1 Het Begin

Dit is een podcast van Open Rotterdam. Ik kon gewoon niet geloven dat zij gestorven zou zijn aan een overdoses. Vond het zo bizarre om dat te bezeffen? Ja, ik voel de soort herkennen in die foto's. Je lijstert naar Mitaqzaamort. Aflevering 1, het begin. MUZIEK. Ik ben Maya van Breida. Ik ben 28 en werk als schrijver journalist voor een Rotterdam's crant. Ik woon ook in Rotterdam en ben daar ook opgegroeid. Ik werk nu, ik ben nog weer 3 jaar geleden begonnen bij die crant. En een jaar geleden ben ik bezig geweest met het verhaal Rotterdam Helena. In die tijd vond ik het best lastig om samen te werken. Ik vertrouwde niet snel mensen, dus ik heb dit project ook heel erg alleen gedaan. Achteraf gezien denk ik dat ik op die manier ook mezelf wel in gevaar heb gebracht. Dus ik weet niet of het de beste strategie is om altijd alles alleen te willen doen. Ongeveer een jaar geleden begonnen ik met het onderzoek naar Helena. Helena was een giekse vriendin van mijn moeder, Eileen. Ik heb een hele goede band met mijn moeder, dus wij praten heel vaak over van alles. En zij heeft mij heel vaak heel veel verhalen over Helena verteld. En Helena is gestorven aan een heroine overdoses. Dat was op 20 juni 1989. En zij was op dat moment 28 jaar. En het is nu dus, of naja, toen was het 35 jaar geleden, dat Helena was overleden. En ik was bij mijn moeder op een zoek, dat was toevallig de sterftag van Helena. Ja, mijn moeder liet weer die foto's zien van Helena. Die had ik al heel vaak gezien. Op deze dag. Bekijk die foto's ineens met een hele andere blik. Ik zag een vrouw, donker haar, donker ogen en een hele brutale lag. En het was heel gek, maar ik herkend hem mezelf, ergens in die foto's. En ja, dat ik ook dacht, zij was 28 jaar. Toen ze overleed, ik ben nu ook 28 jaar. En ja, het was gewoon een soort gevoel, maar het liet me gewoon niet los. Vóllet zo bizarre om dat te bezeffen. En ja, ik voelde gewoon een soort herkening in die foto's. Ik was ook gewoon ineens heel nieuwsgierig naar Helena, die zij was. Ja, ineens klikte er iets. Dus ineens voelde ik ik wil meer weten over deze vrouw. Mijn moeder gaat ook jaar op de sterftag naar de gieksortodokse kattetraal van de heiligse in Nicolas. Dat is in het museumpark naast de kunsthol. En zij steekt daar dan een kaartje aan. Als je binnenkomt, een bak met witzand. En daar kun je een kaartje inzetten en dat aansteken. En dat doet zij omdat Helena geen graf heeft in Nederland. Hij ligt in Griekenland begraven. Dus elke jaar op de sterftag, dan gaat mijn moeder naar die kattetraal. En ik dacht, ik wou eigenlijk heel graag mee. En ik wil meer weten over Helena en over haar leven en over hun vriendschap. Dus we gingen samen naar die kattetraal. En we kwamen binnen en het eerste wat we hebben gedaan is een kaartje aan gestoken. Dus gelijk naast de ingang stond hij bak met zand. Mijn moeder heeft een kaartje aan gestoken. En we liepen verder. En het was eigenlijk een heel klein gebouwtje, maar het leek heel groot. Het was vooral hier waar hoog. En er ging een mega grote kronluchter. Alle muuren waren helemaal volgeschilderd. Het was superkleurijk. En erklokmuzik. Een beetje godsdienstegemuzik, om waar je ze uit te noemen. En we zijn daar op een stoel gaan zitten en hebben naar de muziek geluisterd. En aan Helena gedacht. Ik ben benieuwd wat mijn moeder heeft gedacht, maar dat moment had ik vooral heel veel vragen over Helena. Ik voel er niet dat het moment is om mijn moeder en diep te interviewen af te nemen. Maar toen er naar buiten liepen, toen hebben we een wandeling gemaakt. En toen heb mijn moeder heel veel vragen gesteld, of na ja, gevraagd om te vertellen over Helena en hun vriendschap. En ja, mijn moeder, die praat altijd met zoveel liefde en zoveel lov over Helena. Ja, ze waren echt best de vriendinnen. Alles met elkaar, Helena is supergappig, energieke, levenslustig. En het schingen bijvoorbeeld ook heel vaak uit met elkaar. Dus toen voel ik van ja, maar man gebrukte jullie dan heel wienen tijdens het uit. Gaan we dan van de jij dat ook? En toen zijn moeder neen, natuurlijk niet. En ook dat ze wel alcohol gebruikte en af en toe ja, de jointje rokte. Maar heel wienen. En dat ze dat ook helemaal niet wist van Helena. Dat ze dat ook totaal niet bij haar vond passen. Dus het voelt zo raar dat iemand die zo levenslustig is en energieke en bij wielat zo niet reimd, heroïne gebruikt. Dat zo iemand overleid aan een overdoses. En mijn moeder, die zij dat zij ook altijd het gevoel heeft gehad, dat dat niet klopt. En dat er misschien wel meer aan de hand is geweest. Dus op dat moment beslote ik dat ik onderzoek wilde gaan doen naar Helena. Ik was op dat moment bezig met een serie rapportage over Rotterdammers. En dat liep gewoon niet zo zoepel, omdat ik nog geen persoon of verhaal had gevonden. Waar ik echt een connectie meevuelde. Dus ik zat een beetje in een soort writers block. Maar na dat ik van mijn moeder die dag alles over Helena had gehoord toen. toen me zegt ik dit is het. Dit is waar ik over wil schrijven. Dit is de persoon waar ik meer over wil weten. Dus ik heb toen ik thuis kwam, alles opgeschreven. Wat ik maar ook maar kon herinneren over Helena, wat mijn moeder ooit heeft verteld. Alle vragen die ik in mijn hoofd had over haar. En de dag herna ben ik naar mijn moeder toegengaan. En toen heb ik haar verteld dat ik heel graag een rapportage wil te maken over Helena. En dan ook vooral met de vraag hoe het kan dat een vrouw die ooit zo volledig is. dat op zo'n manier tot haar einde is gekomen, terwijl dat helemaal niet bij haar karakter leekt te passen. En mijn moeder die was niet meteen op de jas. Want zij. Ja, zij is gewoon best wel een gesloten persoon en houdt er gewoon niet zo van hem. Alles maar met de wereld te delen. Dus toen heb ik het gepitchd als een eerbetoon aan Helena. waar de focus niet zou komen te liggen op haar dood, maar juist op haar leven. En dat van mijn moeder eigenlijk heel erg mooi. Dus toen zij ze dat ze me daar wel bij wilde helpen. En dat ik haar mocht interviewen voor die rapportage. Maar ja, toen had ik natuurlijk nog geen vrouw idee dat er een veel grotere nadruk op haar dood zou komen te liggen. dan ik op dat moment dacht. Mijn naam is Fabian Scheltema. Drei-nertig jaar komt uit Rotterdam. Hiddelgesperig, geboren en getogen. Ze zien misschien ook een beetje aan, jasje dashje. Dat is een beetje mijn stijl. Ik heb een dochter van net 7, Merel. Zij is onmetykend bij mij. Geen dood de ouderschap hebben met mijn ex. Ik heb een druk van het woordelijke baan. Ik werk bij een bank in Rotterdam als vermogesbeheerder. Dus dat gaat een grote bedraag door je handen. Dus dan moet je wel verantwoordelijk daarmee omgaan natuurlijk. Dus daar ben ik druk mee gedunen de week. Ja, dat is mijn leven. Ja, mijn vader is overleden toen ik een stuk jonger was. En mijn moeder, waar een hele goede band meehalt altijd. Ja, zij bleek ruim een aandhalf jaar geleden ernstig ziekte zijn. Zij had kanker en ja, zij overleden. Heel laans, uiteindelijk. En op haar sterfbid had ze nog een verrassing voor mij in het bed. Ik wak niet op gereken te houdt. Dat was dat ze mij vertelde dat mijn. De man waarvan ik dacht dat mijn biloogische vader was. Die is echt voor mij altijd ook mijn vader is geweest. Dat hij niet mijn echte vader bleek te zijn. Je hebt het niet meer dan. Dat was anders. Ja, dat was van een schok. De week daarop ben ik meteen begonnen met interviewen. Dus ik ben drie dagen lang elke ochtend naar mijn moeder gegaan. Ik nam kalsantjes mee. We zijn op de bank gaan zitten en ik heb de recorder aangezet. En mijn moeder is gewoon beginnen met vertellen over Helena. Ze vertelden heel veel leuke en bijzondere dingen over haar. Zij kennen elkaar via de studie. Maar ze hadden eigenlijk al vanavond het eerste moment gelijk een hele bijzondere klik. En ze zijn bevriend geraakt. En dat voelde gewoon echt als een soort zussuband. Dus ze hadden heel vaak meide avondjes. En dan zaten ze gewoon met een wijnje op de bank. En Helena die dronkt dan trouwens met taxa. Dat zijn soort gikse brandy. Helena was ook heel erg jong getrouwd. Maar ja, vlak voor haar dood vertelden mijn moeder dat ze ook af en toe twijfelden. Of ze misschien terugwelden verhuizen naar Gikkeland en schijden van haar man. En mijn moeder was er ook heel erg voor haar in die tijd. En wat ook heel erg bijzonder was aan Helena was dat zij een bepaalde pressent had. Dus mijn moeder vertelde dat als Helena een ruimte binnenkwam, dan vielt gewoon betenigsteel en alle blikken gingen haar kant op. Helena zag er ook heel goed uit. Zat een hele mooie kleding, hele dure kleding, dat een dure smaak. Je hield van shoppen, van reizen. Maar zoals ook heel erg vrijgevigd, vond het ook heel erg fijn om dat met andere te delen en ook met mijn moeder. Op dat moment had ik het gevoel dat ik Helena een beetje beter had leren kennen en meer over haar te weten was gekomen. Dus ik besloot om nu in haar dood te duiken. En ik heb iemand gecontact van de politie. Kan daar verder niet over uitwijden over deze persoon. Maar die gene heeft mij toegang geven tot het oorspronkelijke dossier. En daarin stond natuurlijk allelei informatie en een foto van de plaats de likt uit 1989. Dus ik ben dat meteen gaan lezen. En toen zag ik dat er in het dossier stond dat er in de kamer van Helena en heroine kit is gevonden. En in die heroine kit zat een gewaakt in jaksisch puits, een klemband, een dossje met heroine naalde, een lepelchje, en een zakje met anderhalve gram heroine. Nou, dit allemaal bij elkaar in combinatie met een heel duidelijke rote prikje aan de binnenkant van haar ellenboog is natuurlijk een hele snelle conclusie geweest, hotshot, een overdoses. Dus de politie heeft ook meteen de zaak gesloten. En daarnaast past het ook gewoon heel erg goed in de tijd geest van Rotterdam in die tijd. Je had namelijk ook per onnul, dat zat naast de station. En dat was een plek waar tussen 1987 en 1994 heroine verslaafte vrijkondige bruiken. En daar ook met het donkregen. Maar dit is het gesloten vanwege te veel overlast. Welkom bij Vergeten Valen. Vandaag nemen we mee naar het Rotterdam van na de sluiting van per onnul. De oude wijken in Rotterdam West zijn begint jaren 90 al een toevlucht oord voor veel drugsgebruikers. Door de naadrenden stadvernieving staan veel oude woningen leeg en die worden ingenomen als die opand. Maar de overlast voor de wijk valt dan nog mee. Dat veranderd het razend snel eind 1994. Bij onnul wordt de burgemeester Peeper gesloten en het lijkt wel of alle drugsgebruikers eindigen in spangen en omgeving. Wat ik ook nog zacht, trouwens, in het dossier, heel belangrijk, is een aantekening dat de vader van Helena twijfels had over haar doodzorzaak. Dus de overdoses. Dus ik ben met al deze informatie naar een forensische expert gegaan en ik heb hem de foto's laten zien en het dossier gegeven. En na een paar dagen kwam hij bij me terug. En wat hij zacht was dat er op de foto's duidelijke sporen zijn gevonden van een klemband om haar bovenarm. En dat wijse natuurlijk in principe op een overdoses. Maar wat hij ook had gezien was dat er kleine bloeduitstortingen op haar halszaten. En dat kan natuurlijk wijse opweerging. En wat ook nog heel gek was was dat de afknelling van een klemband, die zat om haar linkerarm, terwijl Helena was linkshandig. Dus het zou als nog kunnen, maar het is gewoon super opmerkelijk, want het zou veel logischer zijn dat zij in haar recht haar arm zou hebben gespoten als je linkshandig bent. Nou, met deze informatie ben ik naar de politie gegaan en zij zijde dat het inderdaad opmerkelijk was. En een beetje raar, maar dat het veel te lang geleden is en dat er veel te weinig informatie is om de zaak te heropenen. Maar ik vond het gewoon zo bizarre. Dus ik dacht ja, ik moet gewoon deze informatie vinden. En ik wil gewoon die zaak heropenen. Want wat als het gewoon allemaal niet klopt en wat als er nog iemand betrokken is geweest? Nou, toen ben ik naar mijn baas gegaan en ik heb dit plan gepitst. En ik kreeg drie weken de tijd om er aan te werken. Ondertussen werkte ik ook nog aan de andere reportages, maar ik ben gewoon als een idiot begonnen aan dit verhaal. Ja, het was voor mij een hele grote schok toen ik erachter kwam dat mijn vader, waarvan ik altijd gedacht heb dat mijn vader was, niet mijn echte vader was. Ja, die informatie was compleet nieuw, mijn moeder lacht dus opsterven. En ik was elke dag bij er en elke avond. Wat een hele goede band er altijd sowieso. En wat een hele goede gesprekken, dus dat was heel fijn. En dus op een gegeven moment komt ze met het verhaal. Ja, ik moet je wat vertellen. Je vader is je vader niet. Dat plek dus iemand anders te zijn, een man die tazels heet en die in 1989 een keer in Rotterdam was. En waarmee zijn we een uitstand heeft gehad. En ik heb toen niet doorgevraagd. Zoals zo omdat het een heel emotionele aangelegheid was natuurlijk, maar moeder ging echt slecht. Plus dat je van je moeder nou niet hoeft te horen over one-uitstand slaat we jelke zijn. Ja, en omdat ik het erg is, denk ik gewoon niet wilde weten op dat moment. Dus ik heb niet doorgevraagd. En achteraf heb ik daar wel spijt van gehad. Want ja, kort daarnaastief ze. En ja, toen heb ik natuurlijk niks meer kunnen vragen. Dus dat was alle info waar ik het mee moest doen. Zoals ik zei, stond er in het dossier een aanteekening van de vader van Helena dat hij twijfels had over de doodzorzaak. Dus ik ben gewoon meteen begonnen met deze eerste aanwijzing. En ik heb mijn moeder gevraagd of zij de vader van Helena ook kende. Nou, ze heeft vertelde dat Dimitrius, zo heet hij, een giekse miljoenair is. En dat ze hem inkeefd ontmoet op de begravenis van Helena. En dat hij vrij serieus en afstandelijk over kwam. Maar goed, toen na de begravenis en zo heeft zij nog even contact met hem gehad over wat spullen. En toen zij ze dat zij nog al erg eens zijn telefoon nummer zou moeten hebben. Dus zij zorgt even in de notici-boekjes die zij de tijd's gebruikten. En toen vond ze dus zijn nummer. Dus ik heb het gewoon maar gewoon gebeld. En ja, ik had geen idee of het nog zou bestaan. En ik krijg een voicemil. Maar het was wel de voicemil van een Dimitrius. Dus ik heb die voicemil ingesproken en ik heb uitgelegd van, nou, ik ben Maya en journalist uit Nederland. En ik wil heel graag het verhaal van Helena Kostopoulos vertellen. Of hij mij terug zou willen bellen. En na twee dagen ligt het scherm van mijn telefoon op. En ik zag Dimitrius staan. Dus ik wist niet hoe snel ik de telefoon moest opnemen. En ik verwacht hem natuurlijk zijn stem te horen. Maar ik hoorde een vrouwestem. Hij bleek de alsjeblieft stem te zijn van Dimitrius. Nou, ze leed super kort af. En ze was heel duidelijk in dat Dimitrius geen behoefte had om het pers te praten. Dus ik zei van, maar ik ben niet alleen journalist. Ik ben ook de dochter van Eileen, de beste gindin van Helena. Nou, en zij heeft goed, oké, wat is haar naam dan? haar volledige naam. En ze zei ze, nou, ik zou het nog een keer proberen. Maar, hopen maar niet te veel op. Nou, en op dat moment was het gewoon hopen. Hopen dat hij me terug zou bellen. En ja, dit was op dit moment mijn enige rikant op meer informatie. Meer podcast, blauwstelen van Open Rotterdam. Je vind ons via je favoriete podcast app.