig mijn oratie en zog ons hebben we hier onderzekend. En er zijn we een soort van acte tussen alzaamheteren en Nederlandse stichting alzaamheteren en wij. Dat wij voort aan de naam alzaamheteren mochten daar. Zo is het te komen. Dus jij had technische vooruitgang. Ik kwam eenige ergensie voor. Ja. Je had hier het centrum. En toch bleek het heel moeilijk om een behandeling te vinden. Hoe kwam dat? Ja, dat is ontzettend lastig. De 10e eerste. Blijk toch maar weer dat voor onderzoek is geld gewoon hartstikke noodzakelijk. De relatief ten opzichten van het probleem, ik zag maar even, HIV/Eeds, Canker, hart en vaadziekte. Is de onderzoeksvinding voor alzaamheteren altijd heel beschijden geweest. Selbst na regen, dat was natuurlijk een begin. Maar als je het vergelijkt is, is het nog steeds, was het altijd heel klein. Dus ja, als we mijn geld in wordt gestopt, wordt er ook weinig onderzoek naar gedaan. Dus daar heeft het langwe tijd ondergeleden. Plus dat we eerst die diagnostiek op orde moesten brengen. Dus zijn we genezemiddel ontwikkeld voor alzijnbe? Die we nu nog hebben, de diversitygmiene, de galaantemine. Maar die zijn dus allemaal ontwikkeld op basis van dat aan de buitenkant kijken. Heeft iemand alzheimer overheeft niet. En een idee wat de toen bestond over de ziekte van alzheimer als een proces van neurodransmitters. Wat niet helemaal klopte. Nou, daar zijn we al middelen ontwikkeld. Maar dat had natuurlijk niet te maken met de kern van de ziekte. En die konden we pas onderzoeken. Toen we ook die beeld van de technieken hadden en het hersenvocht hadden om die eiwitten in bij het leven te gaan onderzoeken. Dus het heeft echt, nou, ik denk tot 2004 minimaal en pas daarna. Dat ik zeg in de jaren, tussen de jaren, het 2014 en 2010, dat de eerste genezemiddel is studie op gang kwamen. Die echt proberen die ziekte in de basis aan te pakken. Ja, en in een vroeg stadium. En in een vroeg stadium. En dan was het nog zo lastig dat dus ook de hersen is zichzelf enorm goed beschermen tegen alles. Wat je aan de buitenkant te instopt, dat er de broerthessenmaarjaren. Dus het is gelukkig zo dat je heel veel dingen die wij eten en drinken en een genezemiddel nemen, niet bij z'n heest en een inkomen, omdat die broerthessenmaarjaren de grootste modekule gewoon tegenhouden. Dus dat was lastig om goed onderzoek te doen naar medicijnen die goed in de hersen doordringen en die het proces bij de basis aanpakken. En omdat we toen nog in dat tijd gevricht zaten, dat is een hoop mislukt omdat we toen nog niet echt goed bezig, niet echt klaarwaarden met de diagnostiek helemaal op orde te brengen. En we ook nog modekule testen die ook nog niet helemaal, en laak zeggen het laboratorium helemaal klaarwaarden. Maar er was toen ook wel een behoorlijke druk van de de moet toch wat aangedaan worden. En zie je ze, we hebben succes met MS, succes met oncologie, dat moet toch hier ook lukken. Dus ze zijn ook wel een paar, laak zeggen, onverantwoordelijke stappengenomen, of in dat gebied, waardoor je achteraf kunt zeggen dat je dat niet kunnen doen, want je wist dat het zou valen. Dus het is een beetje vallen opstaan zoals met alles. Maar ik denk dat we nu, laak zeggen, sinds een aantal jaar in een ander tijd gevricht zijn, waarbij we de diagnostiek echt veel beter op orde hebben. Ook beter begrijpen welke patienten, welke stadium, welke manier behandeld zou moeten worden. En we gelukkig ook therapyen hebben die in hiergeval iets doen in de hersenen. Gaan we het proces? Heb je in al die jaren van je gebruikt er zelf te wordt mislukkingen, van tegenslagen en uidagingen om zometeen zeggen, ooit er twee voelt of het wel mogelijk zou kunnen zijn om de gemeentee te remmen of te stoppen of te geneze zelfs te doen? Nee, de gemeentee gebruikt dus eigenlijk liever niet, omdat het een stadium is en dat is zo, dat is een veel koppig monster en dat de gemeentee kan ook voorzakt worden, de hebbelanderdingen en combinaties van. Dus ik heb al het gericht op Alzheimer. En bewust gedacht er komt echt voor Alzheimer een oplossing. En ik was toen in 2000 toen ik meneer nog een relarede hield, als ik heel erg vol van de diagnostiek dat het beter kon, dat we het beter zouden doen. Maar altijd met het idee dat het nodig was niet vanwege de diagnostiek anziek, maar om uiteindelijk genees met ontwikkeling mogelijk te maken. Dus ik heb eigenlijk nooit getwijfeld. Ik heb al het wel te leurgesteld geweest dat dingen niet lukten en dat mensen dus zo bijna agressief opreegieren dat het weer niet lukte. En ik denk dat johans, ah, wil ik weet hoe lang we bezig zijn, is er niet zo lang. En ik weet wel, vanuit de naam komen. Dus als je dat perspektief hebt, dan is dit wat we bereikt hebben, eigenlijk al heel wat. Dus bekijk er nou eens van de andere kant. Het glas is half lege of half vol. En in dit feit zijn er heel veel mensen die heel graag naar het glas half leeg kijken. En ik had het gekeken dat het half vol is. En ik denk dus dat we uiteindelijk ook nog verder gaan komen, omdat we nu zijn, absoluut. Je bent het een aantal van je karrieren en keuze is dat dingen ook wel zo gelopen zijn. Maar je hebt ook wel bewust enorm een stappige set om het onderwerp op dag en dat te krijgen met initiatief voor Delta Plan de initiatie. Ja. Ja, het had ook kunnen zeggen. Ik beperk me tot onderzoek. Wat maakt dat jij zo maatschappelijk en politiek ook hebt ingezet? Nou ja, nogmaals omdat ik toch die urgentie wel voelde dat er iets gedaan moest worden en dat ik ook als geen ander denk ik snapte dat wil je iets bereiken zodat je onderzoek moet doen en voor onderzoek is geld nodig en voor geld is awareness nodig. Dat is de volgere die je toch moet zijn. En zal langer nog steeds in Nederland echt, want dat waren de beginjaar van Delta Plan de initiatie dat wij voor het eerst in 2011 met VVS-gingen praten over het probleem de initiatie. En dat mijn geen idee had hoeveel patiënten er eigenlijk waren in Nederland en wat het al niet kostte. Dus er was gewoon geen besef dat dit een belangrijk aandoeling is. Toen dacht ik ja, maar dan moeten we dus, dan moeten we in een national plan komen. Dan moeten we met z'n allen de boer op, want het is verdorie, het is hartstikke belangrijk. En ik zag natuurlijk ook de ontwikkelingen gelukt in de andere landen. Dat me allemaal een parallel, want het is een global aandoeling of het is een global disease. Die overal voorkomnet zover. Dus dat we gelukkig overal dat wel bezig waren. Ik denk ja maar, dan moet de Nederland ook gebeuren. Dus we kijken gewoon, gaan we de boodmissen en gaan we dus ook niet de beplossing vinden. Dus het is meer altijd vanuit het idee. En moet een beplossing komen of het is daar van nodig. Dat is onderzoek van nodig en wat is daar van nodig. Ja, dat is er van nodig. Iedereen gewoon altijd het besef heeft, dan dit is een super belangrijk aandoeling. En dan moeten we wat dan doen. Het is niet alleen maar het ouderhoorde. En stop er als je blijft mee. En dat hele gedoe van ja, maar ja goed, ik ben 85. Dus ik word er een beetje de ment. Nee, dat is niet waar. Dus ook niet alleen de nodig zelfs. Het is als je je kunt ziekt krijgen. En dan moet je de ment, maar niet omdat je ouder wordt. Ja. Er zijn hetcenten, lijkt dat ook bevestigd te zijn. Nu de FDA de Amerikaanse geneestmullen, autoriteit en eerste behandeling. Ja. Ja. Ja. Ja. Dat is dat precies voor behandeling. Ja, ook weer een mooi verhaal, want dat is eigenlijk een therapy. Dus dus een antiliggaan, wat zich dan richt tegen het ziektemaakende eiwet Ameluit. En dat die therapy is eigenlijk ondect door wetenschappers in Tureg, Roger Nietz, en Christopher Hawk. En die ook weer heel mooi uit een klinische observatie, dat zij zagen dat er heel veel echt ouder mensen waren die op hoog geleefd had. Interactueel, kochentief, heel goed prasteerde. En als je nou het adagim aanhoudt dat iedereen altijd zou me krijgen als je de 80 praseert, dan denk je dat is toch wel gek. En dat is het niet worden. Dus die hebben heel slim gewoon, ben die mensen bloed afgetapt en hebben testjes gedaan, bloed afgetapt. En die zijn gaan zoeken naar natuurlijke antiliggame die die mensen hadden tegen dat Ameluit. Dus kijk ik waar de mensen zichzelf hadden zich beschermd tegen het ontstaan van die ziekte, want ze hadden gewoon dat in muurproces zo ingezet dat dat Ameluit niet kon ontstaan. Nou, uit dat proces is uiteindelijk het geneestmiddel adocanom appazierst tevors eigenlijk komen door een heel lang proces. Maar dat is eigenlijk een natuurlijk ontstaan antiliggaan wat gemaakt is tot iets wat je toekandine aan de buitenkant, wat in de daad in de hersenen het Ameluit eiwit in de klonters, in de plaats, maar ook het stijde hem daarvoor aanzienlijk verminnet. En de reden waarom het zo belangrijk is dat de FDA dit nu zo besloten heeft, want het is best wel kritiek op en die snap ik ook wel, is dat zij hebben geredeneerd. Alsterm is een doelijke ziekte, dat is al een hele belangrijke vaststelling, het is niet een normaal fenomeen wat pas bij de leeftijd. En deze therapy maakt dat de hoeveelheid ziekte maakende eiwit drastisch verminnet. Daarbij denken wij dat dat uiteindelijk een gunstig infect heeft op het ziektebelop. En dat was de ter discussie, want dat was in de studies niet helemaal duidelijk geworden, en wel en er niet. Dus hebben we echt een nek uitgestoken, naar analogie vind ik altijd zoals bij EMS's, zoals bij oncologie's, de ziekte in de basis aanpakken. En daar een eklatant effect hebben en dan hoop je, denk je dat als je het belang genoeg voelhoudt dat de mensen daar uiteindelijk ook beter vond worden. Of niet zieken van worden, dat moet jij ik zeggen. Om uiteindelijk dat stadium van de dementie wil je voorkomen. Dus je wilt in een heel vroeg stadium die zie ik te oppakken, dat kan met scans, met huizenvogend het weten we nu, dat kan heel vroeg. Dan een therapy toepassen die dat huverheid aanmuziek echt gewoon wegvankt en opruimt. Nou dan hoef je dus ook niet ziekken te worden en stel je dat proces de dementie uit. En hoe klein of groot is het effect van deze behandeling voor patiënten? Op het door, op het huverheid aanmuziek is het een heel grote effect, dus om je 80% reductie van de huverheid aanmuziek te zegt veel. Dat is nu niet alleen aan de karamba, want in middel zijn de meerdere antistoffen die een klein beetje om dezelfde minuwerken die hebben al wat zelf de effect. Dus dus echt een klasse effect. Ja, een klinisch, dat moet wij nog zien. In die 18 maanden studie was er eigenlijk 30% verschil tussen placebo en echt in de in de in de in de een van de twee studies en in de andere twee studies, zoals het net niet zo. Dus dat is nog een beetje te bezien en dat was op een hele globale uitkomstmaat de clinical dementia rating waarbij in gesprekje tussen arts en patiënt. Eigenlijk een soort van idee wordt geformt van hoe erg iemand er aan toe is. Dus een vrij zachte maat, moeilijk zeggen. Maar goed, dat moet in de praktijkuitjaar uiteindelijk uitgewezen worden. En ik denk dat je ook met gevoelige rematen waarschijnlijk veel eerder in effect vinden, dat wordt op dit moment ook gedaan. Maar al zou je maar die zie ik te stoppen. Hoeveel het ameluid eigenlijk tot opruimen, daarbij ook de aanmaak van het giftige eiwit eigenlijk afremen, want dat doe je ook. Dan hoef je dus te kun je verwachten dat iemand dus niet verder achteruit gaat als je het maar op tijd genoeg gestopt hebt. Want dat is een beetje de discussie. Als je de laterilitief te laat bij bent, is er al zoveel schade ontstaan. Ja, dan zeer je het ook klinisch niet merken. Dat is een beetje de waar discussie nu over gaat. Maar ik vind het en het merk ik ook in het veld. Het is echt een enorme doorbraak dat die beslissing is gedaan. Want het inspireren heel veel mensen, heel veel onderzoekers om. En dan hinkt toch een beetje een doem over het geheel, maar dat er nu toch geen inspiratie is. Ja, maar we kunnen wel wat berexie wel. Dat is een medicijn goedkeurd. En de me 2 en de me 2 komen er ook binnenkort aan. Dus we gaan hier hard aan werken, want we weten allemaal dat dit is maar een onderdeel van de ziekte. Het is niet de hele ziekte, dus we zullen veel meer moeten doen, omdat uiteindelijk met een cocktail van medicijnen die ziekte bij het begin te stoppen voor de de demensie ontstaat. Ja, dus daarmee is de ziekte van een progresieve terminal herse ziekte ongedrijd in een behandelbare aandoning. Precies, precies, dat is het. En dan begint ons het al aan over wat de demensie nu eigenlijk toch grafje aan. Er zijn verschillende oorzaken. De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomen de oorzaak. Maar wat betekent deze behandeling voor die andere formen van demensie? Ja, dat is een hele goede vraag. Kijk, de andere formen van demensie zijn ook. Het zijn met degeneratieve ziekte, omdat we een verzameld van het zet zijn hersen ziekte, waarmee hersen het zelf eigenlijk dood gaan. Maar die komen allemaal veel minder voor dan Alzheimer. En dat is een klein beetje zoals het werk in de markt, zou ik bijna zeggen dat grote vormen zouden in het zieken, maar ook wel biotek, bedrijven, genijgd zijn om iets aan te pakken waar een zeker markt voor is. Wat je nu ziet gebeuren, is dat er veel meer bedrijven zich orienteren op het bredere proces van neurodegeneratie, waarbij een aantal factoren, een rolspelen die eigenlijk generiek zijn voor alle vormen van demensie. Dus ontstekingsfactoren op het zwende Robin Alzheimer, maar ook bij frontertemperale demensie bij A-Less en bij andere neurodegeneratieve ziekte. Dus er zijn toenemende mate ook bedrijven die zich gerechten op die meer algemeen hersenprocesen die een rolspelen bij demensie. Daar moet het hebben, denk ik. Dus ook daar speelt deze beslissing wel een belangrijk rol, want die incentiv is nu ook veel meer om brede te kijken en om te denken, wachten zij, was het hier leuk? Dan zouden we daar ook kunnen lukken. Ja, ik karriere begonnen een beetje toen de ziekte op de kaart kwam staan. Je maakt nu die doorbrek door dat er eerste behandeling is goed gekuurd. Als je vooruit kijkt, hoe denk je dat het toekomst daaruit ziet, wanneer. Ja, zeker. - Mijn idealbeeld. Dus het is leuk om hier even besteld staan, want ik heb natuurlijk een beetje een gelukse kind, want ik heb dus alles meegemaakt wat er zoiets aan ontwikkelingen zijn. Dat is wel grappig. En dan ga ik ook nog mee maken dat er een medicijn op de markt om. Hopelijk ook in Europa. Dat is al de eerste wens, dus hopelijk komt het ook in Europa en kunnen we daarmee aan de gang. Dat ga ik ook zeker doen. Maar met heel team-wens is dat je uiteindelijk een patient presenteert zich met een probleem. Het liefst niet met een dementie, want dan mee eigenlijk al te verheemd. Dus meer er problemen zijn die ook nog eens een keer in tevriën dagens leven. Dan denk ik altijd ja dat had eerder opgepikt moeten worden, let er even op als je blieft. Dus hoe eerder hoe beter. En dat we dan in de hersenen, de verschillende ziekte procesen. Dat kan al zijn we proces zijn. Dat kan een ander eiwit-vouwingsproces zijn. Wat lijkt op vlont toetemperale dementie. Er kan een genetisch probleem zijn. Dat we dat heel snel in kaart brengen en dat we er voor eigenlijk van die onderdelen gerichte terapiekenen geven. Dus ik stel me zo voor dat in 2030 dat we bijvoorbeeld voorzikt van als zij maar dat we tuurlijk gaan. Die stofsujger in zetten die uit elkaar normaal, of in van zijn opvolgers, om in ieder geval dat op te rijmen. Maar tegelijkertijd moeten we medicijnen in zetten die voorkomen dat er nieuwe alende ontstaat. Tegelijkertijd moeten we medicijnen in zetten die dat onzekingsproces betegelen. Want dat is eigenlijk goed en kwart in dezelfde manier. Dus je moet dat daar moet iets mee met dat onzekingsproces. Want je hebt het een, zes nodig, maar anders zijn het kan het ook weer doorschieten. En anders zijn ik dat we heel erg veel gaan zien van genetische terapie, gene editing. Dus het knippen van het DNA en kijken of jullie in kunt veranderen die maken dat bijvoorbeeld een belangrijke risico factor die we al sinds 1993 kenden. Dus het Apple EV4. Dat is de allerbelangste risico factor voor het krijgen van ziekte van als zij maar op gewone leeftijd. Daar zou je wat dan we er doen. Als je dat risico van 60 procent terug kan brengen naar 10 procent, ja dat is natuurlijk enorm. Nou, dan wordt het ook aan gewerkt. Dus ik denk dat je in de, een 32, dat we een scale aan terapie hebben, alle gelangde biomarks vertellen wat er in de hersen precies aan de ant is. Het is een beetje toch. Ik kijk het altijd heel met niet afgunt, maar met jouw lozi naar het kankerveld. Waar ze dat hebben gedaan. Dus in de oncologie heb je met als 4-5 de lijnst terapieën voor bepaalde tumor afhankelijk van wat voor genetisch en biomarken profil zo'n tumor heeft. Ja, daar gaan we daarin de hersen ook toe. Echt? Mijn kwaloftaag. En als ik jou zo hoor, is zo'n behandeling veel complexer en veel veelzijdiger dan alleen het opruimen van amelieët? Absoluut. Het echt een combinatie terapie met alle lijnbenadelingen die gezamenlijk kunnen verwijnen. Want alleen amelieët is het niet. En alleen amelieët opruimen gaat het ook niet doen. Dus we moeten echt heel goed nadenken welke andere benadingen ook nodig zijn. En er zijn er vele, want het is altijd zijn maar niet eens iets waar. Of er is iets waar alleen amelieët er oorspeeld is, bij de filme-proces. Dus die moeten eigenlijk allemaal aanpakken. Als je terug kijkt naar jouw carrière en alles wat ontwikkelingen die jij hebt meegemaakt van dichtbij, wat is het meest waardevolle dat jij als onderzoeker hebt geleerd in die tijd? Ja, dat is een leuke vraag je doet dus of ik aan het eind volg je heren bent. Maar ik heb nog heel lang stuk te gaan. Ja, ik ben er niet klaar. Nou ja, dat heb ik ook altijd in het meenig serieus. Dat is niet. Ik heb altijd mijn onderzoek is altijd fortgekomen uit de gesprekken met de procent. Het is eigenlijk altijd fortgekomen uit dat gene wat ik zag en wat ik meemakte. En dat ene zets stimuleren mij dat, motiveren mij dat, maar ik heb ook heel veel van geleerd. Dus dat dingen die mensen mij vertellen. Dus ik heb al heel vroeg geleerd. De beste biomarker is nog steeds de echte genoten die tegen zegt van dat ik denk dat er iets met hem niet helemaal goed is. En dan blijkt dat ook inderdaad zo te zijn. Dus goed luister, goed kijken. En je onderzoek laten inspireren door wat de mensen hier vertellen. Dat heeft mij echt het meestal gebracht. En de tweede is eigenlijk de internationale samenwerking. De wetenschap dat je het echt niet alleen doet, maar ook niet alleen kan. Maar dat je al een heel veel stadie in zo'n veel mogelijk mensen moet spreken en moet connecten. Want wat maar je zegt dat je ze zeggen om samen dingen op te pakken. Dat zijn de tweede dingen die het met meesten. Waarvan ik het meestal heb geleerd en waar ik het meest dan waarvoor ben, dat dat kon. Dus naast onderzoek zeg je eigenlijk dat de patienten zelf ook een hele grote rol spelen. Absoluut en prond van inspiratie. Ja zeker. Nou ja, laat dat duidelijk gezegd zijn. De patienten hebben zelf ontzettend veel te zeggen, ook waar de richting van het onderzoek heet zo moet gaan. En de trapige zeer vroeger namen, ik heb me altijd ook wel geïnspireerd gevoeld. Als er weer zo een enquête werd gedaan door als ze me neemt, of ooit buiten om door welke alzames en succesie in het erweer, dat ook als ze het aan de patienten zelf vraagt, dan zeggen ze altijd, ik wil zo graag dat er een pil komt dan ik beter worden. Ja, dat is toch heel op voorstelbaar en dan moeten we daar toch gaan werken als iemand dat wil. En dat vind ik al zo raar dat mensen doen en soft dat een patient dat niet zouden willen. Dat willen ze allemaal heel graag. En welke rol speelt Alzheimer'scenten om Amsterdam voor patienten? Ja, wij hopen er te zijn voor de patienten in onze regelen, maar eigenlijk voor heel Nederland die relatief jong zijn. Dus ik heb altijd op een van meer is dat ook in begin we maar kan je er altijd zo geweest, dat wij mensen krijgen die relatief jong in het ziekte proces stonden. Dus echt tussen de 40 en 60, zeg ik altijd maar. En dat is natuurlijk een hele bijzondere groep. We hebben heel veel vangelerd, dus we hebben ook heel veel ziektebeel, eigenlijk ondekt die we voorheen niet kennen. We dachten dat het Alzheimer's één ding, nou, je hebt alleen vormend van Alzheimer, hoe die zich kan presenteren. We hebben ook allemaal geleerd viais van die jonge mensen. En dat is wat het Alzheimer'scenten om eigenlijk in Amsterdam heel uniek heeft. Die kennis opgebied van alle vormen van de medsie op relatief jongere leeftijd. Plus dat we altijd, omdat we dus onderzoek deden, konden we de mensen ook meenemen in onze onderzoek. En konden we ze altijd van de K-6-strasbieden dan barren ook in de rest van Nederland, omdat we ook onderzoek deden. Dus we konden als eerste, omdat we dat al heel lang hadden gedaan, dat onderzoek met die biomarkers hebben dat ook als eerste in de patiënten zo kunnen toepassen. Dus ik vond dat tijd, maar ik ben niet in juiste zomaar over behoorrelader van, dat de mensen kazaar ook beter bij ons uitwaarden, omdat we zo veel meer hadden geleerd al. En meer konden voor die mensen. En ze ook nog eens een keer in de uid, het een ander belangrijk aspect dat ik en mijn hele leven heb gedaan, is mede dan een klinische trials. Dus ik heb vanaf dat ik als systen te was, heb ik altijd meegen aan een klinisch geneesmiddel onderzoek. Dus de enige meer verder te komen is met patiënten mede dan aan het onderzoek. Als het niet lukt is, is er ook een belangrijk, want we weten me eens dat dat het middel niet werkt. We hebben echt een mij. Volgende. Dat heb ik echt vanaf het begin van gedaan, maar dat is ook een voor de mensen kunnen daar een medoen. En of het na een placebo is of niet, het mede dan een klinisch geneesmiddel onderzoek is voor heel veel mensen heel belangrijk. En heel geeft heel veel zinvergeving en heel veel invulling. Dus je hebt toch een rotziek te hebben dat maar een beetje iets goed mee doen. Dat hoorde ik vaak. In die zin kunnen we patiënten zelf ook een hersen held zijn om bij te dragen en de zoek toch naar wandeling. Absolut, ja, zeker. Als er een ding is wat je meevul geven aan de luisteraars van deze podcast, wat zou het dan zijn? Want hoop niet. Er komen nog beter de tijden aan. We zijn echt op een heel goed pad bezig. En ik zie ook om er heen gelukkig het enthousiasme van heel veel groepen in de wereld die dit onderwerp nu er te hard te nemen. En er wordt veel harder aan gewerkt om 10 jaar geleden en van 20 jaar geleden. En langs waren er geen te oheren, dus ook echt vrugte af te werpen. Dus daar komen we beter de tijden nog aan. Nou, dat lijkt me een mooi mee af te sluiten. Viele we hebben in elke uitzending ook een rubriek feit of fixie, waarin we een alternatieve teorie aanpak of behandeling tegen het licht houden. En misschien wel een van de meest bekendsten en ook zeker een van de oudste, ja, eigenlijk supervoet, waarvan gedacht wordt dat het helzijn voor de hersen kan zijn, is koerkoemar. Wat is dat eigenlijk? Pooi, dat vraag je mij. Ik dacht dat het gel kruiten was, het is een soort van, ja, een wortel, gel wordtelheid, dat is een soort wortelachtige. En die als je die schraapt krijg je dat fijne poeder die alles gel maakt, ook je vingers als je er mee werkt. En dat is een india, een enorme popular ingrediënt voor alle. Allee, ja, ik zeg een vormend van eten, zal ik maar zeggen. En ja, daar is. Hoe dat komt weet ik niet, wat ik ben er echt in een experie, maar er is een soort van. idee ontstaan dat het goed is voor de hersen maar ook voor andere delen van het lichaam. En dat zou. toen maken met feit dat het kruikuma ook in de hersenen door drinkt op een of andere manier. En hoe dat kan, begrijp ik niet helemaal, maar dat zou moeten kunnen. We hebben zelf geprobeerd om dat te gebruiken die eigen schap om in de retina, dus het netvlieg van mensen. om daar als je heel veel kruikuma eet dat dan het ameluid wat er event wil is dat dat. geel zou kleuren in de retina dat je dat met een scan zou kunnen zien. Dat hebben we niet aankunnetone. En in het verleden zijn er veel studies gedaan die gewoon. en zo hoorde het ook eigenlijk plassebbel gecontroleerd, dubbel blind, lang jaren onderzoek. kruikuma met een zonder vergelijken hebben, versies plassebodeus. Die hebben nooit een verschill aankunnetone wat mij betreft. Het mag in de voxmond iets, zomaar belangrijk zijn, maar echt aangetoont dat het voor al samen iets doet is het niet. En dan de zom als je extra vaak kruis eten met kruikuma gewoon met het lekker vindt kan het schadelijk zijn? Nee, volgens mij niet. Volgens mij is er geen schadelijk effect van kruikuma aangetoont. Nee. Nou, dan hebben we dat hell weer. Philipp, ik wil je enorm bedanken voor de tijd die je hebt genomen in je drukag en daarom met ons. jij eigenlijk door de tijd heen te gaan. Mewel geluk. Dankjewel. Wij namen deze podcast op 12 uur 2021 in Alzheimer'scentrum Amsterdam. met dank aan Marc Brouwer die achter de knoppen zit. Wil je meer weten over Alzheimer'scentrum Amsterdam, dan vind je ons op Twitter, Facebook, Instagram. en LinkedIn als je zoekt op Alzheimer'scentrum Amsterdam. Heb je een vraag op merking na aanleiding van deze podcast? Stuur dan een milenaar Herson Helden. at AmsterdamUMC.nl. Tot de volgende keer. ♫