008 Sociale en emotionele ontwikkeling - Sirene voor kinderen

Spreker 1 In deze alweer achtste aflevering hebben we het over de sociale en emotionele ontwikkeling. Spreker 2 Wij combineren sociaal en de emotionele ontwikkeling zo vaak. Je biedt het ook echt zo verschillend aan. Spreker 1 Hanneke deelt wat We kunnen zien en wat We kunnen doen om deze ontwikkeling te stimuleren. Spreker 2 Jonge kinderen en Dat is sowieso tot 7 8 jaar praat er voor 100% met hun lijf. Dat betekent dat we de taal van het lichaam eigenlijk goed moeten begrijpen. Spreker 1 En Natuurlijk weer met volop praktische tips. Spreker 2 Dat zijn veelal spelletjes die eigenlijk groene spelen zijn. Daar hoef je niet per se te winnen. Spreker 1 Nieuwe inzichten en ervaringsverhalen. Spreker 3 Welkom bij mijn podcast mijn naam is Hanneke poot van der wind. Ik ben oprichtster van sirène voor kinderen en ik verzorg door het hele land cursussen en lezingen over de ontwikkeling van kinderen. En die doe ik aan Mensen die veel met kinderen werken. Dat kunnen Mensen In de kinderopvang zijn op scholen, kinderartsen, pedagogen en Ik wil ze kennis geven over hoe een kind zich ontwikkelt. Want het blijkt dat daar toch heel veel van onbekend is en hoe meer kennis We hebben over hoe een kind zich ontwikkelt, hoe meer we kinderen begrijpen, ondersteunen. Maar ook dat we veel problemen kunnen voorkomen. Nou, in deze podcast word ik geïnterviewd door Wendy de groot. Zij is van rustmoment In de klas.nl. En zij zal doorvragen, zij zal samenvatten wat ik vertel, zodat jij als luisteraar tips krijgt en ook handvatten om alles wat je hoort ook In de praktijk te kunnen brengen. En eigenlijk het liefst dat je dat gelijk toe kan passen. Ik wens. Spreker 2 Je heel veel luisterplezier. Spreker 1 Sociaal emotionele ontwikkeling in het werkveld kortom, het eigenlijk vaak af met seo. We hebben ook speciale seo methodes voor sociaal emotionele ontwikkeling en om het gelijk maar duidelijk te hebben. Wat is sociaal emotionele ontwikkeling? Spreker 2 Ja, ik moet er eigenlijk altijd een beetje om grijnzen, want wij combineren sociaal en de emotionele ontwikkeling zo vaak. Je zegt al, We hebben zelfs afkortingen voor, Maar het zijn totaal verschillende ontwikkelingsgebieden. Je biedt het ook echt zo verschillend aan. Allereerst even de sociale ontwikkeling de sociale ontwikkeling bestaat uit de eerste 4 jaar, dus tot en met de jongste kleuters is de periode. Dit is van mij. Daar zijn de kindercentra een beetje debet aan. Die hebben jaren geadverteerd. Kom op de kinderopvang, Dat is Samen spelen, Samen delen, Dat is niet waar, Dat is heel de ontwikkeling niet. Ik heb ook vaak heel verontruste ouders gehad die zeiden, ja, mijn kind zegt steeds mij mij mij, maar hij moet toch sociaal worden. Een kind wordt pas sociaal als ze die eerste jaren mag zeggen, Dit is van mij. Je kent ook wel die kinderen die steeds hun zwembroek Laten hangen of hun gymspullen vergeten. Ergens dat zijn vaak de kinderen die de eerste jaren onvoldoende hebben geleerd. Dit is van mij. Nou, tot een jaar of 7 gaan kinderen leren Samen spelen, Samen delen. Dat mag u dus niet verwachten van die kinder. Vanaf groep 4 is de sociale ontwikkeling zover dat kinderen kunnen Samen spelen Samen delen, dan komen ook de groeps de teamsports pas in beeld dan pas voetbal dan pas Pascal. We hebben er al eerder een keer over gehad. Dit is de sociale. Spreker 1 Ontwikkeling? Ja, Dat is eigenlijk even toch even nog terug. Je trekt eigenlijk sociaal emotionele ontwikkeling los van elkaar. Spreker 2 Los van elkaar. Spreker 1 En je neemt ons nu even mee in hoe ontwikkelt een kind zich op sociaal gebied en daarbij zeg je. Tot en met 7 jaar. Is het eigenlijk vooral op jezelf. Spreker 2 Gericht ja, en dat leren Samen spelen Samen delen mag je nog niet verwachten. Spreker 1 Maar gaat het wel aanbieden? Spreker 2 Nou ja, wat we al in eerdere podcasts besproken hebben om een kind sociaal te leren ontwikkelen, is het belangrijk dat je kinderen veel Samen in beweging zet, Samen op de wip Samen op de schommel Samen op een fiets dus. Dat zit onder de sociale ontwikkeling met elkaar mee kunnen bewegen, dus wil je kinderen tot 7 jaar ondersteunen. Dat zijn dan spelletjes met zijn twee ën of met zijn 3 en waarbij ze leren om in elkaars beweging te komen. Dat is de sociale ontwikkeling. De emotionele ontwikkeling is dat een kind emoties voelt dat benoemd krijgt en ook snapt wat hij daarmee kan doen en hoe hij dat kan Laten zien. En, dat doen ze vaak in gedrag. Spreker 1 Ja, dus Dat is eigenlijk hun eigen emoties leren. Herkennen en kennen weten wat je er daarna mee kunt. Spreker 2 Verantwoordelijkheid voor kan dragen. Ja, Als ik heel eerlijk ben, dan ben ik mijn hele leven mee bezig. Dus het zijn echt totaal verschillende ontwikkelingsgebieden en Je kunt. Er zit Natuurlijk wel raakvlakken, Maar dat is met elk ontwikkelingsgebied. Maar we we benoemen het in één adem en ik kom ook op scholen waar kinderen gekeken worden om naar groep 3 te gaan en dat baseren we op de sociaal emotionele ontwikkeling. Ja, Dat is heel oneigenlijk. Sociaal is eigenlijk pas klaar in groep 4. En de emotionele ontwikkeling ben je hele leven mee bezig. De bedoeling is dat voor school. Kinderen ondertiteld worden. Jij bent boos, jij bent bang, jij schaamt je dus dat een kind woorden krijgt over de emoties die ze hebben. Als ik volwassenen begeleid? En, ze hebben ergens heel veel pijn van door traumas, maar ze kunnen daar geen. Woorden aan hun emoties geven, dan hebben die trauma's vaak plaatsgevonden In de eerste 4 jaar van het leven van een kind van de persoon. Omdat in die eerste jaren, Dat is de tijd dat je emoties moet ondertitelen. En vanaf de oudste kleuters dus vanaf 3,5 tot 4 jaar zeg ik leer dan kinderen Als je boos bent, kun je dit doen. Als je bang bent, kun je dan doen? Dan gaan we dus het gedrag moduleren? Reguleren, ja, en ik moet zeggen, heel veel jonge kinderen krijgen al straf. Als ze bepaald gedrag Laten zien waarin ze hun emotie tonen. Ja, daar worden kinderen sowieso schichtig van en durven ook niet vaak te Laten zien wie ze zijn en welke emoties ze speelt. Dus Ik wil eigenlijk graag Samen eens naar die emoties kijken. Hoe ziet dat eruit? Ook in hun gedrag om ook weer aan te reiken, snap wat je ziet en. Weet wat je het kind aan? Spreker 1 Kan bieden ja dus eigenlijk zeggen we die sociale ontwikkeling. Dat loopt eigenlijk door tot en met groep 4. Spreker 2 Ja. Spreker 1 Ongeveer en die emotionele ontwikkeling. Dat loopt veel langer door en bij hele jonge kinderen is dus dat taalgevoel belangrijk. De ondertitelen en later is het handig om dus te ondertitelen Als het nog nodig is. Of hopelijk kunnen ze dat dan eigenlijk al zelf beter benoemen? Spreker 2 Dat is een gat krijgen, dus door woorden aan hun emotie. Spreker 1 En dan dat wij ze eigenlijk leren hun emoties te reguleren. Spreker 2 En het punt is ook wel dat jonge kinderen, en Dat is sowieso tot 7 8 jaar praten voor 100% met hun lijf. Dat betekent dat we de taal van het lichaam eigenlijk goed moeten begrijpen. Spreker 1 De taal van het lichaam mooi hoor, mooi zinnetje. Spreker 2 De rest van de basisschool is het voor 90%. Wij praten ook nog steeds voor 80% met ons lichaam. Dan is het Natuurlijk wel belangrijk dat we die lichaamstaal begrijpen en dat zie je bij jonge kinderen. Die vertellen dus met hun lichaam welke emoties ze hebben, wat ze in gedrag uit. Dus daaraan kunnen we als volwassenen ontlenen. Welke boodschap heeft dit kind nou eigenlijk? Nou, daar zou ik even graag met je over willen hebben. Spreker 1 Nou, Ik ben benieuwd de emoties. Spreker 2 Als je kijkt naar de emoties, dan hebben we 7 hoofd emoties. Wat bedoel ik daarmee? Je kunt pakken de hoofd emotie boos, maar daar hoort ook geïrriteerd van. Er hoort woede bij. Dat is allemaal verschillende nuances in dat ene in die ene emotie. En die emotie, toon je met je lichaam op een bepaalde manier. Nou, daar wil ik dan een aantal dingen vernoem. Ik wil graag die 7 emoties. Spreker 1 7. Spreker 2 Hoofd emoties met elkaar gaan? Spreker 1 Beginnen nou ben benieuwd? Het is 7 emoties de eerste. Spreker 2 Is dus boosheid, hoe ziet boosheid eruit als een kind boos is, dan maken ze zich groot. Ze zijn vaak gespannen, hun ogen vlammen die kijken naar buiten. En ze zijn vaak rood gekleurd. Dat betekent dus ook dat Als je je emoties wil herkennen bij een kind je dat niet aan het gezicht Alleen kan zien, Je moet naar het hele lijf kijken. Dus een kind is boos en die laat zich zien door veel spanning, groot vlammende ogen, rood gezicht. Ja, wat heeft zo'n kind nodig als die boos is? Als je boos bent, heb je nodig dat je het fysiek mag ontladen. Ik hoor ook wel ouders, maar ook leerkrachten en leidt. Ze zeggen, oh, ik zie dat je boos bent, je mag best boos zijn, dan denk ik, ja, Dat is leuk, maar wat mag ik dan? Spreker 1 Doen dan. Spreker 2 Boosheid mag je fysiek ontladen. Ik adviseer vaak, pak een skippybal of een kussen of een krant waarmee ze kranten metje kunnen doen, maar help ze om te ontladen. Dat kan je gewoon in een plek op school, in bewegings lokalen op de gang. Ook op de kinderopvang. Je kunt het zelfs bij baby's dat doen als een baby heel boos is, help ze om te slaan op een kussen. Doe dat niet op een boksbal, want een boksbal is hard, dus daar wordt de boosheid erger van. Het moet iets zijn wat zachter is, waardoor de emotie kan uitdoven, dus Dat is boosheid. Boosheid is dat kan je aan het lichaam zien en wordt op een bepaalde manier ontladen en dat mag je een kind aanbieden. En Als je dat al die jaren doet. Dan gaat een kind op een gegeven moment zelf merken. Ik ben boos, ik hoef het niet meer fysiek te ontladen. Ik weet Omdat ik weggetjes heb gemaakt in mijn hoofd, hoe ik met boosheid om kan. Spreker 1 Gaan ja, dus dan leer je je eigenlijk je eigen strategieën. Spreker 2 Ja, hoe ga ik verder met deze emotie? Bang zijn. Ik zie laat een kind iets anders zien als een kind bang is. Dan maakt een kind zich klein. Die zijn ook gespannen. Deze kinderen kijken naar binnen? En een kind die bang is, is vaak bleek, maar ook wel een rood gevlekt. Dat duidt ook op angst. Ja als een kind bang is, wat heeft hij nodig? Wat hij nodig heeft, is bescherming, wat ik heel vaak merk Als ik dit vraag aan Mensen dat we altijd die armen om de kinderen heen willen slaan. Ik zeg altijd, wees heel alert met je armen, sla die niet zomaar om een kind heen, want een kind die bang is, heeft geen armen nodig. Die heeft bescherming nodig. En wat is dat? Dat een kind? Zich kan verstoppen achter jou, dat zie je ook. Kinderen die verstoppen zich achter de benen van ouders om niet te snel vooruit te hoeven komen. Ja, wat hebben deze kinderen dus in die bescherming nodig dat je erbij blijft? En die bescherming biedt? Kijk, Ik heb in mijn leven veel kinderen behandeld, waarbij ik ze ook veel pijn moest doen. Kinderen met brandwonden ja, dat doet heel veel pijn Als je die oprekt, dan kwamen die ouders vaak met die kinderen bij mij en daar zeiden ze, Je moet wel naar Hanneke luisteren en zei, ik nee, ga jij je kind alsjeblieft beschermen, ga jij voor je kind staan. Ik moet zo professioneel zijn om het kind zover te krijgen om mee te werken. Ik zeg het sowieso tegen ouders. Ook in het ziekenhuis, ga altijd voor je kind staan. Het is aan de professionals om moeite te doen om je kind te helpen, want anders wordt het heel eng en bedreigend voor kinderen. Spreker 1 Als allebei eigenlijk niet jouw beschermen. Spreker 2 Ik zie het ook wel eens op bezoek hoor, dan heeft iemand kleine kinderen bij zich en die kleine kinderen blijven eerst een poosje bij papa of mama staan. En dan hoor ik vaak soms ouders zeggen, Joh, ga nou lekker spelen we duwen. Ze haast van ons af, want dan kunnen wij ook op onze rust op onrustige mak praten. Dan zeg ik, wil je dat niet doen? Want bescherming is dat het kind op een gegeven moment zelf uit zijn hoekje komt en zelf dat waar die bang voor is In de ogen kijkt. Dus bescherming is voor bange kinderen. Een kind die verdrietig is? Die maakt zich ook klein. Maar een kind die verdrietig is. Die maakt zich slap, die ontspant zich. Ze kijken ook naar binnen, maar een kind die verdrietig is, heeft vaak een neutrale kleur. Dus de 3 kinderen die ik net genoemd heb of ze boos zijn, bang zijn of verdrietig hebben alle 3 rode ogen van het huilen. Maar Als je verdrietig bent, is de rest eigenlijk neutraal. Ja en wat heeft een kind nodig die verdrietig is? Dan komen we met die armen, dan zeg ik, wil je dat niet doen. Een kind die verdrietig is, heeft troost nodig. En hoe ziet troost eruit dat jij het kind biedt? Wat het kind aangeef? Er zijn kinderen die kruipen helemaal in je, hè? Maar Er zijn heel veel kinderen die rennen weer weg als ze gevallen zijn of een aai over de bol of even een kusje op dat dat pijn doet. Maar het kind bepaalt hoe die troost ontvangt. Aandachtspunt echt is een kind die verdrietig is, maakt zich slap. Ik had pas een volwassen vrouw. Die had ik onder behandeling en zij kwam eigenlijk over iets heel boos binnen. En op een gegeven moment werd ze ging ze zich ontspannen en ging ze huilen. Dan weet ik dat onder haar boosheid. Verdriet zit dus ook wij volwassenen praten nog steeds non verbaal dus met ons lichaam. Dit wordt de 3 b 's genoemd, boos, bang en bedroefd. Daar hoort ook blij bij. Dus deze 4 hoofd emoties. Dat zijn de 4 B 's boos bang bedroefd en blij. Nou, hoe ziet een kind eruit die blij is? Ja, die zit heel open eruit. Kijken naar buiten zijn vaak lekker ontspannen, maar wat je vooral ziet aan kinderen die blij zijn, die bewegen. Springen vaak. Ik was pas op een school en er kwam een meisje springen naar buiten en die ging naar de moeder toe. Mama, Ik wil je wat vertellen. Wat hoor ik die moeder zeggen, sta eens even stil, want ik versta hier niet. Oh ja, dus dat meisje druipt af, dus die moeder erachteraan en je wilde wat vertellen, ja, laat maar, want We hebben de vreugde eruit gehaald. Het grappige is bij baby's dat we het vaak wel mee bewegen, dan zie je ze helemaal bewegen. Die zeggen we nou, je bent wel vrolijk, hè? En als ze ouder zijn, dan stoppen we dat bewegen. Ik zeg altijd tegen, ook tegen ouders wil je meebewegen, je hoeft niet mee te springen, maar je kan wel met je boven liggen. Oh ja nou wat nou, vertel eens, wat heb je waar ben je zo blij over? Dus blijdschap vraagt mee bewegen, zodat het dubbele vreugde wordt. Spreker 1 Nou, daar doen we het voor voor dubbele. Spreker 2 Vreemde dus dat zijn de 4 B 's ja boos bang bedroefd en blij, Maar we hebben 7 hoofd emoties. De vijfde hoofd emotie is verwondering nieuwsgierigheid. Ja, daar hoort ook verbazing bij. Daar hoort ook schrikken bij. Schrikken is soms iets minder positief, maar op zich is het neutraal tot positief. Deze emotie kinderen zijn vaak open, kijken de wereld rond, zijn ontspannen en die gaan ook letterlijk de wereld in. Want Als je verwonderd bent of nieuwsgierig, dan zet je jezelf in beweging om dat te doen. Ja, wat heb, wat heeft zo'n kind dan nodig? Ja, dat je inderdaad mee beweegt en kinderen de ruimte geeft om nieuwsgierig te kunnen zijn, brengen ze ook op plekken waar kinderen hun nieuwsgierigheid kunnen ontwikkelen. Ja, Dat is vooral in een natuur. Natuur is bij uitstek een plek waar kinderen zich verwonderen. En tot nieuwsgierigheid komen, ja. De zesde hoofd emotie is schuld en schaamte. Wat doet een kind die zich schuldig voelt of zich schaamt? Die trekt zich niet Alleen terug, die verstopt zich ook echt, ja. Ik was pas op een kinderopvang en er was een jongetje, een jaar of 3. Die had zich helemaal onder de tafel verstopt, want die voelde zich schuldig. Of hij schaamde zich. En, een van de Leidse zei, kom er maar onderuit, want Het is veilig. Ja ik. Ik zei ook, Ik hoop dat je snapt dat dit niet werkt, want het kind geeft niet aan dat hij onveilig is. Hij schaamt zich ergens voor. Wat heeft zo'n kind nodig dat je er naast gaat zitten? Net zolang tot het kind de moed heeft om Samen met jou onder die tafel te komen, want schuld en schaamte zet je helemaal dat je zelf verstopt. Dan is het heerlijk als iemand bij is. Die zegt eigenlijk ook non verbaal, je mag Er zijn ook met deze gevoelens en dan kun je daarna wel kijken van joh, waar zat die schaamte? Waar zit die schuld? Maar dat een kind de ruimte leert krijgen om schaamte en schuld te verwerken. Ja. En, Dat is ook wel een ding, wat ik ook vaak hoor. Wij communiceren ook vaak met schuld en schaamte. Nou, ik dacht toch wel dat jij dat kon. Of nou, ik zeg het nog een keer doet dan. Dat is ook weer angst, Maar ik heb het gisteren verteld en nou doe je het weer. Dat is met schuld spreken. En ik merk dat we daar veel mee. Mee communiceren en die kinderen verstoppen zich. En dan is belangrijk dat je snapt wat het kind geeft. Deels is het angst, Dat is achter jou verstoppen. Dat is angst als een kind van jou af Verges zich verstopt, dan zit de schuld en schaamte. Spreker 1 En, Dat is eigenlijk, zie je twee dezelfde dingen het verstoppen, maar Als je goed kijkt, wat zie ik nu eigenlijk? Kun je meer begrijpen wat er nodig? Spreker 2 Is want een kind die bang is, gaat bescherming zoeken, een kind die zich schuldig voelt en schaamt. Die gaat zich verstoppen juist voor jou en wil dat je het eigenlijk niet ziet. Hele kleine kinderen doen zelfs de handen voor de ogen of zo van. Ik ben er niet. Beetje kiekeboe spelen, maar ook weer snapt wat je ziet is een hele andere emotie. De laatste emotie komt heel veel voor en ik zou daarvan vragen. Eigenlijk willen dat er meer aandacht voor is. Dat is afkeer of walging oké, afkeer of walging afkeer of walging. Afkeer walging Als je ergens van walgt. Daar hoort trouwens ook bij dat je ergens geen zin in hebt dat je baalt dat je antipathie ervaart of ergens een allergische reactie op hebt. Dat is allemaal hetzelfde afkeer. En waching en wat doe je Als je ergens afkeer van hebt, je wijst af. En, daar heb ik echt. Daar wil ik toch vaak vaak de aandacht voor, want je doet je lichaam wijst gelijk af. Nou, de naaste boodschap die je met je lichaam kan. Spreker 1 Geven is afwijzing. Spreker 2 Ik zeg wel eens in bij leidsters In de kinderopvang, maar ook bij leerkrachten. Het kan soms zijn dat je een kind In de klas hebt waar je spontaan afkeer van hebt. Soms is het heel duidelijk wat er speelt, maar soms ook niet. Dan zeg ik ook altijd, Het is heel professioneel dat je eerst bij jezelf erkent. Ik heb hier afkeer van. We spreken het dan met je duo of met je teamleden, want het kind krijgt de boodschap. Ik had vroeger een meester op school en die had regelmatig de pik op een kind. En, Dat is afwijzing. Dat is zeer schadelijk. En je kan soms nog beter tegen iemand zeggen van nou, ik mag jou niet of Ik heb daar heel erg moeite met jou dan dat je continu een kind die afkeer laat zien ervaren. Ja, Ik was pas ook op een BSO en er waren twee kinderen die willen graag met elkaar spelen en er was een kind die speelde Alleen en de leiding die vroeg aan die twee kinderen. Mag hij meespelen. Nee zei die kinderen. Hij mag niet meespelen, maar die leiding zei, Ik wil dat dat jongetje wel mee mag spelen. Dan zeg ik, doe dat nooit, want in dat spel wordt dat ene jongetje continu afgewezen. Je kunt beter aan die twee kinderen vragen, joh. Is er een reden Waarom deze jongen niet mee mag spelen? Nou, dat kan zijn dat ze iets Samen hebben afgesproken. Nou, dan heeft dat niks met dat kind te maken, dan zou ik het ook zo Laten, want op een b zo hoeven ze niet perse Samen te spelen, Maar het kan ook zijn dat die twee kinderen zegt, ja, hij speelt altijd de baas. Nou, dan is het niet leuk om voor dat ene jongetje om dat te horen, hè, maar wel heel heilzaam, want dan kan jij als leiding zeggen, van joh, hoor je wat te zeggen, gaan wij Samen eens kijken hoe we daarmee verder kunnen gaan. Het kan ook zijn dat die kinderen zeggen, hij stinkt. Is geen leuke boodschap, maar dan kun je wel als leiding zeggen, joh. We gaan Samen eens kijken of we daar verandering in kunnen brengen, dus de pijn van dat moment. Het is niet leuk, maar kan heel heilzaam zijn. Maar Als je perse kinderen bij elkaar zet om met elkaar te spelen, dan gaat die afkeer en dus ook de afwijzing. Spreker 1 Spelen ja, en dat groeit dan eigenlijk, Misschien zelfs nog meer, Omdat je de onderliggende reden niet weet. Je wordt gedwongen In de situatie. Nou, en dan zie je nog meer dat het zo is wat je eigenlijk dacht over het andere. Spreker 2 Kind en dat kind wordt steeds meer beschadigd, Omdat die continu afwijzing ervaart, dus de pijn van de Van de reden van de afwijzing weegt niet op tegen zo lang afgewezen worden. En walging en afkeer komt gewoon veel voor. We kennen allemaal wel Mensen die je tegenkomt wat je denkt, oh, dat griezel of oh, daar moet ik niks mee, heb ik niks, daar heb ik niks mee, hoor jij ook zeggen, Dat is afkeer en dan die Mensen wijs je af. Nou ja, de statistieken zeggen 30% van de Mensen vinden jou leuk, 30% van de Mensen zijn neutraal naar jou en de rest moet je niet. Nou dan moet je ook niet harder voor die Mensen gaan lopen, want je wordt continu afgewezen. Spreker 1 En wat kunnen we daar dan mee In de klas bijvoorbeeld, want daar zit je toch in een vaste groep kinderen. Spreker 2 Dat ook, je hebt kinderen soms die niet bij naast elkaar willen zitten. Honorer je dat en zeggen, oké, dan hoef je dat niet. Of Als je parallel klassen hebt dat je sommige kinderen uit elkaar haalt en in verschillende groepen stopt en ik kom zo vaak tegen. Ik was ook pas op een school gevraagd waar ook twee kinderen wilde, nooit bij elkaar zitten, wilde niet bij elkaar. Ook niet Samen iets doen? En die leerkracht die zei, Je moet maar leren samenwerken, Samen spelen. Ja, dan denk ik joh, kijk naar de wereldleiders, die kunnen het niet eens. Waarom vragen we dat van onze kinderen? Daar hebben ze tools voor nodig en allereerst dat je je prettig voelt bij iemand. Nou als jij van een ander kind afkeer krijgt, nou haal die kinderen uit elkaar. Of zet ze aan de andere kant van de Van de ruimte. Want je ziet dan zoveel onveiligheid ontstaan Als je continu afgewezen wordt. Dus Dat is dus de eerste angel. Is dat je zelf ook als volwassene erkent? Deze twee kinderen hebben afkeer van elkaar. Of Ik heb zelf moeite met het kind zodat je lichaam niet direct continu In de afwijzing staat. Spreker 1 Want Dat is emoties dat daar begon het eigenlijk net mee. Emoties is niet Alleen ons gezicht, Maar dat. Spreker 2 Is het hele lichaam. Ja, en emoties dat zijn signalen Er is wat aan de hand. Daarom zijn emoties belangrijk om daar aandacht aan te besteden. Ja en die emoties die worden dus in met het lijf, dus in gedrag. Geuit. Spreker 1 En. Spreker 2 Dat wordt soms op een manier gedaan die wij niet altijd prettig vinden, maar die wel een signaal zijn van iets. Spreker 1 Ja, dus je zegt emoties? Die geven aan dat er iets aan de hand is. Spreker 2 Voor jezelf is belangrijk om te onderkennen van hé, ik voel me nu bang Omdat dat helpt om te onderkennen van. Hé, waar ben ik op dit moment bang voor en waar kan ik dan bescherming zoeken? Dus het zijn hele belangrijke signalen. Van, hoe sta ik In de In de wereld? Wat gebeurt er op dit moment en ook om grip te krijgen? Wie ben ik en. Spreker 1 Wat heb ik nodig? Spreker 2 En, Dat is dus gedrag regulatie dat je een kind leert, dit voel je dit kun je ermee doen. En op die manier kun je de ander duidelijk maken wat je voelt. Nou ja, Er is in ons land heel veel kinderen met gedragsproblemen. Ik doe dan de psychomotoriek. Ja, Dat is veel kinderen met gedragsproblemen en dan leer ik ze eerst eens benoemen wat je nu voelt. Dit is verdrietig, zijn heel veel kinderen begrijpen het helemaal niet en dan denk ik ja, dan wordt het lastig om je gedrag. Sommige kinderen geven zich helemaal over aan bepaald gedrag. Ja, als jij geen grip hebt op je eigen emoties, dus ook geen grip op je gedrag. Je begrijpt ook de correcties niet van de volwassenen. Maar ik merk ook dat vaak de volwassenen het kind ook niet begrijpen in hun emotie. Spreker 1 Ja, Dat is eigenlijk, zeg je ook, hè? Als professional als ouder gaat terug naar die emotie, wat zie je nu eigenlijk? Wat zie je nu eigenlijk echt? Wat zit daar onder? Spreker 2 Kijk op school, Ik was pas ook ergens op een school en er kwamen kinderen binnen. Hij heeft mij geslagen. De leerkracht had het niet? Spreker 1 Gezien dus dan. Spreker 2 Hoor ik zo'n gesprek komen, wie heeft er geslagen? Waarom heb je geslagen? Daar komt niks uit. Je kan beter zeggen, hé, iemand heeft er geslagen. Wie was er nou boos? Dan krijg je een heel andere gesprek, want je haalt de boodschap er onderuit. Een groot probleem In de kinderopvang is het bijten. En dan zeg ik ook wanneer bijt een kind Ik was pas aan mijn kinderopvang. Er zaten 3 kinderen van 1,5 jaar, ongeveer in een kinderstoel met de neus naar de muur, want ze hadden gebeten en ze kregen straf. Toen dacht ik, wat zijn die? Spreker 1 Nu. Spreker 2 Ja als een kind bijt in eerste instantie vertellen ze dan, ik voel me onveilig. Ik voel me bedreigd. We hebben het ook in onze beeldspraak, hè? Dat kind bijt van zich af, wanneer doe je dat Als je bedreigd bent? Nou, die kleintjes van 1,5 hebben ook nog niet eens geen denkvermogen. En dan, denk ik. Kijk dan eerst en zeg tegen het kind, ik zie jou bijten, jij bent bang, Ik ga zorgen dat jij bescherming krijgt en ook benoemen. Misschien jij vindt dat andere kind eng, of hoe je het ook voor wordt. Of jij vindt deze situatie bedreigend en dat moet je aan gaan pakken, want het kind heeft een boodschap gegeven ik bijt van me af en dat zie ik bij jonge kinderen heel vaak gebeuren. Dan krijgen ze straf Zonder dat we die boodschap er onderuit halen en dan wordt het gedrag erger. Ik zeg vaak, Als ik met jullie praat, hè, in een groep Als ik met jullie praat en jullie luisteren niet, ga ik harder praten en luister je dan nog niet. Ga ik nog harder praten en Als je nog niet ga ik ook nog stampvoeten. Dus het gedrag wordt erger Als je ziet dat een kind veel slaapt of een kind die veel bijt snapt dan dat het kind niet gehoord is, Omdat het gedrag steeds erger wordt. En, Dat is belangrijk dat je zegt, Nou, jij bijt jij bent bang of jij slaat en je bent boos en dan ontspant het kind in eerste instantie en dan kan je zeggen, hangt van de leeftijd af. Vanaf kleuterleeftijd kan je dan zeggen, nou, Als je naar boos bent. Dan ga je slaan op een skippybal of ergens anders op, niet op een ander kind, dus op die manier kun je het kind helpen hoe die gehoord kan worden, maar ook verantwoordelijkheid kan nemen. Spreker 1 Ja, ik moet ook denken aan. Ik kwam pas een tekst tegen van Geert Bettinger, probleemgedrag is signaal gedrag. Ja, en toen dacht ik ja, dit geeft dit. Leg je eigenlijk heel mooi uit dat we een gedrag zien en dat ervaren wij vaak als een probleem. Maar het is eigenlijk een signaal wat uitgezonden wordt. Nu sprak ik wel een leerkracht en die zei wel dat. Wel terecht, Dat is zo, Maar ik heb er ondertussen wel mee om te gaan In de groep met 30 kinderen. Spreker 2 En, Dat is helemaal waar. Maar het geeft ook een leerkracht wel tools om te denken. Kijk, als een kind bepaald gedrag vertoont. Wij willen graag het gedrag stoppen en dan zeg ik tegen leerkrachten, je mag pas het gedrag stoppen Als je de boodschap eronderuit hebt gaat en vaak zitten. Hou op stop, dat doen we hier niet en denk ja, maar dan heb je het niet begrepen en ik merk ook vaak Als je Alleen al in een groep van 30 kan zeggen, joh, ik zie dat jij boos bent. En, daar kun je dit of dat mee doen dat de volgende keer het kind ook niet zo nodig heeft om dan te gaan meppen, hè? En Dat is dus de kunst van de leerkracht om het kind in ieder geval te Laten horen. Ik begrijp je, Ik heb de boodschap ontvangen. Maar we kunnen het zus en zo doen en Daarom ben ik ook al voorstander van om bij de kleuters zeg maar soort drama te doen dat je kinderen helpt om eerst van elkaar te zien. Dit is het gedrag en Dit is de boodschap. En dat je daarna ook lessen geeft van. Nou Als je dit gedrag ziet, wat kun je dan doen? Hebben kinderen lessen voor nodig en wij gaan er eigenlijk bij kinderen al bij jonge kinderen al vanuit, dat kunnen ze. Spreker 1 Al eigenlijk lessen eigenlijk voorbeelden hebben ze daarvoor nodig, hoe ziet dat eruit? Spreker 2 En dat geldt In de puberteit precies hetzelfde. Al die hormonen die door die lijf gieren ja snap wat je ziet en verwoordt het ook en geef dan kinderen tools wat ze met al die Energy wat ze daarmee kunnen. Spreker 1 Ja geeft ons een andere kijk weer naar gedrag en eigenlijk begonnen deze afdeling Natuurlijk over sociaal emotionele ontwikkeling, dat we dat Natuurlijk loskoppelen van elkaar. En dan zeg je eigenlijk ook, hier weet gewoon wat je ziet. Spreker 2 En ook dat je dus nog op het sociale nog op die emotioneler kan bepalen of een kind rijp is, bijvoorbeeld voor nog 3 te gaan. Het zijn totaal verschillende onderwerpen en ook dat Als je kinderen sociaal. Emotioneel wil bekijken dat we ze daarin moeten begeleiden om het te ontwikkelen en ik merk vaak van ja, het kind is nou eenmaal zo, dus we zien dit ontwikkelingsgebied als een gegeven. Behalve Als het echt dramatisch wordt, dan gaan we hulp zoeken, Maar we moeten dit allemaal ontwikkelen. Spreker 1 Nou, Ik denk wel dat het in scholen worden. Er zijn Natuurlijk veel seo methodes, dus Er zijn wel. Er is wel gerichte aandacht voor Alleen wat jij Misschien nog weer meegeeft is om echt goed te kijken. Niet Alleen naar die les, maar wat zie je nu wat er bij het kind? Spreker 2 Gebeurt dus observeren is daarin zo ontzettend. Spreker 1 Lang niet Alleen het gezicht, Maar het hele lijf. Welke emotie hoort hierbij? En nou wat heeft het kind dan dus eigenlijk nodig? Ja. Spreker 2 En een kind die zich begrepen voelt. Ontspant zich en kan voor beter functioneren In de klas, maar ook als kleintje ook thuis. Spreker 1 En ook en dan loopt Natuurlijk ook de sociale een hele ontwikkeling. Veel vloeiender als een kind dat spannen is, want dan kan je ook je eigen gedrag meer. Spreker 2 Begrijpen en dan kan een kind ook gewoon zeggen, ik voel, Ik ben zo boos. En dan weet je ook wat hij daarmee kan doen. Ja, in plaats dat je zegt, ben je weer boos. Nou, gaan we naar de gang hoor en dan denk ik ja lekker dan Maar dat is niet wat een kind nodig heeft. Spreker 1 Wat ik wel leuk vond nog, want jij hebt hier ook in een van je boekjes over geschreven. Welk boekje was het ook? Spreker 2 Alweer, Dat is communiceren het. Spreker 1 Boekje communiceren heb je hier ook over geschreven. Wat ik daarin ook las. Groene spelen vond ik nog een leuk. Spreker 2 Woord groene spelen, dat zijn spelletjes waar kinderen niet kunnen winnen of verliezen, Maar dat ze leren om hun eigen kwaliteiten in te zetten. Om tot samenspel te komen. Ja, dat zijn hele belangrijke spelletjes, zeker in onze prestatiegerichte maatschappij. Om kinderen aan te reiken, zodat kinderen ook ervaren spelen waarbij je niet per se hoeft te winnen. Zij spelen waar je elkaar ook goed in doet. Ja, en wanneer kun je pas echt spelletjes doen waarbij je kan winnen of verliezen? Het is pas in groep 4 en dat vind ik ook opvallend dat we op scholen kom waar coöperatief gespeeld wordt bij de kleuters. Nou, daar kan helemaal niet, daar moet je dus groene spelen doen, waarbij ze dus ook helpt om hun kwaliteiten in te zetten voor een ander, Zonder dat we nou nou per se mee winnen. En ik moet eerlijk zeggen, dat hebben we in podcast twee over buitenspelen gehad. Dat zijn veelal spelletjes die eigenlijk groene spelen zijn. Dan hoef je niet per se te winnen. We gaan je eigen kunnen Natuurlijk in groeien. En, Je kunt dat inzetten voor een ander. Spreker 1 Ja mooi om dat nog eens bewust mee te nemen om groene spelen aan te bieden. Jazeker, Ik had nog een vraag wat me toch opkomt is bij sociaal emotionele ontwikkeling hebben we het ook vaak over hun kind die problemen niet zelf kan oplossen. Zeker Als het hebben we net zei al over de overgang naar groep 3. Dat zijn dan de kinderen die steeds de juf om hulp komen vragen, hoe zie jij dit? Spreker 2 Ook weer een aantal reacties eigenlijk. Wij hebben in Podcast 3 ook over gehad dat complimenten een oordeel zijn en complimenten maken kinderen onzeker. Ik zie sowieso ontzettend veel kinderen die nou met elke zucht al komen naar de leerkracht. Doe ik het goed. Is dit wat de bedoeling is? Dat heeft te maken met het overmatig. Professie monteren van kinderen, We hebben ook veel prinsjes en prinsesjes in ons land. We hebben ze de hemel in geprezen, Maar de helpen we kinderen niet mee. Kinderen mogen ook die intrinsieke motivatie hebben. Ik maak iets. Ik heb daar lol in hoe het ook wordt en of de leerkracht dat nou de juiste manier vindt. Dit is zoals Het is. Zelfsturing, zeker Als je het op gedrag ziet, heeft Natuurlijk ook met emoties te maken. En dat betekent dus dat een kind eigenlijk vat krijgt, van wat voel ik nou? Nou, daar heeft een kind wat we net hebben aangemeld die ontwikkeling voor nodig. Daar hebben kinderen ook stilte bij nodig. Stilte een kind met stilte leren omgaan, helpt het kind om bij zichzelf te komen denken, Wat voel ik nou ja, in onze tijd van zoveel prikkels en altijd maar achtergrondgeluiden en muziek. En ook op scholen zie ik ook steeds meer leerkrachten die muziek opzetten In de klas. Dan denk ik, joh, mijn kinderen krijgen geen vat meer op hunzelf, ze kunnen zich niet afsluiten. Dus Dat is ook een reden waardoor die zelfsturing ook zo lastig is voor zelfsturing heb je nodig dat je snapt waar je mee bezig zelf mee bezig bent. Nou, daar hebben kinderen op sociaal gebied op emotioneel gebied, maar ook op motorisch en zintuiglijk gebied nodig dat ze snappen. Wat ze zien horen rijke proeven, maar ook wat ze voelen aan emoties en waar ze zitten ook sociaal dus. Spreker 1 Ja, Dat is eigenlijk een kind die vaak jou om hulp komt vragen is eigenlijk ook hier wel eens proberen ze groter te kijken hoe ontwikkelt zich kind dit sociaal gezien, welke emoties Laten het zien en nou ja, welke ondersteuning kan ik dan dus geven? Spreker 2 Ja en Wij zijn vaak Als we het over zelfsturing hebben, heel gericht op die ene taak. En dan gaan we daar alles voor inzetten, denk ik. Ja, het kan ook zijn dat het kind die taak helemaal niet interessant vindt. Nou, dan wordt het helemaal een moeilijk verhaal, hè? Snap ook waar het kind in zijn ontwikkeling zit. Daar komen we weer bij die zone van de naaste ontwikkeling. Waar zit het kind in zijn ontwikkeling en ga daarnaast zitten, maar niet 100 stappen verderop en dat zie ik bij heel veel kinderen en dan wordt daarin ook die zelfsturing weer lastig. Want Als ik niet gemotiveerd ben, ja, of Als ik niet nieuwsgierig ben of me niet verwonder, Dat is een belangrijke emotie in het onderwijs. Ja dan heb doe ik ook geen moeite voor. Om daar mee om te kunnen. Spreker 1 Leren ja, Dat is dat heb je dan Natuurlijk ook nodig dat het echt vanuit jezelf komt dat je daar anders mee om wil leren. Spreker 2 Gaan en kijk onderwijs hoeft niet altijd leuk te zijn, maar een kind moet wel begrijpen Waarom die tot iets moet komen en daar de motivatie van begrijpen. Spreker 1 Je hebt ons meegenomen In de sociaal emotionele ontwikkeling. Nou ja, eigenlijk moeten we dat dus op In de sociale en de emotionele ontwikkeling moet ik het anders zeggen. De twee soorten ontwikkelingen van elkaar, wat wil je? Wat is eigenlijk je belangrijkste boodschap? Wat wil je dat we? Gaan doen, Laten of nooit meer vergeten. Spreker 2 Ja, eigenlijk wil ik zo graag dat hier meer kennis over is dat we een kind ook begrijpen in wat hij laat zien, maar ook dat we het kind zelf leren begrijpen wat hij voelt en ook in hoeverre hij wij hem overvragen in zijn sociale ontwikkeling, want daar was dit wel heel veel overvraging. Spreker 1 Dus ook hier weer terug. Weet wat je ziet, kijk wat er gebeurt en dan kun je daar als leerkracht ouder professional ook adequaat. Spreker 2 Op reageren heel graag. Ja, dat zou heel mooi zijn. Spreker 1 Nou dankjewel Janneke. Spreker 3 Wat fijn dat je geluisterd? Spreker 2 Hebt. Spreker 3 Wil je meer informatie? Ga dan naar WW punt sirene voor kinderen.nl. Spreker 1 Wil je deze podcast delen met collega's of Misschien wel op sociale media dan mag. Spreker 2 Dit Natuurlijk. Spreker 1 En voel je vrij je vraag aan Hanneke te Laten weten en tot de volgende podcast.